Xem mã nguồn của Macaroni và pho mát

{{Thông tin món ăn|name=Macaroni và phô mai|variations=|caption=|alternate_name=|country={{ENG}}|region=Trải đều khắp vùng Liên hiệp Anh và Bắc Ireland, Hoa Kỳ, Canada|course=Món chính hoặc món phụ|served=Nóng hoặc âm ấm|main_ingredient=[[Macaroni]], [[phô mai]] [[sữa]], [[bơ]]|image=Original Mac n Cheese .jpg|calories=164<!-- nutrition data from https://ndb.nal.usda.gov/ndb/search/list?qlookup=32005 -->|serving_size=100 g|calories_ref=|protein=7|fat=5|carbohydrate=23|glycemic_index=|similar_dish=|cookbook=Macaroni và phô mai|other=}}

'''Macaroni và pho mát''' (tiếng Anh: Macaroni and cheese) là một món [[Macaroni|mì ống macaroni]] được nấu chín kèm theo sốt [[Pho mát|phô mai]], phổ biến nhất là [[Pho mát Cheddar|phô mai cheddar]]. Món này cũng có thể ăn kèm với nhiều thức ăn khác chẳng hạn như [[vụn bánh mì]], [[thịt]] và [[rau]].<ref name="lotsacheese32">{{Chú thích báo|url=https://www.nytimes.com/2006/01/04/dining/04wint.html|title=Macaroni and Lots of Cheese|last=Moskin|first=Julia|date=ngày 4 tháng 1 năm 2006|work=[[The New York Times]]|access-date =ngày 30 tháng 1 năm 2009}}</ref><ref name="MSL29932">{{Chú thích tạp chí|title=Perfect Macaroni and Cheese|url=http://www.marthastewart.com/271998/perfect-macaroni-and-cheese|journal=Martha Stewart Living|volume=66|issue=February 1999|access-date =ngày 22 tháng 9 năm 2012}}</ref>

Món Macaroni pho mát truyền thống chỉ là món thịt hầm được nướng trong lò. Tuy nhiên, món ăn này có thể nấu trên chảo nước sốt ở bếp hoặc sử dụng [[Thực phẩm tiện lợi|đồ đóng gói]].<ref name="MSL29932"/> Trước tiên, phô mai thường hòa với [[Sốt béchamel|nước sốt béchamel]] để tạo ra nước sốt Mornay rồi đổ vào món mì. Tại [[Hoa Kỳ|Mỹ]], món này được xem là một "món ăn ấm cúng".<ref name="CNNTravel2">{{Chú thích báo|url=http://travel.cnn.com/explorations/eat/best-usa-travel/top-50-american-foods-513946|title=American food: the 50 greatest dishes|last=Joseph|first=Dana|date=ngày 10 tháng 5 năm 2012|publisher=[[CNN Travel]]|archive-date=2013-05-21|access-date=2020-08-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20130521031011/http://travel.cnn.com/explorations/eat/best-usa-travel/top-50-american-foods-513946|url-status=dead}}</ref><ref name="Forkit2">{{Chú thích báo|url=http://forkit.com/blog/mac-and-cheese/|title=What is Macaroni and Cheese (Mac and Cheese)?|last=Clark|first=Liam|date=ngày 27 tháng 7 năm 2016|access-date =ngày 27 tháng 7 năm 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160810122434/http://forkit.com/blog/mac-and-cheese/|archive-date=ngày 10 tháng 8 năm 2016|publisher=[[Forkit]]}}</ref>

