Xem mã nguồn của Johann I của Sachsen

{{Thông tin nhân vật hoàng gia
| tên = Johann I của Sachsen
| tên gốc = Johann I. von Sachsen
| hình = Photograph of John, King of Saxony (1801-1873).jpg
| cỡ hình = 250px
| ghi chú hình = Johann I của Sachsen, khoảng 1870 – 1873.
| chức vị = [[Danh sách quân chủ Sachsen#Vương quốc Sachsen|Quốc vương Sachsen]]
| tại vị = 9 tháng 8 năm 1854 – 29 tháng 10 năm 1873 <br>
({{Số năm theo năm và ngày|1854|08|09|1873|10|29}})
| tiền nhiệm = [[Friedrich August II của Sachsen|Friedrich August II]] {{Vương miện}}
| kế nhiệm = [[Albert I của Sachsen|Albert I]] {{Vương miện}}
| phối ngẫu = {{marriage|[[Amalie Auguste của Bayern]]|November 1822}}
| con cái = {{plainlist|
*[[Maria Augusta Fredericka của Sachsen|Maria, Vương nữ Sachsen]]
*[[Albert I của Sachsen|Albert I, Quốc vương Sachsen]]
*[[Elisabeth của Sachsen|Elisabeth, Công tước phu nhân xứ Genova]]
*[[Georg I của Sachsen|Georg I, Quốc vương Sachsen]]
*[[Anna Maria của Sachsen|Anna, Đại Công tước phu nhân xứ Toscana]]
*[[Margarete của Sachsen|Margarete, Đại vương công phu nhân Áo]]
*[[Sophie của Sachsen|Sophie, Công tước phu nhân tại Bayern]]}}
| tên đầy đủ = [[Tiếng Đức]]<nowiki>: Johann Nepomuk Maria Joseph Anton Xaver Vincenz Aloys Franz de Paula Stanislaus Bernhard Paul Felix Damasus}} </nowiki><br>
[[Tiếng Anh]]: John Nepomuk Maria Joseph Anthony Xavier Vincent Aloysius Francis de Paula Stanislaus Bernard Paul Felix Damasus
| kiểu hoàng tộc = Vương tộc
| hoàng tộc = [[Vương tộc Wettin|Nhà Wettin]]
| cha = [[Maximilian Maria của Sachsen]]
| mẹ = [[Carolina của Parma]]
| sinh = {{Ngày sinh|1801|12|12|df=y}}
| nơi sinh = [[Dresden]], [[Tuyển hầu xứ Sachsen]], [[Đế quốc La Mã Thần thánh]]
| mất = {{Ngày mất và tuổi|1873|10|29|1801|12|12|df=y}}
| nơi mất = [[Pillnitz]], [[Dresden]], [[Vương quốc Sachsen]], [[German Empire]]
| nơi an táng = [[Thánh đường Dresden]]
| tôn giáo = [[Giáo hội Công giáo|Công giáo La Mã]]
}}

'''Johann I của Sachsen''' ([[tiếng Đức]]: ''Johann I. von Sachsen''; 12 tháng 12 năm 1801 &#x2013; 29 tháng 10 năm 1873) là [[Danh sách quân chủ Sachsen|Quốc vương Sachsen]] từ ngày 9 tháng 8 năm 1854 cho đến khi qua đời năm 1873. Johann I là một thành viên của [[Vương tộc Wettin]]. Trong triều đại của mình, Sachsen đã trở thành một phần của [[Đế quốc Đức]].

