Xem mã nguồn của Hiệp trấn

'''Hiệp Trấn''' (chữ Hán: 協鎮 - tiếng Anh: Defense Command Lieutenant Governor) là vị quan văn với chức vị cao thứ 2, sau quan [[Trấn thủ]] (hay [[Tổng trấn]]), tại một [[Trấn (Việt Nam)|trấn]] trong các triều đại [[Việt Nam|Việt nam]].

Tuy vây, thời [[Nhà Nguyễn|Nguyễn]] [[Gia Long]], tại các đơn vị hành chính quan trọng và rộng lớn như [[Bắc Thành|Bắc thành]] hoặc [[Gia Định Thành|Gia Định thành]], mỗi thành đều có nhiều trấn, và mỗi trấn không phải do một vị [[Trấn thủ]], mà do một vị Hiệp trấn cai nhiệm với thuộc quan là [[Tham hiệp trấn]].  Các Hiệp trấn (ví dụ quan Hiệp trấn Sơn Tây Thượng) tại thành được đặt dưới quyền quan [[Tổng trấn]].  Ở các tỉnh miền Trung, mỗi trấn lại tiếp tục do một vị [[Trấn thủ]] cai nhiệm và ở 4 dinh trực thuộc triều đình (trực lệ tứ dinh), không đặt chức [[Trấn thủ]] nên [[Cai bạ]] là chức quan cao nhất tại các dinh này.<ref>{{Chú thích web|url=http://www.hophammientrung.vn/tim-trong-di-san/16/1634/doi-dieu-ve-cai-ba-quang-binh-nguyen-du-va-tuyet-tac-doan-truong-tan-thanh-ve-sau/cong-nghe-so.html|title=Đôi điều về Cai bạ Quảng Bình Nguyễn Du và tuyệt tác Đoạn Trường Tân Thanh về sau|ngày truy cập=2016-09-30|archive-date = ngày 1 tháng 10 năm 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161001202537/http://www.hophammientrung.vn/tim-trong-di-san/16/1634/doi-dieu-ve-cai-ba-quang-binh-nguyen-du-va-tuyet-tac-doan-truong-tan-thanh-ve-sau/cong-nghe-so.html}}</ref>

Sau [[Hành chính Việt Nam thời Nguyễn#C.E1.BA.A3i c.C3.A1ch h.C3.A0nh ch.C3.ADnh|cuộc cải cách hành chính]] năm [[Minh Mạng]] 12 Tân Mão 1831, các chức liên quan đến [[Trấn (Việt Nam)|trấn]], như [[Trấn thủ]], Hiệp trấn, [[Tổng trấn]] đều được bãi bỏ và chức Hiệp trấn được thay thế bằng chức [[Bố chính sứ|Bố chính]].

== Lịch sử ==
Tại [[Việt Nam|Việt nam]], chức Hiệp trấn được biết đến vào thời [[Trịnh-Nguyễn phân tranh]], khi các đạo thừa tuyên được đổi thành trấn hoặc dinh. Tại [[Đàng Ngoài]], Hiệp trấn là vị quan văn cao thứ 2 sau quan [[Trấn thủ]] (hoặc [[Đốc trấn]], [[Lưu thủ]]).  Tại [[Đàng Trong]], thời gian đầu, cơ quan chính quyền địa phương có lẽ vẫn áp dụng quan chế thời [[Đàng Ngoài]]. Thời [[chúa Sãi]] năm 1614, chúa tổ chức lại quan chế và hành chính, đặt ra ba ty là ty Xá sai, ty Tướng thần và ty Lệnh sử tại Chính dinh Phú Xuân để trông coi mọi việc. Các quan đứng đầu các trấn, dinh thời này là Trấn thủ, [[Cai bạ]] và [[Ký lục]].<sup>[[Bố chính sứ#cite note-6|[6]]]</sup>

Thời [[Nhà Nguyễn|Nguyễn]], chức [[Cai bạ]] được tiếp tục dùng cho đến năm [[Minh Mạng]] 8 Đinh Hợi 1827, đổi thành chức Hiệp trấn. Năm [[Minh Mạng]] 12 Tân Mão 1831, chức Hiệp trấn được đổi thành chức [[Bố chính sứ]].

== Các vị quan Hiệp trấn nổi tiếng Việt Nam ==
Trong lịch sử Việt Nam, [[Lê Quý Đôn]] đã từng giữ chức Hiệp trấn [[Thuận Hóa]] và Hiệp trấn [[Nghệ An]].  Cháu bốn đời của Vũ Nghị Công [[Mạc Cửu]] là Mạc Cơ Dung, được vua [[Gia Long]] phong [[Hà Tiên (tỉnh)|Hà Tiên]] Hiệp trấn năm 1816.<ref name=":1">{{Chú thích web|url=http://mactoc.com/newsdetail/988/en-tho-ho-mac-o-ha-tien.aspx|title=Đền thờ họ Mạc ở Hà Tiên}}{{Liên kết hỏng|date = ngày 2 tháng 5 năm 2021 |bot=InternetArchiveBot }}</ref>

== Tham khảo ==
{{tham khảo}}
{{Tổ chức hành chính trung ương thời Nguyễn Minh Mạng}}
{{Chức quan thời phong kiến Việt Nam}}

[[Thể loại:Chức quan phong kiến]]