Xem mã nguồn của Juan II của Aragón

{{Thông tin nhân vật hoàng gia
| tên = Chuan II của Aragón
| tên gốc = Chuan II d'Aragón
| hình = File:SOAOTO - Folio 067R.jpg
| ghi chú hình = Chuan trong [[Knight of the Golden Fleece]]<br />Chi tiết thu nhỏ trong một cuốn sách từ miền nam Hà Lan, 1473
| chức vị = [[Danh sách quân chủ Aragon|Vua của Aragón]]
| tại vị = 27 tháng 6 năm 1458 – 20 tháng 1 năm 1479
| tiền nhiệm = [[Alfonso V của Aragon|Alfonso V]]
| kế nhiệm = [[Fernando II của Aragon|Ferrando II]] {{Vương miện}}
| succession1 = [[Danh sách quân chủ Sicilia|Vua của Sicilia]]
| reign1 = 27 tháng 6 năm 1458 – 1468
| predecessor1 = Alfonso
| successor1 = [[Ferrando II của Aragón|Ferrando II]] {{Vương miện}}
| succession2 = [[Danh sách quân chủ Navarra|Quốc vương Navarra]]
| reign2 = 8 tháng 9 năm 1425 – 20 tháng 1 năm 1479
| predecessor2 = [[Blanca I của Navarra|Blanca I]]
| kiểu nhiếp chính 2 = Đồng trị vì
| regent2 = Blanche I
| nhiếp chính 2 = [[Blanca I của Navarra]]
| successor2 = [[Leonor I của Navarra|Leonor I]]
| phối ngẫu = [[Blanca I của Navarra]]<br />[[Juana Enríquez]]
| con cái = {{plainlist}}
*[[Alfonso de Aragón y Escobar|Alfonso, Công tước xứ Villahermosa]]
*[[Carlos IV của Navarra]]
*[[Blanca II của Navarra]]
*[[Leonor I của Navarra]]
*[[Juan của Aragon]]
*[[Ferrando II của Aragón]] {{Vương miện}}
*[[Juana của Aragón, Hoàng hậu Napoli]]
{{endplainlist}}
| kiểu hoàng tộc = Vương tộc
| hoàng tộc = [[Vương tộc Trastámara|Nhà Trastámara]]
| cha = [[Ferrando I của Aragón]]
| mẹ = [[Eleanor xứ Alburquerque]]
| sinh = 29 tháng 6 năm 1398
| nơi sinh = [[Medina del Campo]]
| mất = {{death date and age|df=yes|1479|1|20|1398|6|29}}
| nơi mất = [[Barcelona]]
| tôn giáo = [[Giáo hội Công giáo]]
}}
'''Chuan II của Aragón''' ([[tiếng Tây Ban Nha]]: ''Juan II de Aragón'', [[tiếng Catalunya]]: ''Joan II d'Aragó'', [[tiếng Aragon]]: ''Chuan II d'Aragón'' và {{Langx|eu|Joan II.a Aragoikoa}}. [[tiếng Sicilia]]: ''Giuvanni II di Aragona''; 29 tháng 6 năm 1398 - 20 tháng 1 năm 1479), còn được gọi với biệt danh là '''Đại đế''' (''el Gran'') hay '''Người vô tín''' ( ''el Sense Fe''), {{Sfn|Ruiz|2007|p=?}} là [[Danh sách quân chủ Aragon|Vua của Aragón]] từ năm 1458 cho đến khi ông qua đời. Là phu quân của Nữ vương [[Blanca I của Navarra]], ông được làm [[Danh sách quân chủ Navarra|Vua của Navarra]] và thừa hưởng xứ này thông qua vợ từ năm 1425. Juan cũng là [[Danh sách quân chủ Sicilia|Vua của Sicilia]] từ năm 1458 đến năm 1468.

= Tiểu sử =
Chuan sinh tại [[Medina del Campo]] (thuộc [[Vương quyền Castilla]]), là con trai của Quốc vương [[Ferrando I của Aragón|Ferrando I xứ Aragón]]{{sfn|Woodacre|2013|p=91}} và [[Leonor xứ Alburquerque]].{{sfn|Earenfight|2015|p=143}} Thời niên thiếu, ông là một trong các infante (vương tử) của Aragón tham gia vào những cuộc rối ren tại Castila trong thời kỳ nhiếp chính và triều đại của [[Juan II của Castilla|Juan II xứ Castila]]. Cho đến trung niên, ông còn giữ chức [[phó vương]] kiêm tổng chỉ huy tại Aragón cho người huynh trưởng và cũng là vị tiền nhiệm của mình, [[Alifonso V của Aragón|Alifonso V]], vị vua có phần lớn thời gian trị vì ở Ý.{{sfn|Scofield|1923|p=235}} Về cuối đời, Chuan bị cuốn vào những cuộc xung đột không ngừng với các thần dân Aragón và Catalonia, với [[Louis XI của Pháp]], đồng thời dồn tâm lực chuẩn bị cho cuộc hôn nhân giữa con trai ông là Ferrando và [[Isabel I của Castilla|Isabel I xứ Castila]]. Cuộc hôn nhân này đã dẫn tới sự hợp nhất hai vương quyền Aragón và Castila, đặt nền móng cho [[Tây Ban Nha Habsburg|Chế độ quân chủ Tây Ban Nha]]. Những rắc rối với thần dân của ông gắn liền chặt chẽ với các bi kịch và chia rẽ nghiêm trọng ngay trong chính gia đình ông.{{sfn|Chisholm|1911}}

