Xem mã nguồn của Lữ Giang

{{Thông tin viên chức
| tiền tố = [[Đại tá]]
| name = Lữ Giang
| hình =
| miêu tả = Ông Lữ Giang - Ảnh do Nhà xuất bản Quân đội cung cấp
| chức vụ = 
| bắt đầu = 
| kết thúc = 
| tiền nhiệm = 
| kế nhiệm = 
| địa hạt = 
| trưởng chức vụ = 
| trưởng viên chức = 
| phó chức vụ = 
| phó viên chức = 
| chức vụ khác = 
| thêm = 
| chức vụ 2 = 
| bắt đầu 2 = 
| kết thúc 2 = 
| tiền nhiệm 2 = 
| kế nhiệm 2 = 
| địa hạt 2 = 
| trưởng chức vụ 2 = 
| trưởng viên chức 2 = 
| phó chức vụ 2 = 
| phó viên chức 2 = 
| chức vụ khác 2 = 
| thêm 2 = 
| chức vụ 3 = Giám đốc <br>[[Nhà xuất bản Quân đội Nhân dân (Việt Nam)|Nhà xuất bản Quân đội Nhân dân]]
| bắt đầu 3 = 1979
| kết thúc 3 = 1982
| tiền nhiệm 3 = 
| kế nhiệm 3 = 
| địa hạt 3 = 
| trưởng chức vụ 3 = 
| trưởng viên chức 3 = 
| phó chức vụ 3 = 
| phó viên chức 3 = 
| chức vụ khác 3 = 
| thêm 3 = 
| chức vụ 4 = Phó Giám đốc – Tổng biên tập <br>[[Nhà xuất bản Quân đội Nhân dân (Việt Nam)|Nhà xuất bản Quân đội Nhân dân]]
| bắt đầu 4 = 1962
| kết thúc 4 = 1974
| phó viên chức 4 = 
| chức vụ khác 4 = 
| thêm 4 = 
| chức vụ 5 = Phó Giám đốc <br>[[Học viện Chính trị (Quân đội nhân dân Việt Nam)|Trường Chính trị trung cấp Quân đội nhân dân Việt Nam]]
| thêm 5 = 
| chức vụ 6 = 
| tiền nhiệm 6 = 
| kế nhiệm 6 = 
| địa hạt 6 = 
| trưởng chức vụ 6 = 
| trưởng viên chức 6 = 
| phó chức vụ 6 = 
| phó viên chức 6 = 
| chức vụ khác 6 = 
| thêm 6 = 
| quốc tịch = {{VIE}}
| ngày sinh = 1918
| nơi sinh = 
| quê quán = Xã Nghi Xá, huyện [[Nghi Lộc (huyện)|Nghi Lộc]], [[Nghệ An]]
| ngày mất = {{năm mất và tuổi|1987|1918}}
| nơi mất = [[Thành phố Hồ Chí Minh]]
| nơi ở = 
| nghề nghiệp = 
| dân tộc = [[Người Kinh|Kinh]]
| tôn giáo = Không
| đảng = [[Tập tin:Flag of the Communist Party of Vietnam.svg|22px]] [[Đảng Cộng sản Đông Dương]]
| đảng khác = 
| họ hàng = 
| cha = 
| mẹ = 
| vợ = 
| chồng = 
| con = 
| giáo dục = 
| học trường = 
| tên khai sinh = Nguyễn Trương Bờn
| chữ ký = 
| giải thưởng = {{HCVN|Độc lập|2|1|Chiến thắng|2|1|Quân công|2|1}}<br>[[Tập tin:Communist Party of Vietnam flag logo.svg|22px]] Huy hiệu 40 năm tuổi [[Đảng Cộng sản Việt Nam|Đảng]]
| phục vụ = [[Tổng cục chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam|Tổng cục chính trị]]
| thuộc = {{quân hiệu icon|qdnd|tên=yes}}
| năm tại ngũ = 1946-1982
| cấp bậc = {{QH|Đại tá}}
| đơn vị = * Sư đoàn 304
* Sư đoàn 325
* [[Học viện Chính trị (Quân đội nhân dân Việt Nam)|Học viện Chính trị]]
* [[Nhà xuất bản Quân đội nhân dân (Việt Nam)|Nhà xuất bản Quân đội nhân dân]]
| website = 
}}
'''Lữ Giang''' (tên thật là '''Nguyễn Trương Bờn;''' 1918 - 1987) là cán bộ hoạt động cách mạng trước năm 1945, có quân hàm Đại tá [[Quân đội nhân dân Việt Nam|Quân đội Nhân dân Việt Nam]]. Ông đã từng giữ các chức vụ: Chính uỷ Phân khu Bình Trị Thiên; Phó Giám đốc Trường Chính trị trung cấp Quân đội nhân dân Việt Nam (sau này là [[Học viện Chính trị (Quân đội nhân dân Việt Nam)|Học viện Chính trị]]); Giám đốc [[Nhà xuất bản Quân đội nhân dân (Việt Nam)|Nhà xuất bản Quân đội Nhân dân]] (1979 - 1982). Ông được [[Nhà nước Việt Nam]] tặng thưởng [[Huân chương Độc lập]] hạng Nhì.
[[Tập tin:Ông bà.jpg|nhỏ|Ông Lữ Giang và vợ là bà Nguyễn Thị Thược]]

