Xem mã nguồn của Păng-xê

{{Bảng phân loại
| name = Păng-xê
| image = