Xem mã nguồn của Hoằng Thăng

{{Thông tin nhân vật hoàng gia
| tên = Hoằng Thăng
| tên gốc = 弘昇 {{ManchuSibeUnicode|ᡥᡡᠩ<br>ᡧᡝᠩ}}
| tên đầy đủ = Ái Tân Giác La Hoằng Thăng
| hoàng tộc = [[Ái Tân Giác La]]
| cha = Hằng Ôn Thân vương [[Dận Kì]]
| mẹ = Trắc Phúc tấn Lưu Giai thị
| sinh = [[1696]]
| mất = {{năm mất và tuổi|1754|1696}}
}}

'''Hoằng Thăng''' ({{lang-mnc|ᡥᡡᠩ<br>ᡧᡝᠩ|v=hūng šeng}},<ref>{{harvp|Viện bảo tàng Cố cung Quốc gia||loc=Số 412000064}}</ref> [[chữ Hán]]: {{Lang|zh|弘昇}} hoặc {{Lang|zh|弘升}}; [[1696]] – [[1754]]) là một tông thất của [[nhà Thanh]] trong [[lịch sử Trung Quốc]].

== Cuộc đời==
Tông thất Hoằng Thăng sinh vào giờ Mùi, ngày 6 tháng 4 (âm lịch) năm [[Khang Hi]] thứ 35 ([[1696]]), trong gia tộc [[Ái Tân Giác La]].<ref>{{harvp|Hội đồng biên soạn nhà Thanh|1799|loc=Quyển 7|p=287}}</ref> Ông là con trai trưởng của Hằng Ôn Thân vương [[Dận Kì]], mẹ là Trắc Phúc tấn Lưu Giai thị (劉佳氏).<ref>{{harvp|Ngọc điệp||loc=Quyển 2, Giáp 2|p=630}}</ref> Vì Đích phúc tấn của [[Dận Kỳ]] không có con trai nên tháng 12 năm Khang Hi thứ 59 (ngày 3 tháng 1 năm 1721), với danh phận là con trai trưởng, ông được phong '''Thế tử''' của [[Hằng Thân vương|Hằng vương phủ]], được ban bổng lộc chiếu theo phẩm cấp [[Bối tử]].<ref>{{harvp|Hội đồng biên soạn nhà Thanh|1731|loc=[https://ctext.org/wiki.pl?if=gb&chapter=283895#p107 Quyển 290]|p=823}}</ref> 1 tháng sau, Khang Hi Đế lệnh cho Hoằng Thăng theo Hoàng tam tử Thành Thân vương [[Dận Chỉ]], Hoàng thập lục tử [[Dận Lộc]] và Hoàng thập thất tử [[Dận Lễ]] đến làm lễ tế tại [[Thanh Đông lăng#Chiêu Tây lăng|Tạm an Phụng điện]],{{efn|Nơi tạm thời quàn linh cữu của [[Hiếu Trang Văn Hoàng Hậu]] suốt những năm Khang Hi cho đến khi Chiêu Tây Lăng chính thức hoàn thành vào năm Ung Chính thứ 3 (1725).}} [[Thanh Đông lăng#Thanh Hiếu lăng|Hiếu lăng]]{{efn|Hiếu lăng hay Thanh Hiếu lăng là lăng tẩm của [[Thuận Trị Đế]], bên trong an táng Thuận Trị và hai hoàng hậu là [[Hiếu Khang Chương hoàng hậu]] và [[Đổng Ngạc phi|Hiếu Hiến hoàng hậu]].}} và [[Thanh Đông lăng#Hiếu Đông lăng|Hiếu Đông lăng]].{{efn|Hiếu Đông lăng là lăng tẩm của [[Hiếu Huệ Chương Hoàng hậu]], bên trong an táng Hoàng hậu cùng với 28 phi tần khác của Thuận Trị Đế.}}<ref>{{harvp|Hội đồng biên soạn nhà Thanh|1731|loc=[https://ctext.org/wiki.pl?if=gb&chapter=283895#p158 Quyển 291]}}</ref> Tháng 11 năm Khang Hi thứ 61 (1722), Khang Hi Đế qua đời, di chiếu truyền ngôi cho Hoàng tứ tử [[Dận Chân]]; trong quá trình diễn ra đại tang của Khang Hi, Hoằng Thăng và [[Dận Lộc]] được giao trách nhiệm bảo vệ cung cấm.<ref>{{harvp|Hội đồng biên soạn nhà Thanh|1741|loc=[https://ctext.org/wiki.pl?if=gb&chapter=812457#p7 Quyển 1]}}</ref> Đến tháng 12, Hoằng Thằng được phong làm Tả dực [[Tiền phong Thống lĩnh]].{{efn|Bát kỳ được chia là  "Tả dực" tức cánh trái (gồm [[Tương Hoàng kỳ]], [[Chính Bạch kỳ]], [[Tương Bạch kỳ]], [[Chính Lam kỳ]]) và "Hữu dực" tức cánh phải (gồm [[Chính Hoàng kỳ]], [[Chính Hồng kỳ]], [[Tương Hồng kỳ]], [[Tương Lam kỳ]])}}{{efn|[[Tiền phong doanh]] là một trong những Lục doanh của quân [[Bát Kỳ|Cấm lữ Bát kỳ]] (tức quân [[Bát kỳ]] đóng ở Kinh sư), thiết lập theo mỗi cánh Tả - Hữu.}}<ref>{{harvp|Hội đồng biên soạn nhà Thanh|1741|loc=[https://ctext.org/wiki.pl?if=gb&chapter=812457#p138 Quyển 2]|p=56}}</ref>

