Xem mã nguồn của Mặc Môn giáo

[[Tập tin:Priesthood Restoration Crocheron.jpg|300px|nhỏ|phải|Tranh vẽ của Mặc Môn giáo mô tả sự kiện [[mặc khải]] với sự hiển linh của ''Cha Thiên thượng'']]
'''Mặc Môn giáo''' (''Mormonism'') hay '''đạo Mặc Môn''' là giáo thuyết và truyền thống [[tôn giáo]], [[thần học]] thuộc [[phong trào Thánh hữu Ngày sau]] của những [[Chủ nghĩa Phục hồi|người theo chủ nghĩa Phục hồi]] [[Cơ Đốc giáo]] được bắt đầu từ [[Joseph Smith]] ở [[Tây New York]] vào những năm [[1820]] và [[1830]]. Mặc Môn giáo đã được áp dụng chỉ về các khía cạnh khác nhau của [[phong trào Thánh hữu Ngày sau]], mặc dù gần đây đã có sự thúc đẩy từ [[Giáo hội các Thánh hữu Ngày sau của Chúa Giêsu Kytô]] (''Giáo hội LDS'' hay '''Giáo hội Mặc Môn'''). Một nhà sử học là [[Sydney E. Ahlstrom]] đã viết vào năm [[1982]]: "''Người ta thậm chí không thể chắc chắn liệu [[Đạo Mặc Môn]] là một [[giáo phái]], [[tà giáo]], một [[giáo phái]] bí ẩn, một [[Phong trào tôn giáo mới|tôn giáo mới]], một [[giáo hội]], một [[dân tộc]], một [[quốc gia]] hay một [[Tiểu văn hóa Mỹ]]; quả thực, ở những thời điểm và địa điểm khác nhau, tất cả đều là như vậy''".<ref>{{chú thích tạp chí|last1=McLoughlin|first1=Williamn G.|last2=Ahlstrom|first2=Sydney E.|date=June 1973|title=A Religious History of the American People|url=https://doi.org/10.2307/2936335|journal=The Journal of American History|volume=60|issue=1|page=508|doi=10.2307/2936335|jstor=2936335|issn=0021-8723|via=}}</ref><ref>{{chú thích web|title=Mormonism, An Independent Interpretation - The Encyclopedia of Mormonism|url=https://eom.byu.edu/index.php/Mormonism,_An_Independent_Interpretation|access-date=January 16, 2021|website=eom.byu.edu}}</ref> Một đặc điểm nổi bật của thần học Mặc Môn là [[sách Mặc Môn]] (một toàn tập các cuốn thánh thư thiên ký thuật) được mô tả như một biên niên sử về [[Thổ dân châu Mỹ|Người bản địa ở Châu Mỹ]] (với tộc người bản địa gồm [[người Gia Rết]], [[người La Man]] và [[người Nê Phi]]) và cái cách mà họ ứng xử với [[Chúa]].<ref name=":0">{{chú thích web|title=Introduction|url=https://www.churchofjesuschrist.org/study/scriptures/bofm/introduction.1?lang=eng|access-date=January 16, 2021|website=churchofjesuschrist.org}}</ref>
{{dablink|Không nên nhầm với [[Mặc gia]]}}

==Hình thành==
[[Tập tin:Moroni3a07131u.jpg|300px|nhỏ|phải|Cảnh Joseph Smith đón nhận cuốn sách vàng từ sự [[mặc khải]] của ''Cha Thiên thượng'']]
Mặc Môn giáo được thành lập vào ngày 6 tháng 4 năm 1830 tại thị trấn [[Fayette]] thuộc hạt [[Seneca]], bang New York, Mỹ. Người sáng lập Giáo hội này là Giáo chủ Joseph Smith, người về sau được các tín hữu trong Giáo hội xem như một vị tiên tri. Năm 1823, Joseph Smith tuyên bố rằng ông đã được gặp một [[thiên thần]] tên là [[Moroni]] và được thiên thần tiết lộ về một [[văn bản cổ]] đã bị thất lạc suốt 1.500 năm. Vì cuốn sách viết bằng [[chữ tượng hình]] (chữ Ai Cập cải cách) nên Smith không đọc được. Sau đó, Chúa cho ông ta một cặp kính để ông ta đọc được quyển sách này. Joseph Smith phải bỏ ra sáu năm để dịch cuốn sách sang [[tiếng Anh]] cho vợ và các [[kinh sư]] khác chép lại.<ref>{{Chú thích sách|url=https://books.google.com/books?id=nd8-DgAAQBAJ&pg=PA8|title=By the Hand of Mormon: The American Scripture that Launched a New World Religion|last=Givens|first=Terryl|date=2003-09-11|publisher=OUP USA|isbn=978-0-19-516888-4|language=en}}</ref>