== Trước khi kế vị ==
[[Tập tin:Bundesarchiv_Bild_183-1989-0714-011,_Dresden,_Reiterstandbild,_König_Johann.jpg|trái|thumb|280x280px| Đài tưởng niệm Johann I của Sachsen.]]
[[Tập tin:Gonne-Johann.jpg|thumb|250px| Tranh pastel bởi [[Friedrich Gonne]].]]
Johann ra đời ở [[Dresden]], là con trai thứ ba của Maximilian, Trữ quân Sachsen — con trai của Tuyển hầu tước Friedrich Christian I xứ Sachsen — với người vợ đầu là [[Carolina của Parma]]. Trong phần lớn cuộc đời, Johann có rất ít cơ hội thừa kế Ngai vàng Sachsen: trước Johann là cha và hai người anh trai Friedrich August và Clement. Tuy nhiên, vào năm 1822, Clement qua đời khi chưa lập gia đình ở [[Ý]], và Johann lúc này chỉ đứng sau anh trai Friedrich August.
[[Tập tin:Vogel von Vogelstein Prinz Johann als Vorsitzender des Geheimen Finanz-Kollegiums 1832.jpg|thumb|250px|Johann năm 1832.]]
Khi bác của Johann là Anton kế vị anh trai trở thành Quốc vương Sachsen (1827), Johann đứng hàng thứ ba trong danh sách kế vị, và sau khi cha là Maximilian từ bỏ quyền kế vị vào năm 1830, Johann được nâng lên vị trí thứ hai. Khi anh trai của Johann trở thành Quốc vương Friedrich August II vào năm 1836, Johann trở thành người thừa kế hàng đầu. Vì Friedrich August II không có con, Johann vẫn là người thừa kế lâm thời của nhà vua.

== Quốc vương Sachsen ==
John trở thành tân vương của Sachsen sau khi anh trai [[Friedrich August II của Sachsen|Friedrich August II]] qua đời vào ngày 9 tháng 8 năm 1854.

Tổ chức Tư pháp năm 1855, mở rộng mạng lưới đường sắt, đưa ra quyền tự do thương mại chủ yếu là do Johann I đề xuất và thúc đẩy. Dưới thời trị vì của mình, Johann I đã chấp nhận Hiệp ước Thương mại Pháp (1862) và một thỏa thuận với Ý. Quốc vương đã nỗ lực dưới ảnh hưởng của Bộ trưởng [[Friedrich Ferdinand von Beust]] cho Giải pháp Nước Đức vĩ đại (''Großdeutsche Lösung'') trong sự sắp xếp của đế quốc (bao gồm cả Áo). Năm 1866, Sachsen chiến đấu bên phía Áo trong [[Chiến tranh Áo – Phổ|Chiến tranh Áo-Phổ]]. Cuối cùng, sau thất bại trong [[trận Königgrätz]], Sachsen đã gia nhập [[Liên bang Bắc Đức]] và vào năm 1871 là Đế quốc Đức dưới quyền bá chủ của Vương quốc Phổ. Johann I qua đời hai năm sau đó, thọ 71 tuổi.

Ngoài khía cạnh chính trị, Johann I còn bận rộn với văn chương. Dưới bút danh ''Philalethes,'' Quốc vương đã dịch ''[[Thần khúc]]'' của [[Dante Alighieri|Dante]] sang tiếng Đức; một số phần của tác phẩm này đã được đặt ở [[Schloss Weesenstein]]. Quận [[Dresden|Johannstadt]] ở [[Dresden]] được đặt theo tên của nhà vua.

== Hôn nhân và con cái ==
[[Tập tin:King_John_and_Queen_Amalie_Auguste_of_Saxony.jpg|thumb|250px| Bức ảnh của Quốc vương Johann I của Sachsen và vợ là [[Amalie Auguste của Bayern]], khoảng năm 1872.]]
Tại [[München]] vào ngày 10 tháng 11 năm 1822 (ủy nhiệm) và một lần nữa tại [[Dresden]] vào ngày 21 tháng 11 năm 1822 (trực tiếp), Johann kết hôn với Vương nữ [[Amalie Auguste của Bayern]], con gái của Quốc vương [[Maximilian I Joseph của Bayern]]. Hai vợ chồng có chín người con:

