Xem mã nguồn của Khối phía Tây

{{distinguish|text=[[Thế giới phương Tây]] hoặc [[Phong cách phương Tây]]}}
{{Ba thế giới}}
[[Tập tin:Europe-blocs-49-89x4.svg|phải|nhỏ|upright=2|Tình hình chính trị ở [[châu Âu]] trong [[Chiến tranh Lạnh]]]]
'''Khối phía Tây''', còn được gọi là '''Khối Tự do''', '''Khối Tư bản''', '''Khối Mỹ''' và '''Khối NATO''', là một liên minh của các quốc gia đã chính thức liên minh với [[Hoa Kỳ]] trong [[Chiến tranh Lạnh]] năm 1947–1991. Nó được dẫn đầu bởi [[Các quốc gia thành viên NATO|các quốc gia thành viên]] của [[NATO]], nhưng cũng bao gồm các quốc gia ủng hộ [[Chủ nghĩa chống cộng|chống cộng]] và [[Phê phán chủ nghĩa xã hội|chống chủ nghĩa xã hội]] và tương tự như vậy đã phản đối [[Liên Xô]] và [[Hiệp ước Warszawa]]. Thuật ngữ này được sử dụng để phân biệt nhóm [[Chủ nghĩa chống Xô viết|chống Xô viết]] với đối tác thân Liên Xô: [[Khối phía Đông]]. Trong suốt thời kỳ kéo dài được đánh dấu bởi [[Quan hệ Hoa Kỳ – Liên Xô|căng thẳng Xô–Mỹ]], các chính phủ và [[phương tiện truyền thông phương Tây|báo chí phương Tây]] có xu hướng tự coi mình là '''Thế giới Tự do''' hay '''Thế giới thứ nhất''', trong khi [[Khối phía Đông]] thường được gọi là "Thế giới Cộng sản" hoặc chính thức hơn là "[[Thế giới thứ hai]]". Cùng với chiến thắng của phe tư bản trong chiến tranh lạnh cũng như sự sụp đổ của Liên Xô và chủ nghĩa cộng sản, ngày nay "Khối phía Tây" thường được gọi chung là phương Tây (mặc dù Nhật Bản, Hàn Quốc, Đài Loan....và nhiều quốc gia khác là đồng minh của Hoa Kỳ song vẫn nằm trong vùng văn hóa Á Đông).

== Thành viên của Khối phía Tây trong Chiến tranh Lạnh ==
=== Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) ===
{{div col|colwidth=20em}}
* {{flag|Bỉ}}
* {{flag|Canada}}
* {{flag|Đan Mạch}}
* {{flag|Pháp}}
* {{flag|Tây Đức}} (1955–1990)
* {{flag|Hy Lạp}} (từ 1952)
* {{flag|Iceland}}
* {{flag|Ý}}
* {{flag|Luxembourg}}
* {{flag|Hà Lan}}
* {{flag|Na Uy}}
* {{flag|Bồ Đào Nha}}
* {{flag|Tây Ban Nha}} (từ 1982)
* {{flag|Thổ Nhĩ Kỳ}} (từ 1952)
* {{flag|Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland}}
* {{flag|Hoa Kỳ}}
{{div col end}}

=== Khối Hiệp ước An ninh quân sự Úc–New Zealand–Hoa Kỳ (ANZUS) ===
* {{flag|Úc}}
* {{flag|New Zealand}}
* {{flag|Hoa Kỳ}}

=== Hiệp ước Liên kết Tự do (COFA) ===
* {{flag|Quần đảo Marshall}}
* {{flag|Liên bang Micronesia}}
* {{flag|Palau}}
* {{flag|Hoa Kỳ}}

=== Khối Hiệp ước Baghdad (CENTO) (đến 1979) ===
* {{flagcountry|Pahlavi dynasty|1964}} (đến 1979)
* {{flagcountry|Kingdom of Iraq}} (đến 1958)
* {{flag|Pakistan}} (đến 1979)
* {{flag|Thổ Nhĩ Kỳ}} (đến 1979)
* {{flag|Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland}} (đến 1979)

=== Hiệp ước Hỗ tương Liên Mỹ châu (IATRA) ===
{{div col|colwidth=20em}}
* {{flag|Argentina}}
* {{flag|Bahamas}} (từ 1982)
* {{flag|Bolivia}} (đến 2005)
* {{flag|Brazil}}
* {{flag|Chile}}
* {{flag|Colombia}}
* {{flag|Costa Rica}}
* {{flagcountry|Cuba}} (đến 1959)
* {{flag|Cộng hòa Dominica}} (đến 1990)
* {{flag|Ecuador}} (đến 2012)
* {{flag|El Salvador}}
* {{flag|Guatemala}}
* {{flag|Honduras}}
* {{flag|México}} 
* {{flagdeco|Nicaragua}} [[Gia đình Somoza|Nicaragua]] (đến 1979)
* {{flag|Panama}}
* {{flag|Paraguay}}
* {{flag|Peru|state}}
* {{flag|Trinidad và Tobago}} (từ 1967)
* {{flag|Hoa Kỳ}}
* {{flag|Uruguay}}
{{div col end}}

