Xem mã nguồn của Hiệp ước Waitangi

[[Tập tin:Treatyofwaitangi.jpg|nhỏ|Hiệp ước Waitangi]]
'''Hiệp ước Waitangi''' ([[tiếng Māori]]: Te Tiriti o Waitangi) là một hiệp ước đầu tiên được ký kết vào ngày 6 tháng 2 năm 1840 bởi các đại diện của [[Vương quốc Anh]] và các tù trưởng [[người Maori]] từ [[đảo Bắc (New Zealand)|Đảo Bắc]] của New Zealand. Đây là một tài liệu có tầm quan trọng trung tâm đối với lịch sử và hiến pháp chính trị của tiểu bang [[New Zealand]], và đã có ý nghĩa quan trọng trong việc đóng khung các quan hệ chính trị giữa chính phủ New Zealand và dân số người Maori.

Hiệp ước đã được viết vào thời điểm mà những người dân Anh đã gây áp lực cho Triều đình Anh lập một thuộc địa ở New Zealand, và khi một số nhà lãnh đạo người Maori đã kiến nghị người Anh bảo vệ chống lại các lực lượng Pháp. Nó được soạn thảo với ý định thành lập một Thống đốc Anh của New Zealand, công nhận quyền sở hữu của người Maori về đất đai, rừng và các tài sản khác của họ, và cho người Maori quyền lợi của các thần dân Anh.
Hiệp ước nhằm để đảm bảo rằng khi tuyên bố chủ quyền của Anh trên New Zealand được thực hiện bởi Thống đốc William Hobson vào tháng 5 năm 1840, người Maori sẽ không cảm thấy rằng quyền lợi của họ đã bị bỏ qua. Một khi nó đã được viết và dịch, nó được ký bởi các vị tù trưởng Bắc Māori tại Waitangi, và sau đó các bản sao của Hiệp ước được đưa đi khắp New Zealand và trong những tháng tiếp theo, nhiều lãnh đạo khác đã ký. Khoảng 530 đến 540 người Maori, ít nhất 13 người trong số họ là phụ nữ, đã ký Hiệp ước Waitangi, mặc dù một số lãnh đạo người Maori cảnh báo chống lại nó.<ref>{{chú thích báo |url=https://www.waitangitribunal.govt.nz/treaty-of-waitangi/ |newspaper=Waitangi Tribunal |access-date=ngày 28 tháng 5 năm 2015 |title=Treaty of Waitangi |url-status=dead |archive-date=ngày 6 tháng 7 năm 2016 |df=dmy-all |archive-date=2016-07-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160706002417/http://www.waitangitribunal.govt.nz/treaty-of-waitangi }}</ref><ref>Orange, ''The Treaty of Waitangi'', [[Bridget Williams Books]], 1987, Appendices p. 260</ref> Một kết quả ngay lập tức của Hiệp ước là chính phủ của Nữ hoàng Victoria đã giành được quyền mua đất duy nhất. Tổng cộng có chín bản sao có chữ ký của Hiệp ước Waitangi bao gồm cả bản được ký vào ngày 6 tháng 2 năm 1840 tại Waitangi.<ref>{{Chú thích web |url=https://www.archives.govt.nz/exhibitions/treaty |tiêu đề=Treaty of Waitangi – Te Tiriti o Waitangi |nhà xuất bản=[[Archives New Zealand]] |ngày truy cập =ngày 10 tháng 8 năm 2011 |url-status=live |url lưu trữ=https://web.archive.org/web/20110811091145/http://archives.govt.nz/exhibitions/treaty |ngày lưu trữ=ngày 11 tháng 8 năm 2011 |df=dmy-all }}</ref>
==Tham khảo==
{{tham khảo}}

==Đọc thêm==
*{{chú thích sách |last=Adams |first=Peter |title=Fatal Necessity: British Intervention in New Zealand 1830–1847 |url=https://archive.org/details/fatalnecessity0000pete |year=1977 |publisher=[[Auckland University Press]] |location=Auckland |isbn=0-19-647950-9}}
*{{chú thích sách|last=Buick |first=T. Lindsay |year=2011 |title=The Treaty of Waitangi: or How New Zealand Became a British Colony |publisher=Cambridge University Press |location=Cambridge|isbn=1108039960}}
*{{chú thích sách |last=Durie |first=Mason |title=Te Mana, Te Kāwanatanga; The Politics of Māori Self-Determination |url=https://archive.org/details/temanatekawanata0000duri |year=1998 |publisher=[[Oxford University Press]] |location=Auckland |isbn=0-19-558367-1}}
*{{chú thích sách |last=Moon |first=Paul |title=Te ara kī te Tiriti (The Path to the Treaty of Waitangi) |year=2002 |publisher=David Ling |location =Auckland |isbn=0-908990-83-9}}
*{{chú thích sách |last=Orange |first=Claudia |title=The Story of a Treaty |year=1989 |publisher=Allen & Unwin |location=Wellington |isbn=0-04-641053-8}}
*{{chú thích sách |last=Orange |first=Claudia |title=An Illustrated History of the Treaty of Waitangi |year=1990 |publisher=Allen & Unwin |location= Wellington |isbn=0-04-442169-9}}
*{{chú thích sách |last=Scott |first=Dick |title=Ask That Mountain: The Story of Parihaka |year=1975 |publisher=Heinemann |location=Auckland |isbn=0-7900-0190-X}}
*{{chú thích sách|last=Simpso |first=Miria |year=1990 |title=Nga Tohu O Te Tiriti/Making a Mark: The signatories to the Treaty of Waitangi |place= Wellington |publisher= [[National Library of New Zealand]]}}
*{{chú thích sách |last=Walker |first=Ranginui |title=Ka whawhai tonu matou (Struggle without End) |year=2004 |edition=rev. |publisher=Penguin | location=Auckland |isbn=0-14-301945-7}}

==Liên kết ngoài==
{{Thể loại Commons|Treaty of Waitangi}}
{{Wikisource|Treaty of Waitangi}}
*[http://www.nzhistory.net.nz/category/tid/133 Information about the Treaty] at nzhistory.net.nz
*[http://archives.govt.nz/exhibitions/treaty Treaty of Waitangi site] at archives New Zealand

[[Thể loại:Lịch sử New Zealand]]
[[Thể loại:Hiến pháp New Zealand]]
[[Thể loại:Chính phủ New Zealand]]
[[Thể loại:Di sản tư liệu thế giới]]
[[Thể loại:Hiệp ước của Vương quốc Liên hiệp Anh (1801–1922)]]
[[Thể loại:Lịch sử Māori]]
[[Thể loại:Hiệp ước năm 1840]]
[[Thể loại:Bay of Islands]]
[[Thể loại:Chính trị Māori]]
[[Thể loại:Hiệp ước Waitangi| ]]
[[Thể loại:Hiệp ước với người bản địa]]
[[Thể loại:Hiệp ước của Thuộc địa New Zealand]]
[[Thể loại:Hiệp ước của New Zealand]]
[[Thể loại:Quan hệ chủng tộc ở New Zealand]]