Xem mã nguồn của Ký (họ)

{{Thông tin họ
| name = Ký
| image = 冀.png
| image_size = 
| caption = 
| pronunciation = 
| language = [[Tiếng Trung Quốc]]
| languageorigin = [[Tiếng Trung Quốc cổ]]
| origin = 
| derivation = 
| meaning = 
| variant = 
| cognate = 
| derivative = 
| seealso = 
| native name = 冀
| en-variant = Ji, Chi, Kei
}}

{{Zh tên|Ký|c=冀|p=Jì}} là một [[Họ người Hoa|họ]] của [[người Trung Quốc]], đây là họ phổ biến thứ 294 tại [[Trung Quốc]] với dân số 160.000 người. Họ này xếp thứ 316 trong văn bản cổ thời Tống ''[[Bách gia tính]]''.<ref>{{Chú thích web|url=http://www.guoxue.com/gxrm/gx_bjx.htm|tựa đề=百家姓|nhà xuất bản=Guoxue|ngôn ngữ=zh|dịch tựa đề=Hundred Family Surnames|ngày truy cập=2014-06-11}}</ref> Trong các [[Bảng chữ cái Latinh|văn bản Latinh]], họ này được viết là '''Ji''' theo [[Bính âm Hán ngữ|bính âm]], '''Chi''' theo [[Wade-Giles|phiên âm Wade-Giles]] hay '''Kei''' theo [[Việt bính|phiên âm Việt bính]].<ref>{{Chú thích web|url=http://www.zdic.net/z/15/js/5180.htm|tựa đề=冀|nhà xuất bản=Zdic|ngày truy cập=2014-06-11}}</ref>

== Nhân khẩu học ==
Tính đến năm 2008, Ký là họ phổ biến thứ 294 tại [[Trung Quốc]], với hơn 160.000 người mang họ này, chiếm 0,013% dân số Trung Quốc.<ref>{{Chú thích web|url=http://www.taiwan.cn/zppd/XSDG/200901/t20090106_811068.htm|ngày=2009-01-06|nhà xuất bản=Taiwan.cn|ngôn ngữ=zh|script-title=zh:中国最新300大姓排名（2008）|dịch tựa đề=300 most common surnames in China (2008)|ngày truy cập=2014-06-11}}</ref><ref name="dzhzp">{{Chú thích web|url=http://www.dzhzp.hk/news_view.php?id=780|nhà xuất bản=Greater China Genealogy|ngôn ngữ=zh|script-title=zh:冀姓起源|dịch tựa đề=Origin of the Ji surname|url lưu trữ=https://web.archive.org/web/20140714212933/http://www.dzhzp.hk/news_view.php?id=780|ngày lưu trữ=2014-07-14|ngày truy cập=2014-06-11}}</ref> Họ tập trung sống tại các tỉnh [[Sơn Tây]], [[Sơn Đông]], [[Hà Nam]] và [[Hà Bắc]]. Tỉnh Sơn Tây có số người mang họ này nhiều nhất, chiếm 29% tổng dân số.

== Nguồn gốc ==
Họ Ký có ba nguồn gốc chính:

# Theo tác phẩm ''[[Lộ sử]]'' được viết dưới [[Nhà Tống|triều đại nhà Tống]], [[Chu Vũ vương|Chu Vũ Vương]] đã phong cho hậu duệ của [[Nghiêu|Đế Nghiêu]] làm chư hầu tại {{Ill2|Ký (nước)|zh|冀国|lt=nước Ký}}, hiện nay nằm tại huyện [[An Trạch, Lâm Phần|An Trạch]] hoặc [[Tắc Sơn]], tỉnh [[Sơn Tây]]. Trong [[Xuân Thu|thời Xuân Thu]], nước Ký bị quốc gia láng giềng [[Tấn (nước)|Tấn]], một cường quốc thời bấy giờ, chinh phục. Người dân của nước Ký sau đó đã lấy tên quốc gia cũ của mình làm họ.<ref name="dzhzp"/><ref name="shangdu">{{Chú thích web|url=http://cul.shangdu.com/Contents/Channel_4700/2008/0529/123774/content_123774.htm|ngày=2008-07-17|nhà xuất bản=Shangdu|ngôn ngữ=zh|script-title=zh:冀姓起源,名人及家谱|dịch tựa đề=Origin and famous people of the Ji surname|url lưu trữ=https://web.archive.org/web/20130707155831/http://cul.shangdu.com/Contents/Channel_4700/2008/0529/123774/content_123774.htm|ngày lưu trữ=2013-07-07|ngày truy cập=2014-06-11}}</ref> 
# Sau khi [[Tấn (nước)|Tấn]] chinh phục Ký, vua nước Tấn dùng nơi đây làm đất phong cho Đại phu [[Khước Nhuế]], Khước Nhuế sau đó cũng được gọi là Ký Nhuế, hậu duệ của ông đã tên đất phong của ông làm họ của mình.<ref name="dzhzp"/><ref name="shangdu"/> 
# Nguồn gốc thứ ba của họ Ký bắt nguồn từ [[Tống (nước)|nước Tống]], chư hầu của [[nhà Chu]]. Một nhánh của hoàng tộc nước Tống lấy họ Ký.<ref name="dzhzp"/>

== Những người đáng chú ý ==

* [[Ký Nguyên Hanh]] ([[:zh:冀元亨|冀元亨]]; 1482-1521), quan viên [[nhà Minh]] 
* [[Ký Như Tích]] ([[:zh:冀如錫|冀如錫]]; 1613–1686), Binh bộ Thượng thư nhà Thanh 
* [[Ký Văn Lâm]] (冀文林; sinh năm 1966), nguyên Phó tỉnh trưởng [[Hải Nam]]

== Tham khảo ==
{{Tham khảo}}

[[Thể loại:Họ người Trung Quốc]]