Tháng 3 năm [[Ung Chính]] đầu tiên (1723), ông được thăng làm làm Đô thống [[Mãn Châu]] [[Tương Bạch kỳ]].<ref>{{harvp|Hội đồng biên soạn nhà Thanh|1741|loc=[https://ctext.org/wiki.pl?if=gb&chapter=799575#p79 Quyển 5]|p=118}}</ref> Năm thứ 3 ([[1725]]), ông được giao cho quản lý sự vụ Thượng tứ viện (上驷院). Tháng 2 năm sau, ông quản lý sự vụ cả ba kỳ ([[Mãn Châu]], [[Mông Cổ]] và Hán quân) [[Tương Bạch kỳ]].<ref>{{harvp|Hội đồng biên soạn nhà Thanh|1741|loc=[https://ctext.org/wiki.pl?if=gb&chapter=65522#p66 Quyển 41]|p=604}}</ref> Năm thứ 5 ([[1727]]), Ung Chính Đế hạ dụ chỉ cho [[Tông Nhân Phủ]] rằng "Hoằng Thăng xử lý công vụ nhưng lại không coi trọng công việc của mình, nhiều lần dạy bảo nhưng vẫn không sửa đổi, vậy thì không cần xử lý công vụ nữa, giao cho Tông Nhân Phủ nghị tội xử lý". Theo đó, Hoằng Thăng bị hủy bỏ tước vị Thế tử, giao cho Hằng Thân vương Dận Kì "tại gia nghiêm gia huấn hối", Ung Chính Đế còn nhấn mạnh nếu Dận Kì không thể dạy dỗ được con trai thì cả hai đều sẽ bị xử tội.<ref>{{harvp|Hội đồng biên soạn nhà Thanh|1741|loc=[https://ctext.org/wiki.pl?if=gb&chapter=428442#p118 Quyển 55]}}</ref> Mặc dù bị trách phạt nhưng từ trước Hoằng Thăng đã được Ung Chính Đế khen ngợi về khả năng huấn luyện quân lính [[Bát Kỳ]] và trù bị các vật dụng cần thiết cho quân đội,<ref>{{harvp|Hội đồng biên soạn nhà Thanh|1741|loc=[https://ctext.org/wiki.pl?if=gb&chapter=925835#p29 Quyển 24]}}</ref> vậy nên đến tháng 10 năm Ung Chính thứ 9 ([[1731]]), ông được Ung Chính Đế giao cho nhiệm vụ huấn luyện 2 ngàn tân binh cho quân đội Bát Kỳ dù không chính thức nhậm bất kỳ chức vụ hay tước vị gì.<ref>{{harvp|Hội đồng biên soạn nhà Thanh|1741|loc=[https://ctext.org/wiki.pl?if=gb&chapter=214829#p169 Quyển 115]}}</ref>