== Lịch sử ==
Món mì thịt hầm pho mát đã được ghi chép lại trong cuốn sách ''Liber de Coquina'' dạy nấu ăn của [[Ý]] từ thế kỉ 14, trong đó có món mì ống pho mát parmesan. Một món mì thịt hầm pho mát khác được biết đến với cái tên makerouns cũng được ghi chép từ thế kỉ 14 trong một cuốn sách tiếng Anh thời trung cổ dạy nấu ăn có tên là ''The Forme of Cury''.''<ref>{{Chú thích web|url=http://www.godecookery.com/goderec/grec6.htm|tựa đề=Makerouns|tác giả=James L. Matterer|ngày=|nhà xuất bản=Godecookery.com|ngày truy cập=2010-10-20}}</ref>'' Món đó được làm từ [[Spaghetti|mì ống]] tươi cắt bằng tay rồi kẹp giữa hỗn hợp bơ tan chảy và pho mát. Nguyên văn công thức nấu ăn bằng tiếng Anh trung đại là:{{quote|Take and make a thynne foyle of dowh. and kerve it on peces, and cast hem on boillyng water & seeþ it wele. take chese and grate it and butter cast bynethen and above as losyns. and serue forth.|}}Công thức trên tạm dịch ra tiếng Việt là:{{quote|Tạo một lớp bột mỏng và cắt thành từng miếng. Để chúng vào nước sôi và luộc kĩ. Lấy pho mát, nạo và cho vào, đồng thời đặt bơ cả bên dưới và bên trên tương tự như với món losyns (một món ăn gần giống với [[Lasagna]]) rồi bày ra.<ref>{{chú thích web|url=http://www.gutenberg.org/cache/epub/8102/pg8102.html |title=The Forme Of Cury |publisher=Gutenberg.org |date= |access-date = ngày 27 tháng 2 năm 2014}}</ref>||source=}}Một công thức mới cho macaroni và pho mát được ghi trong một cuốn sách của Elizabeth Raffald (một [[quản gia]] người Anh) năm 1770. Công thức của Raffald là làm sốt Béchamel với phô mai Cheddar tạo ra sốt Mornay có trong cách nấu ăn kiểu, trộn cùng với macaroni, rải lên [[pho mát Parmesan]] và nướng cho đến khi nổi bong bóng và chín vàng. Lại có một công thức khác vào năm 1784 nói rằng các ống nhỏ của macaroni cần phải được luộc sôi, đổ ra một cái rây lọc cho ráo nước trước khi cho vào chảo. Sau đó cho thêm [[Kem tươi|kem sữa béo]] vào macaroni cùng với một cục [[bơ]] nhỏ đã được lăn trong [[bột mì]], nấu trong 5 phút rồi rắc một lớp pho mát Parmesan cùng với hạt tiêu lên món ăn.<ref>{{Chú thích web|url=https://www.youtube.com/watch?v=hV-yHbbrKRA|tựa đề='Macaroni' - A Recipe From 1784|tác giả=Townsends|ngày=2018-02-26|website=[[YouTube]]|ngày truy cập=2018-02-27}}</ref> Cuốn sách dạy nấu ăn nổi tiếng ''Mrs Beeton's Book of Household Management'' có 2 kiểu của "Macaroni dùng với pho mát". Một trong hai được đề cập nguyên văn tiếng Anh như sau:{{quote|The macaroni, (which should be "tender but perfectly firm, no part being allowed to melt, and the form entirely preserved" – lest one be tempted to cook it for so long it actually disintegrated) is then topped with more cheese, pepper and breadcrumbs, before receiving a final dose of melted butter for good measure and being placed before a "bright fire" to brown the crumbs, or grilled with a salamander broiler.<ref>{{chú thích sách |url={{Google books |plainurl=yes |id=XIlZuk8IvWcC |page=771 }} |title=Mrs Beeton's Household Management - Mrs. Beeton (Isabella Mary), Isabella Beeton |publisher= |date= |access-date = ngày 27 tháng 2 năm 2014}}</ref>||source=}}Tại [[Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland|Vương quốc Anh]] trong những năm 2010, món ăn này đã trở nên phổ biến như một món chính và món phụ trong cả lĩnh vực thức ăn nhanh và thức ăn cao cấp.<ref>{{Chú thích báo|url=https://www.independent.co.uk/life-style/food-and-drink/features/how-did-macaroni-and-cheese-become-elevated-to-the-new-soughtafter-side-dish-8601537.html|title=How did macaroni and cheese become elevated to the new sought-after side dish?|last=Samuel Muston|date=ngày 2 tháng 5 năm 2013|access-date =ngày 27 tháng 2 năm 2014|publisher=The Independent}}</ref>

