Xem mã nguồn của Mai Chí Thọ

{{Thông tin viên chức
| honorific_prefix = [[Đại tướng Công an nhân dân Việt Nam|Đại tướng]]
| tên = Mai Chí Thọ
| hình = General Mai Chi Tho.jpg
| cỡ hình = 220px
| miêu tả = 
| quốc tịch = {{VIE}}
| ngày sinh = {{ngày sinh|1922|7|15}}
| nơi sinh = [[Nam Trực (huyện)|Nam Trực]], [[Nam Định (tỉnh)|Nam Định]], [[Bắc Kỳ]], [[Liên bang Đông Dương]]
| nơi ở = [[Quận 3]], [[Thành phố Hồ Chí Minh]], [[Việt Nam]]
| ngày chết = {{ngày mất và tuổi|2007|5|28|1922|7|15}}
| nơi chết = [[Hồng Hà, Hà Nội|Bạch Đằng]], [[Hai Bà Trưng (quận)|Hai Bà Trưng]], [[Hà Nội]], [[Việt Nam]]
| chức vụ = [[Tập_tin:Emblem of Vietnam People's Public Security Vector Version.svg|22px]]<br>[[Bộ trưởng Bộ Công an Việt Nam|Bộ trưởng Bộ Nội vụ]]
| bắt đầu = [[16 tháng 2]] năm [[1987]]
| kết thúc = [[9 tháng 8]] năm [[1991]]<br>{{số năm theo năm và ngày|1987|2|16|1991|8|9}}
| tiền nhiệm = [[Phạm Hùng]]
| kế nhiệm = [[Bùi Thiện Ngộ]]
| địa hạt = {{VIE}}
| trưởng chức vụ = 
| trưởng viên chức = 
| phó chức vụ = 
| phó viên chức = 
| chức vụ khác = 
| thêm = 
| chức vụ 1 = [[File:Communist Party of Vietnam flag logo.svg|22px]]<br>[[Bí thư Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh]]
| bắt đầu 1 = [[tháng 6]] năm [[1986]]
| kết thúc 1 = [[16 tháng 11]] năm [[1986]]
| tiền nhiệm 1 = [[Nguyễn Văn Linh]]
| kế nhiệm 1 = [[Võ Trần Chí]]
| địa hạt 1 = [[Thành phố Hồ Chí Minh]]
| trưởng chức vụ 1 = [[Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam|Tổng Bí thư]]
| trưởng viên chức 1 = [[Lê Duẩn]] <br> [[Trường Chinh]]
| phó chức vụ 1 = Phó Bí thư
| phó viên chức 1 = [[Phan Văn Khải]]
| chức vụ 2 = [[Tập tin:Biểu trưng của TP HCM.svg|22px]]<br>[[Chủ tịch Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh]]
| bắt đầu 2 = [[1978]]
| kết thúc 2 = [[1985]]<!-- <br>{{số năm theo năm và ngày|1978|1|1|1985|1|1}} -->
| tiền nhiệm 2 = [[Vũ Đình Liệu]]
| kế nhiệm 2 = [[Phan Văn Khải]]
| trưởng chức vụ 2 = [[Thủ tướng Chính phủ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam|Thủ tướng]]
| trưởng viên chức 2 = [[Phạm Văn Đồng]]
| phó chức vụ 2 = Phó Chủ tịch
| phó viên chức 2 = [[Phan Văn Khải]]
| chức vụ 3 = [[Tập tin:Emblem of the Republic of South Vietnam.svg|22px]]<br>Phó Chủ tịch [[Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh|Uỷ ban nhân dân Cách mạng Thành phố Hồ Chí Minh]]
| bắt đầu 3 = [[20 tháng 1]] năm [[1976]]
| kết thúc 3 = [[1 tháng 7]] năm [[1976]]
| địa hạt 3 = [[Tập_tin:Flag of the National Liberation Front of South Vietnam, Flag of South Vietnam (1975–1976).svg|22px]] [[Cộng hòa miền Nam Việt Nam|Miền Nam Việt Nam]]
| trưởng chức vụ 3 = [[Chủ tịch Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh|Chủ tịch]]
| trưởng viên chức 3 = [[Võ Văn Kiệt]]
| chức vụ 4 = [[Tập_tin:Emblem_of_Viet_Cong.svg|22px]]<br>Phó Chủ tịch [[Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh|Uỷ ban Quân quản Sài Gòn-Gia Định]]
| bắt đầu 4 = [[3 tháng 5]] năm [[1975]]
| kết thúc 4 = [[20 tháng 1]] năm [[1976]]
| địa hạt 4 = [[Tập_tin:Flag of the National Liberation Front of South Vietnam, Flag of South Vietnam (1975–1976).svg|22px]] [[Cộng hòa miền Nam Việt Nam|Miền Nam Việt Nam]]
| trưởng chức vụ 4 = [[Chủ tịch Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh|Chủ tịch]]
| trưởng viên chức 4 = [[Trần Văn Trà]]
| đảng = {{CSVN}}
| nghề = 
| giáo dục = 
| học trường = 
| nghề nghiệp = [[Chính khách]]
| dân tộc = [[Người Việt|Kinh]]
| đạo = không
| quê quán = Phường [[Hồng Quang, Ninh Bình|Hồng Quang]], tỉnh [[Ninh Bình]], [[Việt Nam]]
| giải thưởng = 
| phục vụ = {{VIE}}
| thuộc = [[Công an nhân dân Việt Nam]]
| năm tại ngũ = 
| cấp bậc = {{QH|đại tướng công an}}
| chữ ký = 
| họ hàng = [[Lê Đức Thọ]] (anh trai)<br />[[Đinh Đức Thiện]] (anh trai)
| vợ = 
| chồng = 
| con = 
| khen thưởng = {{Huân chương VN|Sao Vàng|||Hồ Chí Minh|||Quân công|1|1|Lao động|1|1}}<br>[[Tập tin:Emblem of Vietnam.svg|20px]] [[Huy hiệu 60 năm tuổi Đảng]]
| website = 
| chú thích = 
}}

