Xem mã nguồn của Lijepa naša domovino

{{Hộp thông tin quốc ca|title={{lang|hr|italic=no|Lijepa naša domovino}}|transcription=|english_title=|image=Danicza-horvatska-domovina.png|image_size=|alt=|caption=Lời bài hát của quốc ca được xuất bản lần đầu trên tạp chí Danicza số ra ngày 14 tháng 3 năm 1835.|prefix=Quốc|type=ca|country={{flag|Croatia}}|author=[[Antun Mihanović]]|lyrics_date=1835|composer=[[Josip Runjanin]]|music_date=1846|adopted=1919 ([[:en:National anthem of the Kingdom of Yugoslavia|một phần]])<br>1941 ([[Nhà nước Độc lập Croatia|đầy đủ]])|readopted={{start date|1972|02|29|df=y}}|published=|until=1945|sound=Lijepa nasa domovino instrumental.ogg|sound_title="Lijepa naša domovino"}}

"'''{{Lang|hr|Lijepa naša domovino}}'''" ("Quê hương xinh đẹp của chúng ta") là [[quốc ca]] của [[Croatia]]. Tiêu đề của quốc ca thường được gọi là "'''{{Lang|hr|Lijepa naša}}'''" ở Croatia, đây là một cụm từ được sử dụng rộng rãi để [[Hoán dụ|chỉ đất nước.]] <ref>{{Chú thích web|url=http://hjp.znanje.hr/index.php?show=search_by_id&id=e19uWBE%3D&keyword=lijep|tựa đề=lijep|website=Hrvatski jezični portal|nhà xuất bản=Novi Liber / Srce|ngôn ngữ=hr|ngày truy cập=14 March 2016}}</ref>

== Lịch sử ==
{{Nhiều hình
| direction = vertical
| image1 = Obelisk himna Zelenjak.jpg
| image2 = Spomenik hrvatskoj himni-1.jpg
| caption2 = Tại ngôi làng [[Risvica]] của Croatia, nằm giữa [[Kumrovec]] và [[Klanjec]], có một đài tưởng niệm quốc ca, được xây dựng vào năm 1935 bởi [[:en:Brethren of the Croatian Dragon|Hiệp hội ''Societas "Fratres Draconis Croatici"'']].
}}
Lời bài hát được viết bởi [[Antun Mihanović]] và được xuất bản lần đầu với tựa đề ''Horvatska domovina'' (''Quê hương Croatia'') vào năm 1835.<ref name="Tomasović-2003">{{Chú thích tập san học thuật |last=Tomasović |first=Mirko |date=20 March 2003 |title=Vrsni katalog emocija i epiteta |trans-title=An excellent catalog of emotions and epithets |url=http://www.matica.hr/vijenac/236/Vrsni%20katalog%20emocija%20i%20epiteta/ |journal=[[Vijenac]] |publisher=[[Matica hrvatska]] |issue=236}}</ref> Năm 1846, [[Josip Runjanin]] (1821–1878) phổ nhạc cho ''Horvatska domovina''.<ref name="Tomasović-2003" /> Chỉ huy ban nhạc quân đội của Runjanin, Josip Wendl, đã chỉ huy một dàn nhạc kèn đồng của quân đội biểu diễn bài nhạc này.<ref name="Tomasović-2003" /> Giai điệu gốc vẫn chưa được biết đến vì chúng đã bị thất lạc, cho đến ngày nay.<ref name="MVPEI">{{Chú thích web|url=http://www.mvep.hr/en/about-croatia/state-emblems/national-anthem/|tựa đề=State emblems|nhà xuất bản=[[Ministry of Foreign and European Affairs (Croatia)]]}}</ref>