Năm thứ 13 ([[1735]]), tháng 9, sau khi [[Càn Long|Càn Long Đế]] lên ngôi, ông được bổ nhiệm làm Đô thống [[Mãn Châu]] [[Chính Hoàng kỳ]].<ref>{{harvp|Hội đồng biên soạn nhà Thanh|1799|loc=Quyển 2|p=157}}</ref> Đến tháng 11, ông kiêm quản lý sự vụ Hỏa khí doanh (火器营).<ref>{{harvp|Hội đồng biên soạn nhà Thanh|1799|loc=Quyển 7|p=281}}</ref> Năm Càn Long thứ 4 ([[1739]]), ông được điều làm Đô thống [[Mãn Châu]] [[Tương Hồng kỳ]].<ref>{{harvp|Hội đồng biên soạn nhà Thanh|1799|loc=Quyển 99|p=497}}</ref> Nhưng đến tháng 10, vì ông kết đảng cùng với Lý Thân vương [[Hoằng Tích]] (con trai thứ hai của [[Dận Nhưng]]) mà bị trừng phạt, cách thối Đô thống và quản lý Hỏa khí doanh. Tuy nhiên, đến những năm cuối đời ông lại được tín nhiệm. Năm thứ 17 ([[1752]]), tháng 9, ông nhậm [[Đầu đẳng Thị vệ]]. Đúng một năm sau, ông được thăng làm [[Chính Bạch kỳ]] [[Lĩnh thị vệ Nội đại thần]].<ref>{{harvp|Hội đồng biên soạn nhà Thanh|1799|loc=Quyển 447|p=813}}</ref> Năm thứ 19 ([[1754]]), ngày 22 tháng 4, ông qua đời, thọ 59 tuổi. Ông được truy thụy '''Cung Khác''' (恭恪), tang lễ áng theo phẩm cấp [[Bối lặc]].<ref>{{harvp|Hội đồng biên soạn nhà Thanh|1799|loc=Quyển 463|p=1006}}</ref> Năm thứ 55 ([[1790]]), con trai thứ ba của ông là [[Vĩnh Trạch (Nhà Thanh)|Vĩnh Trạch]] tập [[Bối tử]], trở thành Hằng Thân vương đời thứ 5.<ref>{{harvp|Triệu Nhĩ Tốn|1928|loc=[https://zh.wikisource.org/wiki/清史稿/卷220#恒溫親王允祺 Quyển 220]}}</ref>

== Gia quyến ==

=== Thê thiếp ===

* Đích Phu nhân: Đới Giai thị (戴佳氏), con gái của Lang trung ''Thuận Đại'' (顺岱).
* Thứ thiếp: 
** Triệu Giai thị (兆佳氏), con gái của ''Sóc Sắc'' (朔色).
** Y Lạp Lý thị (伊拉里氏), con gái của ''Quan Bảo'' (关保).
** Dương thị (楊氏), con gái của ''Dương Phụng Ngọc'' (杨凤玉).