'''Mai Chí Thọ''' (tên thật là '''Phan Đình Đống''', [[15 tháng 7]] năm [[1922]] – [[28 tháng 5]] năm [[2007]]) bí danh '''Năm Xuân''', '''Tám Cao''', là [[Đại tướng]] đầu tiên của [[Công an nhân dân Việt Nam]], nguyên [[Bộ trưởng Bộ Công an Việt Nam|Bộ trưởng Bộ Nội vụ]] từ [[1986]] đến [[1991]].<ref>{{chú thích web | url = http://tuoitre.vn/tin/chinh-tri-xa-hoi/20070529/dai-tuong-mai-chi-tho-da-ra-di/203248.html | tiêu đề = Đại tướng Mai Chí Thọ đã ra đi - Tuổi Trẻ Online | author = | ngày = 29 tháng 5 năm 2007 | ngày truy cập = 16 tháng 1 năm 2016 | nơi xuất bản = [[Tuổi Trẻ (báo)|Tuổi Trẻ Online]] | ngôn ngữ = }}</ref>

== Tiểu sử và hoạt động ==
Ông sinh ngày [[15 tháng 7]] năm [[1922]] tại thôn Dịch Lễ, xã [[Nam Vân]], huyện [[Nam Trực (huyện)|Nam Trực]], tỉnh [[Nam Định (thành phố)|Nam Định]] (nay là phường [[Hồng Quang, Ninh Bình|Hồng Quang]], tỉnh [[Ninh Bình]]), thường trú tại [[Quận 3]], [[Thành phố Hồ Chí Minh]]. Ông là con thứ 5 trong gia đình, em trai của [[Lê Đức Thọ]] (tức Phan Đình Khải) và [[Thượng tướng]] [[Đinh Đức Thiện]] (tức Phan Đình Dinh), người có nhiều kì công gắn liền với [[đường Trường Sơn|đường mòn Hồ Chí Minh]].