Bài hát được một giáo viên và nghệ sĩ chơi đàn organ của [[Nhà thờ Zagreb]] [[Vatroslav Lichtenegger]] ghi âm và hòa âm cho dàn hợp xướng nam vào năm 1861, và sau đó nó bắt đầu được biểu diễn như bài hát của [[Người Croatia|dân tộc Croatia]].<ref name="Tomasović-2003" /><ref>{{Chú thích web|url=http://www.runjanina.hr/o-skoli/7-povijest/175-j-runjanin|tựa đề=Josip Runjanin|ngày=13 May 2014|nhà xuất bản=Josip Runjanin Music School|location=Vinkovci|ngôn ngữ=hr|url lưu trữ=https://web.archive.org/web/20140915184144/http://www.runjanina.hr/o-skoli/7-povijest/175-j-runjanin|ngày lưu trữ=15 September 2014|url-status=dead}}</ref> Nhan đề "Lijepa naša" đã được sử dụng kể từ thời điểm đó. Lời bài hát ban đầu có 14 câu, một số điều chỉnh nhỏ đã được thực hiện đối với lời bài hát sau này.<ref name="MVPEI" />

Bài hát không được [[Quốc hội Croatia]] thông qua để trở thành quốc ca. Năm 1907, Hiệp hội các câu lạc bộ ca hát Croatia đã yêu cầu quốc hội thông qua nhưng không được chấp thuận, mặc dù bài hát đã được sử dụng làm quốc ca không chính thức tại các buổi lễ, bao gồm cả phiên họp quốc hội ngày 29 tháng 10 năm 1918 khi [[Nhà nước Slovene, Croat và Serb|Croatia]] chính thức tuyên bố độc lập hoàn toàn với [[Đế quốc Áo-Hung]].<ref name="MVPEI" />

Từ năm 1918 đến năm 1941, chỉ một số đoạn của quốc ca Croatia được sử dụng như là một phần của [[quốc ca của Vương quốc Nam Tư]] và bài hát này được coi là bài ca của người Croatia. Trong [[Chiến tranh nhân dân giải phóng Nam Tư|Thế chiến thứ hai]], ở [[Nhà nước Độc lập Croatia]], bài hát cũng được sử dụng làm quốc ca, với lời bài hát được sửa đổi.<ref name="MVPEI" /> Ví dụ, [[Phong trào Giải phóng Quốc gia ở Croatia|những người theo Phong trào Giải phóng Quốc gia]] cũng đã sử dụng nó trong các phiên họp [[Hội đồng Nhà nước Chống Phát xít vì Giải phóng Dân tộc Croatia|ZAVNOH]].

Bài hát chính thức trở thành quốc ca của Croatia thông qua việc sửa đổi [[Hiến pháp Croatia]], được quốc hội [[Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Croatia|SR Croatia]] thông qua vào ngày 29 tháng 2 năm 1972. Bài quốc ca này đã được tái khẳng định bởi hiến pháp năm 1974 và 1990, với lời bài hát của nó được sửa đổi, và được thông qua bằng Đạo luật [[Quốc huy Croatia|Quốc huy]], [[Quốc kỳ Croatia|Quốc kỳ]] và Quốc ca của Cộng hòa Croatia.<ref name="MVPEI" />

== Lời bài hát ==

=== Lời bài hát chính thức ===
Chỉ có câu đầu tiên được trình diễn trong hầu hết các trường hợp.
{| class="wikitable"
!Bản gốc tiếng Croatia <ref name="nsk">http://www.nsk.hr/horvatska-domovina/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221102001804/https://www.nsk.hr/horvatska-domovina/ |date=2022-11-02 }} (pristupljeno 14. ožujka 2013.)</ref>
! Phiên âm [[Bảng mẫu tự ngữ âm quốc tế|IPA]] {{Efn|See [[Help:IPA/Croatian]] and [[Croatian phonology]].}}
! Bản dịch tiếng Việt 
|- style="vertical-align:top; white-space:nowrap;"
|<poem>{{lang|hr|italic=no|'''I'''
Lijepa naša domovino,
Oj, junačka zemljo mila,
Stare slave djedovino,
Da bi vazda sretna bila!

Mila, kano si nam slavna,
Mila, si nam ti jedina,
Mila, kuda si nam ravna,
Mila, kuda si planina!