=== Con trai ===

# Vĩnh Thụy (永瑞; [[1716]] – [[1769]]), mẹ là Thứ thiếp Triệu Giai thị. Được phong làm Phó Đô thống (副都統). Có một con trai.
# Nhị tử, mẹ là Thứ thiếp Y Lạp Lý thị. Chết yểu.
#[[Vĩnh Trạch (Nhà Thanh)|Vĩnh Trạch]] (永泽, [[1741]] – [[1810]]), mẹ là Thứ thiếp Dương thị. Năm 1788 được tập tước [[Hằng Thân vương]] và được phong '''Bối tử''' (貝子). Có bốn con trai.
== Chú thích ==
{{notelist|30em}}

=== Tham khảo ===
{{tham khảo|30em}}

=== Nguồn ===
{{refbegin|30em}}
* {{Chú thích web|url=http://www.axjlzp.com/clan84182.html|tựa đề=Ái Tân Giác La Tông phổ|tác giả=Ngọc điệp|họ=|tên=|ngày=|website=|url lưu trữ=|ngày lưu trữ=|ngày truy cập=}}
* {{chú thích sách|url=https://zh.wikisource.org/wiki/清史稿|title=Thanh sử cảo|last=Triệu Nhĩ Tốn|first=|publisher=|year=1928|isbn=|location=|pages=|author-link=Triệu Nhĩ Tốn}}
* {{Chú thích web|url=http://npmhost.npm.gov.tw/ttscgi/ttswebnpm?@0:0:1:npmmeta::/tts/npmmeta/dblist.htm@@0.22065529270830952|tựa đề=Quân cơ xứ đương triệp và Cung trung đương tấu triệp|tác giả=Viện bảo tàng Cố cung Quốc gia|họ=|tên=|ngày=|website=|url lưu trữ=https://web.archive.org/web/20210515090825/http://npmhost.npm.gov.tw/ttscgi/ttswebnpm?%400%3A0%3A1%3Anpmmeta%3A%3A%2Ftts%2Fnpmmeta%2Fdblist.htm%40%400.22065529270830952|ngày lưu trữ=2021-05-15|ngày truy cập=|url-status=dead}}
* {{Chú thích sách|url=https://ctext.org/wiki.pl?if=gb&res=852061|title=|last=Hội đồng biên soạn nhà Thanh|first=|publisher=|year=1731|isbn=|editor-last=Mã Tề|editor-first=馬齊|editor-link=|location=|pages=|language=zh|script-title=zh:聖祖仁皇帝實錄|trans-title=Thánh Tổ Nhân Hoàng đế Thực lục|editor-last2=Chu Thức|editor-first2=朱軾}}
* {{Chú thích sách|url=https://ctext.org/wiki.pl?if=gb&res=803091&remap=gb|title=|last=Hội đồng biên soạn nhà Thanh|first=|publisher=|year=1741|isbn=|editor-last=Ngạc Nhĩ Thái|editor-link=Ngạc Nhĩ Thái|location=|pages=|language=zh|script-title=zh:世宗憲皇帝實錄|trans-title=Thế Tông Hiến Hoàng đế Thực lục|editor-last2=Trương Đình Ngọc|editor-link2=Trương Đình Ngọc}}
* {{Chú thích sách|url=https://www.mingqingxiaoshuo.com/lishiyanyi/daqinggaozongchunhuangdishilu/|title=|last=Hội đồng biên soạn nhà Thanh|first=|publisher=|year=1799|isbn=|editor-last=Khánh Quế|editor-first=慶桂|location=|pages=|language=zh|script-title=zh:高宗純皇帝實錄|trans-title=Cao Tông Thuần Hoàng đế Thực lục|editor-last2=Đổng Cáo|editor-first2=董誥|access-date=2021-01-05|archive-date=2020-10-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20201017153418/https://www.mingqingxiaoshuo.com/lishiyanyi/daqinggaozongchunhuangdishilu/}}
{{refend}}
{{thời gian sống|1696|1754}}

[[Thể loại:Hằng Thân vương]]
[[Thể loại:Lĩnh thị vệ Nội đại thần]]
[[Thể loại:Người Mãn Châu Tương Bạch kỳ]]
[[Thể loại:Đô thống nhà Thanh]]
[[Thể loại:Thân vương nhà Thanh]]