Xem mã nguồn của Henry III của Castilla

{{Thông tin nhân vật hoàng gia
| tên = Henry III của Castilla
| hình = Henry III Rex.jpg
| ghi chú hình = Miêu tả trong Liber Genealogiae Regum Hispaniae của [[Alfonso de Cartagena]]
| chức vị = Vua của Castilla và León
| tại vị = Ngày 9 tháng 10 năm 1390 – Ngày 25 tháng 12 năm 1406
| tiền nhiệm = [[Juan I của Castilla|John I]]
| nhiếp chính = 
| kế nhiệm = [[John II của Castilla|John II]]
| phối ngẫu = [[Catherine của Lancaster]]
| con cái = [[Maria của Castilla|Maria, Vương hậu Aragon]]<br>[[Catalina của Castilla, Công tước xứ Villena|Catherine, Công tước phu nhân xứ Villena]]<br>[[John II của Castilla]] {{vương miện}}
| hoàng tộc = [[Vương tộc Trastámara|Nhà Trastámara]]
| cha = [[Juan I của Castilla|John I của Castilla]] {{vương miện}}
| mẹ = [[Alionor của Aragón]]
| sinh = Ngày 4 tháng 10 năm 1379
| nơi sinh = [[Burgos, Tây Ban Nha|Burgos]], [[Vương quốc Castilla]], [[Tây Ban Nha]]
| mất = Ngày 25 tháng 12 năm 1406 (27 tuổi)
| nơi mất = [[Toledo, Tây Ban Nha|Toledo]], Vương quốc Castilla, Tây Ban Nha
| nơi an táng = [[Nhà thờ chính tòa Toledo]], Tây Ban Nha
| tôn giáo = [[Công giáo]]
}}

'''Henry III của Castilla''' (Ngày 4 tháng 10 năm 1379 - Ngày 25 tháng 12 năm 1406) còn được gọi là '''Người đau khổ''' do sức khỏe yếu. Ông là vua của Castilla từ năm 1390 đến khi qua đời.

== Những năm đầu đời ==
Henry là con trai đầu lòng của vua [[Juan I của Castilla|John I của Castilla]] với người vợ đầu [[Alionor của Aragón|Alionor của Aragon]], sinh tại thủ đô Burgos của Castilla.<ref>Previte-Orton 1912 , tr.  902.</ref> Ông còn có một em trai là Ferdinand sau là vua của Aragon. Việc nuôi dạy người thừa kế được giao cho [[Inés Lasso de la Vega]], vợ của [[John Niño]]. Khi còn nhỏ, Henry được [[Diego de Anaya Maldonado]], Giám mục Tui-Vigo - người sau này trở thành Tổng Giám mục Seville dạy dỗ. Gia sư của ông là [[Juan Hurtado de Mendoza el Limpio]] và cha giải tội của ông là tu sĩ [[Dòng Anh Em Giảng Thuyết|dòng Đa Minh]] [[Alonso de Cusanza]], người sau này trở thành Giám mục Salamanca và León. 

== Thân vương xứ Asturias ==
Henry được triều đình Briviesca phong tước hiệu Thân vương xứ Asturias, đây là tước hiệu chỉ định ông là người thừa kế ngai vàng. Trước Henry, những người thừa kế được gọi là ''infantes mayores''.

Năm 1390, cha ông cân nhắc việc nhường ngôi cho con để dành được sự ủng hộ của người Bồ Đào Nha trong chiến tranh kế vị nhưng bị hội đồng cố vấn khuyên can. Họ phản đối vì những quyết định của nhà vua trước đây đã gây hại cho vương quốc. Tuy nhiên vào tháng 10 cùng năm vua John qua đời do ngã ngựa nên ông được tuyên bố là vua. Henry lên nắm quyền vào ngày 2 tháng 8 năm 1393 trong thời kì hỗn loạn và có nhiều sự thay đổi về quyền nhiếp chính.

== Vua của Castilla ==
Henry có biệt danh là <nowiki>''lãnh đạo''</nowiki>, ông theo đuổi các chính sách ngoại giao mạnh mẽ và nhiều mưu lược. Ông đã thành công dẹp loạn giới quý tộc và khôi phục quyền lực hoàng gia. 

