Xem mã nguồn của Lưu Kế Tông

{{Thông tin nhân vật hoàng gia
| tên = Lưu Kế Tông
| tước vị = Raja-di-raja
| hình = 
| ghi chú hình = 
| chức vị = [[Vua Chiêm Thành]]
| tại vị = 986–989
| đăng quang = 986
| tiền nhiệm = Jaya Indravarman IV
| kế nhiệm = Jaya Harivarman II
| con cái = 
| tên đầy đủ = 劉繼宗
| cha = ?
| mẹ = ?
| sinh = ?
| nơi sinh = [[Quảng Bình (tỉnh)|Quảng Bình]]
| mất = 989
| nơi mất = [[Indrapura]], [[Champa]]
| ngày an táng = 
| nơi an táng = 
| tôn giáo = 
}}
'''Lưu Kế Tông''' ([[chữ Hán]]: 劉繼宗; ? –989), hay '''Lưu Kỳ Tông''', là vua của [[Chiêm Thành]] từ năm 986 đến năm 989.

==Hành trạng==
Sử liệu Việt Nam cũng như Trung Quốc biên chép rất ít về Lưu Kế Tông. Theo các nhà nghiên cứu lịch sử, năm 979, nhân sự kiện cha con [[Đinh Tiên Hoàng]] và [[Đinh Liễn]] bị giết hại, phò mã nhà Đinh là [[Ngô Nhật Khánh]] đã xúi vua Chiêm Thành là [[Paramesvaravarman I]] (sử Việt chép là '''Bề My Thuế''' 篦眉税) đưa hơn một ngàn chiến thuyền từ Chiêm Thành tiến quân theo đường biển vào chiếm kinh đô [[Hoa Lư (thành phố)|Hoa Lư]] của [[Đại Cồ Việt]]. Tuy nhiên khi vào gần cửa Đại Ác (cửa Thần Phù), thì gặp một cơn gió bão nổi lên, quân Chiêm đắm thuyền, Ngô Nhật Khánh cùng nhiều thủy quân Chiêm chết đuối, chỉ có thuyền của vua Chiêm thoát nạn, đành thu vét tàn quân trở về. Do thiệt hại nặng nề này, khi nhà Tống gửi thư ước hẹn với Paramesvaravarman I liên minh cất quân đánh vào biên giới phía Nam của Đại Cồ Việt, quân Chiêm không thể thực hiện.

Để ổn định mặt Nam, ngay sau khi [[Chiến tranh Tống–Việt lần thứ nhất|đánh bại quân Tống]], vua [[Lê Đại Hành]] sai sứ Từ Mục, Ngô Tử Canh sang thông hiếu với Chiêm Thành nhưng bị vua Chiêm bắt giữ. Nhân cớ này, hè năm 982, Lê Đại Hành xuất quân tấn công kinh đô Indrapura (nay thuộc [[Quảng Nam]]), giết Paramesvaravarman I. Tân vương [[Indravarman IV]] (Tống sử chép là '''Thi Lợi Đà Bàn Ngô Nhật Hoan''' 施利陀盤吳日歡) được quần thần tôn lên ngôi, nhưng không cản nổi sức tiến công của quân Đại Cồ Việt nên bỏ trốn vào Vijaya (nay thuộc [[Bình Định (tỉnh)|Bình Định]]).

Sau khi quân Đại Cồ Việt rút về, Lưu Kế Tông, một tướng quản giáp người Việt, nắm quyền kiểm soát vùng lãnh thổ phía Bắc Chiêm Thành, chiếm giữ kinh đô [[Indrapura]].{{Sfn|Coedès|1968|p=125}}{{Sfn|Wade|2011|p=144}}

Sự kiện vua Lê Đại Hành đánh Chiêm Thành và sai sứ sang thông hiếu với nhà Tống được Tống sử biên chép gián tiếp với vua Lê tiến cống 93 tù nhân người Chiêm cho vua Tống. Sách [[Tục tư trị thông giám trường biên]] chép thêm lý do đánh Chiêm được phía Đại Cồ Việt đưa ra là để tự vệ do phía Chiêm Thành mang mấy vạn quân thủy bộ voi ngựa vào cướp phá.<ref>[[Tục tư trị thông giám trường biên]], quyển 24.</ref>

Năm 986, Indravarman IV chết, Lưu Kế Tông tự xưng là vua Chiêm Thành. Tuy nhiên, bấy giờ thế lực trung hưng của người Chiêm nổi lên mạnh mẽ, Lưu Kế Tông phải liên tục ra quân đàn áp, nhiều quân dân Chiêm phải lưu vong sang Tống, nhất là ở [[Hải Nam]] và [[Quảng Châu]].{{Sfn|Coedès|1968|p=125}}{{Sfn|Chaffee|2018|p=60}}

Năm 988, [[Harivarman II]] được người Chiêm tôn lên ngôi, đánh bại Lưu Kế Tông, thành lập vương triều thứ bảy của Champa.{{Sfn|Hall|1981|p=204}} Người Chăm tiếp tục cuộc đột kích biên giới vào [[Đại Cồ Việt]] trong các năm 995 và 997.{{Sfn|Coedès|2015|p=82}} Tuy nhiên, các cuộc đột kích này nhanh chóng bị Đại Cồ Việt đánh bại.

== Chú thích ==
{{tham khảo}}

== Tham khảo ==
* [[Tống sử]], quyển 489, Liệt truyện 248, Ngoại quốc 5, truyện Chiêm Thành
* [[Đại Việt sử ký toàn thư]], Bản kỷ toàn thư, Lê kỷ - Đại Hành hoàng đế.
* {{citation|last=Chaffee|first=John W.|year=2018|title=The Muslim Merchants of Premodern China: The History of a Maritime Asian Trade Diaspora, 750-1400|publisher=[[Cambridge University Press]] |isbn=978-1108640091}}
* {{citation|last=Coedès|first=George|editor-last=Vella|editor-first=Walter F.|year=1968|title=The Indianized States of Southeast Asia|publisher=University of Hawaii Press.|isbn=978-0-8248-0368-1}} 
* {{citation|last=Coedès|first=George|year=2015|title=The Making of South East Asia (RLE Modern East and South East Asia)|publisher=[[Taylor & Francis]]|isbn=9781317450955}}
* {{citation|last=Hall|first=Daniel George Edward|title=History of South East Asia|year= 1981|publisher=Macmillan Education, Limited|location=|isbn=978-1-349-16521-6}}
* {{citation| surname1 = Wade | given1 = Geoff |author-mask = | chapter = The "Account of Champa" in the Song Huiyao Jigao| pages = 138–167 | title = The Cham of Vietnam: History, Society and Art| editor-given1 = Bruce| editor-surname1 = Lockhart| editor-given2 =Kỳ Phương | editor-surname2 = Trần | location = Hawaii | publisher = University of Hawaii Press| year = 2011 | isbn = 978-9-971-69459-3}}

{{DEFAULTSORT:Lưu Kế Tông}}
{{Vua Chăm Pa}}
[[Thể loại:Vua Champa]]
[[Thể loại:Mất năm 989]]