Xem mã nguồn của Kalayaan

{{Thông tin khu dân cư
| name = Kalayaan
| native_name = 
| native_name_lang = fil<!-- ISO 639-2 code -->
| settlement_type = [[Đô thị tự trị của Philippines|Đô thị tự trị]]
| image_skyline = Thitu Island Filipino sheltered port construction.jpg
| image_caption =
| image_flag =
| image_seal = 
| nickname =
| motto =
| image_map = Ph_locator_palawan_kalayaan.png
| map_caption = Vị trí của Kalayaan so với toàn tỉnh [[Palawan]]
| pushpin_map = Philippines
| pushpin_label_position =
| pushpin_map_caption = Vị trí so với Philippines
| latd = 11 |latm = 03 |lats = 11 |latNS = N
| longd = 114|longm = 17 |longs = 05 |longEW = E
| coordinates_type = region:PH_type:city
| coordinates_display = title
| coordinates_footnotes =
| subdivision_type = Quốc gia
| subdivision_name = {{flag|Philippines}}
| subdivision_type1 = [[Vùng của Philippines|Vùng]]
| subdivision_name1 = [[MIMAROPA]] (Vùng IV-B)
| subdivision_type2 = [[Tỉnh (Philippines)|Tỉnh]]
| subdivision_name2 = [[Palawan]]
| subdivision_type3 = [[Các khu vực bầu cử lập pháp Philippines|Đơn vị bầu cử Lập pháp]]
| subdivision_name3 = Đơn vị số 1 của tỉnh Palawan
| established_title = Thành lập
| established_date = 11 tháng 6 năm 1978
| parts_type = [[Barangay]]
| parts_style = para
| p1 = 1
| government_footnotes = <ref>{{chú thích web |url=http://www.dilg.gov.ph/municipalities.php |title=Municipalities |publisher=Department of the Interior and Local Government |location=Quezon City, Philippines |access-date = ngày 13 tháng 12 năm 2012 |language=tiếng Anh |archive-date = ngày 25 tháng 1 năm 2013 |archive-url=https://www.webcitation.org/6DvgcVRCD?url=http://www.dilg.gov.ph/municipalities.php }}</ref>
| leader_party =
| leader_title = Thị trưởng
| leader_name = Eugenio B. Bito-Onon Jr.
| area_footnotes = <ref>{{chú thích web |title=Province: PALAWAN |url=http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/province.asp?regName=REGION+IV-B+%28MIMAROPA%29&regCode=17&provCode=175300000&provName=PALAWAN |work=PSGC Interactive |publisher=National Statistical Coordination Board |access-date = ngày 13 tháng 12 năm 2012 |location=Makati City, Philippines |language=tiếng Anh |archive-date = ngày 14 tháng 11 năm 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121114165638/http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/province.asp?regName=REGION%20IV-B%20%28MIMAROPA%29&regCode=17&provCode=175300000&provName=PALAWAN |url-status=dead }}</ref>
| area_total_km2 = 290
| area_land_km2 = 0,9
| elevation_footnotes =
| elevation_m =
| elevation_ft =
| population_footnotes =
| population_total = 222
| population_as_of = 2010
| population_density_km2 = auto
| population_demonym =
| population_note =
| timezone1 = [[Philippine Standard Time|Giờ chuẩn Philippines]]
| utc_offset1 = +8
| postal_code_type = [[Mã bưu điện Philippines|Mã bưu điện]]
| postal_code = 5322
| area_code_type = [[Số điện thoại Philippines|Mã điện thoại]]
| area_code =
| blank_name_sec1 = [[Đô thị tự trị của Philippines#Phân loại|Xếp hạng thu nhập]]
| blank_info_sec1 = Đô thị hạng 5; nông thôn
| website = [http://www.kalayaanpalawan.gov.ph/ www.kalayaanpalawan.gov.ph]
| footnotes =
}}
[[Hình:Kalayaan Island Group (vi).png|nhỏ|259px|Định nghĩa "Nhóm đảo Kalayaan" của Philippines theo Sắc lệnh Tổng thống số 1596]]
'''Kalayaan''' (nghĩa là "tự do") là một [[Đô thị tự trị của Philippines|đô thị]] hạng 5 ở [[tỉnh (Philippines)|tỉnh]] [[Palawan]], [[Philippines]]. Theo điều tra dân số và nhà ở của Philippines vào năm 2010 thì Kalayaan có 222 cư dân và tất cả đều sinh sống trên [[đảo Thị Tứ]] ([[tiếng Filipino]]: ''Pag-asa'').<ref name="nsop">{{chú thích web| url =http://www.census.gov.ph/sites/default/files/attachments/hsd/pressrelease/MIMAROPA.pdf | tiêu đề =Total Population by Province, City, Municipality and Barangay: as of ngày 1 tháng 5 năm 2010 | ngày truy cập =4 tháng 10 năm 2012 | nơi xuất bản= National Statistics Office (Philippines) | ngôn ngữ =tiếng Anh }}</ref> Kalayaan chính là đơn vị hành chính của Philippines thiết lập tại một khu vực của quần đảo Trường Sa vốn đang bị tranh chấp bởi sáu bên.