Henry được giới quý tộc ủng hộ, ông đã làm suy yếu quyền lực của những người thân cận như Alfonso Enríquez và người dì [[Eleanor của Castilla|Eleanor, Vương hậu Navarra]]. Henry đã lệnh bãi bỏ các đặc quyền do những người nắm quyền trước ông ban hành chẳng hạn như alcabala (một loại thuế bán hàng nặng) và quyền tham dự hội đồng. Henry đã tăng số lượng quan lại tại các thành phố và cải thiện nền kinh tế đất nước<ref>Mitre Fernández, Emilio (1969). Ban thư ký Publicaciones e Intercambio Editorial (ed.). Extensión del régimen de corregidores en el revado de Enrique III de Castilla [ Sự mở rộng của các tòa nhà dưới triều đại của Henry III của Castile ] (bằng tiếng Tây Bản Nha). Đại học Valladolid.</ref> . Ông đã giảm bớt sự đàn áp người Do Thái thông qua nhiều dự luật chống lại bạo lực, vốn là vấn đề nhức nhối những năm trước đó.<ref>Một ghi chép lịch sử vô cùng quan trọng được tìm thấy trong cuốn sách Shevat Yehudah của Solomon ibn Verga , Lvov 1846 (trang 76), trong đó tác giả nhắc đến tên của Rabbi Shem Tov, con trai của Shem Tov Sukkam, rằng vào năm 5150 anno mundi (năm tương ứng với năm 1390 sau nguyên Công), dưới triều đại của Vua Henry III (Don Enrico), khi ông còn trẻ, Nhiều người Tây Ban Nha địa phương đã nổi dậy để chiến đấu với dân tộc Israel ở Tây Ban Nha từ bỏ tôn giáo của tổ tiên họ và theo đạo Cơ đốc, và rằng người dân đã đàn áp người Do Thái và đánh đập họ rất dã man. Sau đó, nhiều người Do Thái ở Tây Ban Nha đã bỏ tôn giáo của họ, đặc biệt là (theo lời khuyên của chính ông) "cộng đồng Do Thái lớn ở Seville, hầu hết trong số họ đã chọn trở thành tín đồ Cơ Đốc" thay vì chịu đựng những đau khổ của mình. Tương tự, các cộng đồng Do Thái ở Córdoba và Usún (một địa điểm ở Navarra) đã khuất phục trước áp lực và nhiều người đã cải đạo, cũng như toàn bộ vùng Andalucía, bên cạnh nhiều thành phố lớn khác, có thể kể đến như Ocaña (ở Andalucía), Escalona (ở Castille) và Torrijas (ở Aragon), cùng nhiều nơi khác được nêu tên cụ thể. Ông nói thêm rằng nỗi đau của họ quá lớn đến nỗi đau không nên nhắc đến vì nó mang lại "nỗi kinh hoàng tột độ" cho những người đáng lẽ phải nghe thấy.</ref>

Trong thời kì trị vì của vua Henry, Castilla đã giành được một số chiến thắng quân sự với người Anh. Henry III đã phái một hạm đội hải quân vào năm 1399 để tiêu diệt Tétouan ở Bắc Phi, một căn cứ của hải tặc. Năm 1402, ông cử nhà thám hiểm người Pháp [[Jean de Béthencourt]] thực hiện việc thuộc địa hóa quần đảo Canary. Năm 1396, Henry đã đẩy lùi cuộc xâm lược của Bồ Đào Nha bằng một cuộc tấn công vào Badajoz, cuối cùng ký hiệp ước hòa bình với Vua [[João I của Bồ Đào Nha|John I của Bồ Đào Nha]] vào ngày 15 tháng 8 năm 1402.

Henry III cũng cử [[Payo Gómez de Sotomayor]], [[Hernán Sánchez de Palazuelos]] và sau đó vào ngày 21 tháng 5 năm 1403, Ruy González de Clavijo làm đại sứ tại Timur để thảo luận về khả năng liên minh giữa Đế chế Timurid và Castile chống lại Đế chế Ottoman. Sự việc này được kể lại trong cuốn sách Embajada a Tamorlán<ref>Montojo Jiménez, Carlos (2004). La   Diplomacia castellana bajo Enrique III : estudio especial de la embajada de Ruy González de Clavijo a la corte de Tamerlán [ Ngoại giao Castilian dưới thời Henry III: một nghiên cứu đặc biệt về sứ quán của Ruy González de Clavijo tới triều đình Timur ] (bằng tiếng Tây Bản Nha). Bộ Ngoại giao</ref>.

Vua Henry ủng hộ tham vọng trở thành [[Giáo hoàng]] của Giáo hoàng đối lập Benedic XIII. Ngoài ra ông đã tái khởi động cuộc xung đột chống lại vương quốc Granada và giành chiến thắng trong trận Collejares gần Úbeda, giải phóng thị trấn này vào năm 1406. Tuy nhiên, cái chết đột ngột của ông vào cuối năm đó đã ngăn cản ông hoàn thành chiến dịch này. Năm 1406, Vua Henry đã xây dựng một nhà nghỉ săn bắn trên núi El Pardo vì nơi đây có nhiều thú săn. Nhà nghỉ này sau đó được Hoàng đế La Mã Thần thánh [[Karl V của Thánh chế La Mã|Charles V]], người sẽ trị vì với tư cách là Vua của Tây Ban Nha, biến thành Cung điện Hoàng gia El Pardo.

