Xem mã nguồn của Làm việc

[[Tập tin:WomanFactory1940s.jpg|300px|nhỏ|phải|Một nữ [[công nhân]] đang tập trung làm việc]]
[[Tập tin:Wicker maker.jpg|300px|nhỏ|phải|Công việc của một người [[thợ thủ công]]]]
[[Tập tin:Jewelry designing (edited).jpg|300px|nhỏ|phải|Một người [[thợ kim hoàn]] đang làm việc chăm chú, tỉ mỉ]]
[[Tập tin:Welding Work in Isla Margarita.jpg|300px|nhỏ|phải|Một người [[thợ hàn]] đang làm việc]]
'''Làm việc''' (''Work'') hay '''làm lụng''' là hoạt động [[có chủ đích]] mà mọi người thực hiện để phục vụ cho nhu cầu và mong muốn của [[bản thân]], người khác hoặc [[tổ chức]].<ref name="Def1">{{Chú thích web
 |url = https://www.merriam-webster.com/dictionary/work
 |title = Work
 |author = <!--Not stated-->
 |date = 12 July 2020
 |website = Merriam-Webster.com Dictionary
 |publisher = Merriam-Webster
 |access-date = 19 July 2020}}</ref> Trong bối cảnh của [[kinh tế]], làm việc hay công việc có thể được xem là hoạt động của con người đóng góp (cùng với các [[yếu tố sản xuất]] khác) vào sản phẩm, giá trị [[hàng hóa]] và [[dịch vụ]] trong một [[nền kinh tế]].<ref name="Def2">{{Chú thích web
 |url = https://www.merriam-webster.com/dictionary/labor
 |title = Labor
 |author = <!--Not stated-->
 |date = 12 July 2020
 |website = Merriam-Webster.com Dictionary
 |publisher = Merriam-Webster
 |access-date = 19 July 2020}}</ref> Thuật ngữ làm việc hay làm lụng cũng gắn liền với các thuật ngữ như [[việc làm]], [[công việc]], [[lao động]] và nghề nghiệp. Trong đó việc làm chỉ về một hành vi, động tác cụ thể, trực tiếp tác động vào các đối tượng vật chất, thực thể để cho ra kết quả, sản phẩm cụ thể. Công việc đã tồn tại trong tất cả các xã hội loài người, hoặc là những công việc được trả lương hoặc những công việc không được trả lương, từ [[săn bắt và hái lượm]], thu thập, lượm lặt, nhặt nhạnh [[tài nguyên thiên nhiên]] bằng tay cho đến việc săn bắt, hái lượm theo nhóm đến vận hành [[công nghệ]] phức tạp mà [[cơ giới hóa]] đã thay thế cho nỗ lực thủ công hoặc [[tự động hóa|thậm chí là trí óc]] trong một xã hội [[nông nghiệp]], [[Công nghiệp hóa|công nghiệp]] hoặc [[hậu công nghiệp]]. Tất cả các nhiệm vụ ngoại trừ những nhiệm vụ đơn giản nhất trong bất kỳ công việc nào đều yêu cầu [[kỹ năng]], [[công cụ]] và các nguồn lực khác cụ thể, chẳng hạn như [[vật liệu]] để [[sản xuất]] hàng hóa. Làm việc là nghĩa vụ đầu tiên của cuộc sống.<ref>Nguyễn Gia Linh (biên soạn), ''11 lời khuyên dành cho thế hệ trẻ của Bill Gates'', Nhà xuất bản Từ điển Bách khoa, Hà Nội, năm 2011, trang 151</ref> Còn sống thì còn phải làm việc.<ref>Nguyễn Gia Linh (biên soạn), ''11 lời khuyên dành cho thế hệ trẻ của Bill Gates'', Nhà xuất bản Từ điển Bách khoa, Hà Nội, năm 2011, trang 148</ref>
{{cquote|''Hạnh phúc chân chính sẽ không bao giờ đến với những người mà cả tinh thần và chân tay đều không hoạt động, hạnh phúc chỉ có ở trong sự lao động vất vả và trong những giọt [[mồ hôi]] lóng lánh.''|||[[Jean-Jacques Rousseau|Roseau]]<ref>Nguyễn Gia Linh (biên soạn), ''11 lời khuyên dành cho thế hệ trẻ của Bill Gates'', Nhà xuất bản Từ điển Bách khoa, Hà Nội, năm 2011, trang 54</ref>}}