# [[Maria Augusta Fredericka của Sachsen|Maria Augusta Fredericka Karoline Ludovike Amalie Maximiliane Franziska Nepomucena Xaveria]] (Dresden, 22 tháng 1 năm 1827 – Dresden, 8 tháng 10 năm 1857), được gọi là ''Maria''.
# [[Albert I của Sachsen|Friedrich August Albert Anton Ferdinand Joseph Karl Maria Baptist Nepomuk Wilhelm Xaver Georg Fidelis]] (Dresden, 23 tháng 4 năm 1828 –  Schloss Sibyllenort, 19 tháng 6 năm 1902), Quốc vương Albert I của Sachsen.
# [[Elisabeth của Sachsen|Maria Elisabeth Maximiliana Ludovika Amalie Franziska Sophia Leopoldine Anna Baptista Xaveria Nepomucena]] (Dresden, 4 tháng 2 năm 1830 – Stresa, 14 tháng 8 năm 1912), được gọi là ''Elisabeth''; kết hôn lần đầu vào ngày 22 tháng 4 năm 1850 với [[Ferdinando Maria của Sardegna|Ferdinando Maria]], Vương tử [[Savoy|Savoia]] và [[Vương quốc Sardegna|Sardegna]] và là Công tước thứ 1 xứ Genoa, và lần thứ hai vào ngày 4 tháng 10 năm 1856 với Niccolò, Hầu tước Rapallo.
# [[Ernst của Sachsen|Friedrich August Ernst Ferdinand Wilhelm Ludwig Anton Nepomuk Maria Baptist Xaver Vincenz]] (Dresden, 5 tháng 4 năm 1831 – Schloss Weesenstein, 12 tháng 5 năm 1847), được gọi là ''Ernst''.
# [[Georg I của Sachsen|Friedrich August Georg Ludwig Wilhelm Maximilian Karl Maria Nepomuk Baptist Xaver Cyriacus Romanus]] (Pillnitz, 8 tháng 8 năm 1832 – Pillnitz, 15 tháng 10 năm 1904), Quốc vương Georg I của Sachsen (1902).
# [[Maria Sidonia của Sachsen|Maria Sidonia Ludovica Mathilde Wilhelmine Auguste Xaveria Baptista Nepomucena Veronica Hyacinthia Deodata]] (Pillnitz, 16 tháng 8 năm 1834 – Dresden, 1 tháng 3 năm 1862), được gọi là ''Sidonia''.
# [[Anna Maria của Sachsen|Anna Maria Maximiliane Stephania Karoline Johanna Luisa Xaveria Nepomucena Aloysia Benedicta]], (Dresden, 4 tháng 1 năm 1836 – Napoli, 10 tháng 2 năm 1859), được gọi là ''Anna''; kết hôn vào ngày 24 tháng 11 năm 1856 với [[Ferdinando IV xứ Toscana]].
# [[Margarete của Sachsen|Margarete Karoline Fredericka Cecilie Auguste Amalie Josephine Elisabeth Maria Johanna]] (Dresden, 24 tháng 5 năm 1840 – Monza, 15 tháng 9 năm 1858), được gọi là ''Margarete''; kết hôn vào ngày 4 tháng 11 năm 1856 với Đại vương công [[Karl Ludwig của Áo]], em họ của mình.
# [[Sophie của Sachsen|Sophie Maria Friederike Auguste Leopoldine Alexandrine Ernestine Albertine Elisabeth]] (Dresden, 15 tháng 3 năm 1845 – München, 9 tháng 3 năm 1867), được gọi là ''Sophie''; kết hôn vào ngày 11 tháng 2 năm 1865 với [[Karl Theodor xứ Bayern]], em họ và là em trai của [[Elisabeth xứ Bayern|Hoàng hậu Elisabeth của Áo]].

Quốc vương Johann I của Sachsen qua đời tại [[Pillnitz]].