== Tiểu sử và sự nghiệp ==
Lữ Giang, tên thật là Nguyễn Trương Bờn, sinh năm 1918, quê xã Thượng Xá (nay là xã Nghi Xá), huyện [[Nghi Lộc (huyện)|Nghi Lộc]], tỉnh [[Nghệ An]].<ref name=":02">{{Chú thích web |last=Kiều Mai Sơn |ngày=ngày 19 tháng 11 năm 2021 |tựa đề=Đại tá Lữ Giang-Người thầy đầu tiên |url=https://www.qdnd.vn/phong-su-dieu-tra/ky-su/dai-ta-lu-giang-nguoi-thay-dau-tien-677980 |url-status=live |ngày truy cập=2025-07-06 |website=[[Báo Quân đội nhân dân]]}}</ref>

Ông được kết nạp vào [[Đảng Cộng sản Đông Dương]] vào năm 1936,<ref name=":12">{{Chú thích web |tác giả=Kiều Mai Sơn |date=21-12-1 |tựa đề=Đại tá Lữ Giang - Nguyễn Trương Bờn: Nhà giáo làm xuất bản |url=https://ct.qdnd.vn/ho-so-tu-lieu/dai-ta-lu-giang-nguyen-truong-bon-nha-giao-lam-xuat-ban-527440 |url-status=live |access-date=2025-07-07 |website=Báo Quân đội nhân dân}}</ref> và tham gia vào hai cuộc [[Chiến tranh Đông Dương|kháng chiến chống Pháp]], [[Chiến tranh Việt Nam|chống Mỹ]] ở nhiều mặt trận khác nhau: Quân sự - Chính trị, Tư tưởng - Văn hoá.

=== Thời kỳ trước và trong Cách mạng Tháng Tám 1945 ===
Vào năm 1937, ông thi đỗ Trung học. Cuối năm đó, Nguyễn Trương Bờn ra [[Hà Nội]] và học trường Trung học Tư thục Thăng Long dưới sự dạy dỗ của thầy Nguyễn Bá Húc - Hiệu trưởng, giáo viên dạy toán; [[Võ Nguyên Giáp]], [[Đặng Thai Mai]], [[Phạm Huy Thông]],...<ref name=":02" />

Đầu năm 1938, ông đi dạy tư ở trường tư thục Đông Hải, thị xã Hải Dương, tỉnh [[Hải Dương (tỉnh)|Hải Dương]]. Một trong những người học trò trong thời gian dạy học tại trường Đông Hải của ông sau này là Cục trưởng [[Cục Xuất bản, In và Phát hành (Việt Nam)|Cục Xuất bản]] ([[Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch (Việt Nam)|Bộ Văn hóa]]) - bà Trần Thị Minh Châu.<ref name=":12" />

Sau đó, ông về dạy ở Vinh đồng thời trông coi hiệu sách Hồng Lam của Đảng. Một thời gian sau, Hiệu sách bị đóng cửa và ông bị mật thám Pháp theo dõi, nên ông về quê.<ref name=":12" /> Đầu năm 1939, ông đi dạy trường Chung Anh ở Đô Lương, [[Nghệ An]].<ref name=":02" /> Cuối 1939, ông làm thư ký Thuế quan [[Hà Nội]], sau đó làm Thư ký cho một hãng thầu khoán ở Sơn Tây, ở Phủ Diễn, Tân Ấp rồi sang [[Lào]] (1940 – 1943). Năm 1943, ông trở về quê nhà, làm vườn, nghiên cứu chữ nho và sách thuốc chờ thời cơ tiếp tục hoạt động cách mạng.

