Xem mã nguồn của Ngô Vi Liễn

{{Infobox officeholder
| name                = Ngô Vi Liễn
| image               = Portrait of Mr. Ngô Vi Liễn (cropped).jpg
| birth_date          = 5 tháng 11 năm 1894
| birth_place         = Làng [[Tả Thanh Oai]], tỉnh [[Hà Đông (tỉnh)|Hà Đông]]
| death_date          = {{Death date and age|df=yes|1945|05|14|1894|11|05}}
}}
'''Ngô Vi Liễn''' (吳為璉, 5 tháng 11 năm 1894 – 14 tháng 5 năm 1945) là quan lại cuối [[Nhà Nguyễn|thời Nguyễn]] và là tác giả nhiều bộ sách quý về địa chí, tiêu biểu là cuốn ''Tên làng xã và Địa dư các tỉnh Bắc Kỳ'' chi tiết về các làng xã miền Bắc Việt Nam.<ref>Ngô Vi Liễn, ''Tên làng xã và Địa dư các tỉnh Bắc Kỳ'', Nxb. Văn hóa thông tin, 1999, trang 13-14.</ref>

==Tiểu sử==

Ngô Vi Liễn sinh ngày 05 tháng 11 năm 1894 trong một gia đình Nho học tại xã [[Tả Thanh Oai]], [[Hà Đông (tỉnh)|tỉnh Hà Đông]] (nay là xã Tả Thanh Oai, huyện [[Thanh Trì (huyện)|Thanh Trì]], [[Hà Nội]]).<ref name=:12>{{Cite web |last=Ngô Vui |date=2015-01-14 |title=Ngô Vi Liễn và công trình Địa dư chí Việt Nam |url=https://ngotoc.vn/Sach-tac-gia-ho-Ngo/ngo-vi-lien-va-sach-dia-du-cac-tinh-bac-ky-45.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220126134727/https://ngotoc.vn/Sach-tac-gia-ho-Ngo/ngo-vi-lien-va-sach-dia-du-cac-tinh-bac-ky-45.html |archive-date=2022-01-26 |access-date=2022-11-05 |language=vi}}</ref>

Ông tốt nghiệp trung học [[Trường Trung học phổ thông Chu Văn An, Hà Nội|trường Bưởi]], trường Thông ngôn rồi thi vào trường Cao đẳng, ban Luật học.<ref name=":0">{{Cite web |date=2020-01-07 |title=Phần I: Địa lý (Chương XXXI phần 3) |url=https://baohanam.com.vn/dia-chi-ha-nam/phan-i-dia-ly-chuong-xxxi-phan-3-20260.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201125192631/https://baohanam.com.vn/dia-chi-ha-nam/phan-i-dia-ly-chuong-xxxi-phan-3-20260.html |archive-date=2020-11-25 |access-date=2022-11-05 |website=Báo Hà Nam điện tử}}</ref> Ra trường ông làm Tham tá ở Sở Thư viện và Lưu trữ Trung ương Hà Nội từ năm 1923 tới 1929. Thời kỳ này, ông hoạt động trong [[hội Trí Tri]], tham gia dạy các lớp trung học buổi tối và ngày chủ nhật, cũng như viết một số sách.<ref name=:12/>

Từ năm 1928 đến năm 1939, ông làm Tri huyện ở các huyện Cẩm Giàng ([[Hải Dương (tỉnh)|Hải Dương]]), Quỳnh Côi ([[Thái Bình (tỉnh)|Thái Bình]]), Bình Lục ([[Hà Nam (tỉnh Việt Nam)|Hà Nam]]) và Võ Giàng ([[Bắc Ninh]]). Thời gian này, ông thu thập thông tin và biên soạn địa chí của các huyện nơi mình trị nhậm.<ref name=":0" /> Năm 1939, trong một cuộc tranh luận với viên [[công sứ]] Bắc Ninh, ông xin từ chức Tri huyện (có người nói là bị cách chức) và chuyển về làm việc ở Cục Lưu trữ [[Nhà khách Chính phủ|Phủ Thống sứ Bắc Kỳ]].<ref name=:12/>

Ông bị xuất huyết não năm 1941, liệt nửa người nhưng vẫn cố gắng biên soạn sách bằng tay trái. Ông mất ngày 14 tháng 5 năm 1945.<ref name=:12/>

==Sách đã viết==
Là một nhà nghiên cứu được đào tạo bài bản và đầy nhiệt huyết, Ngô Vi Liễn đã biên soạn 8 tác phẩm và đồng tác giả 3 cuốn sách khác. Đặc biệt, trong thời gian giữ chức Tri huyện, ông đã tiến hành nghiên cứu toàn diện về địa chí nơi mình trị nhậm và hoàn thành ba cuốn sách địa chí các huyện.<ref name=":1">{{Cite web |last=Ngọc Hoa |date=2019-07-29 |title=Ngô Vi Liễn và sách địa dư huyện Bình Lục |url=https://baohanam.com.vn/que-huong-nui-doi-song-chau/ngo-vi-lien-va-sach-dia-du-huyen-binh-luc-16897.html |access-date=2022-11-05 |website=Báo Hà Nam điện tử |language=vi}}</ref>

# Viết chữ Quốc ngữ cho đúng (được hội đồng duyệt sách giáo khoa cho sử dụng ở các trường học)
# La société d'enseignement mutuel du Tonkin (Hội Trí Tri Bắc Kỳ)
# Dịch cuốn "Lettres de guerre d'un Annamite" (Thư chiến tranh của một người Việt Nam) của [[Jean Marquet]] (1924)
# Biên tập cuốn "Lục Vân Tiên" của [[Nguyễn Đình Chiểu]], cùng [[Đỗ Đình Nghiêm]]
# Địa dư các tỉnh Bắc Kỳ; cùng Đỗ Đình Nghiêm, [[Phạm Văn Thư]] (1926)
# Nomenclature des communes du Tonkin (Danh mục các làng xã Bắc Kỳ) (1928)
# Địa dư huyện Cẩm Giàng (1931)
# Địa dư huyện Quỳnh Côi (1933)
# Địa dư huyện Bình Lục (1935)

== Tưởng nhớ ==
Tên ông được đặt cho một con phố tại phường [[Hà Nam (phường)|Hà Nam]], tỉnh [[Ninh Bình]], chạy song song với phố Ngô Thì Nhậm.<ref name=":1">{{Cite web |last=Ngọc Hoa |date=2019-07-29 |title=Ngô Vi Liễn và sách địa dư huyện Bình Lục |url=https://baohanam.com.vn/que-huong-nui-doi-song-chau/ngo-vi-lien-va-sach-dia-du-huyen-binh-luc-16897.html |access-date=2022-11-05 |website=Báo Hà Nam điện tử |language=vi}}</ref> Con gái ông Ngô Vi Liễn là Ngô Thị Bái.

== Tham khảo==
<references />

== Liên kết ngoài ==
*[https://online.fliphtml5.com/oimsx/viir/#p=1 Địa dư các tỉnh Bắc Kỳ]

[[Thể loại:Người Hà Nội]]