Xem mã nguồn của Núi đá vôi Krym

{{Infobox protected area
| name           = Núi đá vôi Krym
| iucn_category  = IV
| photo          = Waterfall_area.JPG
| photo_width    = 200px
| photo_caption  = Một thác nước ở vùng núi đá vôi Krym
| map            = Crimea#Ukraine
| area           = {{convert|4,316|ha|km2|abbr=on}}
| relief         = yes
| nearest_city   = {{ill|Generalske, Crimea|lt=Generalske|uk|Генеральське (Алуштинська міська рада)}}
| coordinates    = {{coord|44|50|54|n|34|32|9|e|region:UA}}
| established    = 13 tháng 2 năm 1989
}}
'''Núi đá vôi Krym''' hoặc '''núi đá vôi Crimean''' ({{langx|crh|Qırımnıñ dağ karstı}}; {{langx|uk|Гірський карст Криму|translit=Hirskyi karst Krymu}}; {{langx|ru|Горный карст Крыма|translit=Gorny karst Kryma}}; {{langx|en|Crimean Mountain karst}}) là một núi đá vôi và khu bảo tồn tự nhiên ([[zakaznik]]) tại [[bán đảo Krym]], khu vực được quốc tế công nhận là một phần của [[Ukraina]] nhưng hiện đang bị [[Nga]] chiếm đóng từ năm 2014. Đây là một phần của dãy núi [[Qarabiy yayla]], tạo nên phần trung tâm của dãy. Khu vực này đã được [[Alexander Kruber]] mô tả lần đầu tiên vào năm 1915. Đến năm 1989, núi đá vôi Krym đã được công nhận là khu bảo tồn thiên nhiên khu vực bởi [[Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Xô viết Ukraina]].

==Mô tả==
[[Aleksandr Aleksandrovich Kruber]] được cho là đã lần đầu tiên mô tả vùng núi đá vôi vào năm 1915.<ref name="Gunn">{{chú thích sách |last1=Gunn |first1=John |title=Encyclopedia of Caves and Karst Science |date=2003 |publisher=Routledge |location=England |isbn=9781135455088 |page=518 |edition=1st |url=https://www.google.com/books/edition/Encyclopedia_of_Caves_and_Karst_Science/JzJKO0jqXT0C?hl=en&gbpv=1&dq=Crimean+Mountain+karst&pg=PA518&printsec=frontcover |access-date=13 February 2023 |archive-date=4 March 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230304004557/https://www.google.com/books/edition/Encyclopedia_of_Caves_and_Karst_Science/JzJKO0jqXT0C?hl=en&gbpv=1&dq=Crimean+Mountain+karst&pg=PA518&printsec=frontcover |url-status=live }}</ref> Núi đá vôi Krym đã được công nhận là khu bảo tồn tự nhiên vào năm 1989 bao gồm trung tâm [[Qarabiy yayla]], núi đá vôi Krym với hơn 4 nghìn [[hố sụt]] và 209 [[Hang|hang động]], trong đó có {{ill|Hang chiến sĩ (Krym)|lt=Hang chiến sĩ|uk|Карстова шахта Солдатська на Карабі-Яйлі}}{{snd}}nơi sâu nhất [[bán đảo Krym]]. Ngoài ra, đỉnh núi đá vôi cũng sở hữu rừng sồi và rừng thông, cũng như các đồng cỏ chứa nhiều loài ''[[Cerastium biebersteinii]]''.<ref>{{chú thích web |last=Yena |first=V. H. |last2=Yena |first2=O. V. |title=Гірський карст Криму |trans-title=Crimean Mountain karst |url=https://esu.com.ua/search_articles.php?id=30249 |access-date=13 February 2023 |website=Encyclopedia of Modern Ukraine |language=uk |archive-date=13 February 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230213144320/https://esu.com.ua/search_articles.php?id=30249 |url-status=live }}</ref> Đồng thời, khu vực này có hơn 1000 [[Karst|hang đá vôi]] tự nhiên và có thể tìm thấy các khoáng chất như [[canxit]], [[thạch cao]], [[goethit]], [[aragonit]], [[illit]], [[thạch anh]], [[kaolinit]] và [[pyrolusit]] trong các hang động.<ref name="Votyakov">{{chú thích sách |last1=Votyakov |first1=Sergei |last2=Kiseleva |first2=Daria |title=Minerals: Structure, Properties, Methods of Investigation: 9th Geoscience Conference for Young Scientists, Ekaterinburg, Russia, February 5–8, 2018 ... in Earth and Environmental Sciences) |date=2020 |publisher=Springer Publishing |location=New York City |isbn=978-3030009243 |page=129 |url=https://www.google.com/books/edition/Minerals_Structure_Properties_Methods_of/E3WUDwAAQBAJ?hl=en&gbpv=1&dq=Crimean+Mountain+karst&pg=PA129&printsec=frontcover |access-date=13 February 2023 |archive-date=4 March 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230304004558/https://www.google.com/books/edition/Minerals_Structure_Properties_Methods_of/E3WUDwAAQBAJ?hl=en&gbpv=1&dq=Crimean+Mountain+karst&pg=PA129&printsec=frontcover |url-status=live }}</ref>

