Xem mã nguồn của Malcolm III của Scotland

{{Infobox royalty
| name = Malcolm III của Scotland
| hình = Margaret and Malcolm Canmore (Wm Hole).JPG
| ghi chú hình = Malcolm và vương hậu Margaret
| succession = [[Danh sách quân chủ Scotland|Vua của Scotland]]
| reign = 1058–1093
| coronation = 25 tháng 4 năm 1058?<br/> [[Scone, Scotland|Scone]], [[Perth và Kinross]]
| predecessor = [[Lulach của Scotland|Lulach]]
| successor = [[Donald III của Scotland|Donald III]]
| spouse = {{plainlist|
* [[Ingibiorg Finnsdottir]]
* [[Thánh Margaret của Scotland|Margaret xứ Wessex]]
}}
| issue = {{Plainlist|
* [[Duncan II của Scotland]]
* Domnall
* [[Edmund của Scotland|Edmund]]
* [[Ethelred của Scotland]]
* [[Edgar của Scotland]]
* [[Alexander I của Scotland]]
* [[David I của Scotland]]
* [[Matilda of Scotland|Matilda, Vương hậu Anh]]
* [[Mary của Scotland (1082–1116)|Mary của Scotland]]
}}
| house = [[Nhà Dunkeld|Dunkeld]]
| father = [[Duncan I của Scotland]]
| mother = Suthen
| sinh = Khoảng 1031
| birth_place = [[Vương quốc Scotland]]
| death_date = {{death date and age|1093|11|13|1031|3|26|df=y}}
| death_place = [[Alnmouth]], [[Northumberland]], Anh
| place of burial = [[Lâu đài Tynemouth và Priory]], về sau ở [[Tu viện Dunfermline]]
| issue-pipe = more...
| issue-link = #Issue
}}'''Malcolm III''' của [[Scotland]] (khoảng 1031-1093), còn được biết đến với tên '''Malcolm Canmore''', là vua của [[vương quốc Scotland]]. Ông là vị vua đầu tiên của một triều đại đã cai trị Scotland trong hơn hai thế kỉ.

== Sự nghiệp ==
Malcolm sinh năm 1031, là con trai của vua [[Duncan I của Scotland]] và người phu nhân cùng họ hàng với Siward, Bá tước xứ Northumberland.<ref name="Paul1.2">''The Scots Peerage, Founded on Wood's Edition of Sir Robert Douglas's Peerage of Scotland'', ed. James Balfour Paul, Vol. I (Edinburgh: David Douglas, 1904), pp. 1-2</ref> Khi cha của ông bị ám sát vào năm 1040, Malcolm không được kế vị ngai vàng. Tại thời điểm này, hệ thống kế vị của Scotland được xen kẽ giữa các dòng hậu duệ khác nhau của cùng một gia đình hoàng gia.{{efn|Scotland had an unusual system of [[:wikt:select|selecting]] the next king. Instead of a dynasty ([[:wikt:member|members]] of the same family succeeding one another) they alternated between different royal families. Kings were selected from a group called the ‘derbfine.’ Anyone whose father, [[:wikt:grandfather|grandfather]] or [[:wikt:great-grandfather|great-grandfather]] had been a king in Scotland was a member. The next king was selected based on his age, his [[:en:accomplishment|accomplishments]], and his [[:wikt:character|character]]. The selected [[:wikt:heir|heir]] was called a [[:en:tanist|tanist]] and became the next king.<ref name=Mackie32.33>J. D. Mackie, ''A History of Scotland, Second Edition, ed. Bruce Lenman; Geoffrey Parker (London; New York: Penguin Books, 1978), pp. 32–33</ref>}} Vì vậy, vị vua mới được chọn từ một dòng dõi hoàng gia khác là [[Macbeth của Scotland|Macbeth]], người đã giết [[Duncan I của Scotland|Duncan I]] trong trận chiến.<ref name="Mackie33">J. D. Mackie, ''A History of Scotland, Second Edition, ed. Bruce Lenman; Geoffrey Parker (London; New York: Penguin Books, 1978), p 33''</ref> Malcolm lại giết Macbeth trong trận chiến năm 1057, nhưng [[Lulach của Scotland|Lulach]], con riêng của vợ Macbeth lại được chọn làm vua.<ref name="Mackie33" /><ref name="Mackie34">J. D. Mackie, ''A History of Scotland, Second Edition, ed. Bruce Lenman; Geoffrey Parker (London; New York: Penguin Books, 1978), p 34''</ref> Điều này đã phá vỡ và thay thế mô hình lên ngôi vua.<ref name="Mackie34" /> Lulach chỉ trị vì vài tháng cho đến khi ông ta cũng bị giết bởi Malcolm lúc mới 22 tuổi.<ref name="Mackenzie106">Agnes Mure Mackenzie, ''The Foundations of Scotland'' (London; Edinburgh: W. & R. Chambers, Ltd., 1938), p. 106</ref> Malcolm cuối cùng đã kế vị Lulach và thay đổi quyền kế vị cho các con trai của mình cùng con cháu của họ. Điều này khiến Scotland giống như các quốc gia châu Âu khác trong việc giữ và kế vị ngai vàng trên cùng một triều đại.<ref name="Mackenzie106" />

