Xem mã nguồn của Luyện thép

[[Tập tin:To outperform the steelmaking plan.jpg|300px|nhỏ|phải|Hình chụp về một công đoạn luyện thép]]
[[Tập tin:Luyện cán thép Gia Sàng.jpg|300px|nhỏ|phải|Một cơ sở luyện cán thép nhỏ lẻ ở Thái Nguyên]]
'''Luyện thép''' (''Steelmaking'') hay còn gọi là '''[[Tôi (nhiệt luyện)|tôi]] thép''' là quá trình sản xuất [[thép]] từ [[quặng sắt]] cũng như [[phế liệu]]. Trong quá trình [[sản xuất thép]] thì [[tạp chất]] như [[nitơ]], [[silicon]], [[phốt pho]], [[lưu huỳnh]] và [[cacbon]] dư thừa (tạp chất quan trọng nhất) sẽ được loại bỏ khỏi sắt, và các nguyên tố hợp kim như [[mangan]], [[niken]], [[crom]], cacbon và [[vanadi]] được thêm vào để sản xuất [[cấp thép]] khác nhau. Sản xuất thép đã tồn tại trong hàng thiên niên kỷ, nhưng không được [[thương mại hóa]] ở quy mô [[sản xuất hàng loạt|đại trà]] cho đến giữa thế kỷ XIX. Sản xuất thép là một trong những ngành công nghiệp [[Phát thải khí nhà kính|phát thải carbon]] nhiều nhất trên thế giới. Tính đến năm 2020, sản xuất thép chịu trách nhiệm cho khoảng 10% [[phát thải khí nhà kính]].<ref name=":0">{{Chú thích báo|title=Europe leads the way in the 'greening' of steel output|url=https://www.ft.com/content/b07c8a83-4b0c-4f96-8ff0-789c51b6e46b |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20221210/https://www.ft.com/content/b07c8a83-4b0c-4f96-8ff0-789c51b6e46b |archive-date=2022-12-10 |url-access=subscription|access-date=2020-11-20|newspaper=Financial Times|date=11 November 2020|last1=Pooler|first1=Michael}}</ref> Để [[Giảm thiểu biến đổi khí hậu|giảm thiểu sự nóng lên toàn cầu]], ngành công nghiệp này sẽ cần phải tìm ra cách giảm đáng kể lượng khí thải.<ref name=":1">{{Chú thích web|title=Decarbonization in steel {{!}} McKinsey|url=https://www.mckinsey.com/industries/metals-and-mining/our-insights/decarbonization-challenge-for-steel|access-date=2021-04-03|website=www.mckinsey.com}}</ref> Vào cuối thế kỷ XIX và đầu thế kỷ XX, nhà máy thép lớn nhất thế giới là nhà máy thép [[Barrow Hematite Steel Company]] ở [[Barrow-in-Furness]], [[Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland|Vương quốc Anh]]. Ngày nay, nhà máy thép lớn nhất thế giới là của [[POSCO]] ở [[Gwangyang]], [[Hàn Quốc]]<ref>{{chú thích web|url=http://www.ironbridge.org.uk/about_us/ironbridge_archaeology/projects/barrow/|title=Barrow|publisher=[[Ironbridge Gorge]] Museum Trust|archive-url=https://web.archive.org/web/20070819160207/http://www.ironbridge.org.uk/about_us/ironbridge_archaeology/projects/barrow/|archive-date=2007-08-19|url-status=dead|access-date=2007-08-25}}</ref><ref>[http://posco-india.com/website/press-room/news/posco-board-meeting-in-india.htm "POSCO Steel’s Fourth Quarter Executive Board Meeting in India"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140531124425/http://posco-india.com/website/press-room/news/posco-board-meeting-in-india.htm |date=2014-05-31 }} New Delhi, October 18, 2007</ref> công suất 23 triệu tấn/năm.<ref>{{Chú thích web|url=https://www.gem.wiki/POSCO_Gwangyang_steel_plant#:~:text=Blast%20furnace%20#3%20added%204.6%20mtpa%20crude%20steel,were%20killed%20in%20an%20explosion%20at%20POSCO%20Gwangyang.|tựa đề=POSCO Gwangyang steel plant|website=Global Energy Monitor|ngôn ngữ=en|ngày truy cập=2023-03-07}}</ref>