Kalayaan chỉ có một [[barangay]] (tương đương với huyện hay xã) là Pag-asa. Năm 1975, Philippines đã xây một [[đường băng]] dài 1.260 m với diện tích 5,6 ha được sử dụng chung cho dân sự và quân sự.<ref>{{chú thích báo |title=Government looking to develop Pagasa Island in Spratlys |author=Santos, Matikas |url=http://globalnation.inquirer.net/31611/government-looking-to-develop-pagasa-island-in-spratlys |publisher=Philippine Daily Inquirer |date=2011/6/16 |access-date =2012/10/5 |language=tiếng Anh}}</ref> Dân ở đây chủ yếu là ngư dân di cư đến đây nhờ nỗ lực di dân của chính quyền Philipiness đưa dân lên các đảo thuộc Kalayaan nhằm củng cố các tuyên bố chủ quyền của mình. Mỗi tháng một lần, tàu của hải quân Philipiness chở lương thực và thực phẩm đến đây. Đảo này có nhà máy lọc nước, máy phát điện, trạm thời tiết, tháp thông tin di động,...

==Lịch sử==
Quần đảo Trường Sa là tập hợp nhiều [[đảo nhỏ]], [[ám tiêu|rạn đá ngầm]] và bãi ngầm thuộc [[Biển Đông]]. Sáu bên gồm [[Brunei]], [[Đài Loan]], [[Malaysia]], Philippines, [[Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa|Trung Quốc]] và [[Việt Nam]] đang tranh chấp quần đảo này ở các mức độ khác nhau. Đài Loan, Trung Quốc và Việt Nam tuyên bố sở hữu toàn bộ quần đảo này: Đài Loan chiếm giữ một đảo lớn nhất và một rạn đá ngầm (có một [[Cồn (biển)|cồn cát]] nhỏ nổi trên đó), Trung Quốc chiếm giữ bảy rạn đá ngầm còn Việt Nam chiếm giữ hai mươi mốt đảo và rạn đá ngầm. Philippines tuyên bố chủ quyền hầu hết quần đảo và gọi phần mà họ đòi hỏi chủ quyền là ''Nhóm đảo Kalayaan''. [[Malaysia]] chiếm giữ bảy rạn đá ngầm và bãi ngầm. Riêng [[Brunei]] chưa duy trì sự hiện diện quân sự trên quần đảo Trường Sa.

Năm [[1947]], luật sư và doanh nhân [[người Philippines]] là [[Tomás Cloma]] đã cùng đội ngư dân phát hiện ra nhiều nhóm đảo nhỏ, tức [[quần đảo Trường Sa]], không có người ở trong [[Biển Đông]]. Ngày 11 tháng 5 năm 1956, Cloma cùng bốn mươi người khác chính thức chiếm hữu các đảo và đặt tên cả vùng này là ''Quần đảo Freedomland''.