== Huân chương ==
[[Tập tin:Johann,_Doppeltaler_1861,_Dresden,_CNG.jpg|thumb|250px|Đồng xu Sachsen được đúc dưới thời trị vì của Quốc vương Johann I, khoảng năm 1861.]]
{{flag|Vương quốc Sachsen}}:
* Bậc Knight của [[Huân chương Vương miện Kim Cương]], ''năm 1807''<ref name="HofStaat">{{chú thích sách|title=Königlich sächsischer Hof-Civil-und Militär-Staat|url=https://books.google.com/books?id=wJtjAAAAcAAJ|year=1828|publisher=Weidmann|pages=[https://books.google.com/books?id=wJtjAAAAcAAJ&pg=PA52 52], [https://books.google.com/books?id=wJtjAAAAcAAJ&pg=PA74 74]}}</ref>
* Bậc Grand Cross của [[Huân chương Công dân Sachsen|Huân chương Công đức]], ''năm 1815''<ref name="HofStaat"/>
* Bậc Grand Cross của [[Huân chương Allbrecht]]<ref>{{Chú thích sách|title=Staatshandbuch für den Freistaat Sachsen: 1854|year=1854|publisher=Heinrich|page=[http://opacplus.bsb-muenchen.de/title/9528147/ft/bsb11041161?page=42 24]}}</ref>
{{flag|Vương quốc Bayern}}: Bậc Knight của [[Huân chương Thánh Hubert]], ''năm 1822''<ref>{{Chú thích sách|title=Hof- und Staatshandbuch des Königreichs Bayern: 1828|url=https://books.google.com/books?id=QCdRAAAAcAAJ&pg=PA6|year=1828|publisher=Landesamt|page=6}}</ref>
{{flag|Tây Ban Nha|1785}}: Bậc Knight của [[Huân chương Lông cừu Vàng]], ''18 tháng 3 năm 1825''<ref>{{citation |chapter-url=https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=ucm.5324213838&view=1up&seq=54|chapter=Caballeros Existentes en la Insignie Orden del Toison de Oro|date=1828|title=Calendario manual y guía de forasteros en Madrid|access-date=24 August 2020|page=44|language=es |last1=Guerra |first1=Francisco }}</ref>
{{flagicon|Sachsen-Coburg-Gotha}} {{flagicon|Sachsen-Altenburg}} {{flagicon|Sachsen-Meiningen}} [[Công quốc thuộc Ernst]]: Bậc Grand Cross của [[Huân chương Gia tộc Sachsen-Ernst]], ''tháng 2 năm 1838''<ref>''Adreß-Handbuch des Herzogthums Sachsen-Coburg und Gotha'' (1843), "Herzogliche Sachsen-Ernestinischer Hausorden" p. [https://zs.thulb.uni-jena.de/rsc/viewer/jportal_derivate_00243961/Sachsen_Coburg_Gotha_165771801_1843_0042.tif?logicalDiv=jportal_jparticle_00473415 5]. Coburg, Gotha: Meusel.</ref>
{{flag|Đế quốc Nga}}: Bậc Knight của [[Huân chương Thánh Andreya]], ''5 tháng 4 năm 1840''
{{flagicon image|Flag of the Kingdom of Prussia (1803-1892).svg}} [[Vương quốc Phổ]]:
* Bậc Knight của [[Huân chương Đại bàng Đen]], ''3 tháng 9 năm 1840''<ref>''Liste der Ritter des Königlich Preußischen Hohen Ordens vom Schwarzen Adler'' (1851), "Von Seiner Majestät dem Könige Friedrich Wilhelm IV. ernannte Ritter" [https://www.digitale-sammlungen.de/de/view/bsb10362193?page=29 p. 21]</ref>
* [[Pour le Mérite]] (civil), ''21 tháng 1 năm 1869''<ref>{{Chú thích sách|last1=Lehmann|first1=Gustaf|title=Die Ritter des Ordens pour le mérite 1812–1913|year=1913|trans-title=The Knights of the Order of the Pour le Mérite|language=de|url=https://gdz.sub.uni-goettingen.de/id/PPN135808618|page=585|volume=2|location=Berlin|publisher=[[E.S. Mittler & Sohn|Ernst Siegfried Mittler & Sohn]]}}</ref>
{{flag|Đế quốc Áo}}: Bậc Grand Cross [[Huân chương Thánh István của Hungary]], ''năm 1841''<ref>[http://tornai.com/rendtagok.htm "A Szent István Rend tagjai"] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101222022855/http://tornai.com/rendtagok.htm|date=22 December 2010}}</ref>
{{flagicon image|Flag of the Kingdom of Sardinia (1848-1851).svg}} [[Vương quốc Sardegna]]: Bậc Knight của [[Huân chương Truyền tin Cực Thánh]], ''12 tháng 3 năm 1850''<ref>{{Chú thích sách|title=Notizia storica del nobilissimo ordine supremo della santissima Annunziata. Sunto degli statuti, catalogo dei cavalieri|url=https://books.google.com/books?id=Q2aP6enNFoYC&q=Ordine%20supremo%20della%20Santissima%20Annunziata&pg=PA113|publisher=Eredi Botta|date=1869|access-date=4 March 2019|language=it|first=Luigi|surname=Cibrario|page=113}}</ref>
{{flagicon image|Flag of Anhalt Duchies.png}} [[Gia tộc Ascania|Công quốc thuộc Ascania]]: Bậc Grand Cross của [[Huân chương Albrecht der Bär]], ''28 tháng 4 năm 1853''<ref>''Hof- und Staats-Handbuch des Herzogtum Anhalt'' (1867) "Herzoglicher Haus-orden Albrecht des Bären" p. [https://books.google.com/books?id=TYEp3N5O48EC&pg=PA17 17]</ref>
{{flag|Bỉ}}: Bậc Grand Cordon [[Huân chương Léopold (Bỉ)|Huân chương Léopold]], ''25 tháng 5 năm 1853''<ref>{{Chú thích sách|title=Almanach royal officiel, publié, exécution d'un arrête du roi|volume=1|author=H. Tarlier|year=1854|page=[https://books.google.com/books?id=p35NAAAAcAAJ&pg=PA37 37]|language=fr}}</ref>
{{flag|Baden}}:<ref>''Hof- und Staats-Handbuch des Großherzogtum Baden'' (1869), "Großherzogliche Orden" [https://digital.blb-karlsruhe.de/blbihd/periodical/pageview/1873333 pp. 54], [https://digital.blb-karlsruhe.de/blbihd/periodical/pageview/1873343 64]</ref>
* Bậc Knight [[Huân chương Trung thành Gia tộc]], ''năm 1853''
* Bậc Grand Cross của [[Huân chương Sư tử Zähringer]], ''năm 1853''
{{flag|Đại Công quốc Hessen}}: Bậc Grand Cross của [[Huân chương Ludwig]], ''10 tháng 8 năm 1854''<ref>''Staatshandbuch für das Großherzogtum Hessen und bei Rhein'' (1860), "Großherzogliche Orden und Ehrenzeichen ", [http://opacplus.bsb-muenchen.de/title/10437512/ft/bsb11040940?page=36 p. 10]</ref>
{{flag|Oldenburg}}: Bậc Grand Cross của [[Huân chương Gia tộc và Công đức Pêtr Friedrich Ludwig]], với Vương miện Vàng, ''31 tháng 8 năm 1854''<ref name="Oldenburg1870">{{Chú thích sách|author=Staat Oldenburg|title=Hof- und Staatshandbuch des Großherzogtums Oldenburg: für ... 1869/70|url=https://books.google.com/books?id=zAVTAAAAcAAJ&pg=PA28|year=1870|publisher=Schulze|page=28}}</ref>
{{flag|Württemberg}}: Bậc Grand Cross của [[Huân chương Vương quyền Württemberg]], ''năm 1854''<ref name="Württemberg1866">{{Chú thích sách|author=Württemberg|title=Hof- und Staats-Handbuch des Königreichs Württemberg: 1866|url=https://books.google.com/books?id=R1wAAAAAcAAJ&pg=PA30|year=1866|page=30}}</ref>
{{flag|Nassau}}: Bậc Knight của [[Huân chương Sư tử Vàng của Vương tộc Nassau]], ''tháng 2 năm 1860''<ref>''Staats- und Adreß-Handbuch des Herzogthums Nassau'' (1866), "Herzogliche Orden" p. [https://www.digitale-sammlungen.de/de/view/bsb10021632?page=24 8]</ref>
{{flag|Vương quốc Hannover}}:<ref>''Hof- und Staats-Handbuch des Königreich Hannover'' (1865), "Königliche Orden und Ehrenzeichen" pp. [https://archive.org/details/bub_gb_bAFTAAAAcAAJ/page/n56/mode/2up 38], [https://archive.org/details/bub_gb_bAFTAAAAcAAJ/page/n91/mode/2up 73].</ref>
* Bậc Knight của [[Huân chương Thánh Georg (Hannover)|Huân chương Thánh Georg]], ''năm 1860''
* Bậc Grand Cross của [[Huân chương Vương thất Welfen]]