=== Tại Mỹ ===
Tổng thống Hoa Kỳ [[Thomas Jefferson]] và James Hemings, đầu bếp và nô lệ của ông, đã bắt gặp macaroni ở [[Paris]] và mang công thức này về [[Monticello]]. Jefferson đã vẽ một bản phác thảo của mì ống và viết các ghi chú chi tiết về quá trình [[Đùn thực phẩm|nấu]]. Năm 1793, ông ủy quyền cho đại sứ Hoa Kỳ tại Pháp William Short mua một chiếc máy để chế tạo nó. Rõ ràng là chiếc máy này không phù hợp, vì Jefferson sau đó đã cho nhập khẩu cả macaroni và pho mát Parmesan để sử dụng tại [[Monticello]].<ref>{{Chú thích sách|title=Jefferson and Monticello: the Biography of a builder|last=McLaughlin|first=Jack|page=229}}</ref> Năm 1802, Jefferson phục vụ "một chiếc bánh có tên là macaroni" trong một bữa tối của tiểu bang. Thực đơn của bữa tối được báo cáo bởi Mục sư Manasseh Cutler, người dường như không thích món thịt hầm macaroni phô mai.<ref>{{Chú thích sách|url=https://archive.org/details/lifejournalsand00forcgoog|title=Life, Journal, and Correspondence of Mannasseh Cutler, Volume 2|last=Cutler|first=William Parker, Julia Perkins Cutler, Ephraim Cutler Dawes, Peter Force|date=1888|publisher=R. Clarke & Co.|pages=[https://archive.org/details/lifejournalsand00forcgoog/page/n78 71]–72}}</ref> Tuy nhiên, kể từ thời điểm đó, mì ống nướng và pho mát vẫn được ưa chuộng ở Hoa Kỳ.
[[Tập_tin:8.28.12CheeseburgerMacByLuigiNovi1.jpg|nhỏ|Macaroni{{Liên kết hỏng|date = ngày 10 tháng 5 năm 2021 |bot=InternetArchiveBot }} và pho mai nướng]]
Một công thức được gọi là "macaroni và phô mai" xuất hiện trong cuốn sách nấu ăn năm 1824 ''Bà nội trợ Virginia'' do Mary Randolph viết. Công thức của Randolph có ba thành phần: mì ống, pho mát và bơ, được xếp lớp với nhau và nướng trong [[Lò nướng|lò]] nóng.<ref>[http://www.gutenberg.org/files/12519/12519-h/12519-h.htm#MACARONI]</ref> Sách dạy nấu ăn là cuốn sách nấu ăn có ảnh hưởng nhất trong thế kỷ 19, theo sử gia ẩm thực Karen Hess.<ref>{{Chú thích sách|title=The Virginia House-wife|url=https://archive.org/details/virginiahousewif0000rand|last=Randolph|first=Mary|last2=Hess (Editor)|first2=Karen|date=1984|publisher=University of South Carolina Press|edition=Facsimile First|location=Columbia, SC|page=ix}}</ref> Các công thức nấu ăn tương tự cho mì ống và pho mát xuất hiện trong ''Cuốn sách Nghệ thuật Hữu ích'' năm 1852 và ''Sách Quý bà của Godey'' năm 1861. Vào giữa những năm 1880, sách dạynấu ăn đến tận miền tây [[Kansas]] , [[Missouri]], bao gồm các công thức chế biến món mì ống và thịt hầm pho mát. Nhà máy sản xuất các thành phần chính khiến món ăn có giá cả phải chăng và công thức nấu ăn khiến món ăn này dễ tiếp cận, nhưng không phổ biến. Khi trở nên dễ tiếp cận với một bộ phận xã hội rộng lớn hơn, macaroni và pho mát đã mất đi sự hấp dẫn đối với tầng lớp thượng lưu.<ref name="atlantic2">{{Chú thích tạp chí|last=Kummer|first=Corby|date=July 1986|title=Pasta|url=https://www.theatlantic.com/magazine/archive/1986/07/pasta/306226/2/|journal=The Atlantic|access-date =ngày 21 tháng 11 năm 2012}}</ref>