Đến năm 1830, sách Mặc Môn một trong những sách thánh của Giáo hội Mặc Môn đã được xuất bản. Đây cũng là năm mà Smith trong một cuộc họp với một nhóm nhỏ các [[tín đồ]] đã chính thức thành lập Giáo hội Mặc Môn, còn cuốn sách gốc đã được [[Thiên thần Moroni]] quay lại lấy nên không ai khác nhìn thấy được.<ref name="baophapluat.vn">[https://baophapluat.vn/kham-pha-bieu-tuong-dac-biet-cua-giao-hoi-mac-mon-post437719.html Khám phá biểu tượng đặc biệt của Giáo hội Mặc Môn]</ref> Giáo thuyết của hệ phái này dựa trên nền tảng của [[Kinh thánh]], tin có [[Chúa ba ngôi]], tin loài người bị Thiên Chúa phạt vì tội của tổ phụ [[Adam và Eva]], cuộc lễ bắt buộc của Giáo hội các Thánh hữu Ngày sau của Chúa Giêsu–Kitô là [[Rửa tội|lễ Bắp têm]], [[Tiệc Thánh]].<ref>[http://bantongiao.snv.kontum.gov.vn/nghien-cuu-ve-tin-nguong,-ton-giao/TIM-HIEU-VE-CAC-HE-PHAI-TIN-LANH-DA-DUOC-CONG-NHAN-VE-MAT-TO-CHUC-VA-CAP-DANG-KY-HOAT-DONG-TON-GIAO--O-VIET-NAM-1398?fbclid=IwAR2y7WqbaUSIUhvvsQ1x8IK0RSpQ4f7u_CsnPG7_IqWK1tctw32kd1X6Gd8 TÌM HIỂU VỀ CÁC HỆ PHÁI TIN LÀNH ĐÃ ĐƯỢC CÔNG NHẬN VỀ MẶT TỔ CHỨC VÀ CẤP ĐĂNG KÝ HOẠT ĐỘNG TÔN GIÁO Ở VIỆT NAM]{{Liên kết hỏng|date=2026-05-19 |bot=InternetArchiveBot }}</ref> Giáo hội Mặc Môn có nhiều biểu tượng như [[Nhẫn Công lý]], [[Cây sự sống]], Giáo hội Mặc Môn lấy sách [[Kinh Thánh]], [[sách Mặc Môn]], sách [[Giáo lý và Giao ước]], sách [[Trân châu vô giá]] làm cơ sở và nền tảng của giáo lý. Các tín hữu trong giáo hội này tin rằng đây là những sách [[Thánh Thư]].

Giáo lý của giáo hội được tóm tắt trong 13 tín điều căn bản, bao gồm tin [[Chúa Cha|Đức Chúa Cha]], [[Chúa Con|Đức Chúa Con]] và [[Thánh Linh|Đức Thánh Linh]] tồn tại như ba nhân vật riêng biệt, môn đồ giáo phái này tin ở sự phục tùng các vua chúa, tổng thống, các nhà cai trị và các pháp quan cùng sự tuân theo, tôn trọng và tán trợ luật pháp quốc gia (đức tin này được giảng giải trong [[sách An Ma]]). Các hoạt động của Giáo hội Mặc Môn về cơ bản giống với giáo phái [[Tin lành]] như [[thánh ca]], [[giảng luận]], [[cầu nguyện]]. Các tín đồ của Giáo hội Mặc Môn tuân giữ chế độ ăn uống nghiêm ngặt gọi là [[Lời Thông sáng]]. Trong sinh hoạt đời thường, họ được giảng dạy kiêng [[rượu]] [[bia]], [[thuốc lá]],[[ma túy]] hoặc các [[chất gây nghiện]], "''thức uống nóng''" (bao gồm cả [[cà phê]]) sẽ làm hại đến [[sức khỏe]]. Tín hữu của Giáo hội Mặc Môn cũng được giảng dạy không [[quan hệ tình dục trước hôn nhân]], hay [[ngoại tình]] sau khi kết hôn (giữ gìn [[đức khiết tịnh]] theo ''Luật trinh khiết''). Ngoài ra, những tín nhân Mặc Môn còn được khuyên bảo để tóc gọn gàng, tươm tất, ăn mặc trang nhã lịch sự trong mọi tình huống, hoàn cảnh.<ref name="baophapluat.vn" />