==Đại cương==
Sản xuất thép chủ yếu được sử dụng lò Bessemer, lò Martin để luyện thép. Thổi khí oxi qua lò đựng gang nóng chảy ở nhiệt độ cao. Khí oxi oxy hóa một số kim loại trong gang như Cu, Zn, Si, S.... Sản phẩm thu là thép. Lưu trình trên đây là lưu trình đi từ quặng sắt qua [[lò cao]] thành gang lỏng và qua lò thổi ([[lò chuyển]], [[lò oxy kiềm]] BOF) để thành thép. Ngoài ra còn có một vài lưu trình khác mà đáng chú ý là lưu trình từ quặng sắt và thép phế liệu được hoàn nguyên trực tiếp (DRI) thành sắt xốp sau đó vào [[lò hồ quang điện]] để ra thép. Kể từ khi quy trình Bessemer được phát minh (sử dụng lò chuyển BOF cho phép tinh luyện thép), các [[nhà máy thép]] đã thay thế các nhà máy luyện gang. Những phương pháp mới để sản xuất thép xuất hiện sau đó là nấu thép từ phế liệu bằng [[Lò hồ quang điện|hồ quang điện]] hay gần đây là sắt hoàn nguyên trực tiếp Direct Reduced Iron-DRI.

Một quá trình sản xuất thép cổ xưa là [[thép nấu chảy|quy trình nấu chảy]]. Vào những năm 1850 và 1860, [[quy trình Bessemer]] và [[lò luyện hở]] (quy trình Siemens-Martin) đã làm cho sản xuất thép thành một ngành [[công nghiệp nặng]]. Ngày nay, có hai quy trình thương mại chính để sản xuất thép, cụ thể là [[sản xuất thép oxy cơ bản]], sử dụng gang lỏng từ lò cao và thép phế liệu làm nguyên liệu chính, và sản xuất thép [[lò hồ quang điện]] (''EAF''), sử dụng thép phế liệu hoặc [[sắt khử trực tiếp]] (DRI) làm nguyên liệu chính. Sản xuất thép oxy chủ yếu được thúc đẩy bởi bản chất tỏa nhiệt của các phản ứng bên trong bình; ngược lại, trong sản xuất thép EAF, năng lượng điện được sử dụng để làm tan chảy phế liệu rắn và/hoặc vật liệu DRI. Trong thời gian gần đây, công nghệ sản xuất thép EAF đã phát triển gần hơn với sản xuất thép oxy khi có nhiều năng lượng hóa học hơn được đưa vào quy trình.<ref name="turkdogan">{{Chú thích sách |last1=Turkdogan |first1=E.T. |title=Fundamentals of Steelmaking |url=https://archive.org/details/fundamentalsofst0000turk |date=1996 |publisher=[[Institute of Materials]] |location=London |oclc=701103539 |isbn=9781907625732}}</ref> 
==Chú thích==
{{Tham khảo|cột=}}
==Liên kết ngoài==
* {{Internet Archive short film|id=gov.archives.arc.12505|name=The Drama of Steel {{noitalic|(1946)}}}}
* [http://www.dlib.indiana.edu/collections/steel/ U.S. Steel Gary Works Photograph Collection, 1906–1971]
* [https://books.google.com/books?id=fScDAAAAMBAJ&pg=PA122 '"Steel for the Tools for Victory"], ''[[Popular Science]]'' (December 1943) large detailed article with numerous illustrations and cutaways on the modern basics of making steel

[[Thể loại:Luyện kim]]
[[Thể loại:Công nghiệp nặng]]
[[Thể loại:Công nghiệp kim loại]]