Xem mã nguồn của Nam Cung Quát (Đông Chu)

{{về|đệ tử của Khổng Tử|tướng lĩnh khai quốc [[nhà Chu]]|Nam Cung Quát (Tây Chu)}}{{Thông tin nhân vật phong kiến}}
'''Nam Cung Quát''' ({{zh|t=南宮適|p=Nangong Kuo}}),<ref name="SK">[[Tư Mã Thiên]], ''[[:wikisource:zh:史記/卷067|Sử ký, Trọng Ni đệ tử liệt truyện]]''.</ref> hay '''Nam Cung Tháo''' ({{zh|t=南宮韜|p=Nangong Tao}}), tự '''Tử Dung''' ({{zh|t=子容|p=Zirong}}), còn gọi '''Nam Dung''' ({{zh|t=南容|p=Nan Rong}}), tôn xưng '''Nam Cung Tử''' (南宮子), người [[nước Lỗ]] [[Xuân Thu|thời Xuân thu]], là một trong thất thập nhị hiền của [[Nho giáo]].

== Thân thế ==
Sách ''Sử ký sách ẩn'' cho rằng Nam Cung Quát chính là [[Nam Cung Kính Thúc]], em trai của [[Mạnh Ý tử]].<ref>[[Tư Mã Trinh]], ''Sử ký sách ẩn''.</ref> Tuy nhiên giả thuyết này bị đời sau bác bỏ.

== Cuộc đời ==
[[Khổng Tử]] từng nhận xét Nam Cung Quát: ''Nước có đạo, không bị phế. Nước vô đạo, không bị tội giết.'' Tức khi trong nước ổn định, thì Nam Cung Quát được trọng dụng. Đến khi trong nước có biến cố thì Nam Cung Quát nhờ sự khôn khéo mà tránh bị chết oan.<ref>Lý Minh Tuấn, ''Tứ thư bình giải'', Nhà xuất bản Tôn giáo, trang 102-103.</ref><ref>[[:wikisource:zh:論語/公冶長第五|''Luận ngữ'', ''Công Dã Tràng'']]: ''Bang hữu đạo, bất phế; bang vô đạo, miễn vu hình lục.'' (邦有道，不廢；邦無道，免於刑僇。)</ref>

Nam Cung Quát đọc đi đọc lại bài thơ ''Bạch khuê'' (白圭) trong ''[[Kinh Thi|Thi]]'' ba lần:<ref name="ReferenceA">[[:wikisource:zh:論語/先進第十一|''Luận ngữ'', ''Tiên tiến'']]: ''Nam Dung tam phục ''Bạch khuê'', Khổng Tử dĩ kỳ huynh chi tử thê chi.'' (南容三復白圭，孔子以其兄之子妻之。)</ref>
{|valign="top"
| 
:Phiên âm Hán-Việt:
:'''Bạch khuê'''
:''Bạch khuê chi điểm,''
:''Thượng khả ma dã.''
:''Tư ngôn chi điểm,''
:''Bất khả ma dã.''
| 
:Nguyên văn:
:白圭
:白圭之玷,
:尚可磨也;
:斯言之玷,
:不可為也.

|}

Thông qua đó, Nam Cung Quát thể hiện bản thân là người có ngôn hạnh.<ref>Lý Minh Tuấn, ''Tứ thư bình giải'', Nhà xuất bản Tôn giáo, trang 254.</ref> Cùng với lời xét trước đó về sự khôn khéo của Nam Cung Quát, mà Khổng Tử đem cháu gái (con của [[Mạnh Bì]], anh trai Khổng Tử) gả cho ông.<ref name="ReferenceA"/><ref>[[:wikisource:zh:論語/公冶長第五|''Luận ngữ'', ''Công Dã Tràng'']]: ''Dĩ kỳ huynh chi tử thê chi.'' (以其兄之子妻之。)</ref>

Nam Cung Quát từng hỏi Khổng Tử: ''[[Hậu Nghệ|Nghệ]] giỏi bắn, [[Hàn Kiêu|Ngạo]] lái thuyền, đều chết bất đắc kỳ tử. [[Hạ Vũ|Vũ]], [[Hậu Tắc|Tắc]] làm nông mà có được thiên hạ.''<ref>[[:wikisource:zh:論語/憲問第十四|''Luận ngữ'', ''Hiến vấn'']]: ''Nghệ thiện xạ, Ngạo đãng chu, câu bất đắc kỳ tử nhiên. Vũ Tắc cung giá nhi hữu thiên hạ.'' (羿善射，奡盪舟，俱不得其死然。禹稷躬稼而有天下。)</ref> Khổng Tử không đáp. Nam Cung Quát tự hiểu ra. Khổng Tử khen ngợi: ''Người này là bậc quân tử! Người này là người chuộng đức!''<ref>[[:wikisource:zh:論語/憲問第十四|''Luận ngữ'', ''Hiến vấn'']]: ''Quân tử tai nhược nhân! Thượng đức tai nhược nhân!'' (君子哉若人！尚德哉若人！)</ref>

== Tham khảo ==
* [[Công Dã Tràng]]

== Chú thích ==
{{tham khảo}}

{{môn đệ Khổng tử}}

[[Thể loại:Người Sơn Đông]]
[[Thể loại:Nước Lỗ]]
[[Thể loại:Triết gia Trung Quốc thế kỷ 5 TCN]]
[[Thể loại:Nhà triết học từ Nước Lỗ]]