==Giáo lý==
[[Tập tin:Christus statue temple square salt lake city.jpg|300px|nhỏ|phải|Chúa Giê-xu là một vị thần trong Mặc Môn giáo]]
Thần học Mặc Môn bao gồm các niềm tin [[Kitô giáo]] chính thống với những sửa đổi bắt nguồn từ niềm tin vào những điều [[mặc khải]] đối với Smith và các nhà lãnh đạo tôn giáo khác. Điều này bao gồm việc sử dụng và tin tưởng vào [[Kinh thánh]] và các văn tự tôn giáo khác, bao gồm [[Giáo lý và Giao ước]] và [[Trân châu vô giá (Đạo Mặc Môn)|Trân châu vô giá]]. Đạo Mặc Môn bao gồm các giáo lý quan trọng về [[hôn nhân thiên thượng|hôn nhân vĩnh cửu]], [[Tôn vinh (Nhà thờ LDS)|sự tiến triển vĩnh cửu]], [[rửa tội cho người chết]], [[hôn nhân đa thê|chế độ đa thê hoặc hôn nhân số nhiều]], [[Luật trinh khiết|sự thanh khiết về mặt tình dục]], bảo vệ sức khỏe theo [[Lời Thông sáng]], [[kiêng ăn]] và [[Ngày Sa-bát (Nhà thờ LDS)|Tuân thủ ngày Sa-bát]]. Bản thân thần học không đồng nhất nên ngay từ năm 1831, và đáng kể nhất là sau [[cái chết của Joseph Smith|cái chết của Smith]], nhiều nhóm khác nhau đã tách ra khỏi [[Giáo hội Chúa Kitô (Các Thánh hữu Ngày sau)|Giáo hội Chúa Kitô]] mà Smith thành lập.<ref>{{chú thích web|title=Schisms and Sects|url=https://www.patheos.com/library/mormonism/historical-development/schisms-sects|access-date=January 16, 2021|website=patheos.com}}</ref>

Ngoài sự khác biệt về khả năng lãnh đạo, các nhóm này khác biệt đáng kể nhất về quan điểm của họ đối với chế độ đa thê, điều mà Giáo hội LDS có trụ sở tại [[Utah]] đã cấm vào năm 1890 và [[thuyết Ba ngôi]], điều mà Giáo hội LDS không khẳng định. Nhánh thần học tìm cách duy trì chế độ đa thê được gọi là [[Thuyết Mặc Môn chính thống]] và bao gồm một số giáo hội khác nhau.<ref>{{chú thích web|title=LDS splinter groups growing|url=https://archive.sltrib.com/article.php?id=&itype=ngpsid|access-date=January 16, 2021|website=The Salt Lake Tribune|language=en-US}}{{Dead link|date=March 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Các nhóm khác khẳng định thuyết Ba Ngôi, chẳng hạn như [[Cộng đồng Chúa Kitô]] (trước đây là Giáo hội được tổ chức lại của Chúa Giêsu Kitô Các Thánh Hữu Ngày Sau), và mô tả học thuyết của họ là Ba Ngôi của [[Chủ nghĩa Phục hồi (Chủ nghĩa Nguyên thủy Cơ đốc giáo)|Nhà thờ Cơ đốc giáo phục hồi]].<ref>{{chú thích web|title=Basic Beliefs|url=https://www.cofchrist.org/basic-beliefs|access-date=January 16, 2021|website=Community of Christ|language=en}}</ref> Các tín nhân của Giáo hội Các Thánh hữu Ngày sau của Chúa Giê Su Ky Tô tin vào sự tập hợp theo nghĩa đen của Y Sơ Ra Ên<ref>{{chú thích web | url = https://www.churchofjesuschrist.org/study/scriptures/pgp/a-of-f/1?lang=eng | tiêu đề = Articles of Faith 1 | author =  | ngày =  | ngày truy cập = 29 tháng 5 năm 2024 | nơi xuất bản =  | ngôn ngữ = }}</ref> rằng tất cả các bộ lạc đã mất sẽ được trở lại và tập hợp lại với nhau vào khoảng thời gian Chúa Giê Su Ky Tô tái lâm.