Sau Đại hội đại biểu Mặt trận Việt Minh (8-8-1945), Nguyễn Trương Bờn (cùng với anh trai là Nguyễn Xuân Khoát) được chỉ định trong Ban khởi nghĩa,<ref name=":2">{{Chú thích web |last=Trương Quế Phương |date=22-10-15 |title=Bí thư Tỉnh ủy Nguyễn Trương Khoát với công tác "Dân vận khéo" |url=https://dbndnghean.vn/bi-thu-tinh-uy-nguyen-truong-khoat-voi-cong-tac-dan-van-kheo-6793.htm |access-date=2025-07-07 |website=Đại biểu nhân dân tỉnh Nghệ An}}</ref> giao cho ông tổ chức [[Việt Minh|Mặt trận Việt Minh]] và Đảng bộ huyện [[Nghi Lộc (huyện)|Nghi Lộc]]. Ông đã liên hệ với các đồng chí [[Hoàng Đan]] (sau này là Thiếu tướng, Phó giám đốc [[Học viện Quốc phòng (Việt Nam)|Học viện Quốc phòng]], Cục trưởng [[Cục Khoa học Quân sự (Việt Nam)|Cục Khoa học Quân sự]] - [[Bộ Quốc phòng (Việt Nam)|Bộ Quốc phòng]]), Trần Văn Bành (sau này là Cục trưởng [[Cục Đối ngoại, Quân đội nhân dân Việt Nam|Cục Đối ngoại]] – [[Bộ Quốc phòng (Việt Nam)|Bộ Quốc phòng]]), tổ chức Huyện ủy lâm thời [[Nghi Lộc (huyện)|Nghi Lộc]], và tổ chức phát triển [[Việt Minh|Mặt trận Việt Minh]] huyện [[Nghi Lộc (huyện)|Nghi Lộc]].

Tổng khởi nghĩa [[Cách mạng tháng Tám, 1945|Cách mạng tháng Tám 1945]], ông phụ trách Ủy viên Quân sự cướp chính quyền huyện [[Nghi Lộc (huyện)|Nghi Lộc]]. Sau đó ông tham gia Huyện ủy, đồng thời là Ủy viên Quân sự và Ủy viên Công an trong Ủy ban nhân dân huyện [[Nghi Lộc (huyện)|Nghi Lộc]], tỉnh [[Nghệ An]].

=== Thời kỳ Chiến tranh Đông Dương ===
Tháng 3 năm 1946, ông được biệt phái sang [[Quân đội nhân dân Việt Nam|Quân đội]], giúp việc cho ông [[Chu Văn Biên]] - Chủ nhiệm Tham mưu Khu 4. Từ năm 1946 đến tháng 8 năm 1949, ông được chuyển sang Phòng chính trị làm Trưởng ban Văn hóa (sau đổi là Ban Tuyên truyền Giáo dục), rồi làm Trưởng phòng Chính trị Khu 4, đồng thời được chỉ định vào Quân khu ủy Khu 4.

Trong thời gian công tác lại Khu 4 (sau này đổi thành Liên khu 4), ông đã lần lượt đảm nhiệm các công tác: Chính trị ủy viên (nay gọi là Chính ủy) Phân khu Bình Trị Thiên; Chính ủy Trung đoàn 9 - Liên khu 4 (sau này thuộc Sư đoàn 304); Chính ủy Trung đoàn 101 - Liên khu 4 (sau này thuộc Sư đoàn 325); Trưởng phòng Chính trị Đại đoàn 304 (nay là Sư đoàn 304).<ref name=":12" />

Năm 1951, Trường Chính trị trung cấp Quân đội nhân dân Việt Nam (tiền thân của [[Học viện Chính trị (Quân đội nhân dân Việt Nam)|Học viện Chính trị]] ngày nay) ra đời. Ông được cử làm Phó Bí thư Đảng ủy, Trưởng ban Giáo dục, rồi Phó Giám đốc nhà trường.<ref name=":02" /><ref>{{Chú thích sách |title=70 năm Học viện Chính trị (1951-2021)}}</ref>

=== Thời kỳ tại Nhà xuất bản Quân đội Nhân dân ===
Ở giai đoạn cuối đời, ông gắn bó nhiều năm với [[Nhà xuất bản Quân đội nhân dân (Việt Nam)|Nhà xuất bản Quân đội Nhân dân]]. Tháng 5 năm 1960, [[Bộ Quốc phòng (Việt Nam)|Bộ Quốc phòng]] ra quyết định tổ chức Hội đồng xuất bản của Bộ và đặt [[Nhà xuất bản Quân đội nhân dân (Việt Nam)|Nhà xuất bản Quân đội Nhân dân]] dưới sự quản lý, chỉ đạo trực tiếp của [[Tổng cục chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam|Tổng cục Chính trị]] và Lữ Giang được giao phụ trách Giám đốc Nhà xuất bản.