== Gia phả ==
{{ahnentafel
|collapsed=yes |align=center
|boxstyle_1=background-color: #0FF;
|boxstyle_2=background-color: #FCC;
|boxstyle_3=background-color: #ffc;
|boxstyle_4=background-color: #bfc;
|boxstyle_5=background-color: #9fe;
|1= 1. '''{{Màu sắc|Blue|Johann I của Sachsen}}'''
|2= 2. [[Maximilian Maria của Sachsen]]
|3= 3. [[Carolina của Parma]]
|4= 4. [[Friedrich Christian I xứ Sachsen]]
|5= 5. [[Maria Antonia xứ Bayern]]
|6= 6. [[Ferdinando I xứ Parma]]
|7= 7. [[Maria Amalia của Áo]]
|8= 8. [[August III của Ba Lan]]
|9= 9. [[Maria Josepha Benedikta của Áo]]
|10= 10. [[Karl VII của Thánh chế La Mả]]
|11= 11. [[Maria Amalia Josepha của Áo]]
|12= 12. [[Filippo I xứ Parma]]
|13= 13. [[Louise Élisabeth của Pháp]]
|14= 14. [[Franz I của Thánh chế La Mã]]
|15= 15. [[Maria Theresia của Áo]]
|16= 16. [[August II của Ba Lan]]
|17= 17. [[Christiane Eberhardine xứ Brandenburg-Bayreuth]]
|18= 18. [[Joseph I của Thánh chế La Mã]] (= 22)
|19= 19. [[Wilhelmine Amalie xứ Braunschweig-Lüneburg]] (= 23)
|20= 20. [[Maximilian II Emanuel, Tuyển hầu xứ Bayern|Maximilian II Emanuel xứ Bayern]]
|21= 21. [[Teresa Kunegunda Sobieska của Ba Lan]]
|22= 22. [[Joseph I của Thánh chế La Mã]] (= 18)
|23= 23. [[Wilhelmine Amalie von Braunschweig-Lüneburg]] (= 19)
|24= 24. [[Felipe V của Tây Ban Nha]]
|25= 25. [[Elisabetta Farnese]]
|26= 26. [[Louis XV của Pháp]]
|27= 27. [[Maria Leszczyńska của Ba Lan]]
|28= 28. [[Leopold I xứ Lothringen]]
|29= 29. [[Elisabeth Charlotte của Orléans]]
|30= 30. [[Karl VI của Thánh chế La Mã]]
|31= 31. [[Elisabeth Christine xứ Braunschweig-Wolfenbüttel]]}}