'''II'''
Teci, Dravo, Savo, teci,{{efn|Còn được viết là {{lang|hr|Teci Savo, Dravo, teci,}} nhất là trong các ấn phẩm cũ.<ref>{{chú thích sách|last=Beckie|first=Kenneth N.|url=https://books.google.com/books?id=0asdAQAAMAAJ|title=Croatian Pioneers of Kenaston, Saskatchewan: "I Tell You Story--" : a Task of Gratitute|date=2004|publisher=K.N. Beckie|isbn=978-0-9734702-0-8|language=en|page=233}}</ref><ref>{{chú thích sách|last=Razlag|first=Radoslav|url=https://books.google.com/books?id=k9tbAAAAcAAJ|title=Pěsmarica|date=1872|publisher=Natisnil F. Skaza in drugovi|language=sl|page=14}}</ref><ref>{{chú thích web|title=U 'Milijunašu' kiksao na pitanju na koje bi odgovor trebao znati svaki Hrvat! Znate li ga vi?|url=https://www.vecernji.hr/showbiz/u-milijunasu-kiksao-na-pitanju-na-koje-bi-odgovor-trebao-znati-svaki-hrvat-znate-li-ga-vi-1387304|access-date=2022-01-12|website=www.vecernji.hr|language=hr|trans-title=On 'Millionaire', he stumbled on a question every Croat should know the answer to! Do you know it?}}</ref><ref>{{chú thích web|date=2020-02-18|title=Slobodna Dalmacija - 'Ako se pitate što je Hea, to je Hrvat u izvedbi Josipe Lisac!': jedne zbunila, druge dojmila; Kako se vama svidjela 'Lijepa naša' na inauguraciji?|url=https://slobodnadalmacija.hr/mozaik/drustvena-mreza/ako-se-pitate-sto-je-hea-to-je-hrvat-u-izvedbi-josipe-lisac-jedne-zbunile-druge-dojmila-kako-se-vama-svidjela-lijepa-nasa-na-inauguraciji-1004329|access-date=2022-01-12|website=slobodnadalmacija.hr|language=hr-hr|trans-title=Slobodna Dalmacija - 'If you're wondering what Hea is, it's a Hrvat performed by Josip Lisac!': One confused, others impressed; How did you like 'Lijepa naša' at the inauguration?}}</ref>}}
Nit' ti, Dunav, silu gubi,
Sinje more, svijetu reci
Da svoj narod Hrvat ljubi

Dok mu njive sunce grije,
Dok mu hrašće bura vije,
Dok mu mrtve grobak krije,
Dok mu živo srce bije!}}</poem>
|<poem>{{IPA|wrap=none|'''1'''
[ljěː.pa nâ.ʃa do.mǒ.ʋi.no]
[oj jǔ.naːt͡ʃ.kaː zêm.ʎoː mǐ.la]
[stâː.re slâ.ʋeː djê.do.ʋi.no]
[dâ bi ʋâz.da srět.na bǐː.la]

[mǐ.la kâː.no si nâm slâːʋ.na]
[mǐ.la si nâm tî jě.diː.naː]
[mǐ.la kǔ.daː si nâm rǎːʋ.na]
[mǐ.la kǔ.daː si pla.nǐ.na]

'''2'''
[tě.t͡si drâː.ʋo sâː.ʋo tě.t͡si]
[nit tî dǔ.naʋ sî.lu gǔ.biː]
[sîː.ɲeː môː.re sʋjěː.tu rê.t͡si]
[da sʋôːj nǎː.rod xř̩.ʋaːt ʎûː.biː]

[dôk mu ɲî.ʋe sûːn.t͡se grî.jeː]
[dôk mu xr̩âʃ.t͡ɕe bû.ra ʋî.jeː]
[dôk mu mř̩t.ʋe grô.bak krî.jeː]
[dôk mu ʒǐː.ʋo sr̩̂.t͡se bǐ.je]}}</poem>
|<poem>'''I'''
Xinh tươi thay, [[Croatia|Tổ quốc]] của chúng ta,
Đây, miền anh dũng ta hằng thương mến
In dấu chiến tích tổ tiên bao đời,
Nguyện hạnh phúc theo cùng Người muôn đời!

