Xem mã nguồn của Khối núi Adirondack

[[Tập tin:1876_Wallace_Guide_Map_of_NY_Wilderness.JPG|liên_kết=https://vi.wikipedia.org/wiki/T%E1%BA%ADp tin:1876_Wallace_Guide_Map_of_NY_Wilderness.JPG|nhỏ|Bản đồ năm 1876 của Adirondacks, hiển thị nhiều cái tên đã lỗi thời cho nhiều đỉnh núi, hồ và cộng đồng]]'''Khối núi Adirondack''' ({{IPAc-en|æ|d|ᵻ|ˈ|r|ɒ|n|d|æ|k
}}) là một [[khối núi]] ở đông bắc [[New York (tiểu bang)|New York]], [[Hoa Kỳ]]. Ranh giới của nó gần tương ứng với ranh giới của [[Công viên Adirondack]]. Nó bao gồm khoảng 5.000 dặm vuông (13.000 <sup>km2).</sup><ref name="worldcat.org">{{Chú thích sách|url=https://www.worldcat.org/oclc/30932823|title=The Young people's encyclopedia of the United States|date=1993|publisher=Millbrook Press|others=Shapiro, William E.|isbn=1-56294-514-9|location=Brookfield, Conn.|oclc=30932823}}</ref> Các ngọn núi tạo thành một mái vòm gần tròn, khoảng {{Convert|160|mi|km|abbr=}} với đường kính và khoảng {{Convert|1|mi|m}} cao. Nền hỗ trợ của khối núi này hiện tại chủ yếu là nhờ các khối băng. Có hơn 200 hồ ở xung quanh các ngọn núi, bao gồm hồ [[Hồ George (New York)|George]], hồ [[Lake Placid, New York|Placid]] và [[hồ Tear of the Clouds]], trên [[Mount Marcy|Núi Marcy]], chính là nguồn nước có độ cao lớn nhất của [[sông Hudson]].<ref name="worldcat.org" />

== Từ nguyên ==
Từ ''Adirondack'' được cho là xuất phát từ chữ [[Người Mohawk|Mohawk]] 'ha-de-ron-dah' có nghĩa là 'những kẻ ăn cây'. Tên được viết sớm nhất, đánh vần là ''Rontaks'', là vào năm 1729 bởi nhà truyền giáo người Pháp [[Joseph-François Lafitau]]. Ông giải thích rằng từ này được [[Liên minh Iroquois|người Iroquo]] sử dụng như một thuật ngữ xúc phạm các nhóm người [[Dân tộc Algonquian|Algonquian]] không làm nông nghiệp và do đó đôi khi phải ăn vỏ cây để sống sót qua mùa đông khắc nghiệt. Vì người Mohawk không có ngôn ngữ viết vào thời điểm đó, người châu Âu sử dụng nhiều cách viết phiên âm khác nhau của từ này, bao gồm ''Achkokx'', ''Rondaxe'' và ''Adirondax.'' <ref name="sulavik2">{{Chú thích sách|title=Adirondack: of Indians and mountains, 1535–1838|last=Sulavik|first=Stephen B.|date=2007|publisher=Purple Mountain Press|isbn=978-1930098794|location=Fleischmanns, N.Y.|pages=21–51}}</ref> Những từ như vậy được liên kết chặt chẽ với khu vực, nhưng chúng vẫn chưa được coi là một địa danh - một bản đồ tiếng Anh từ năm 1761 chỉ cho khu vực này đơn giản là ''Quốc gia săn hươu.'' Năm 1837, các ngọn núi được [[Ebenezer Emmons]] đặt tên là ''Adirondacks''.<ref>{{Chú thích web|url=http://ees2.geo.rpi.edu/History/emmons.html|tựa đề=Ebenezer Emmons (1799–1863)|tác giả=Cherniak|tên=D. J.|nhà xuất bản=Rensselaer Polytechnic Institute|url lưu trữ=https://archive.today/20120527060623/http://ees2.geo.rpi.edu/History/emmons.html|ngày lưu trữ=ngày 27 tháng 5 năm 2012|ngày truy cập=ngày 23 tháng 6 năm 2015}}</ref>

== Lịch sử con người định cư ==
Con người đã sống ở khu vực khối núi Adirondack kể từ thời Paleo-Indian, (15.000 đến 7.000 TCN) ngay sau kỷ băng hà cuối cùng. Nhóm đầu tiên di chuyển đến khu vực này đến phía nam từ Thung lũng sông St. Lawrence và định cư dọc theo bờ biển [[Biển Champlain|Champlain]] vào khoảng năm 13.000 TCN.<ref name=":0">{{Chú thích báo|url=http://www.irmamagazines.com/wp-content/uploads/2018/10/ADL-2018-ctgy03-HistoricFeature.pdf|title=Hidden Heritage|last=Stager|first=Curt|date=May 2017|work=Adirondack Life|access-date =ngày 30 tháng 10 năm 2019}}</ref> Những người này, được gọi là văn hóa Laurentian, là những người săn bắn hái lượm bán du mục. Bằng chứng cho sự hiện diện của họ ở Adirondacks bao gồm một mũi tên màu đỏ nâu [[Chert|đá phiến silic]] tìm thấy vào năm 2007 ở rìa của Tupper Lake. Trong khoảng 11.000 năm tiếp theo, khí hậu của khu vực từ từ ấm lên, và các khu rừng bắt đầu thay thế các lãnh nguyên ban đầu.<ref name=":0" /> Một số nền văn hóa khác nhau - được gọi là nền văn hóa Hồ Sylvan, sông, Middlesex, bán đảo Point và Owasco - đã thay thế nền văn hóa Laurentian theo thời gian.<ref name=":1">{{Chú thích web|url=https://www.nps.gov/articles/adirondacks-native-americans.htm|tựa đề=Adirondacks: Native Americans|tác giả=|tên=|ngày=2019|website=National Park Service|url lưu trữ=|ngày lưu trữ=|ngày truy cập=ngày 30 tháng 10 năm 2019}}</ref> Vào thời kỳ văn hóa Owasco, khoảng năm 0 sau Công nguyên, ngô và đậu đã được trồng ở vùng cao Adirondack.<ref name=":0" />

==Tham khảo==
{{tham khảo}}

[[Thể loại:Dãy núi New York]]
[[Thể loại:Dãy núi Adirondack]]
[[Thể loại:Tỉnh địa lý tự nhiên]]
[[Thể loại:Vùng của New York]]
[[Thể loại:Upstate New York]]