== Tham khảo ==
{{Tham khảo}}

== Liên kết ngoài ==

* {{Chú thích EB1911|wstitle=John, King of Saxony|short=1}}
* {{Internet Archive author|sname=John of Saxony}}
* {{Librivox author|id=6906}}
{{S-start}}
{{S-hou|[[Vương tộc Wettin]]|12 tháng 12|năm 1801|29 tháng 10|năm 1873}}
{{S-reg}}
{{S-bef
| before = [[Friedrich August II của Sachsen|Friedrich August II]]
}}
{{S-ttl
| title = [[Danh sách quân chủ Sachsen#Vương quốc Sachsen|Quốc vương Sachsen]]
| years = 1854 – 1873
}}
{{S-aft
| after = [[Albert I của Sachsen|Albert I]]
}}
{{S-end}}
{{Kiểm soát tính nhất quán}}

[[Thể loại:Vua Sachsen]]
[[Thể loại:Vương tử Sachsen]]
[[Thể loại:Vương tộc Wettin]]
[[Thể loại:Người được nhận Huân chương lông cừu vàng Tây Ban Nha]]
[[Thể loại:Sinh năm 1801]]
[[Thể loại:Mất năm 1873]]
[[Thể loại:Nguồn CS1 tiếng Pháp (fr)]]
[[Thể loại:Nguồn CS1 tiếng Ý (it)]]
[[Thể loại:Bản mẫu webarchive dùng liên kết wayback]]
[[Thể loại:Nguồn CS1 tiếng Đức (de)]]
[[Thể loại:Nguồn CS1 tiếng Tây Ban Nha (es)]]
[[Thể loại:Bài viết có văn bản tiếng Đức]]