Ông tham gia cách mạng từ năm [[1936]] trong phong trào sinh viên [[Huế]] và Hà Nội, vào [[Đảng Cộng sản Đông Dương]] năm [[1939]]. Từ năm 1938 đến năm 1940, ông tham gia Tổ chức thanh niên dân chủ, rồi Thanh niên phản đế ở trường Trung học Nam Định, là Bí thư Đoàn Thanh niên phản đế Nam Định.

Ông từng bị [[đế quốc thực dân Pháp|thực dân Pháp]] bắt giam vài năm (từ 1940 đến 1945), bị giam giữ tại các nhà tù ở Nam Định, Hỏa Lò (Hà Nội), [[Sơn La]], Khám Lớn (Sài Gòn), [[Côn Đảo]].<ref name="source2">{{chú thích web | url = http://dantri.com.vn/xa-hoi/dai-tuong-mai-chi-tho-da-ra-di-1180496287.htm | tiêu đề = Đại tướng Mai Chí Thọ đã ra đi | author = | ngày = | ngày truy cập = 16 tháng 1 năm 2016 | nơi xuất bản = [[Dân trí (báo)|Báo điện tử Dân Trí]] | ngôn ngữ = }}</ref>

Ông là Bí thư Thanh niên cứu quốc, sau đó là Trưởng ty Công an, Phó Bí thư Tỉnh ủy [[Cần Thơ (tỉnh)|Cần Thơ]]. Từ năm 1948 đến năm 1949, ông là Trưởng ty Công an, sau đó là Phó Bí thư, rồi Bí thư Tỉnh ủy [[Mỹ Tho (tỉnh)|Mỹ Tho]].

Từ năm 1950 đến năm 1954, ông là Phó Giám đốc Sở Công an [[Nam Bộ Việt Nam|Nam Bộ]], ban đầu (1950-1952) làm Phó Bí thư, Bí thư liên chi chính quyền Nam Bộ, sau đó (1952-1954) phụ trách Công an miền Đông Nam Bộ.

Từ năm 1954 đến năm 1960, ông là Phó ban, sau đó là Trưởng ban địch tình Xứ ủy Nam Bộ, Xứ ủy viên dự khuyết Xứ ủy Nam Bộ (1958-1960).

Từ năm 1960 đến năm 1965, ông là Bí thư Khu ủy miền [[Đông Nam Bộ]], Chính ủy Quân khu miền Đông Nam Bộ.

Từ năm 1965 đến năm 1975, ông là Ủy viên Thường vụ, Phó Bí thư, Bí thư Thành ủy [[Sài Gòn – Gia Định]], Chính ủy Quân khu Sài Gòn – Gia Định.

==Tham gia chính quyền Thành phố Hồ Chí Minh==

Sau khi kết thúc cuộc [[chiến tranh Việt Nam]], ông lần lượt làm Phó Bí thư, Phó Chủ tịch Ủy ban Quân quản Sài Gòn – Gia Định, Bí thư Đảng ủy, Giám đốc Sở Công an [[Thành phố Hồ Chí Minh]] (1975-1976), Phó Bí thư thứ nhất Thành ủy, rồi Phó Chủ tịch UBND Thành phố Hồ Chí Minh. Sau đó ông làm Chủ tịch [[Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh]] (03/1979-06/1985).

Ông được bầu làm Ủy viên [[Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam|Ban Chấp hành Trung ương Đảng]] các khóa IV, V, VI.

[[Tháng sáu|Tháng 6]] năm [[1985]] ông làm Phó Bí thư thường trực, rồi làm [[Danh sách Bí thư Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh|Bí thư Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh]] trong một thời gian ngắn năm 1986, khi Bí thư Thành ủy [[Nguyễn Văn Linh]] ra Hà Nội nhậm chức Thường trực Ban Bí thư, chuẩn bị cho Đại hội VI của [[Đảng Cộng sản Việt Nam]].

