Xem mã nguồn của Mạc Kính Hẻ

{{Thông tin nhân vật hoàng gia
| tên = Mạc Quý Tông
| tên gốc = 莫貴宗 
| tước vị = [[Vua Việt Nam]]
| thêm = vietnam
| chức vị = [[Hoàng đế]] [[Đại Việt]] ([[nhà Mạc]] thời hậu kì)
| tại vị = [[1677]] – [[1681]]
| kiểu tại vị = Tại vị
| tiền nhiệm = [[Mạc Kính Vũ|<font color="blue">Mạc Kính Vũ</font>]]
| kế nhiệm = [[Mạc Kính Quang]]
| hoàng tộc = [[Nhà Mạc]]
| kiểu hoàng tộc = Triều đại
| tên đầy đủ = Mạc Kính Hẻ<br>Mạc Kính Thụy<br>Mạc Nguyên Thanh
| kiểu tên đầy đủ = Tên húy
| miếu hiệu = [[Quý Tông]]
| niên hiệu = Vĩnh Xương <br>([[1677]] – [[1681]])
| thụy hiệu = ''Hoàn Thiên Thanh Địa Đoạt Văn Dương Vũ '''Huệ Đại vương'''''
| cha = [[Mạc Kính Vũ]]
}}
'''Mạc Kính Hẻ''' (莫敬喜), cũng có tên là '''Mạc Kính Thụy''' (莫敬瑞) hay '''Mạc Nguyên Thanh''' (莫元清), là vị vua (không chính thức) của [[nhà Mạc]] thời hậu kỳ trong [[lịch sử Việt Nam]]. Nguyên quán Mạc Kính Hẻ là người xã Cao Đôi, huyện Bình Hà (nay là thôn Long Động, xã [[Hợp Tiến, Hải Phòng|Hợp Tiến]], thành phố [[Hải Phòng]]). Tuy nhiên, ông không được nhắc đến trong sử sách Việt Nam.<ref>{{Chú thích sách|title=Đại Việt Sử ký Toàn thư.|quote=Vua không chính thức}}</ref><ref>''Nhà Mạc với ba thời kỳ lịch sử và 12 đời vua, thời kỳ Cao Bằng''.</ref><ref>Mạc Kính Hẻ và Mạc Kính Quang đều chỉ là Hoàng đế nhà Mạc trên danh nghĩa.</ref>

==Thân thế==
Trong sử sách [[Việt Nam]] không thấy nhắc đến nhân vật này, nhưng theo sử [[nhà Thanh]] thì Mạc Kính Hẻ là con của Mạc Kính Diệu và là anh của Mạc Đức Tông [[Mạc Kính Quang|Kính Quang]]. Năm [[1661]], nhà Thanh phong cho Mạc Kính Diệu làm [[Quy Hóa]] tướng quân. Đến tháng 12 cùng năm thì phong cho Mạc Nguyên Thanh làm [[An Nam đô thống sứ|An Nam Đô thống sứ]]. Năm [[1677]], Mạc Kính Vũ bị chúa [[Trịnh Tạc]] sai lực lượng mạnh do tướng [[Đinh Văn Tả]] đem quân đánh. Bị đánh bất ngờ, [[Mạc Kính Vũ]] chạy sang [[Long Châu, Sùng Tả|Long Châu]] (nay thuộc [[Quảng Tây]], [[Trung Quốc]]). Hoàng đế Thanh [[Thánh Tổ]] [[Khang Hi|Khang Hy]] sai bắt một số dư đảng nhà Mạc, trao trả cho quân Lê - Trịnh. Các dư đảng còn lại của [[nhà Mạc]] tôn Mạc Kính Hẻ lên ngôi tiếp tục chống nhà Lê.

==Vua vô danh và thất bại==
Sau khi lên làm vua năm [[1677]], Mạc Kính Hẻ liên tục phải đối phó với những đợt tấn công lớn của quân Lê - Trịnh. Lúc này, tướng [[Đinh Văn Tả]] vì có công đánh bại Mạc Kính Vũ nên được chúa Trịnh thưởng cho. Thấy [[Mạc (họ)|họ Mạc]] vẫn còn cai trị Cao Bằng, [[Trịnh Tạc]] sai Đinh Văn Tả, tuổi đã cao, cùng với hơn 1 vạn quân lên đánh năm [[1681]]. Biết quân mình quá yếu để chống cự, Mạc Kính Hẻ phải chạy sang Long Châu. Quân Lê - Trịnh tràn vào thành, đốt phá, chém giết không ngừng. Lúc này, nhiều tướng nhà Mạc đã chán nản, nên về hàng bên Lê - Trịnh hoặc từ chức bỏ về quê. Theo [[Thanh sử cảo]], sau khi Mạc Kính Hẻ bị quân [[Nhà Lê trung hưng|Lê]] - [[Trịnh-Nguyễn phân tranh|Trịnh]] đánh bại, các dư đảng [[nhà Mạc]] tôn em trai là Mạc Kính Quang lên làm vua. Kính Quang sai sứ sang [[nhà Thanh]] cầu phong, được Hoàng đế [[Khang Hy]] phong làm [[An Nam đô thống sứ|An Nam Đô thống sứ]].<ref name=":0">[[Thanh sử cảo]], Việt Nam truyện.</ref>

Mạc Kính Hẻ phải ở lại Long Châu và sống ở đó đến hết đời, không rõ ông bao nhiêu tuổi, [[thụy hiệu]] là ''Hoàn Thiên Thanh Địa Đoạt Văn Dương Vũ '''[[Huệ Vương|Huệ Đại Vương]]''', [[miếu hiệu]] là '''Quý Tông''', [[niên hiệu]] là '''Vĩnh Xương'''.''

==Tài liệu tham khảo==
* [[Triệu Nhĩ Tốn]], [[Thanh sử cảo]]
* ''Thanh thực lục''
* [https://book.douban.com/subject/20505129/ ''Vương thất hậu duệ dữ phản loạn giả''] (Việt Nam Mạc thị gia tộc dữ Trung Quốc quan hệ nghiên cứu). Tác giả: Ngưu Quân Khải. Thế giới đồ thư xuất bản công ty, 11/2012 - Đông Nam Á nghiên cứu chúng thư ISBN 9787510054129.
* [http://vanhien.vn/news/Nha-Mac-voi-3-thoi-ky-lich-su-va-12-doi-vua-39635 ''Nhà Mạc với 3 thời kỳ lịch sử và 12 đời vua''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190503003258/http://vanhien.vn/news/Nha-Mac-voi-3-thoi-ky-lich-su-va-12-doi-vua-39635 |date=2019-05-03 }} Văn hiến Việt Nam: Dân tộc - Hội nhập - Nhân văn, GS TSKH Phan Đăng Nhật, Thứ Sáu, 10/10/2014 07:25 GMT+7.

== Chú thích ==
{{tham khảo}}
==Xem thêm ==
*[[Nhà Mạc]]
*[[Mạc Kính Vũ]]
*[[Mạc Kính Quang]]

{{Vua nhà Mạc}}

[[Thể loại:Vua nhà Mạc]]
[[Thể loại:Người Hải Dương|Mạc Kính Hẻ (vua Nhà Mạc)]]
[[Thể loại:An Nam đô thống sứ]]