Xem mã nguồn của Nguyễn Từ phi

{{Thông tin nhân vật hoàng gia
| tên = Nguyễn Từ phi
| tên gốc = 阮慈妃
| tước vị = [[Phi tần]] [[chúa Nguyễn]]
| hình = 
| cỡ hình = 250px
| ghi chú hình = 
| chức vị = 
| tên đầy đủ = ''không rõ''
| kiểu tên đầy đủ = Tên húy
| tước hiệu = Từ phi (慈妃)<br>(truy phong)
| thụy hiệu = <font color = "grey">Ý Thận Huy Gia Từ phi</font><br>(懿慎徽嘉慈妃)</font>
| hoàng tộc = 
| kiểu hoàng tộc = 
| sinh = ?
| mất = [[1807]]
| nơi an táng = [[Hương Trà, Thừa Thiên - Huế]]
| chồng = Hiếu Khang Hoàng đế<br>[[Nguyễn Phúc Luân]]
| cha = [[Nguyễn Phúc Trung]]
| mẹ = 
| con cái = Tương Dương Quận vương [[Nguyễn Phúc Hạo (con của Nguyễn Phúc Luân)|Nguyễn Phúc Hạo]]<br>Con trai thứ hai mất sớm<br>An Biên Quận vương [[Nguyễn Phúc Mân]]<br>Phúc Lộc Công chúa [[Nguyễn Phúc Ngọc Du|Ngọc Du]]<br>Minh Nghĩa Công chúa [[Nguyễn Phúc Ngọc Tuyền|Ngọc Tuyền]]
}}
'''Từ phi Nguyễn thị''' ([[chữ Hán]]: 慈妃阮氏; ? – [[1807]]), không rõ [[tên húy]], là [[phi tần]] của công tử [[Nguyễn Phúc Luân]], con trai chúa [[Nguyễn Phúc Khoát]] trong [[lịch sử Việt Nam]].

== Tiểu sử ==
Từ phi Nguyễn thị là chị của ''Hiếu Khang Hoàng hậu'' [[Nguyễn Thị Hoàn]], mẹ của vua [[Gia Long]] [[nhà Nguyễn]]. Cả hai bà là con gái của ''Diễn Quốc công'' [[Nguyễn Phúc Trung]], đều cùng nhập phủ hầu công tử [[Nguyễn Phúc Luân]].<ref name=":0">''Đại Nam liệt truyện'', tập 2, quyển 1 – phần ''Nguyễn Từ phi''</ref><ref name=":1">''Nguyễn Phúc tộc thế phả'', tr.194</ref> Bà Từ phi sinh được 3 người con trai và 2 người con gái; con trai là ''Tương Dương Quận vương'' [[Nguyễn Phúc Hạo (con của Nguyễn Phúc Luân)|Nguyễn Phúc Hạo]], người thứ hai mất sớm và ''An Biên Quận vương'' [[Nguyễn Phúc Mân]], con gái là là ''Phúc Lộc Công chúa'' [[Nguyễn Phúc Ngọc Du|Ngọc Du]] và ''Minh Nghĩa Công chúa'' [[Nguyễn Phúc Ngọc Tuyền|Ngọc Tuyền]].<ref name=":2">''Nguyễn Phúc tộc thế phả'', tr.195</ref>

Biến loạn năm [[Giáp Ngọ]] ([[1774]]) xảy ra, quân [[chúa Trịnh]] tiến đánh [[Phú Xuân]], bà Từ phi phải lẩn trốn trong trong dân gian. Mùa xuân năm [[Kỷ Hợi]] ([[1779]]), vua Gia Long cho người đưa bà về [[Gia Định]] ở cùng với Thái hậu [[Nguyễn Thị Hoàn]].<ref name=":0" /> Năm [[Nhâm Tuất]] ([[1802]]), vua rước mẹ và dì về Kinh đô ở, bà Từ phi ở sau [[cung Từ Thọ]], là nơi ở của bà Hoàn.<ref name=":0" />

Năm [[Gia Long]] thứ 6 ([[1807]]), mùa đông, bà Từ phi mất, được truy tặng làm '''Ý Thận Huy Gia Từ phi''' (懿慎徽嘉慈妃).<ref name=":0" /> Lăng của bà được táng tại Dương Xuân ([[Hương Trà, Thừa Thiên - Huế]]), nhà thờ dựng ở [[Kim Long]].<ref name=":2" />

Gặp lúc bà Từ phi đang bệnh nặng, thái hậu cũng đau người do trở trời, vua [[Gia Long]] chưa dám tâu chuyện của bà Từ phi lên mẹ. Đến khi Từ phi mất, thái hậu giận không ăn cơm, nhân lúc vua đến vấn an, bà mới bảo rằng: "''Thân già này có một người chị, lúc ốm không được thấy, vì thế ăn không ngon, ngủ không yên''". Vua phải quỳ dưới thềm, an ủi và xin lỗi hồi lâu thì thái hậu mới nguôi giận mà lại ăn cơm.<ref name=":0" /><ref name=":1" />

[[Thiệu Trị]] năm thứ 5 ([[1845]]), vua cho rước bài vị của Từ phi về thờ ở phủ của Thái trưởng công chúa [[Nguyễn Phúc Ngọc Du|Ngọc Du]].<ref name=":0" /><ref name=":2" />

== Tham khảo ==
* Hội đồng trị sự Nguyễn Phúc Tộc (1995), ''[http://www.namkyluctinh.com/a-sachsuvn/Nguyen_Phuc_Toc_The_Pha.pdf Nguyễn Phúc Tộc thế phả] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200927051537/http://www.namkyluctinh.com/a-sachsuvn/Nguyen_Phuc_Toc_The_Pha.pdf |date=2020-09-27 }}'', Nhà xuất bản Thuận Hóa
* [[Quốc sử quán triều Nguyễn]] (2006), ''[[Đại Nam liệt truyện]] chính biên'', Tổ Phiên dịch [[Viện Sử học]] dịch, Nhà xuất bản Thuận Hóa
* [[Quốc sử quán triều Nguyễn]] (2006), ''[[Đại Nam thực lục]] chính biên'', Tổ Phiên dịch [[Viện Sử học]] dịch, Nhà xuất bản Giáo dục

== Chú thích ==
{{tham khảo}}

[[Thể loại:Mất năm 1807]]
[[Thể loại:Phi tần chúa Nguyễn]]