Thân thương, quê nhà — danh tiếng lẫy lừng,
Thân thương, quê hương ta — chỉ có một,
Thân thương, quê hương — đồng bằng phẳng lặng,
Thân thuộc, quê hương — trùng điệp núi non!

'''II'''
[[Drava]], [[Sava]], hãy mãi tuôn dòng
Sức mạnh, [[Danube]], xin đừng đánh mất
[[Biển Adriatic|Biển cả]] hỡi, hãy nói với thế gian:
Rằng lòng ái quốc người Croat cháy rực ...

... đến khi Mặt Trời còn hôn lên nương đồng,
gió buốt vẫn thổi rít những hàng sồi ...
... cha anh vẫn yên nghỉ nơi đất Mẹ
và lồng ngực ấy còn nhịp núi sông!</poem>
|}

=== Bản gốc ''Horvatska Domovina'' ===
[[Tập tin:ANTUN-MIHANOVIC.jpg|nhỏ| Tác giả lời bài hát, [[Antun Mihanović]]]]
[[Tập tin:Josip_Runjanin.png|nhỏ| Nhà soạn nhạc [[Josip Runjanin]]]]
Bài thơ đăng lần đầu trên tạp chí văn hóa ''[[Danica iliska|Danica ilirska]]'', số 10, do [[Ljudevit Gaj]] biên tập, xuất bản năm 1835 <ref name="nsk"/><ref>http://fluminensia.org/mihanovic-u-rijeci-napisao-lijepu-nasu {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221102000258/http://fluminensia.org/mihanovic-u-rijeci-napisao-lijepu-nasu |date=2022-11-02 }} (pristupljeno 14. ožujka 2013.)</ref> ban đầu gồm mười bốn câu nhưng ngày nay, chỉ có những câu một, hai, mười ba và mười bốn là một phần của quốc ca.
{| class="wikitable"
!tiếng Croatia gốc
! Bản dịch tiếng Anh 
|- style="vertical-align:top; white-space:nowrap;"
|<poem>Lěpa naša domovino,
Oj junačka zemljo mila,
Stare slave dědovino,
Da bi vazda čestna bila!

Mila, kano si nam slavna,
Mila si nam ti jedina,
Mila, kuda si nam ravna,
Mila, kuda si planina!

Vedro nebo, vedro čelo,
Blaga persa, blage noći,
Toplo lěto, toplo dělo,
Bistre vode, bistre oči:

Vele gore, veli ljudi,
Rujna lica, rujna vina,
Silni gromi, silni udi;
To je naša domovina!

Ženju serpi, mašu kose,
Děd se žuri, snope broji,
Škriplju vozi, brašno nose,
Snaša preduć málo doji:

Pase marha, rog se čuje,
Oj, oj zvenči, oj, u tmine,
K ognju star i mlad šetuje;
Evo t' naške domovine!

Luč iz mraka dalko sija,
Po veseloj livadici,
Pěsme glasno brěg odbija,
Ljubni poje k tamburici:

Kolo vode, živo kolo,
I na berdu, i v dolini,
Plešu mladji sve okolo; —
Mi smo, pobre, v domovini!

Magla, što li, Unu skriva?
Ni l' to našiu jauk turobni?
Tko li moleć smert naziva?
Il' slobodni, il' su robni?

»Rat je, bratjo, rat junaci,
Pušku hvataj, sablju paši,
Sedlaj konjče, hajd pešjaci,
Slava budi, gdi su naši!«

Buči bura, magla projde,
Puca zora, tmina běži,
Tuga mine, radost dojde,
Zdravo slobost, dušman leži!

Veseli se, tužna mati,
Padoše ti verli sini,
Ko junaci, ko Horvati,
Ljaše kervcu domovini!