== Vua của người Scot ==
Cuối cùng Malcolm trở thành vua ở độ tuổi cuối hai mươi.<ref>Agnes Mure Mackenzie, ''The Foundations of Scotland'' (London; Edinburgh: W. & R. Chambers, Ltd., 1938), p. 120</ref> Ông dẫn đầu tổng cộng 5 cuộc đột kích vào nước Anh bắt đầu từ năm 1061.<ref name="Clare2362">Israel Smith Clare, ''Library of Universal History'', Vol. VII: Mediæval history (New York; Chicago: Union Book Co., 1906), p. 2362</ref> [[Cuộc xâm lược Anh của người Norman|Cuộc chinh phục nước Anh]] của [[người Norman]] đã khiến nhiều người rời bỏ nước Anh. Malcolm chào đón họ đến Scotland. Những người này bao gồm [[Edgar Ætheling|Edgar Atheling]] cùng chị em là [[Thánh Margaret của Scotland|Margaret]] và Christina cũng như mẹ của họ.<ref name="Clare2362" /> Được lớn lên tại triều đình của Thánh [[Stephen I của Hungary|Stephen của Hungary]] nên Margaret được cho là xinh đẹp, khôn ngoan và rất sùng đạo.<ref name="Mackenzie1262">Agnes Mure Mackenzie, ''The Foundations of Scotland'' (London; Edinburgh: W. & R. Chambers, Ltd., 1938), p. 126</ref> Malcolm vốn đã goá vợ ngay lập tức phải lòng bà và yêu cầu bà kết hôn với ông. Margaret đã từ chối vì bà và em gái đã được xác định sẵn sẽ là những [[nữ tu]].<ref name="Mackenzie1262"/> Nhưng sau một thời gian, cuối cùng Margaret cũng chấp nhận.<ref name="Mackenzie1262" /> Thông qua cuộc hôn nhân của mình với Margaret, ông đã có được quyền lợi đối với ngai vàng nước Anh.<ref name="Mackie35">J. D. Mackie, ''A History of Scotland, Second Edition, ed. Bruce Lenman; Geoffrey Parker (London; New York: Penguin Books, 1978), p 35''</ref>

[[Edgar Ætheling|Edgar Atheling]] tham gia cuộc nổi dậy ở miền Bắc nước Anh vào năm 1069 nhưng thất bại và [[William I của Anh|William người chinh phục]] đã cướp phá thành York để trừng phạt. Malcolm tham gia nhưng quá muộn, khi Edgar đã rời Anh trên một con tàu Đan Mạch.<ref name="Mackenzie1262"/> Malcolm từ lâu đã tuyên bố chủ quyền Cumbria và Northumberland và thực hiện một cuộc đột kích khác vào [[Bamburgh]]. Ông đã bắt nhiều người đến mức người dân nói rằng ''có ít nhất một nô lệ người Anh trong mọi ngôi nhà ở Scotland''.<ref name="Mackenzie1262"/> Năm 1071, William đến phía bắc với một đội quân lớn. Ông đã đến tận [[Abernethy]] nhưng Malcolm muốn hòa bình.<ref name="Clare2362" /> William đồng ý cấp cho ông 12 trang viên của người Anh và trả một khoản phí hàng năm. Malcolm phải đưa con trai mình là Malcolm làm con tin, nhưng điều này có vẻ khiến ông trở thành chư hầu của vua nước Anh.<ref name="Clare2362" />