[[Sự tôn cao]] là niềm tin trong đạo Mặc Môn rằng sau khi chết, một số người sẽ đạt được mức độ cứu rỗi cao nhất trong vương quốc thiên thể và sống vĩnh viễn trước sự hiện diện của Chúa, tiếp tục như những [[gia đình]], trở thành các [[vị thần]], tạo ra thế giới và tạo ra những đứa con tinh thần mà họ sẽ trị vì.<ref name=Godhood>{{chú thích sách |editor-last1=Ludlow |editor-first1=Daniel H. |last1=Carter |first1=K. Codell | title=[[Encyclopedia of Mormonism]] |date=1992 |publisher=[[Macmillan Publishers]] |section=Godhood | location=New York City |isbn=978-0-02-904040-9 |pages=553,555 |section-url=https://contentdm.lib.byu.edu/digital/collection/EoM/id/3734|quote=They [resurrected and perfected mortals] will dwell again with God the Father, and live and act like him in endless worlds of happiness ... above all they will have the power of procreating endless lives. ... Those who become like him will likewise contribute to this eternal process by adding further spirit offspring to the eternal family.}}</ref> Trong giáo phái Mặc Môn lớn nhất là Giáo hội Các Thánh hữu Ngày sau của Chúa Giêsu Kitô (Nhà thờ LDS), các nhà lãnh đạo hàng đầu đã dạy rằng Chúa muốn toàn thể nhân loại được tôn vinh và rằng con người là "''các vị thần trong phôi thai''". Một câu trong kinh thánh được phong thánh của Giáo hội LDS nói rằng những người được tôn vinh sẽ trở thành các vị thần và một tuyên bố năm 1925 từ cơ quan quản lý cao nhất của nhà thờ nói rằng "''Tất cả đàn ông và phụ nữ đều giống nhau với Cha và Mẹ [và] có khả năng, bằng trải nghiệm qua các thời đại và niên đại, có khả năng tiến hóa thành Thần''"<ref>{{chú thích tạp chí |last1=Boyd |first1=George T. |title=A Mormon Concept of Man |url=https://archive.org/details/sim_dialogue-a-journal-of-mormon-thought_spring-1968_3_1/page/n68 |journal=[[Dialogue: A Journal of Mormon Thought|Dialogue]] |date=1968 |volume=3 |issue=1 |page=65 |doi=10.2307/45226953 |jstor=45226953 |s2cid=254392103 |doi-access=free }}</ref><ref>{{chú thích tạp chí |last1=Hagen |first1=Kirk D. |title=Eternal Progression in a Multiverse: An Explorative Mormon Cosmology |journal=[[Dialogue: A Journal of Mormon Thought|Dialogue]] |date=Summer 2006 |volume=39 |issue=2 |page=2 |doi=10.2307/45227238 |jstor=45227238 |s2cid=254398580 |url=https://scholarlypublishingcollective.org/uip/dial/article/39/2/1/236799|doi-access=free }}</ref><ref>{{chú thích tạp chí |last1=Cook |first1=Bryce |title=What Do We Know of God's Will for His LGBT Children?: An Examination of the LDS Church's Position on Homosexuality |journal=[[Dialogue: A Journal of Mormon Thought|Dialogue]] |date=1 July 2017 |volume=50 |issue=2 |page=6 |doi=10.5406/dialjmormthou.50.2.0001 |jstor=10.5406/dialjmormthou.50.2.0001 |s2cid=190443414 |doi-access=free }}</ref> Giáo hội LDS dạy rằng thông qua sự tôn cao, các tín đồ có thể trở thành người đồng thừa kế với Chúa Giê-su Christ.<ref>{{chú thích sách|title=The Origin of Man & Organic Evolution|date=2004|publisher=[[Brigham Young University-Idaho]]|location=Rexburg, Idaho|pages=2–3|url=http://emp.byui.edu/marrottr/OriginOfMan.pdf|access-date=7 July 2017|url-status=bot: unknown|archive-url=https://web.archive.org/web/20160805030919/http://emp.byui.edu/marrottr/OriginOfMan.pdf|archive-date=5 August 2016}}</ref><ref>{{chú thích tạp chí|title='Mormon' View of Evolution|journal=[[Improvement Era]]|date=September 1925|volume=28|issue=11|pages=1090–1091|url=https://archive.org/stream/improvementera28011unse#page/1088/mode/2up|access-date=7 July 2017}}</ref><ref>{{chú thích báo|title=Mormon Leader Explains View of His Church on Authenticity of Bible Story of Creation|newspaper=[[Akron Beacon Journal]]|page=20|location=Akron, Ohio|date=June 23, 1925|url=https://www.newspapers.com/clip/73402589/the-akron-beacon-journal/|via=[[Newspapers.com]]}}</ref> Một câu trích dẫn phổ biến của tín nhân Mặc Môn thường được cho là của sứ đồ đầu tiên [[Lorenzo Snow]] vào năm 1837 là "''Đức Chúa Trời cũng từng là con người như con người ngày nay; vậy nên con người cũng có thể trở thành Đức Chúa Trời''."<ref>{{lds|Romans|Romans|8|17}}</ref><ref>{{lds|Revelation|rev|21|7}}</ref><ref>{{cite speech|first=Joseph|last=Smith|title=King Follett Discourse|url=https://www.josephsmithpapers.org/site/accounts-of-the-king-follett-sermon|via=[[Joseph Smith Papers]]|date=7 April 1844}}</ref><ref>{{chú thích sách |last=Morris Brown |first=Samuel |url={{google books | plainurl=y | id= dxxpAgAAQBAJ | page=266 }} |url-access=limited |title=In Heaven as It Is on Earth: Joseph Smith and the Early Mormon Conquest of Death |date=2011-12-01 |publisher=[[Oxford University Press]] |year=2011 |isbn=978-0-19-979368-6 |language=en}}</ref><ref>{{chú thích tạp chí |last=Mouw |first=Richard J. |date=May 2016 |title=Mormons Approaching Orthodoxy |url=https://www.firstthings.com/article/2016/05/mormons-approaching-orthodoxy |journal=[[First Things]] |publisher=Institute on Religion and Public Life|location=New York City|id={{ProQuest|9deca3393917d5a61d59857dcb107139}}}}</ref><ref>{{cite magazine |last= Lund |first= Gerald N. |author-link= Gerald N. Lund |date=February 1982 |title= I Have a Question: Is President Lorenzo Snow's oft-repeated statement—"As man now is, God once was; as God now is, man may be"—accepted as official doctrine by the Church? |url= https://www.churchofjesuschrist.org/study/ensign/1982/02/i-have-a-question?lang=eng |magazine= [[Ensign (LDS magazine)|Ensign]] }}</ref>.