Khi Cục Xuất bản Quân đội được thành lập, ông được cử làm Cục phó Cục Xuất bản Quân đội, Phó Giám đốc – Tổng biên tập [[Nhà xuất bản Quân đội nhân dân (Việt Nam)|Nhà xuất bản Quân đội Nhân dân]] (1962 – 1974). Về công tác đảng, ông làm Bí thư chi bộ [[Nhà xuất bản Quân đội nhân dân (Việt Nam)|Nhà xuất bản Quân đội Nhân dân]] (1962 – 1965); Bí thư Ban Chấp hành Đảng bộ Cục Xuất bản (1966 - 1974). [[Nhà xuất bản Quân đội nhân dân (Việt Nam)|Nhà xuất bản Quân đội Nhân dân]] đã được tặng thưởng [[Huân chương Chiến công]] hạng Nhất (1969) trong thời gian ông làm Bí thư Đảng bộ, Phó Giám đốc – Tổng biên tập.<ref name=":12" />

Tháng 4 năm 1979, Lữ Giang được điều trở về làm Giám đốc [[Nhà xuất bản Quân đội nhân dân (Việt Nam)|Nhà xuất bản Quân đội Nhân dân]], trực tiếp quản lý hai nhà in của Bộ (Nhà in Quân đội 1 ở [[Hà Nội]] và Nhà in Quân đội 2 ở [[Thành phố Hồ Chí Minh]]).<ref>{{Chú thích sách |title=70 năm Nxb QDND (1950-2020)}}</ref> Năm 1982, ông nghỉ hưu và chuyển vào miền Nam sinh sống. Ông qua đời vào năm 1987 tại Thành phố Hồ Chí Minh.<ref name=":12" />

== Khen thưởng ==
Lữ Giang đã được [[Đảng Cộng sản Việt Nam|Đảng]] và [[Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam|Nhà nước]] tặng thưởng:

* [[Huân chương Độc lập]] hạng Nhì;
* [[Huân chương Chiến thắng]] hạng Nhì;
* [[Huân chương Quân công]] hạng Nhì;
* Huy hiệu 40 năm tuổi [[Đảng Cộng sản Việt Nam]].

Nguồn:<ref name=":12" />

== Gia đình ==
Cụ thân sinh Lữ Giang là Nguyễn Trương Diễm, hai lần đậu Tú tài nên nhân dân quanh vùng thường gọi cụ Hàn Diễm là cụ Tú kép hoặc cụ Hàn Hai. Nguyễn Trương Bồn là con trai út. Ba anh trai của ông đều là nhà giáo và đều tham gia hoạt động cách mạng, trở thành Đảng viên [[Đảng Cộng sản Việt Nam]] từ những năm 1930. Người anh trai thứ hai là Nguyễn Trương Thúy, người sáng lập chi bộ Đảng huyện Xuân Trường, tỉnh Nam Định. Ông qua đời năm 1955. Để ghi nhớ công lao của ông, huyện Xuân Trường, tỉnh Nam Định đã đặt tên Trường THPT mang tên Nguyễn Trương Thúy. Anh trai thứ ba là Nguyễn Trương Khoát, nguyên Bí thư Tỉnh ủy [[Nghệ An]], nguyên Cục trưởng [[Cục Bảo vệ thực vật (Việt Nam)|Cục Bảo vệ Thực vật]] ([[Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (Việt Nam)|Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn]]).<ref name=":2" />

== Tham khảo ==
{{tham khảo|30em}}

[[Thể loại:Sinh năm 1918]]
[[Thể loại:Mất năm 1987]]
[[Thể loại:Người Nghệ An]]
[[Thể loại:Nhà giáo Việt Nam thời Pháp thuộc]]
[[Thể loại:Đại tá Quân đội nhân dân Việt Nam]]
[[Thể loại:Tổng biên tập Việt Nam]]
[[Thể loại:Huân chương Độc lập hạng Nhì]]
[[Thể loại:Huân chương Chiến thắng hạng Nhì]]
[[Thể loại:Huân chương Quân công hạng Nhì]]
[[Thể loại:Huy hiệu 40 năm tuổi Đảng Cộng sản Việt Nam]]