Edgar Atheling trở lại Scotland vào năm sau.<ref name="Mackenzie129">Agnes Mure Mackenzie, ''The Foundations of Scotland'' (London; Edinburgh: W. & R. Chambers, Ltd., 1938), p. 129</ref> Ông đã được vua Pháp cho đất ở biên giới gần [[Normandie]]. Malcolm chấp nhận lấy lãnh thổ và an cư tại đó.<ref name="Mackenzie129" /> Sau đó, ông đã cho Edgar vàng và bạc, đồng thời gửi ông đến sống ở Pháp. Nhưng Edgar đã sớm trở về sau khi bị đắm tàu trên hành trình của mình.<ref name="Mackenzie129" /> Lần này Malcolm khuyên ông nên làm hòa với vua William của Anh. Edgar đã nghe theo và chấp nhận một lâu đài làm nơi cư trú ở Anh.<ref name="Mackenzie129" /> Năm 1079, William và con trai Robert đã chiến đấu ở Normandie. Malcolm đột kích vào nước Anh một lần nữa và được chào đón ở Northumberland.<ref name="Mackenzie129" /> Nhưng William đã cử em trai của mình là Odo, Giám mục Bayeux lên phía bắc để trừng phạt công tước xứ Northumberland và Robert đột kích vào Scotland.<ref name="Mackenzie129" /> Một lần nữa Robert và Malcolm giải quyết được tranh chấp và hòa bình trở lại. Năm 1092, dưới thời trị vì của William Rufus, Malcolm lại tấn công nước Anh. Hòa bình một lần nữa được tái tạo với William Rufus. Nhưng William đã thất bại một trong những lời hứa của mình với Malcolm, vì vậy vào năm 1093, người Scotland lại xâm lược nước Anh.<ref name="Clare2363">Israel Smith Clare, ''Library of Universal History'', Vol. VII: Mediæval history (New York; Chicago: Union Book Co., 1906), p. 2363</ref> Lần này Malcolm III đã băng hà trong khi chiến đấu tại [[lâu đài Alnwick]]. Con trai ông, Edward, cũng qua đời ở đó.<ref name="Clare2363" /> Vương hậu [[Thánh Margaret của Scotland|Margaret]] vì đau buồn sau khi nghe tin về cái chết của chồng và con trai trẻ nên cũng đã qua đời cùng năm.<ref name="Clare2363" />

== Hậu duệ ==
Khoảng năm 1059, ông kết hôn với Ingibjorg, góa phụ của Thorfinn Sigurdson, Bá tước xứ Orkney. Bà là con gái của Bá tước Finn Arnason.<ref name="Paul2">''The Scots Peerage, Founded on Wood's Edition of Sir Robert Douglas's Peerage of Scotland'', ed. James Balfour Paul, Vol. I (Edinburgh: David Douglas, 1904), p. 2</ref> Họ có 2 người con trai

* [[Duncan II của Scotland|Duncan]], kế vị cha mình với danh hiệu Duncan II.<ref name="Paul2" />
* Donald, (mất năm 1085).<ref name="Paul2" />
Lần hai, ông kết hôn với [[Thánh Margaret của Scotland|Margaret xứ Wessex]] khoảng năm 1068.<ref name="Paul2" /> Họ có 8 hậu duệ, bao gồm sáu con trai và hai con gái:

* Edward (mất năm 1093).<ref name="Paul2" />
* Edmund, Hoàng tử xứ Cumbria và sau đó là một tu sĩ.<ref name="Paul2" />
* Ethelred, Bá tước Fife và trụ trì xứ Dunkeld.<ref name="Paul2" />
* [[Edgar của Scotland]], vua Scotland.<ref name="Paul2" />
* [[Alexander I của Scotland|Alexander]], vua Scotland với tư cách Alexander I.<ref name="Paul2" />
* [[David I của Scotland|David]], vua Scotland với tư cách David I.<ref name="Paul2" />
* Matilda, kết hôn với [[Henry I của Anh]].<ref name="Paul2" />
* Mary, kết hôn khoảng năm 1102 với Eustace, Bá tước xứ Boulogne. Con gái của họ, Matilda, là vợ của [[Stephen của Anh|Stephen]], vua của Anh.<ref name="Paul2" />

== Chú thích ==
{{tham khảo}}
<references group="lower-alpha" />

[[Thể loại:Sinh năm 1031]]
[[Thể loại:Mất năm 1093]]
[[Thể loại:Vua Scotland]]
[[Thể loại:Nhà Dunkeld]]