Do sức khỏe yếu, Henry III đã ủy quyền một phần quyền lực cho em trai mình là Vua Ferdinand I của Aragon vào giai đoạn cuối triều đại, người trở thành nhiếp chính trong khi con trai ông là John II của Castile còn quá nhỏ để trị vì. Vua Henry III qua đời tại thành phố Toledo vào ngày 25 tháng 12 năm 1406, trong khi đang chuẩn bị một chiến dịch chống lại Tiểu vương quốc Granada.<ref>Mitre Fernández, Emilio (2001). Una muerte para un rey  : Enrique III de Castilla (Navidad de 1406) [ Cái chết của một vị vua: Henry III của Castile (Giáng sinh 1406) ] (bằng tiếng Tây Ban Nha) (Ámbito Ediciones, SA  ed.). Ban thư ký Publicaciones e Intercambio Biên tập, Đại học Valladolid</ref> 

== Lăng mộ ==
[[Tập tin:Sepulcro de Enrique III, rey de Castilla y León. Capilla de los Reyes Nuevos de la Catedral de Toledo.jpg|nhỏ|Lăng mộ của Henry III xứ Castile. Nhà nguyện của các vị vua mới ở Toledo.]]
Sau khi qua đời, thi hài của Henry được đưa đến thành phố Toledo, được chôn cất trong một ngôi mộ ở Nhà nguyện của các vị vua mới của Nhà thờ Toledo cho tới tận ngày nay. Ngôi mộ nằm phía trên hàng ghế hợp xướng ở phía Phúc Âm và theo phong cách Plateresque. Phần hộp được trang trí bằng khiên của Castile và León, phần bên trong phía dưới có ba tấm được trang trí bằng các chiến lợi phẩm. Phía trên ba tấm, hai thiên thần nhỏ giữ một tấm bảng có khắc dòng chữ khắc trên bia mộ của Quốc vương bằng tiếng Tây Ban Nha thời trung cổ:
{{Trích dẫn|AQUI IACE EL MUI TEMIDO Y JUSTICIERO REI DON ENRIQUE DE DULCE MEMORIA QUE DIOS DE SANTO PARAISO HIJO DEL CATHOLICO REI DON JUAN NIETO DEL NOBLE CAVALLERO DON ENRIQUE EN 16 AÑOS QUE REINO FUE CASTILLA TEMIDA Y HONRRADA NACIO EN BURGOS DIA DE SAN FRANCISCO Y MURIO DIA DE NABIDAD EN TOLEDO IENDO A LA GUERRA DE LOS MOROS CON LOS NOBLES DEL REINO FINO AÑO DEL SEÑOR DE 1407.}}
Dịch ra là:
{{Trích dẫn|Nơi đây an nghỉ vị vua Henry đáng kính và chính trực, người được tưởng nhớ thanh thản, cầu mong Chúa ban cho ông Thiên đường thiêng liêng, ông là con trai của vua Công giáo John I và cháu nội của hiệp sĩ cao quý Henry. Trong 16 năm trị vì, Castile được kính sợ và tôn vinh. Ông sinh ra ở Burgos vào ngày lễ Thánh Phanxicô và mất vào ngày Giáng sinh ở Toledo, khi đang tham chiến chống lại người Moor cùng các quý tộc của vương quốc, kết thúc vào năm 1407.}}
[[Tập tin:Sepulcro de Catalina de Lancáster.JPG|nhỏ|Lăng mộ của Catherine]]
Trên mộ có một bức tượng nằm của vua Henry III, được làm bằng thạch cao nhiều màu. Henry xuất hiện trong bộ áo dòng Phanxicô, mặc dù hai tay ông đang cầm thanh kiếm trong thắt lưng, chạy song song với dây đeo Cordón de San Francisco. Đầu của nhà vua đội vương miện tựa trên ba chiếc gối sang trọng, và chân ông để trần. Bốn thiên thần quỳ gối ở bốn góc của bức tượng.

== Hôn nhân ==
Ngay sau khi chào đời ông đã được hứa hôn với Beatrice của Bồ Đào Nha là người thừa kế hợp pháp của đất nước này. Đây là một phần của hiệp ước hòa bình giữa Castile và Bồ Đào Nha, những nước đã ký hiệp định đình chiến sau Chiến tranh Ferdinand. Nhưng Beatrice kết hôn với cha ông, người sau này đã gây ra cuộc chiến tranh giành quyền kế vị với [[João I của Bồ Đào Nha|John của Aviz]].

Vào ngày 17 tháng 9 năm 1388 tại nhà thờ Palencia, theo một phần của Hiệp ước Bayonne, Henry kết hôn với Catherine của Lancaster, con gái của John xứ Gaunt với người vợ thứ hai Constanza của Castilla - con gái vua [[Peter của Castilla]]. Cuộc hôn nhân này đã chấm dứt xung đột và củng cố tính hợp pháp của nhà Trastámara<ref>Ông nội của Henry III là vua Henry II vốn là con ngoại hôn của hoàng gia đã giết chết người anh em cùng cha khác mẹ của mình, cũng là ông ngoại của Catherine là vua Peter và chiếm đoạt ngôi vị</ref> . Họ có với nhau ba người con:

* Maria, kết hôn với vua [[Alfonso IV của Aragon]].
* Catherine, kết hôn với Hoàng tử [[Henry, Công tước xứ Vienna]] - con trai vua [[Ferdinand I của Aragon]].
* John II, Quốc vương Castilla - cha của Nữ vương công giáo lừng danh [[Isabel I của Castilla|Isabella I của Castilla]] - người đã góp phần tạo nên nước Tây Ban Nha thống nhất.

== Tham khảo ==