=== Tổ chức Hiệp ước Đông Nam Á (SEATO) (đến 1977) ===
[[Tập tin:Map of SEATO member countries - en.svg|thumb|350px|Các quốc gia thành viên của SEATO năm 1959]]
* {{flag|Úc}} (đến 1977)
* {{flag|Pháp}} (đến 1965)
* {{flagcountry|Kingdom of Laos}} (đến 1975)
* {{flag|New Zealand}} (đến 1977)
* {{flag|Pakistan}} (đến 1972)
* {{flag|Philippines}} (đến 1977)
* {{flagcountry|South Vietnam}} (đến 1975)
* {{flag|Thái Lan}} (đến 1977)
* {{flag|Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland}} (đến 1977)
* {{flag|Hoa Kỳ}} (đến 1977)

=== Trung Đông và Bắc Phi ===
{{div col|colwidth=20em}}
* {{flag|Cộng hòa Hồi giáo Afghanistan}} (2004–2021)
* {{flag|Bahrain}}
* {{flag|Ai Cập}} (từ 1979)
* {{flagcountry|Pahlavi dynasty|1964}} (đến 1979)
* {{flagcountry|Ba'athist Iraq|1968}} (đến 1990)
* {{flag|Israel}}
* {{flag|Jordan}}
* {{flag|Kuwait}}
* {{flag|Liban}} 
* {{flag|Libya}} (đến 1969; từ 2011)
* {{flag|Maroc}}
* {{flag|Oman}}
* {{flag|Palestine}} ([[Chính quyền Dân tộc Palestine|Chính phủ]] [[Bờ Tây]]; đến 2019)
* {{flag|Qatar}}
* {{flag|Ả Rập Xê Út}}
* {{flag|Somalia}} (từ 1977)
* {{flag|Sudan}} (1971–1985; 2019–nay)
* {{flag|Syrian opposition|name=Phe đối lập Syria}}
* {{flag|Tunisia}}
* {{flag|Thổ Nhĩ Kỳ}} (đến 2009)
* {{flag|Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất}}
* {{flag|Yemen}}([[Abdrabbuh Mansur Hadi|Chính phủ Hadi]])
** {{flag|Bắc Yemen}} (1962–1990)
{{div col end}}

=== Đông Á ===
* {{flag|Nhật Bản}}
* {{flag|Hàn Quốc}}
* {{flag|Đài Loan}}

=== Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) ===
* {{flag|Indonesia}}
* {{flag|Philippines}}
* {{flag|Thái Lan}}
* {{flag|Malaysia}}
* {{flag|Singapore}}
* {{flag|Bhutan}} 
* {{flag|Nepal}} 
* {{flag|Brunei}} (từ 1984)
* {{flag|Vietnam}} (từ 1995, bị cáo buộc)
* {{flag|Đông Timor}} (từ 2002)

=== Các đồng minh khác ===
* {{flagcountry|South Africa|1928}}
* {{flag|Pakistan}} (Hiệp định hỗ trợ quốc phòng lẫn nhau, từ năm 1954)
* {{flagcountry|Ethiopian Empire}} (đến 1974)

== Thành viên Khối phía Tây hiện nay ==
=== Cựu thành viên của Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) ===
{{div col|colwidth=20em}}
* {{flag|Bỉ}}
* {{flag|Canada}}
* {{flag|Đan Mạch}}
* {{flag|Pháp}}
* {{flag|Đức}} (từ 1990)
* {{flag|Hy Lạp}} 
* {{flag|Iceland}}
* {{flag|Ý}}
* {{flag|Luxembourg}}
* {{flag|Hà Lan}}
* {{flag|Na Uy}}
* {{flag|Bồ Đào Nha}}
* {{flag|Tây Ban Nha}}
* {{flag|Thổ Nhĩ Kỳ}} 
* {{flag|Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland}}
* {{flag|Hoa Kỳ}}
{{div col end}}

==== Các nước gia nhập NATO sau Chiến tranh Lạnh ====
{{div col|colwidth=20em}}
* {{flag|Cộng hòa Séc}} (từ 1999)
* {{flag|Hungary}} (từ 1999)
* {{flag|Ba Lan}} (từ 1999)
* {{flag|Bulgaria}} (từ 2004)
* {{flag|Estonia}} (từ 2004)
* {{flag|Latvia}} (từ 2004)
* {{flag|Litva}} (từ 2004)
* {{flag|România}} (từ 2004)
* {{flag|Slovakia}} (từ 2004)
* {{flag|Slovenia}} (từ 2004)
* {{flag|Albania}} (từ 2009)
* {{flag|Croatia}} (từ 2009)
* {{flag|Montenegro}} (từ 2017)
* {{flag|Bắc Macedonia}} (từ 2020)
{{div col end}}