=== Tại Canada ===
Macaroni và Phô mai được mang đến [[Canada]] bởi những [[người Anh]] nhập cư, đến từ các vùng khác của [[Đế quốc Anh]]. Công thức nấu ăn Macaroni và pho mai đã được chứng thực ở Canada kể từ ít nhất là ''Modern Practical Cookery'' vào năm 1845, khi đã có công thức lớp lót [[Bánh phồng|bánh pastry phồng]] (gợi ý sự tinh tế của tầng lớp thượng lưu); nước sốt kem, lòng đỏ trứng, quả chùy và mù tạt; và pho mát Parmesan hoặc Cheshire bào lên trên. Phô mai Cheddar của Canada cũng trở nên phổ biến vào thời điểm này và có thể cũng được sử dụng trong thời kỳ đó.<ref name="chapman2012092">{{Chú thích báo|url=http://walrusmagazine.com/printerFriendly.php?ref=2012.09-food-manufacturing-taste|title=Manufacturing Taste|last=Chapman, Sasha|date=September 2012|work=The Walrus|access-date =ngày 1 tháng 9 năm 2012|archive-url=https://archive.today/20130105114605/http://walrusmagazine.com/printerFriendly.php?ref=2012.09-food-manufacturing-taste|archive-date=ngày 5 tháng 1 năm 2013}}</ref>

Macaroni và pho mát rất phổ biến ở Canada đương đại. Kraft Dinner là nhãn hiệu mì ống và pho mát đóng gói phổ biến nhất. Sasha Chapman, viết trên ''[[Hải mã|tờ The Walrus]]'', coi đây là món ăn quốc gia của Canada, trước khi có [[poutine]].<ref name="chapman2012092" /> Một lần nữa, người ta nói rằng, người Canada ăn mì ống và pho mát nhiều hơn bất kỳ nơi nào khác trên thế giới.<ref>https://globalnews.ca/news/2084556/5-odd-facts-about-canada/</ref>

== Biến thể địa phương ==
Loại mì ống khác với mì ống thường được sử dụng: hầu như bất kỳ loại mì ống ép đùn cắt ngắn [[mezzani]] nào và nhiều loại mì ống được cắt trang trí sẽ làm được, đặc biệt là những loại có nếp gấp và túi để giữ pho mát. Món ăn vẫn có thể được gọi là "mì ống và pho mát" khi được làm với một loại mì ống khác; trong khi "vỏ mì cùng pho mát" đôi khi được sử dụng khi nó được làm với Conchiglie.

Trong khi [[pho mát Cheddar]] được sử dụng phổ biến nhất cho mì ống và pho mát, các loại pho mát khác cũng có thể được sử dụng - thường có hương vị sắc nét - và có thể kết hợp hai hoặc nhiều loại pho mát. Công thức nấu ăn phổ biến bao gồm sử dụng [[Phô mai Gruyère|Gruyere]], [[Gouda (pho mát)|Gouda]], [[Pho mát Parmesan|Parmesan]].

Macaroni và pho mai có thể được chế biến đơn giản bằng cách xếp các lát pho mát và mì ống (thường với bơ và/hoặc sữa bay hơi) sau đó nướng trong hầm, thay vì chuẩn bị như một loại sốt pho mát.<ref name="lotsacheese32"/> Ngoài ra, một số người thích thêm lớp phủ giòn cho mì ống nướng và pho mát của họ bằng cách phủ lên trên bằng vụn bánh mì hoặc bánh quy nghiền, điều này cũng giúp sợi mì ở trên không bị khô khi nướng.
[[Tập_tin:Cicis-Mac&Cheese-Pizza.jpg|nhỏ|{{Liên kết hỏng|date = ngày 10 tháng 5 năm 2021 |bot=InternetArchiveBot }}[[Pizza|Bánh pizza]] macaroni và phô mai]]
Một cách trình bày mới lạ là mì ống chiên giòn và pho mát được tìm thấy tại các hội chợ và xe bán đồ ăn.<ref>{{Chú thích web|url=http://www.goodfood.com.au/good-food/cook/deep-fried-mac-and-cheese-a-hipster-hit-20140602-zrptr.html|tựa đề=Deep fried mac and cheese: A hipster hit|tác giả=Bryan Martin|ngày=ngày 27 tháng 5 năm 2014}}</ref> Ở [[Scotland]], mì ống và pho mát thường có thể được kết hợp trong vỏ bánh ngọt, được gọi là bánh macaroni. Macaroni và pizza pho mát có thể được tìm thấy ở một số nhà hàng Mỹ, chẳng hạn như Cicis.<ref>[http://www.cicis.com/menu/pizza/ "Pizza Menu: Adventurous Tastes"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200920070258/https://www.cicis.com/menu/pizza/ |date=2020-09-20 }}. Truy cập Feb 24,2017.</ref>