Ngày 6 tháng 7 năm 1956, Cloma tuyên bố với toàn thế giới về việc thành lập chính phủ riêng cho Lãnh thổ Tự do Freedomland với thủ phủ đặt tại [[Bình Nguyên (đảo)|đảo Bình Nguyên]] (tiếng Filipino: ''Patag'').<ref>{{harv|Samuels|1982|p=82}}</ref> Từ năm [[1968]], chính quyền Philippines bắt đầu cho quân đội chiếm một số đảo Trường Sa. Năm 1971, nước này chính thức tuyên bố chủ quyền đối với các đảo ''Kalayaan''. Năm 1974, Cloma nhượng lại tuyên bố chủ quyền của mình cho chính phủ Philippines.<ref>{{Harvnb|Severino|2010|pp=70-71}}</ref>

==Định nghĩa==
Ngày 11 tháng 6 năm 1978, tổng thống Philippines [[Ferdinand Marcos]] ký Sắc lệnh Tổng thống số 1596 định nghĩa khái niệm ''Nhóm đảo Kalayaan'' như sau:

Từ một điểm (trên đường giới hạn lãnh thổ Philippines [theo [[Hiệp định Paris (1898)|Hiệp định Paris ký năm 1898]]]) nằm tại vĩ độ 7°40' Bắc và kinh độ 116°00' Đông, đi về phía tây dọc theo trục 7°40'B đến giao điểm với kinh tuyến 112°11'Đ, đi về phía bắc đến giao điểm với vĩ tuyến 9°00'B, đi về phía đông bắc đến giao điểm của vĩ tuyến 12°00'B và kinh tuyến 114°30'Đ, đi về phía đông dọc theo vĩ tuyến 12°00'B đến giao điểm với kinh tuyến 118°00'B, đi về phía nam dọc theo kinh tuyến 118°00'B đến giao điểm với vĩ tuyến 10°00'B rồi đi về phía tây nam để trở lại điểm ban đầu tại vĩ độ 7°40'B và kinh độ 116°00'Đ.<ref>{{chú thích web |url=http://www.jag.navy.mil/organization/documents/mcrm/philippines.pdf |title=[Tóm lược Luật Đường cơ sở Quần đảo của Philippines và Sắc lệnh Tổng thống số 1596] |publisher=U.S Navy |access-date = ngày 26 tháng 8 năm 2012 |language=tiếng Anh |archive-date = ngày 15 tháng 9 năm 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120915174643/http://www.jag.navy.mil/organization/documents/mcrm/philippines.pdf }}</ref>

Vào năm 2009, Philippines thông qua Luật Đường cơ sở Quần đảo và giữ nguyên cách diễn giải khái niệm "Nhóm đảo Kalayaan" theo sắc lệnh trên.<ref>{{chú thích web |url=http://www.senate.gov.ph/lis/bill_res.aspx?congress=14&q=SBN-2699 |title=Archipelagic Baselines Law of the Philippines [Luật Đường cơ sở Quần đảo của Philippines] |publisher=Senate of the Philippines |access-date = ngày 26 tháng 8 năm 2012 |language=tiếng Anh}}</ref> Từ đó, có thể thấy Philippines chính thức tuyên bố chủ quyền đối với hầu hết quần đảo Trường Sa, chỉ trừ một số thực thể địa lý rõ ràng nằm ngoài phạm vi này, ví dụ [[Trường Sa Lớn|đảo Trường Sa]], [[đá Hoa Lau]], [[lát|đá Lát]] và [[Sác Lốt|đá Sác Lốt]]; [[đá Suối Cát]] ở toạ độ 7°37′30"B 113°48′Đ, tức là nằm rất sát đường giới hạn phía nam (7°40'B).