Teci, Sava hitra, teci
Nit' ti Dunaj silu gubi,
Kud li šumiš, světu reci:
Da svog' doma Horvat ljubi,

Dok mu njive sunce grije,
Dok mu hrastje bura vije,
Dok mu mertve grob sakrije,
Dok mu živo serdce bije!</poem>
|<poem>Our beautiful homeland,
Oh so fearless and gracious,
Our father's ancient glory,
May you be happy forever.

Beloved, how glorious you are,
You are beloved, our only one,
Beloved, wherever you are plain,
Beloved, wherever you are mountain!

Clear sky, clear forehead,
Gentle people, mild nights,
Hot summer, hard work,
Clear waters, clear eyes:

Great mountains, great people,
Red faces, red wines,
Mighty thunders, mighty limbs;
This is our homeland!

Sickles are reaping, scythes sweeping,
Old man is busy, counting sheaves,
Carriages are creaking, carrying flour,
Bride knits and breastfeeds a child;

Cattle are grazing, horn is heard,
Oh, oh it rings, oh into darkness,
To the fire, youth and elders are going;
Here's our homeland!

Light in the dark shines far,
All over cheerful meadow,
Songs are loudly echoed by hills,
Lovers are singing to [[tamburica]]:

They dance the [[Kolo (dance)|kolo]], lively kolo,
On the hill, and in the valley,
Youth is dancing all around;
We are, my friend, in [[Croatia|homeland]]!

What is the fog hiding there?
Isn't that our peoples awful screams?
Who prays for death?
The freeborn, or the slaves?

"It is war, brothers, war, heroes,
Grab your rifle, take a saber,
Saddle your horses, let's go infantrymen,
There be glory, where ours are!"

Gales roar, fog is lifting,
Dawn breaks, darkness runs,
Sorrow fades, joy arrives,
Hello freedom, foe laid low!

Be joyful, sad mother,
Your brave sons have fallen,
Like heroes, like Croats,
Shedding blood for homeland!

Flow, fast [[Sava]], flow,
Nor you Danube, lose your power,
Wherever you're murmuring, tell the world:
That a Croat loves his home,

Whilst the sun warms his fields,
Whilst winds lash his oak trees,
Whilst graves cover his fallen,
Whilst his living heart is beating.</poem>
|}

== Ghi chú ==
{{Danh sách ghi chú}}

== Tham khảo ==
{{Tham khảo}}

== Đọc thêm ==

* {{Chú thích tập san học thuật |last=Mratinić |first=Berislav |date=November 2011 |title=Sto dvadeset godina od prvog izvođenja "Lijepe naše domovine" kao himne |url=http://hrcak.srce.hr/90526 |format=PDF |journal=Arhivski Vjesnik |language=hr |location=Zagreb |publisher=[[Croatian State Archives]] |volume=54 |issue=1 |pages=277–281 |access-date=28 October 2017}}

== Liên kết ngoài ==

* [http://nationalanthems.me/croatia-lijepa-nasa-domovino/ Croatia: ''Lijepa naša domovino'' – Audio of the national anthem of Croatia, with information and lyrics] ([https://web.archive.org/web/20180224163557/http://nationalanthems.me/croatia-lijepa-nasa-domovino/ archive link])
* {{Chú thích web|url=http://www.sabor.hr/lijepa-nasa-domovino-put-od-stotinu-godina-do-stat|tựa đề="Lijepa naša domovino" – put od stotinu godina do statusa hrvatske himne|website=sabor.hr|ngôn ngữ=hr}}

[[Thể loại:Nhạc khúc Đô trưởng]]
[[Thể loại:Quốc ca]]
[[Thể loại:Quốc ca châu Âu]]
[[Thể loại:Bài hát năm 1846]]
[[Thể loại:Nguồn CS1 tiếng Croatia (hr)]]
[[Thể loại:Nguồn CS1 tiếng Slovenia (sl)]]
[[Thể loại:Bài viết có văn bản tiếng Croatia]]
[[Thể loại:Bài viết sử dụng định dạng hAudio]]