Cuộc hôn nhân đầu tiên của Chuan là với [[Blanca I của Navarra|Blanca xứ Navarra]], thuộc [[Vương tộc Évreux|nhà Évreux]].{{sfn|Scofield|1923|p=235}} Năm 1432, Chuan II bổ nhiệm [[Juan Vélaz de Medrano]], Lãnh chúa xứ Igúzquiza và Learza, làm thị thần tối cao (''chamberlain'') của mình, chức vụ mà người này từng giữ dưới thời cha của Blanca là [[Carlos III của Navarra|Carlos III xứ Navarra]]. Nhờ quyền của Blanca, Chuan trở thành Quốc vương Navarra, và khi Blancha qua đời năm 1441, ông tiếp tục nắm giữ vương quốc này suốt đời. Tuy nhiên, từ cuộc hôn nhân đó sinh ra một người con trai là [[Carlos IV của Navarra|Carlos]], được phong tước Thân vương Viana, người thừa kế Navarra. Chuan nhanh chóng nảy sinh sự ganh ghét với chính con trai mình. Sau cuộc hôn nhân thứ hai với [[Juana Enríquez]], sự ganh ghét ấy phát triển thành thù hận tuyệt đối, được chính Juana cổ vũ. Ông tìm cách tước bỏ quyền hiến định của Carlos trong việc giữ chức phó vương Aragón khi ông vắng mặt. Tuy nhiên, giới quý tộc Aragón đứng về phía Carlos, và âm mưu để người vợ thứ hai của Juan nắm quyền phó vương đã bị bác bỏ.{{sfn|Chisholm|1911}}

Tiếp đó là Nội chiến Navarra kéo dài, với những giai đoạn thắng bại xen kẽ, chỉ chấm dứt khi Thân vương Viana qua đời năm 1461, có thể do bị đầu độc, mà nhiều người nghi ngờ chính phụ vương ông là chủ mưu.{{sfn|Livermore|1966|p=120}} Các thiết chế của [[Thân vương quốc Catalunya]], vốn ủng hộ Carlos và cũng mang nhiều bất mãn riêng, đã mời gọi liên tiếp các ứng cử viên ngoại bang trong mười năm [[Nội chiến Catalunya]]. Chuan dành những năm cuối đời để đối phó với họ. Ông buộc phải cầm cố Roussillon, lãnh thổ Catalunya nằm phía đông bắc dãy Pyrenees, cho Louis XI của Pháp, người sau đó từ chối hoàn trả. {{sfn|Chisholm|1911}}

Khi tuổi già, Chuan bị mù do [[Cườm khô|đục thủy tinh thể]], nhưng đã lấy lại thị lực nhờ một ca phẫu thuật do bác sĩ người Do Thái [[Abiathar Crescas]] thực hiện. Cuộc nổi dậy tại Catalunya được dập tắt năm 1472, song cho đến khi qua đời năm 1479, ông vẫn tiếp tục một cuộc chiến với quốc vương Pháp trong đó ông thường ở thế bất lợi.

Chuan II được kế vị bởi [[Ferrando II của Aragón|Ferrando]], con trai của ông với người vợ thứ hai, khi ấy đã kết hôn với Isabel I xứ Castila.{{sfn|Chisholm|1911}} Với cái chết của Chuan và việc con trai ông đăng cơ tại Aragón, quá trình thống nhất các vương quốc Tây Ban Nha dưới một triều đại duy nhất chính thức bước vào giai đoạn quyết định.