==Địa lý==
Phần Kalayaan do Philippines kiểm soát thực tế nằm ở phía tây tỉnh Palawan, bao gồm bảy [[đảo san hô]] và [[Cồn (biển)|cồn cát]] cùng ba rạn đá san hô ngầm. Danh sách như sau: (1) [[Thị Tứ|Pag-asa]], (2) [[Bến Lạc|Likas]], (3) [[Song Tử Đông|Parola]], (4) [[Vĩnh Viễn (đảo)|Lawak]], (5) [[Loại Ta|Kota]], (6) [[Bình Nguyên (đảo)|Patag]], (7) [[Đá An Nhơn|Panata]], (8) [[Đá Cá Nhám|Balagtas]], (9) [[Công Đo|Rizal]], (10) [[Cỏ Mây|Ayungin]].

Trong số các thực thể mà Philippines đang kiểm soát thì đảo Thị Tứ (Pag-asa) là đảo lớn nhất với diện tích khoảng 37,2 ha (hoặc 32 ha<ref>{{harv|Hancox|Prescott|1995|p=5}}</ref>); đảo này đồng thời cũng là đảo đứng lớn thứ hai về diện tích trong quần đảo Trường Sa. Đảo lớn thứ nhì là đảo Bến Lạc (tiếng Filipino: ''Likas'') với diện tích 18,6 ha (hoặc 15 ha<ref>{{harv|Hancox|Prescott|1995|p=7}}</ref>). Đảo này là nơi [[bộ Rùa|rùa]] biển lớn (tiếng Filipino: ''pawikan'') đẻ trứng quanh năm. Độ mặn nước ngầm tại đây rất cao, nên các cây mang từ nơi khác đến đây bị còi cọc. Chỉ có các loại cây đặc hữu ở đây, phần lớn là các loại cây bãi biển, mới có thể phát triển tốt trong điều kiện khí hậu nóng ẩm tại đây. Đảo lớn thứ ba là đảo Song Tử Đông (tiếng Filipino: ''Parola''). Đảo này cũng có độ mặn nước ngầm cao, và cây cối mọc ở đây chủ yếu là loại cây bãi biển. Các bãi san hô quanh đảo phần lớn bị tàn phá bởi việc sử dụng thuốc nổ bừa bãi do các thuyền đánh cá trong quá khứ. Một số đảo có chim di cư dùng làm chỗ nghỉ, và có rùa đẻ trứng. Trên các đảo này có nguồn phosphor [[phân chim]] có thể khai thác được với quy mô nhỏ.{{cần dẫn nguồn}}

==Xem thêm==
*[[Quần đảo Trường Sa]]
*[[Tomás Cloma]]

==Tham khảo==
===Chú thích===
{{tham khảo|30em}}

===Thư mục===
{{refbegin}}
*{{chú thích |title=A Geographical Description of the Spratly Islands and an Account of Hydrographic Surveys amongst Those Islands [Một mô tả địa lý về quần đảo Trường Sa và bảng kê các cuộc khảo sát thủy văn quần đảo này] |last1=Hancox |first1=David |last2=Prescott |first2=Victor |year=1995 |publisher=International Boundaries Research Unit, University of Durham |series=Maritime Briefings |volume=1 |isbn=978-1897643181 |ref=CITEREFHancoxPrescott1995}}
*{{chú thích |last=Samuels |first=Marwyn S. |title=Contest for the South China Sea [Cuộc tranh giành Biển Đông] |publisher=Methuen |year=1982 |location=New York |isbn=0-416-33140-8 |ref=CITEREFSamuels1982
}}
*{{chú thích |last=Severino |first=Rodolfo C |title=Where in the World is the Philippines? Debating Its National Territory [Philippines ở đâu trong thế giới? Bàn luận về lãnh thổ quốc gia Philippines] |publisher=Institiute of South East Asian Studies |year=2010 |isbn=978-981-4311-71-7 |ref=CITEREFSeverino2010}}
{{refend}}

==Liên kết ngoài==
*[http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp Mã địa lý chuẩn của Philippines] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120413163013/http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp |date=2012-04-13 }}

{{Palawan}}

[[Thể loại:Quần đảo Trường Sa]]
[[Thể loại:Đô thị của Palawan]]
[[Thể loại:Kalayaan, Palawan| ]]
[[Thể loại:Đô thị đảo Philippines]]