==Tổng quan==
Nhân loại đã phát triển nhiều tổ chức khác nhau để phối hợp công việc theo nhóm, chẳng hạn như [[Chính phủ|chương trình của chính phủ]], [[tổ chức phi lợi nhuận]], [[hợp tác xã]] và [[tập đoàn]]. Các [[nền văn hóa]] và cá nhân trong suốt chiều dài lịch sử đã thể hiện nhiều thái độ khác nhau đối với công việc. Bên cạnh những khác biệt khách quan, một [[nền văn hóa]] có thể tổ chức hoặc gắn [[địa vị xã hội]] với các vai trò công việc thông qua [[nghề nghiệp]] được chính thức hóa có thể mang [[chức danh công việc]] chuyên biệt và cung cấp cho mọi người một [[sự nghiệp]]. Trong suốt chiều dài lịch sử, công việc đã gắn liền mật thiết với các khía cạnh khác của xã hội và [[chính trị]], chẳng hạn như [[quyền lực (xã hội và chính trị)|quyền lực]], [[giai cấp xã hội|giai cấp]], [[truyền thống]], [[quyền]] và [[đặc quyền]]. Theo đó, sự [[phân công lao động]] là một chủ đề nổi bật trong các [[khoa học xã hội]] vừa là một khái niệm trừu tượng vừa là đặc điểm của từng nền văn hóa.<ref name="DivOfLabor">{{Chú thích web
 |url = http://webhome.auburn.edu/~johnspm/gloss/division_of_labor.phtml
 |title = Division of labor
 |last = Johnson
 |first = Paul M
 |date = 2005
 |website = A Glossary of Political Economy Terms
 |publisher = Auburn University, Dept. of Political Science
 |access-date = 19 July 2020}}</ref> Nhưng cho dù nền văn hóa khác nhau đi chăng nữa thì thái độ "''làm việc chăm chỉ''" luôn được khuyến khích, đó là điều kiện quan trọng để [[thành công]] trong [[sự nghiệp]]. Cánh cửa cuộc sống không bao giờ mở ra với những người lười nhác. Mỗi người đều phải cố gắng phấn đấu làm việc bởi vì quá trình làm việc gắn bó với vận mệnh của con người.<ref>Nguyễn Gia Linh (biên soạn), ''11 lời khuyên dành cho thế hệ trẻ của Bill Gates'', Nhà xuất bản Từ điển Bách khoa, Hà Nội, năm 2011, trang 152</ref>

Làm lụng mưu sinh cũng có thể gây ra mối đe dọa đến [[hạnh phúc]] và sự sống còn của con người, thông qua các nghề nghiệp gắn với điều kiện, tình cảnh, môi trường làm việc bẩn thỉu, nguy hiểm (công việc nặng nhọc, độc hại) và hạ thấp phẩm giá (nghề hạ tiện), hoặc trong những trường hợp cực đoan, như [[Karoshi|cái chết do lao lực]] (cố quá thành quá cố). Một số người cũng tham gia [[phê bình công việc]] và bày tỏ mong muốn giảm bớt hoặc xóa bỏ hoàn toàn công việc, ví dụ như trong [[Paul Lafargue]] trong cuốn sách ''Quyền làm biếng'' (''The Right to Be Lazy''),<ref name=:1>{{Chú thích web|url=https://www.oxfordlearnersdictionaries.com/definition/english/work_1?q=Work|title=Work Definition|publisher=[[Oxford English Dictionary]]|access-date=23 November 2021}}</ref> tác phẩm ''Bullshit Jobs'' (Công việc chết tiệt) của [[David Graeber]], hay ''The Abolition of Work'' của [[Bob Black]]. Các chương trình thực tế nhằm loại bỏ nhu cầu kinh tế đối với công việc suốt đời lần đầu tiên xuất hiện thông qua khái niệm [[nghỉ hưu]], và gần đây đã được mở rộng cho tất cả người lớn thông qua thử nghiệm với [[thu nhập cơ bản toàn dân]]. Ngay nay, nền kinh tế thế giới đương đại đã mang lại nhiều thay đổi, đảo ngược một số vấn đề việc làm phổ biến trước đây. Đồng thời, một số vấn đề tồn tại lâu đời vẫn còn liên quan và những vấn đề mới khác đã xuất hiện. Một vấn đề vẫn tiếp diễn mặc dù đã có nhiều cải thiện là [[lao động nô lệ]] và [[buôn người]]. Mặc dù các ý tưởng về quyền phổ quát và lợi ích kinh tế của lao động tự do đã làm giảm đáng kể tình trạng nô lệ trắng trợn, nhưng nó vẫn tiếp tục ở những khu vực vô luật pháp hoặc ở dạng nhẹ hơn ở vùng rìa của nhiều nền kinh tế.<ref>{{Chú thích web |title=Unemployment and mental health - The Health Foundation |url=https://www.health.org.uk/publications/long-reads/unemployment-and-mental-health |access-date=2022-07-06 |website=www.health.org.uk |language=en |archive-date=2022-07-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220706160126/https://www.health.org.uk/publications/long-reads/unemployment-and-mental-health |url-status=dead }}</ref>

==Chú thích==
{{Tham khảo|cột=}}

[[Thể loại:Việc làm]]
[[Thể loại:Kinh tế học lao động]]
[[Thể loại:Thuật ngữ xã hội học]]