== Kết hôn và hậu duệ ==
Từ cuộc hôn nhân đầu tiên với Blanca xứ Navarra, Chuan có những người con sau:

* [[Carlos IV của Navarra|Carlos, Thân vương xứ Viana]] (1421–1461){{sfn|Scofield|1923|p=235}} kết hôn với [[Agnes xứ Cleves]] (1422–1448), không có con hợp pháp.
* Juana (1423{{spaced ndash}}22 tháng 8 năm 1425)
* [[Blanca II của Navarra]] (1424–1464), kết hôn với [[Enrique IV của Castilla|Enrique, Thân vương xứ Asturias]], không có con.
* [[Leonor I của Navarra]]{{sfn|Merriman|1918|p=61}} (1426-1479){{sfn|Scofield|1923|p=235}}, kết hôn với [[Gaston IV xứ Foix|Gaston IV, Bá tước xứ Foix]] (1422–1472), có con.
[[Tập_tin:Ducado_aragonés_Juan_II_de_Aragón_(1453).jpg|nhỏ|Một ''[[ducat]]'' trong lăng mộ Chuan II.]]
Sau cuộc hôn nhân thứ hai với Juana Enríquez, Chuan có những người con sau:

* [[Ferrando II của Aragón]] (1452-1516) {{sfn|Merriman|1918|p=61}}. Kết hôn với [[Isabel I của Castilla]].
* [[Juana của Aragón, Hoàng hậu Napoli|Juana của Aragón]] (1455–1517). Kết hôn với [[Ferdinand I của Napels]].
Hậu duệ không hợp pháp:

* [[Alfonso de Aragón y de Escobar]] (1417-1495), Công tước xứ Villahermosa
* [[Juan de Aragón]] (1440–1475), Tổng giám mục của xứ Zaragoza
* Felipe de Carrayos del Radona (Phillipe del Radona)

== Tổ tiên ==
{{ahnentafel|1. '''JuanII xứ Aragon'''|30=30. [[Pedro Fernández de Castro]]|23=23. [[Elizabeth của Carinthia, Vương hậu Sicily|Elisabeth of Carinthia]]|24=24. [[Ferdinand IV của Castile]]|25=25. [[Constance của Bồ Đào Nha]]|26=26. Pedro Núñez de Guzmán|27=27. Beatriz Ponce de León|28=28. [[Afonso IV of Portugal]]|29=29. [[Beatrice của Castile (1293–1359)|Beatrice của Castile]]|31=31. Aldonça Lourenço de Valadares|21=21. [[Teresa d'Entença]]|collapsed=yes|align=center|ref=<ref name="DeSousa2">{{Chú thích sách |url=https://archive.org/stream/historiagenealog02sous#page/496/mode/2up |title=Historia genealogica da casa real portugueza |trans-title=Genealogical History of the Royal House of Portugal |volume=2 |language=pt |last=de Sousa |first=Antonio Caetano |publisher=Lisboa Occidental |year=1735 |page=497}}</ref>|boxstyle_1=background-color: #fcc;|boxstyle_2=background-color: #fb9;|boxstyle_3=background-color: #ffc;|boxstyle_4=background-color: #bfc;|22=22. [[Peter II của Sicily]]|20=20. [[Alfonso IV of Aragon]]|2. [[Fernando I của Aragon]]|10=10. [[Pere IV của Aragon]]|3. [[Eleanor xứ Alburquerque]]|4. [[John I của Castile]]|5. [[Eleanor của Aragon, Vương hậu Castile|Eleanor xứ Aragon]]|6. [[Sancho Alfonso]]|7. [[Beatrice của Bồ Đào Nha (mất 1381)|Beatrice của Bồ Đào Nha]]|8. [[Henry II của Castile]]|9. [[Juana Manuel]]|11=11. [[Eleanor của Sicily]]|19=19. [[Blanca Núñez de Lara]]|12=12. [[Alfonso XI của Castile]]|13=13. [[Leonor de Guzmán]]|14=14. [[Peter I của Portugal]]|15=15. [[Inês de Castro]]|16=16. [[Alfonso XI of Castile]] (= 12)|17=17. [[Leonor de Guzmán]] (= 13)|18=18. [[Don Juan Manuel|Juan Manuel]]|boxstyle_5=background-color: #9fe;}}