Phần chính của [[dãy núi Krym]] được tạo thành từ các địa chất [[đá vôi]] [[Kỷ Jura|thời kỳ Jura]] có độ sâu từ 50&nbsp;m (160&nbsp;ft) đến 1.300&nbsp;m (4.300&nbsp;ft). Sườn núi cao 600&nbsp;m (2.000&nbsp;ft) phía trên bờ biển phía nam Krym. Có hàng nghìn [[hố sụt]] [[karst]] cùng một số khe nứt [[karst]] dài 100&nbsp;m (330&nbsp;ft) và sâu 50&nbsp;m (160&nbsp;ft).<ref name="Gunn"/>

==Tình trạng==
Núi đá vôi Krym đã được [[Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Xô viết Ukraina]] công nhận là khu bảo tồn tự nhiên cấp khu vực vào ngày 13 tháng 2 năm 1989 cùng với một số khu vực khác trên khắp [[Ukraina]]. Sự công nhận này vẫn được giữ nguyên sau [[tuyên ngôn độc lập Ukraina]].<ref>{{chú thích web |date=13 February 1989 |title=Про створення заказників, ботанічного саду та дендрологічного парку загальнодержавного значення |trans-title=On creation of nature reserves, a botanical garden, and a dendrological park of national importance |url=https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/53-89-%D0%BF |access-date=13 February 2023 |website=[[Verkhovna Rada]] |language=uk |archive-date=13 February 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230213144313/https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/53-89-%D0%BF |url-status=live }}</ref> Kể từ khi [[Liên bang Nga sáp nhập Krym|Nga sáp nhập Krym]], núi đá vôi Krym đã được công nhận là Khu bảo tồn tự nhiên quốc gia có ý nghĩa khu vực ({{langx|ru|Государственный природный заказник регионального значения|translit=Gosudarstvennyi prirodnyi zakaznik regionalnogo znacheniya|link=no}}), tương đương với danh hiệu khu bảo tồn tự nhiên khu vực của [[Ukraina]].<ref>{{chú thích báo |last=Miroshnychenko |first=Vlad |date=16 March 2020 |title=Природа Криму під окупацією. Частина 1 |language=uk |trans-title=Crimean nature under occupation: Part 1 |work=Black Sea News |url=https://www.blackseanews.net/read/161757 |access-date=13 February 2023 |archive-date=13 February 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230213144315/https://www.blackseanews.net/read/161757 |url-status=live }}</ref>

==Xem thêm==
* [[Dãy núi Krym]]

==Tham khảo==
{{tham khảo|30em}}

[[Thể loại:Địa mạo Krym]]
[[Thể loại:Dãy núi Krym]]