Xem mã nguồn của Nhiệt phân

{{Thiếu nguồn gốc}}

Trong các [[phản ứng hóa học]], '''phản ứng nhiệt phân''' hay '''nhiệt phân''' ([[tiếng Anh]]: '''thermal decomposition''') là [[Phân hủy hóa học|phản ứng phân hủy]] xảy ra dưới tác dụng chủ yếu của [[nhiệt năng]]. Phản ứng loại này đa số đều là phản ứng thu nhiệt, khi mà cần lượng nhiệt năng nhất định để phá vỡ các liên kết hóa học trong hợp chất được phân hủy. Nếu sự phân hủy [[Quá trình tỏa nhiệt|tỏa nhiệt]] đủ mạnh, một [[Phản hồi tích cực|vòng phản hồi tích cực]] được tạo ra, và tạo ra sự thoát nhiệt, có thể trở thành một vụ nổ.

== Ví dụ ==

* [[Calci carbonat]] phân hủy thành [[calci oxide]] và [[carbon dioxide]] khi đun nóng. [[Phản ứng hóa học]] như sau:

::<chem>CaCO3 ->[t] CaO + CO2</chem>.

: Phản ứng được sử dụng để tạo ra [[vôi sống]], là một sản phẩm quan trọng trong công nghiệp.
* Một ví dụ khác về phân hủy nhiệt là:

::<chem>2Pb(NO3)2 -> 2PbO + O2 + 4NO2</chem>.

* Một số [[oxide]], đặc biệt là các kim loại có độ [[Độ âm điện|điện ly]] yếu bị phân hủy khi đun nóng đến nhiệt độ đủ cao. Một ví dụ là sự phân hủy [[Thủy ngân điôxít|oxide thủy ngân]] để tạo ra [[Ôxy|oxy]] và [[Thủy ngân|kim loại thủy ngân]]. Phản ứng đã được [[Joseph Priestley]] sử dụng để chuẩn bị mẫu khí oxy lần đầu tiên.
* Khi [[nước]] được làm nóng đến hơn 2000&nbsp;°C, một tỷ lệ nhỏ của nó sẽ phân hủy thành OH, oxy nguyên tử, hydro nguyên tử, O<sub>2</sub> và H<sub>2</sub>.<ref>{{Chú thích tạp chí|last=Baykara|first=S|year=2004|title=Hydrogen production by direct solar thermal decomposition of water, possibilities for improvement of process efficiency|url=https://archive.org/details/sim_international-journal-of-hydrogen-energy_2004-11_29_14/page/1451|journal=International Journal of Hydrogen Energy|volume=29|issue=14|pages=1451–1458|doi=10.1016/j.ijhydene.2004.02.014}}</ref> 
* Hợp chất có nhiệt độ phân hủy cao nhất được biết đến là [[carbon monoxide]] ở 3870°C (7000°F).{{cn|date=August 2010}}

=== Phân hủy nitrat, nitrit và các hợp chất amoni ===

* [[Amoni dichromat]] khi đun nóng thu được [[nitơ oxide]], nước và [[Chromi(II) oxide|chromi(III) oxide]]. 
* [[Amoni nitrat]] khi đun nóng mạnh tạo ra [[dinitơ monoxide]] và nước. 
* [[Amoni nitrit]] khi đun nóng tạo ra khí [[nitơ]] và nước. 
* [[Bari azide]] khi đun nóng thu được kim loại [[bari]] và khí nitơ. 
* [[Natri azide]] khi đun nóng ở 300&nbsp;°C tạo ra kim loại [[natri]] và nitơ. 
* [[Natri nitrat]] khi đun nóng tạo ra [[natri nitrit]] và khí oxy. 
* Các [[hợp chất hữu cơ]] như [[amin]] bậc ba khi đun nóng trải qua [[Hofmann elimination]] và tạo ra các amin thứ cấp và [[alken]].

== Dễ phân hủy ==
Khi các kim loại ở gần đáy của [[Dãy hoạt động hóa học của kim loại|chuỗi phản ứng]], các [[hợp chất]] của chúng thường bị phân hủy dễ dàng ở nhiệt độ cao. Điều này là do các [[Liên kết hóa học|liên kết]] mạnh hơn hình thành giữa các [[nguyên tử]] hướng tới đỉnh của chuỗi phản ứng và liên kết mạnh bị phá vỡ ít dễ dàng hơn. Ví dụ, [[đồng]] ở gần đáy của chuỗi phản ứng và [[đồng(II) sulfat]] (CuSO<sub>4</sub>), bắt đầu phân hủy ở khoảng 200&nbsp;°C, tăng nhanh ở nhiệt độ cao hơn khoảng 560&nbsp;°C. Ngược lại, [[kali]] ở gần đầu chuỗi phản ứng và [[kali sulfat]] (K<sub>2</sub>SO<sub>4</sub>) không bị phân hủy ở [[Nhiệt độ nóng chảy|điểm nóng chảy]] khoảng 1069&nbsp;°C, thậm chí không bị phân hủy ngay cả tại [[Nhiệt độ bay hơi|điểm sôi]] của nó.

== Tham khảo ==
{{Tham khảo}}
[[Thể loại:Nhiệt động lực học]]
[[Thể loại:Phản ứng hóa học]]