Một món ăn truyền thống tương tự ở [[Thụy Sĩ]] được gọi là ''Älplermagronen'' (macaroni của người chăn ''cừu'' Alpine), cũng có sẵn trong các phiên bản đóng hộp. ''Älplermagronen'' được làm từ mì ống, kem, pho mát, hành tây nướng và trong một số công thức nấu ăn là khoai tây. Ở [[Uri (bang)|bang Uri]], khoai tây theo truyền thống được bỏ qua và ở một số vùng, thịt xông khói hoặc giăm bông được thêm vào. Phô mai thường là phô mai [[Pho mát Emmental|Emmental]] hoặc phô mai Appenzeller. Nó thường được đi kèm với nước sốt táo.

Các thành phần bổ sung đôi khi được kết hợp bao gồm [[Thịt muối|thịt xông khói]], [[Jalapeño|ớt jalapeños]], cà chua, hành tây, tỏi tây, rau thơm khô, sốt Tabasco, nấm xào, giăm bông, [[thịt bò xay]], xúc [[Hot dog|xích]] cắt lát, [[Spam (thực phẩm)|Spam]], tôm hùm, cá ngừ hoặc cá hồi đóng hộp, [[đậu Hà Lan]] và bông cải xanh.<ref>[http://www.foodnetwork.com/recipes/articles/50-mac-and-cheese-recipes.html "50 Mac and Cheese Recipes"]. ''foodnetwork.com''. Truy cập ngày 15 tháng 5 năm 2015.</ref>

== Đồ đóng gói chế biến sẵn ==
[[Tập_tin:Flickr_qmnonic_123431456--Kraft_Dinner_and_veggie_dogs.jpg|trái|nhỏ|Một{{Liên kết hỏng|date = ngày 10 tháng 5 năm 2021 |bot=InternetArchiveBot }} đĩa macaroni pho mát đóng gói, ăn kèm với cà chua và xúc xích.|thế=|302x302px]]
Macaroni pho mát đóng gói có ở dạng đông lạnh hoặc dưới dạng nguyên liệu đóng hộp để việc chuẩn bị trở nên đơn giản. Boston Market, Michelina's, Kraft và Stouffer là một số nhãn hiệu về mì ống macaroni pho mát chế biến sẵn và đông lạnh tại Hoa Kỳ. "Bánh mì macaroni phô mát", một loại thịt nguội có cả mì ống và pho mát đã chế biến, có thể tìm thấy tại một số cửa hàng ở Hoa Kỳ.<ref>{{Chú thích web|url=http://www.wisegeek.com/what-is-macaroni-and-cheese-loaf.htm|tựa đề=What is Macaroni and Cheese Loaf?|tác giả=Ellis-Christensen|tên=Tricia|website=wiseGEEK|ngày truy cập=ngày 15 tháng 8 năm 2011}}</ref>