Trong đạo Mặc Môn chính thống, thuật ngữ ''Chúa Trời '' thường đề cập đến [[Chúa Cha]] trong Kinh thánh hay còn gọi là ''Cha Thiên thượng'' (''Heavenly Father''), người mà [[Phong trào Thánh hữu Ngày sau|Các Thánh hữu Ngày sau]] gọi là ''[[Elohim]]'',<ref name="Davies 2003">{{chú thích sách |last=Davies |first=Douglas J. |author-link=Douglas Davies |year=2003 |chapter=Divine–human transformations |chapter-url=https://books.google.com/books?id=fw8DIziwEDsC&pg=PA65 |title=An Introduction to Mormonism |location=[[Cambridge]] |publisher=[[Cambridge University Press]] |pages=65–90 |doi=10.1017/CBO9780511610028.004 |isbn=978-0-511-61002-8 |oclc=438764483 |s2cid=146238056}}</ref><ref>{{cite magazine|author1=First Presidency|author-link=First Presidency (LDS Church)|author2=Quorum of the Twelve Apostles|author2-link=Quorum of the Twelve Apostles (LDS Church)|title=Gospel Classics: The Father and the Son|url=https://www.churchofjesuschrist.org/study/ensign/2002/04/the-father-and-the-son?lang=eng|magazine=[[Improvement Era]]|publisher=Intellectual Reserve, Inc.|date=April 2002|access-date=February 10, 2019}}</ref><ref name="EoM">{{citation |contribution-url=https://eom.byu.edu/index.php/God_the_Father |contribution=God the Father |pages=548–552 |author1-last=Robinson |author1-first=Stephen E. |author2-last=Burgon |author2-first=Glade L. |author3-last=Turner |author3-first=Rodney |author4-last=Largey |author4-first=Dennis L. |editor-last=Ludlow |editor-first=Daniel H. |editor-link=Daniel H. Ludlow |year=1992 |title=[[Encyclopedia of Mormonism]] |location=[[New York City|New York]] |publisher=[[Macmillan Publishing]] |isbn=0-02-879602-0 |oclc=24502140 |via=[[Harold B. Lee Library]] |access-date=May 7, 2021}}</ref> và thuật ngữ Thượng Đế (''Godhead'') dùng để chỉ một hội đồng gồm ba vị thần riêng biệt bao gồm Thiên Chúa Cha, [[Chúa Giêsu Kitô]] (vị Nam tử của Thượng đế, người Các Thánh Hữu Ngày Sau được gọi là ''[[Jehovah]]'') và Chúa Thánh Thần (các biến thể giáo phái Cơ đốc giáo) gọi là [[Thánh Linh|Đức Thánh Linh]].<ref name="Davies 2003"/><ref name="EoM"/> Các Thánh Hữu Ngày Sau tin rằng Đức Chúa Cha, Đức Con và Đức Thánh Linh là ba đấng riêng biệt, và Đức Chúa Cha và Chúa Giê-su có thể xác hoàn thiện, được tôn vinh, trong khi Đức Thánh Linh là một linh hồn không có thể xác.<ref name="Davies 2003"/><ref name="Mason 2015">{{cite encyclopedia |author-last=Mason |author-first=Patrick Q. |author-link=Patrick Q. Mason |date=September 3, 2015 |title=Mormonism |url=https://oxfordre.com/religion/view/10.1093/acrefore/9780199340378.001.0001/acrefore-9780199340378-e-75 |encyclopedia=Oxford Research Encyclopedia of Religion |location=[[Oxford]] |publisher=[[Oxford University Press]] |doi=10.1093/acrefore/9780199340378.013.75 |isbn=978-0-19-934037-8 |doi-access=free |archive-url=https://web.archive.org/web/20181130060403/https://oxfordre.com/religion/view/10.1093/acrefore/9780199340378.001.0001/acrefore-9780199340378-e-75 |archive-date=November 30, 2018 |url-status=live |access-date=May 15, 2021}}</ref><ref>{{citation |contribution-url=https://eom.byu.edu/index.php/Godhead |contribution=Godhead |pages=552–553 |last=Dahl |first=Paul E. |editor-last=Ludlow |editor-first=Daniel H. |editor-link=Daniel H. Ludlow |year=1992 |title=[[Encyclopedia of Mormonism]] |location=[[New York City|New York]] |publisher=[[Macmillan Publishing]] |isbn=0-02-879602-0 |oclc=24502140 |via=[[Harold B. Lee Library]] |access-date=May 7, 2021}}</ref> Các Thánh hữu Ngày sau cũng tin rằng có các vị thần và nữ thần khác ngoài Thiên chủ, chẳng hạn như [[Mẹ Thiên thượng]]—người đã kết hôn với Đức Chúa Cha (Cha Thiên thượng) —và các Thánh hữu Ngày sau trung thành có thể trở thành các vị thần thánh ở thế giới bên kia.