Xem mã nguồn của Ngữ hệ Fas

{{Infobox language family
|name=Ngữ hệ Fas
|altname=Baibai–Momu
|region=[[Papua New Guinea]]
|familycolor=Papuan
|fam1=[[Nhóm ngôn ngữ Papua Bắc|Papua Bắc]]?
|child1=''[[Tiếng Fas|Fas]] (Momu)''
|child2=''[[Tiếng Baibai|Baibai]]''
|map=Kwomtari-Fas languages.png
|mapcaption=Phân bố của ngữ hệ Fas cùng ngữ hệ Kwomtari lân cận
|glotto=baib1250
|glottorefname=Baibai–Fas
}}

'''Ngữ hệ Fas''' là một [[hệ ngôn ngữ]] nhỏ ở [[Papua New Guinea]].

==Phân loại==
Dù ngữ hệ này chỉ có đúng hai ngôn ngữ với quan hệ gần, [[tiếng Baibai]] và [[tiếng Fas]] (với tỉ lệ từ vựng cùng gốc 40%), từng có lầm lẫn lớn về những ngôn ngữ thành viên, có lẽ là do sai lầm của (Loving & Bass 1964) trong tài liệu phân loại ban đầu. Tên ban đầu của hệ là '''Fas''', nhưng Laycock (1975) đổi nó sang '''Baibai''' khi ông chuyển nhầm tiếng Fas qua [[ngữ hệ Kwomtari]].

Một vài trường hợp đối ứng âm vị dễ thấy (Baron 1983:21 ''ff):''

{| class="IPA wikitable"
|-
! Trường hợp || Tiếng Fas || Tiếng Baibai || Nghĩa
|-
! *mb → ʙ, mb 
| mɛʙəkɛ || mɛmbəkɛ || "sao"
|-
! *nd → k, ɾ
| kəmas || ɾəmas || "cúi, khom"
|-
! [[đảo âm]] k–f*
| kafəki || ɾaɾəfi || "thuốc lá"
|-
! *k → mất, *k
| kɛj || ɾɛɡi || "tay" (< *ɾɛki)
|}

Sự biến đổi ít gặp *nd thành /k/ (qua *hr) cũng xuất hiện trong [[ngữ hệ Bewani]] và một số [[Ngữ hệ Skou|ngôn ngữ Vanimo]].

Hiện tượng đảo âm <nowiki>*</nowiki>{{IPA|/k/–/f/}} vẫn hiển hiện trong tiếng Fas. Hiện tượng đảo âm {{IPA|/s/–/f/}} và {{IPA|/s/–/m/}} cũng đã được phục dựng.

<nowiki>*</nowiki>{{IPA|/k/}} mất đi trong trường hợp nhất định.

Baron thấy rằng nét tương đồng giữa ngữ hệ Fas và [[ngữ hệ Kwomtari]] không hề lớn hơn với giữa những hệ khác lân cận, và do vậy nghi ngờ sự tồn tại của siêu hệ Kwomtari–Fas.

==Chú thích==
{{tham khảo}}
{{refbegin}}
* {{chú thích tạp chí | last = Baron | first = Wietze | year = 1979 | title = Light from the dark ages of Chomsky and Halle's 'Abstract phonology' | journal = Kivung | volume = 12 | pages = 89–96| oclc = 9188672  }}
* {{chú thích tạp chí | last = Baron | first = Wietze | year = 1983a | title = Cases of counter-feeding in Fas | journal = Language and Linguistics in Melanesia (formerly Kivung) | volume = ''14 | pages = 138–149| oclc = 9188672  }}
* {{chú thích tạp chí | last = Baron | first = Wietze | year = 1983b | title = Kwomtari survey}}, posted at: [http://www.kwomtari.net/kwomtari_survey.pdf]
* Blake, Fiona. 2007. 'Spatial reference in Momu'. Posted at [http://hdl.handle.net/2123/1919]
* {{chú thích sách | first = Donald C. | last = Laycock | authorlink = Donald Laycock | year = 1975 | chapter = Sko, Kwomtari, and Left May (Arai) phyla | editor = [[Stephen Wurm|Stephen A. Wurm]] | title = Papuan languages and the New Guinea linguistic scene: New Guinea area languages and language study 1 | location = Canberra | publisher = Dept. of Linguistics, Research School of Pacific Studies, Australian National University | pages = 849–858 | isbn =  | oclc = 37096514 }}
* {{chú thích sách | last = Loving | first = Richard |author2=Jack Bass | year = 1964 | title = Languages of the Amanab sub-district | location = Port Moresby | publisher = Department of Information and Extension Services | isbn =  | oclc = 17101737 }}
{{refend}}

{{language families}}

[[Thể loại:Ngữ hệ Fas| ]]
[[Thể loại:Ngữ hệ]]