Xem mã nguồn của Naqsh-e Rustam

{{dịch máy}}
{{Infobox ancient site
| name = Naqsh-e Rustam
| native_name = نقش رستم
| native_name_lang = fa
| alternate_name = 
| image = 
| image_size = 
| alt = 
| caption = 
| map = 
| map_type = Iran
| map_alt = 
| map_caption = 
| map_size = 
| altitude_m = 
| altitude_ref = 
| relief = yes
| coordinates = {{coord|29|59|20|N|52|52|29|E|display=inline,title}}
| map_dot_label = 
| location = [[Fars (tỉnh)]], [[Iran]]
| region = 
| type = [[Đại mộ địa]]
| part_of = 
| length = 
| width = 
| area = 
| volume = 
| diameter = 
| circumference = 
| height = 
| builder = 
| material = 
| built = 
| abandoned = 
| epochs = [[đế quốc Achaemenid|Ahaemenid]], [[đế quốc Sassania|Sassanid]]
| cultures = [[Người Ba Tư|Ba Tư]]
| dependency_of = 
| occupants = 
| event = 
| discovered = 
| excavations = 
| archaeologists = 
| condition = 
| ownership = 
| management = 
| public_access = 
| other_designation =
| website = <!-- {{URL|example.com}} -->
| architectural_styles =
| architectural_details =
| notes = 
}}
'''Naqsh-e Rustam''' ({{langx|fa|نقش رستم}} {{IPA|fa|ˌnæɣʃeɾosˈtʰæm|}}) là một quần thể lăng mộ cổ nằm cách [[Persepolis]] khoảng 12 km về phía tây bắc, thuộc tỉnh [[Fars (tỉnh)|Fars]], [[Iran]]. Tại Naqsh-e Rustam có bốn ngôi mộ và một công trình kiến trúc từ thời [[Đế quốc Achaemenes|Achaemenid]], cùng với một nhóm các phù điêu đá cổ của Iran được chạm khắc trực tiếp vào vách đá, bao gồm cả các tác phẩm từ thời [[Đế quốc Sasan|Sassanid]]. Phù điêu cổ nhất tại đây có niên đại từ thời [[Elam]], vào khoảng năm 1000 TCN. 

== Mô tả ==
Naqsh-e Rustam là quần thể lăng mộ đá của [[triều đại Achaemenid]] (500-330 TCN), gồm bốn ngôi mộ lớn được tạc ở trung tâm của vách núi. Những [[bức tranh]] này chủ yếu là để trang trí kiến trúc, với những [[phù điêu]] lớn phía trên lối vào. Bố cục các mặt tiền khá tương đồng, thường dùng để thể hiện hình ảnh [[nhà vua]] được [[thần linh]] ban quyền lực, đứng trên một bệ cao với hàng người mang [[lễ vật]] triều cống phía dưới, cùng các [[binh lính]] và [[quan lại]]. Các hình tượng được phân biệt rõ rệt về kích thước. Lối vào của mỗi [[Mộ|ngôi mộ]] nằm ở trung tâm mặt tiền hình [[thập giá]], dẫn vào một [[Căn phòng|gian phòng]] nhỏ nơi [[nhà vua]] được an táng trong quan tài đá.<ref name="ReferenceA">Cotterell, 162; Canepa, 57–59, 65–68</ref>

Bên dưới các lăng mộ [[Achaemenid]], gần mặt đất, là nhiều phù điêu đá khắc họa các vị vua [[Sassanid]], trong đó có những cảnh tiếp kiến [[thần linh]] và những cảnh chiến trận. Nổi tiếng nhất là phù điêu thể hiện hoàng đế [[Shapur I|Sassanid Shapur I]] cưỡi ngựa, trước mặt là hoàng đế La Mã Valerian đang quỳ phục tùng, trong khi [[Philip Ả Rập]] (một vị hoàng đế trước đó đã triều cống [[Shapur I|Shapur]]) đứng giữ dây cương ngựa. Hoàng đế [[Gordianus III|Gordian III]], người đã tử trận, được khắc họa nằm dưới chân ngựa (tuy nhiên vẫn có những cách giải thích khác về danh tính các nhân vật). Phù điêu này nhằm kỷ niệm Trận Edessa năm 260 sau Công nguyên, khi [[Valerianus (hoàng đế)|Valerian]] trở thành hoàng đế La Mã duy nhất bị bắt làm tù binh chiến tranh, một sự kiện bị xem là nỗi nhục lớn đối với [[La Mã]]. Việc đặt các phù điêu này tại đây cho thấy ý đồ của [[triều đại Sassanid]] trong việc gắn kết mình với vinh quang của [[Đế chế Achaemenid]] trước đó.<ref>Herrmann and Curtis; Canepa, 62, 65–68</ref> 
{{wide image|Naghsh-e rostam, Irán, 2016-09-24, DD 20-24 PAN.jpg|700px|Panorama of Naqsh-e Rustam}}
[[Tập tin:Map of Naqsh-e Rostam.jpg|thumb|Bản đồ địa điểm khảo cổ Naqsh-e Rustam]]
==Tham khảo==
{{tham khảo}}
== Liên kết ngoài==
{{thể loại Commons|Naqsh-e Rustam}}
*[http://collections.si.edu/search/results.jsp?view=grid&dsort=&date.slider=&q=ernst+herzfeld+rustam Ernst Herzfeld Papers, Series 5: Drawings and Maps, Records of Naqsh-i Rustam] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120227093141/http://collections.si.edu/search/results.jsp?view=grid&dsort=&date.slider=&q=ernst+herzfeld+rustam |date=2012-02-27 }} Collections Search Center, S.I.R.I.S., Smithsonian Institution, Washington, D.C.
{{Sơ khai Iran}}

[[Thể loại:Naqsh-e Rustam| 01]]
[[Thể loại:Phức hợp Marvdasht]]
[[Thể loại:Kiến trúc Sasania]]
[[Thể loại:Khảo cổ học của Đế chế Achaemenid]]
[[Thể loại:Địa điểm khảo cổ ở Iran]]
[[Thể loại:Lịch sử của tỉnh Fars]]
[[Thể loại:Điêu khắc của Cận Đông cổ]]
[[Thể loại:Địa điểm chôn cất của triều đại Achaemenid]]
[[Thể loại:Tòa nhà và công trình ở tỉnh Fars]]
[[Thể loại:Tham quan du lịch ở tỉnh Fars]]
[[Thể loại:Chạm khắc đá ở Iran]]
[[Thể loại:Rock-cut grobs]]
[[Thể loại:Địa điểm khảo cổ Iran]]
[[Thể loại:Đá khắc]]