==Lãnh đạo Bộ Công an==
Tháng 11 năm 1986, ông làm Thứ trưởng thứ nhất Bộ Nội vụ<ref name="source2"/> (nay là [[Thứ trưởng Bộ Công an Việt Nam|Thứ trưởng thường trực]] [[Bộ Công an (Việt Nam)|Bộ Công an Việt Nam]]) và đến [[tháng hai|tháng 2]] năm [[1987]], ông được bổ nhiệm giữ chức vụ Bộ trưởng. Sau đó, ông được phong là Đại tướng (tháng 5 năm 1989) và trở thành [[Đại tướng Công an nhân dân Việt Nam|Đại tướng]] đầu tiên của [[Công an nhân dân Việt Nam]].

Ông là Ủy viên [[Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam|Ban Chấp hành Trung ương Đảng]] khóa IV, V và VI (1978-1991), ủy viên [[Bộ Chính trị Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam|Bộ Chính trị]] khóa VI (1986-1991), là [[đại biểu Quốc hội]] các khóa VI, VII, VIII; Ủy viên Hội đồng Quốc phòng khóa VIII.

Nghỉ hưu từ năm [[1991]], ông về sinh sống tại Thành phố Hồ Chí Minh, tập trung viết hồi ký và tham gia các hoạt động xã hội.

==Qua đời và lễ tang==
Ông mất lúc 8h sáng ngày [[28 tháng 5]] năm [[2007]] tại [[Bệnh viện Trung ương Quân đội 108]] ([[Hà Nội]]). Lễ viếng được tổ chức tại Hội trường [[Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh]] tại số 111 [[Bà Huyện Thanh Quan]], [[Quận 3]], [[Thành phố Hồ Chí Minh]] trong ngày 3 tháng 6 theo nghi thức cấp nhà nước, nhiều người dân [[Việt Nam]] và nhiều lãnh đạo nguyên lãnh đạo [[Đảng]], [[nhà nước]] ở 2 miền đã đến viếng. Lễ truy điệu vào lúc 10h35 phút ngày 5 tháng 6, và vào trưa chiều cùng ngày, linh cữu Mai Chí Thọ được [[an táng]] tại [[Nghĩa trang Thành phố Hồ Chí Minh]], theo ý nguyện của ông và gia đình.<ref>{{chú thích web|url=https://tuoitre.vn/tang-le-dai-tuong-mai-chi-tho-theo-nghi-thuc-cap-nha-nuoc-203749.htm|tiêu đề=Tang lễ đại tướng Mai Chí Thọ theo nghi thức cấp Nhà nước|author=|ngày=1 tháng 6 năm 2007|ngày truy cập=1 tháng 6 năm 2007|nơi xuất bản=[[Tuổi Trẻ (báo)|Tuổi Trẻ Online]]|ngôn ngữ=}}</ref>

==Gia đình==
* Anh trai:
**[[Lê Đức Thọ]] tên thật là Phan Đình Khải, nguyên [[Cố vấn Ban chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam|Cố vấn Ban Chấp hành Trung ương Đảng]], nguyên Ủy viên [[Bộ Chính trị Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam|Bộ Chính trị]], nguyên [[Thường trực Ban Bí thư Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam|Thường trực Ban Bí thư]], nguyên Trưởng [[Ban Tổ chức Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam|Ban Tổ chức Trung ương]]. 
**[[Đinh Đức Thiện]] tên thật là Phan Đình Dinh, [[Thượng tướng Quân đội nhân dân Việt Nam]], [[Thứ trưởng Bộ Quốc phòng (Việt Nam)|Thứ trưởng Bộ Quốc phòng Việt Nam]].

== Đóng góp ==
[[tập tin:Mai chi tho.jpg|nhỏ|trái|[[Huân chương Sao Vàng (Việt Nam)|Huân chương Sao Vàng]] của Đại tướng Mai Chí Thọ]]
Ông được xem là một trong những nhà lãnh đạo có đường lối cứng rắn, đóng vai trò chủ yếu trong việc xây dựng ngành công an của nước [[Việt Nam]] thống nhất thời tại vị (1986-1991). Ông được Nhà nước Việt Nam phong hàm [[Đại tướng]] Công an nhân dân đầu tiên của Việt Nam (ngành An ninh) vào [[tháng năm|tháng 5]] năm [[1989]].