<ref>{{citation |contribution-url=https://eom.byu.edu/index.php/Godhood |contribution=Godhood |pages=553–555 |last=Carter |first=K. Codell |editor-last=Ludlow |editor-first=Daniel H. |editor-link=Daniel H. Ludlow |year=1992 |title=[[Encyclopedia of Mormonism]] |location=[[New York City|New York]] |publisher=[[Macmillan Publishing]] |isbn=0-02-879602-0 |oclc=24502140 |via=[[Harold B. Lee Library]] |access-date=May 7, 2021}}</ref>

[[Joseph Smith]] đã truyền rằng Đức Chúa Trời đã từng là một [[con người]] từ một [[hành tinh]] khác trước khi được [[tôn vinh]] thành một vị [[Thần]].<ref>{{chú thích web|url=https://www.churchofjesuschrist.org/study/manual/gospel-principles/chapter-47-exaltation?lang=eng|title=Gospel Principles Chapter 47: Exaltation|website=ChurchofJesusChrist.org|access-date=October 17, 2017}}</ref> Quan niệm này khác với thuyết [[Ba Ngôi]] truyền thống của [[Cơ đốc giáo]] ở một số điểm, một trong số đó là việc Mặc Môn giáo đã không tiếp tục giữ giáo lý của [[Tín biểu Nicea]], rằng Chúa Cha, Chúa Con và Chúa Thánh Thần là của [[đồng bản thể]] (''Homoousion''), là một bản thể.<ref name="Davies 2003"/> Ngoài ra, đạo Mặc Môn truyền rằng trí thông minh ẩn chứa trong mỗi con người là vĩnh cửu với Chúa.<ref>{{citation |contribution-url=https://eom.byu.edu/index.php/Premortal_Life |contribution=Premortal Life |pages=1123–1125 |last=Brown |first=Gayle O. |editor-last=Ludlow |editor-first=Daniel H. |editor-link=Daniel H. Ludlow |year=1992 |title=[[Encyclopedia of Mormonism]] |location=[[New York City|New York]] |publisher=[[Macmillan Publishing]] |isbn=0-02-879602-0 |oclc=24502140 |via=[[Harold B. Lee Library]] |access-date=May 7, 2021}}</ref> Những tín nhân Mặc Môn sử dụng thuật ngữ "''toàn năng''" để mô tả Thiên Chúa và coi Ngài là đấng sáng tạo, họ hiểu Ngài là toàn năng và vĩnh cửu nhưng tuân theo quy luật tự nhiên vĩnh cửu chi phối trí tuệ, công lý và bản chất vĩnh cửu của vật chất (Thiên Chúa cơ cấu thế giới nhưng không tạo ra nó từ [[hư vô]]).<ref>{{citation |contribution-url=https://eom.byu.edu/index.php/Omnipotent_God;_Omnipresence_of_God;_Omniscience_of_God |contribution=Omnipotent God; Omnipresence of God; Omniscience of God |page=1030 |last=Paulsen |first=David L. |editor-last=Ludlow |editor-first=Daniel H. |editor-link=Daniel H. Ludlow |year=1992 |title=[[Encyclopedia of Mormonism]] |location=[[New York City|New York]] |publisher=[[Macmillan Publishing]] |isbn=0-02-879602-0 |oclc=24502140 |via=[[Harold B. Lee Library]] |access-date=May 7, 2021}}</ref> Quan niệm của tín nhân Mặc Môn về bản thể của Chúa Chúa cũng khác biệt đáng kể với đạo Do Thái trong thuyết độc thần, trong đó Elohim (אֱלֹהִים) trong Kinh thánh tiếng Do Thái là một quan niệm hoàn toàn khác. Mô tả này về Thiện Chúa đại diện cho Mặc Môn chính thống, được chính thức hóa vào năm 1915, các hệ phái đạo Mặc Môn đã áp dụng các quan điểm khác nhau về thần, chẳng hạn như [[học thuyết Chúa Adam]] (rằng Adam là "''Cha của chúng ta và Thiên Chúa của chúng ta, và là Thiên Chúa duy nhất mà chúng ta phải thờ phượng''"<ref>{{Harvtxt|Young|1852a|p=50}} (statement given in the [[General Conference (LDS Church)|general conference]] of the LDS Church on April 9, 1852).</ref>) và Thuyết Ba Ngôi.