== Chú thích ==
{{tham khảo}}

== Nguồn ==
{{Commons category}}

* {{Chú thích sách|title=The Emergence of León-Castile c.1065-1500: Essays Presented to J.F. O'Callaghan|last=Earenfight|first=Theresa|publisher=Ashgate|year=2015|editor-last=Todesca|editor-first=James|pages=141–160|chapter=Trastamara Kings, Queens, and the Gender Dynamics of Monarchy}}
* {{Chú thích sách|title=A New History of Portugal|url=https://archive.org/details/newhistoryofport0000unse|last=Livermore|first=H. V.|publisher=Cambridge University Press|year=1966|edition=2nd}}120
* {{Chú thích sách|title=The Rise of the Spanish Empire in the Old and in the New|last=Merriman|first=Roger Bigelow|publisher=The Macmillan Company|year=1918|volume=2|author-link=Roger Bigelow Merriman}}
* {{Chú thích sách|url=https://books.google.com/books?id=u7TTGgts6e8C&pg=PA222|title=Spain's centuries of crisis: 1300–1474|last=Ruiz|first=Teófilo F.|publisher=Wiley-Blackwell|year=2007|isbn=978-1-4051-2789-9}}
* {{Chú thích sách|title=The Life and Reign of Edward the Fourth, King of England and of France, and Ireland|last=Scofield|first=Cora Louise|publisher=Longmans, Green, and Co.|year=1923|volume=1}}
* {{Chú thích sách|title=The Queens Regnant of Navarre: Succession, Politics, and Partnership, 1274–1512|last=Woodacre|first=Elena|publisher=Palgrave Macmillan|year=2013}}
* Rivadeneyra. "Cronicas de los reyes de Castilla," ''Biblioteca de autores espanoles'', vols. Ixvi, Ixviii. [[Madrid]], 1845.
* [[Gerónimo Zurita|Zurita, G.]] ''Anales de Aragon''. Saragossa, 1610.{{title incomplete|date=April 2017}}{{volume needed|date=April 2017}}
* Prescott W. H. ''History of the Reign of Ferdinand and Isabella''. 1854.
* {{EB1911|wstitle=John II of Aragon|volume=15|page=440}}

== Liên kết ngoài ==
{{S-start}}
{{S-hou|[[Vương tộc Trastámara]]|29 tháng 6|1397|20 tháng 1|1479}}
{{S-reg}}
{{s-bef
| rows = 2
| before = [[Alfonso V của Aragon]]
}}
{{s-ttl
| title = [[Danh sách quân chủ Aragon|Vua của Aragon]], [[Vua của Valencia|Valencia]], [[Danh sách quân chủ Majorca|Majorca]],<br />[[Danh sách quân chủ Sicilia|Sicilia]], [[Danh sách quân chủ Sardegna|Sardegna và Corsica]];<br />[[Bá tước xứ Barcelona]]
| years = 1458–1479
}}
{{s-aft
| rows = 1
| after = [[Fernando II của Aragon]]
}}
|-
{{s-ttl
| title = [[Bá tước xứ Roussillon]] và [[Bá tước xứ Cerdagne|Cerdagne]]
| years = 1458–1462
}}
{{s-aft
| rows = 1
| after = [[Louis XI của Pháp]]
}}
|-
{{s-bef
| rows = 2
| before = [[Carlos III của Navarra|Carlos III]]
}}
{{s-ttl
| title = [[Danh sách quân chủ Navarra|Vua của Navarre]] ([[jure uxoris]])
| regent1 = [[Blanche I của Navarra|Blanche I]]
| years = 1425–1441
}}
{{s-aft
| after = [[Carlos IV của Navarra|Carlos IV]] ''de jure''
}}
|-
{{s-ttl
| title = [[Danh sách quân chủ Navarra|Vua Navarra]] ''de facto'' (trên thực tế)<small>, cố ý chiếm giữ vương quyền, không cho<br />[[Carlos IV của Navarra]] và [[Blanca II của Navarra|Blanca II]]</small> kế thừa ngôi báu.
| years = 1441–1479
}}
{{s-aft
| after = [[Leonor I của Navarra|Leonor]]
}}
|-
{{S-reg|es}}
|-
{{S-vac|last=[[Martín I của Aragón|Martin của Aragon]]}}
{{S-ttl
| title = [[Công tước xứ Montblanc]]
| years = 1415–1458
}}
{{S-aft
| rows = 2
| after = [[Fernando II của Aragon]]
}}
|-
{{s-bef
| before = [[Jaime II xứ Urgel]]
}}
{{s-ttl
| title = [[Lãnh chúa xứ Balaguer]]
| years = 1418–1458
}}
|-
{{S-bef
| before = [[Hugo xứ Cardona]]
}}
{{S-ttl
| title = [[Công tước xứ Gandia]]
| years = 1433–1439
}}
{{S-aft
| after = [[Carlos IV của Navarra|Carlos xứ Viana]]
}}
|-
{{s-end}}

{{thời gian sống|1398|1479}}

[[Thể loại:Vua Navarra]]
[[Thể loại:Vua Sicilia]]
[[Thể loại:Vua Aragon]]
[[Thể loại:Hiệp sĩ Lông cừu vàng Áo]]
[[Thể loại:Chôn cất tại Tu viện Poblet]]
[[Thể loại:Vua Jure uxoris]]
[[Thể loại:Vương tộc Trastámara]]
[[Thể loại:Vương tử Aragón]]
[[Thể loại:Vương nữ Aragón]]