Có nhiều loại hỗn hợp đóng gói được chế biến trong chảo sốt trên bếp hoặc trong [[Lò vi ba|lò vi sóng]]. Chúng thường được mô phỏng theo macaroni và pho mát của Kraft (được gọi là Bữa tối Kraft ở Canada), được giới thiệu vào năm 1937 với khẩu hiệu "tạo một bữa ăn cho bốn người trong chín phút." Đó là một thành công ngay lập tức ở Mỹ và Canada trong bối cảnh kinh tế khó khăn của cuộc suy thoái. Trong Chiến tranh thế giới thứ hai, việc phân chia khẩu phần đã làm tăng mức độ phổ biến cho sản phẩm, có thể có hai hộp cho một tem [[Khẩu phần ăn|phân chia thực phẩm]].<ref>[http://articles.chicagotribune.com/2010-08-14/business/ct-biz-0815-mac-side2-20100814_1_kraft-macaroni-cheese-kraft-s-macaroni-cheddar Kraft Macaroni & Cheese: A History] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160117092659/http://articles.chicagotribune.com/2010-08-14/business/ct-biz-0815-mac-side2-20100814_1_kraft-macaroni-cheese-kraft-s-macaroni-cheddar |date=2016-01-17 }}. ''Chicago Tribune''. ngày 14 tháng 8 năm 2010.</ref> ''Sách dạy nấu ăn Better Homes and Gardens'' năm 1953 bao gồm một công thức sử dụng Velveeta, đã được cải tiến vào năm đó. Sản phẩm Kraft đóng hộp rất phổ biến ở Canada, nơi đây là mặt hàng tạp hóa được mua nhiều nhất trên toàn quốc. {{Cần chú thích}}<ref>{{Chú thích web |title=Kraft Mac-and-Cheese |url=www.kraftheinz.com/kraft-mac-and-cheese |access-date=2025-05-27}}</ref><ref>{{Chú thích web |last=McDowell |first=Erin |date=2021-06-04 |title=10 things you didn't know about Kraft boxed macaroni and cheese |url=www.businessinsider.com/things-you-didnt-know-about-kraft-macaroni-and-cheese-2020-5 |access-date=2025-05-27 |language=en}}</ref>

Hỗn hợp đóng hộp bao gồm mì ống chưa nấu chín và nước sốt pho mát lỏng (thường được dán nhãn "cao cấp") hoặc các thành phần dạng bột để chế biến nó. Sốt phô mai bột được trộn với sữa hoặc nước, bơ thực vật, bơ hoặc [[dầu ô liu]] và thêm vào mì ống đã nấu chín. Một số loại được chuẩn bị trong [[Lò vi ba|lò vi sóng]] bằng cách nấu macaroni trong nước sốt.

Một biến thể phổ biến khác là nước sốt macaroni pho mai, đặc biệt phổ biến ở Anh và Mỹ, có sẵn dưới các thương hiệu Dolmio và Ragú, cùng với những loại khác. Mỳ được mua và sơ chế riêng, sau đó trộn với sốt phô mai đã đun nóng.

Bột sốt phô mai, rất giống với những gì được tìm thấy bên trong hộp mì ống và hỗn hợp phô mai, cũng được bán mà không có mì ống. Sản phẩm này được sản xuất bởi một số công ty, nổi bật nhất là Bisto, Cabot, Annie's và [[Kraft Foods|Kraft]].

Một số sản phẩm khác nhau trên thị trường sử dụng công thức cơ bản này với những thay đổi nhỏ về thành phần.<ref>[http://www.goodguide.com/categories/256023-macaroni-and-cheese Guide to Macaroni and Cheese] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140717080503/http://www.goodguide.com/categories/256023-macaroni-and-cheese|date=ngày 17 tháng 7 năm 2014}} Spread of ratings for all 130 products in Macaroni and Cheese evaluated by [[GoodGuide]].</ref>

Mặc dù có nhiều carbohydrate, calo, chất béo và muối, nhưng mì ống và pho mát là nguồn cung cấp protein và một số biến thể của món ăn có thể làm giảm các khía cạnh tiêu cực đối với sức khỏe.<ref>[https://www.verywellfit.com/macaroni-and-cheese-nutrition-facts-calories-and-health-benefits-4111294]</ref>

== Xem thêm ==
{{Chủ đề|Thực phẩm}}{{Div col|colwidth=30em}}
* [[Carbonara]]
{{Div col end}}

== Tham khảo ==
<references></references>

== Liên kết ngoài ==

* Sơ lược về lịch sử mac và pho mát, bài bình luận trên National Public Radio
* Steingarten, Jeffrey (1997). ''Người đàn ông ăn mọi thứ''. New York: Cổ điển. {{ISBN|0-375-70202-4}} [[ISBN (identifier)|ISBN]] &nbsp; [[Đặc biệt:Nguồn sách/0-375-70202-4|0-375-70202-4]]. Chương, "Back of the Box", được xuất bản lần đầu tiên vào năm 1992.:)
{{Món ăn với pho mát}}

[[Thể loại:Soul food]]
[[Thể loại:Món ăn với pho mát]]
[[Thể loại:Ẩm thực Anh]]
[[Thể loại:Ẩm thực Canada]]
[[Thể loại:Ẩm thực Hoa Kỳ]]