==Chú thích==
[[Tập tin:Angel Moroni - Salt Lake Temple.jpg|300px|nhỏ|phải|Tượng [[thiên thần Moroni]] thổi kèn]]
{{Tham khảo|cột=}}

==Tham khảo==
*{{Citation
|last = Bloom
|first = Harold
|author-link = Harold Bloom
|title = The American Religion: The Emergence of the Post-Christian Nation
|publisher = [[Simon & Schuster]]
|location = New York
|edition = 1st
|year = 1992
|isbn = 9780671679972
|url = https://archive.org/details/americanreligio000bloo
}}.
*{{Citation
|last = Brooke
|given = John L.
|title = The Refiner's Fire: The Making of Mormon Cosmology, 1644–1844
|year = 1994
|publisher = Cambridge University Press
|location = Cambridge
}}.
*{{Citation
|last = Bushman
|first = Richard Lyman
|author-link = Richard Bushman
|title = Mormonism: A Very Short Introduction
|year = 2008
|place = New York
|publisher = Oxford University Press
|isbn = 978-0-19-531030-6
}}.
*{{Citation
|title = Mormons and Mormonism: an introduction to an American world religion
|first = Eric Alden
|last = Eliason
|publisher = University of Illinois Press
|year = 2001
}}.
*{{Citation
 | last=Mauss
 | first=Armand
 | author-link=Armand Mauss
 | title=The Angel and the Beehive: The Mormon Struggle with Assimilation
 | location=Urbana & Chicago
 | publisher=[[University of Illinois Press]]
 | year=1994
 | isbn=0-252-02071-5
 }}.
*{{Citation
|last = McMurrin
|first = Sterling M.
|author-link = Sterling M. McMurrin
|title = The Theological Foundations of the Mormon Religion
|publisher = [[Signature Books]]
|location = Salt Lake City
|year = 1965
|isbn = 156085135X
}}.
*{{Citation
|last1 = Ostling
|first1 = Richard
|last2 = Ostling
|first2 = Joan K.
|author1-link = Richard and Joan Ostling
|author2-link = Richard and Joan Ostling
|title = Mormon America: The Power and the Promise
|publisher = HarperOne
|location = New York
|year = 2007
|isbn = 978-0-06-143295-8
}}.
*{{Citation
 | last=Remini
 | given=Robert V.
 | author-link=Robert V. Remini
 | title=Joseph Smith: A Penguin Life
 | year=2002
 | publisher=Penguin Group
 | location=New York
 | isbn=0-670-03083-X
 | url=https://archive.org/details/josephsmith00remi
 }}.
*{{Citation
|last = Shipps
|first = Jan
|title = Mormonism: The Story of a New Religious Tradition
|year = 1985
|publisher = University of Illinois Press
|location = Chicago
|isbn = 0-252-01417-0
}}.
*{{Citation
 | last=Smith
 | first=Joseph, Jr.
 | author-link=Joseph Smith
 | title=Church History [Wentworth Letter]
 | journal=[[Times and Seasons]]
 | volume=3
 | issue=9
 | pages=706–10 [707]
 | date=1 March 1842a | url=http://www.centerplace.org/history/ts/v3n09.htm#706
}}.
*{{Citation
 | last=Smith
 | first=Joseph
 | author-link=Joseph Smith
 | title=History of Joseph Smith
 | journal=[[Times and Seasons]]
 | volume=3
 | issue=11
 | pages=748–49
 | date=1 April 1842c
| url=http://contentdm.lib.byu.edu/u?/NCMP1820-1846,9825
 }}.
*{{Citation
|first1 = Rodney
|last1 = Stark
|author1-link=Rodney Stark
|first2 = Reid Larkin
|last2 = Neilson
|author2-link=Reid Larkin Neilson
|title = The rise of Mormonism
|publisher = Columbia University Press
|year = 2005
|url = https://books.google.com/books?id=IN4QeS38Qk0C
|isbn = 9780231136341
}}.