=== Khối Đồng minh không thuộc NATO (MNNA) ===
{{div col|colwidth=20em}}
* {{flag|Úc}}
* {{flag|Ai Cập}}
* {{flag|Israel}}
* {{flag|Nhật Bản}}
* {{flag|Hàn Quốc}}
* {{flag|Jordan}}
* {{flag|New Zealand}}
* {{flag|Argentina}}
* {{flag|Bahrain}}
* {{flag|Philippines}}
* {{flag|Thái Lan}}
* ''{{flag|Đài Loan}}'' (de facto)
* {{flag|Kuwait}}
* {{flag|Maroc}}
* {{flag|Pakistan}}
* {{flag|Tunisia}}
* {{flag|Brazil}}
* {{flag|Colombia}}
* {{flag|Qatar}}
{{div col end}}

=== Châu Phi và Trung Đông - Đồng minh ===
{{div col|colwidth=20em}}
* {{flag|Bahrain}}
* {{flag|Ai Cập}} 
* {{flag|Iraq}} (từ 2004–nay)
* {{flag|Israel}}
* {{flag|Kuwait}}
* {{flag|Maroc}}
* {{flag|Qatar}}
* {{flag|Ả Rập Xê Út}}
* {{flag|Tunisia}}
* {{flag|Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất}}
* {{flag|Algérie}}
* {{flag|Ethiopia}}
* {{flag|Nam Phi}}
{{div col end}}

=== Các đồng minh Đông Á, Đông Nam Á, Châu Đại Dương và Nam Á ===
{{div col|colwidth=20em}}
* {{flag|Nhật Bản}}
* {{flag|Hàn Quốc}}
* {{flag|Đài Loan}}
* {{flag|Thái Lan}}
* {{flag|New Zealand}}
* {{flag|Philippines}}
* {{flag|Úc}}
* {{flag|Ấn Độ}}
* {{flag|Indonesia}}
* {{flag|Mông Cổ}}
* {{flag|Malaysia}}
* {{flag|Brunei}}
* {{flag|Nepal}} 
* {{flag|Bhutan}}
* {{flag|Đông Timor}} 
* {{flag|Singapore}}
* {{flag|Việt Nam}} (bị cáo buộc)
{{div col end}}

=== Các đồng minh của Mỹ ===
{{div col|colwidth=20em}}
* {{flag|Argentina}}
* {{flag|Brazil}}
* {{flag|Chile}}
* {{flag|Colombia}}
* {{flag|Guatemala}}
* {{flag|Honduras}}
* {{flag|Mexico}}
{{div col end}}

=== Đối thoại Tứ giác An ninh (QSD) ===
* {{flag|Hoa Kỳ}}
* {{flag|Ấn Độ}}
* {{flag|Úc}}
* {{flag|Nhật Bản}}

=== Các Đồng minh khác ===
{{div col|colwidth=20em}}
* {{flag|Bosnia và Herzegovina}}
* {{flag|Síp}}
* {{flag|Phần Lan}} (từ 2022)
* {{flag|Kosovo}}
* {{flag|Thụy Điển}} (từ 2022)
* {{flag|Nam Phi}}
{{div col end}}

== Xem thêm ==
{{Div col|small=yes}}
* [[Khối Đồng Minh thời Chiến tranh thế giới thứ hai]]
* [[Phe Trục]]
* [[Khối phía Đông]]
* [[Thế giới tự do]]
* [[Thế giới thứ nhất]]
* [[Thế giới thứ hai]]
* [[Thế giới thứ ba]]
* [[Tác chiến Condor]]
* [[Thế giới phương Tây]]
{{div col end}}

== Nguồn ==
*Matloff, Maurice. Makers of Modern Strategy. Ed. Peter Paret. Princeton: Princeton UP, 1971. 702.
*Kissinger, Henry. Diplomacy. New York: Simon & Schuster, 1994. 447,454.
*Lewkowicz, Nicolas. [https://www.amazon.com/United-States-Geopolitical-Implications-Origins/dp/1783087994/ref=sr_1_1?ie=UTF8&qid=1539978367&sr=8-1&keywords=Nicolas+Lewkowicz&dpID=51DYy%252BX5bKL&preST=_SY291_BO1,204,203,200_QL40_&dpSrc=srch ''The United States, the Soviet Union and the Geopolitical Implications of the Origins of the Cold War''] New York and London: Anthem Press, 2018. 

{{Chiến tranh Lạnh}}

[[Thể loại:Tổ chức chiến tranh Lạnh]]
[[Thể loại:Hệ thống phân loại quốc gia]]
[[Thể loại:Chính trị theo vùng]]
[[Thể loại:Chính trị châu Âu]]
[[Thể loại:Thuật ngữ Chiến tranh Lạnh]]