Cùng với hai vị lãnh đạo khác ở thành phố Hồ Chí Minh lúc bấy giờ là cố Tổng bí thư [[Nguyễn Văn Linh]] và cố Thủ tướng [[Võ Văn Kiệt]], ông Mai Chí Thọ là người ủng hộ và khởi xướng cho thời kỳ [[Đổi Mới]] ở Thành phố Hồ Chí Minh từ trước năm 1986.

Ngày 12 tháng 1 năm 2007, ông được trao tặng [[Huân chương Sao Vàng (Việt Nam)|Huân chương Sao Vàng]], huân chương cao quý nhất của nhà nước Việt Nam.<ref>{{Chú thích web|url=http://www.sggp.org.vn/to-chuc-trong-the-le-trao-tang-huan-chuong-sao-vang-cho-dai-tuong-mai-chi-tho-182861.html|tiêu đề=Tổ chức trọng thể lễ trao tặng Huân chương Sao Vàng cho Đại tướng Mai Chí Thọ|website=[[Sài Gòn Giải Phóng|Báo Sài Gòn Giải Phóng Online]]}}</ref><ref>{{Chú thích web|url=https://www.bbc.com/vietnamese/vietnam/story/2007/05/070529_maichithoprofile.shtml|tiêu đề=Chân dung ông Mai Chí Thọ vừa qua đời|website= BBC Vietnamese}}</ref>

Ông còn được tặng thưởng các huân chương, huy hiệu cao quý khác: [[Huân chương Hồ Chí Minh]], [[Huân chương Quân công]] hạng Nhất, Huy hiệu [[60 năm tuổi Đảng]], [[Huân chương Lao động]] hạng Nhất...

Tên của ông được Hội đồng nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh đặt [[Đường Mai Chí Thọ, Thành phố Hồ Chí Minh|đoạn đường thuộc dự án]] [[Đại lộ Đông – Tây (Thành phố Hồ Chí Minh)|Đại lộ Đông – Tây]] từ [[đường hầm sông Sài Gòn]] đến [[Xa lộ Hà Nội]] (thuộc địa bàn thành phố [[Thủ Đức (thành phố)|Thủ Đức]]) đã hoàn thành và đưa vào sử dụng ngày 20 tháng 11, 2011.

Tại [[Hà Nội]], tên của ông được đặt cho một con đường chạy qua phía tây khu đô thị Việt Hưng đến khu đô thị sinh thái Vinhomes Riverside, nối với đường Hội Xá (thuộc địa bàn quận [[Long Biên (quận)|Long Biên]]).

==Tham khảo==
{{tham khảo}}

==Liên kết ngoài==
{{Wikiquote|Mai Chí Thọ}}
*[http://vietnamnet.vn/psks/2007/05/700138/ Tướng Mai Chí Thọ qua lời kể của thiếu tá Hai Liêm]
{{Kiểm soát tính nhất quán}}

{{Bộ trưởng Bộ Công an Việt Nam}}
{{Đại tướng Công an nhân dân Việt Nam}}
{{Bí thư Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh}}
{{Ủy viên Bộ Chính trị khóa VI}}
{{Thời gian sống|sinh=1922|mất=2007}}

[[Thể loại:Sinh năm 1922]]
[[Thể loại:Mất năm 2007]]
[[Thể loại:Người Ninh Bình]]
[[Thể loại:Người họ Phan tại Việt Nam]]
[[Thể loại:Đại tướng Công an nhân dân Việt Nam]]
[[Thể loại:Bộ trưởng Bộ Công an Việt Nam]]
[[Thể loại:Huân chương Sao Vàng]]
[[Thể loại:Huân chương Hồ Chí Minh]]
[[Thể loại:Bí thư Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh]]
[[Thể loại:Chủ tịch Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh]]
[[Thể loại:Ủy viên Bộ Chính trị Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam]]
[[Thể loại:Bí thư Tỉnh ủy Mỹ Tho]]
[[Thể loại:Bí thư Thành ủy Sài Gòn]]