*{{Citation
|last1 = Toscano
|first1 = Margaret
|last2 = Toscano
|first2 = Paul
|year = 1990
|title = Strangers in Paradox: Explorations in Mormon Theology
|publisher = Signature Books
|location = Salt Lake City
|url = http://signaturebookslibrary.org/?p=3813
}}.
*{{Citation
|last = White
|first = O. Kendall, Jr.
|title = The Transformation of Mormon Theology
|journal = [[Dialogue: A Journal of Mormon Thought]]
|volume = 5
|issue = 2
|year = 1970
|pages = 9–24
|doi = 10.2307/45224197
|jstor = 45224197
|s2cid = 254388331
|url = https://dialoguejournal.com/wp-content/uploads/sbi/articles/Dialogue_V05N02_11.pdf
}}.
*{{Citation
 |last              = White
 |first             = O. Kendall, Jr.
 |title             = Mormon Neo-Orthodoxy: A Crisis Theology
 |year              = 1987
 |publisher         = [[Signature Books]]
 |location = Salt Lake City
 |url               = http://www.signaturebookslibrary.org/theology/preface.htm#preface
 |isbn              = 0941214-524
 |access-date       = December 28, 2010
|archive-url       = https://web.archive.org/web/20100707010446/http://www.signaturebookslibrary.org/theology/preface.htm#preface
 |archive-date      = July 7, 2010
|url-status          = dead
}}.
*{{Citation
|last = Widmer
|first = Kurt
|title = Mormonism and the Nature of God: A Theological Evolution, 1830–1915
|location = Jefferson, N.C.
|publisher = McFarland
|year = 2000
}}.
* Beckwith, Francis J., Carl Mosser, and Paul Owen, jt. eds. (2002). ''The New Mormon Challenge: Responding to the Latest Defenses of a Fast-Growing Movement''. Grand Rapids, Mich.: Zondervan. 535 p. {{ISBN|0-310-23194-9}}
* Brooks, Melvin R. (1960). ''L.D.S. Reference Encyclopedia''. Salt Lake City, Utah: Bookcraft.
* {{chú thích sách |title= Contemporary Mormonism: Social Science Perspectives |url= https://archive.org/details/contemporarymorm0000unse_b8x5 |editor1-first= Marie |editor1-last= Cornwall |editor1-link= Marie Cornwall |editor2-first= Tim B. |editor2-link= Tim B. Heaton |editor2-last= Heaton |editor3-first= Lawrence A. |editor3-last= Young |year= 2001 |place= Urbana |publisher= University of Illinois Press |isbn= 0-252-06959-5 |oclc= 28721262 }}
* McConkie, Bruce R. (1979). ''Mormon Doctrine''. Second ed. Salt Lake City, Utah: Bookcraft. 856 p. ''N.B''.: The contents are brief articles arranged alphabetically in the form of a topical dictionary. {{ISBN|0-88494-446-8}}
* Nelson, Nels L. (1904). ''Scientific Aspects of Mormonism: or, Religion in Terms of Life''. Chicago, Ill.: Press of Hillison & Etten Co., 1904, t.p.&nbsp;1918. xi, 347 p.
* Shields, Steven L. (1990). ''Divergent Paths of the Restoration: a History of the Latter Day Saint Movement''. Fourth ed., rev. and enl. Los Angeles: Restoration Research. 336 p., ill. with b&w photos. {{ISBN|0-942284-00-3}}
==Liên kết ngoài==
*[https://www.pbs.org/mormons/ PBS: ''Frontline'' + ''American Experience'': Mormons]—PBS special on Mormon belief
*[https://web.archive.org/web/20101229212909/http://www.patheos.com/Library/Mormonism.html Patheos + Mormonism]—Patheos.com. Mormonism Origins, Mormonism History, Mormonism Beliefs (archived 29 December 2010)
*[http://www.bbc.co.uk/religion/religions/mormon/index.shtml "Religions: Mormonism"]—[[BBC Online|BBC Religion]]
*[https://www.churchofjesuschrist.org/?lang=eng The Church of Jesus Christ of Latter-day Saints]
*[http://www.cofchrist.org Community of Christ] (formerly the RLDS church)
*[http://www.thechurchofjesuschrist.org The Church of Jesus Christ (Bickertonite)]
*[http://www.elijahmessage.net Church of Christ With the Elijah Message]

{{Chủ đề Cơ Đốc giáo}}

[[Thể loại:Mặc Môn giáo]]
[[Thể loại:Giới thiệu thập niên 1820]]
[[Thể loại:Tôn giáo khởi nguồn từ Abraham]]
[[Thể loại:Phong trào Kitô giáo mới]]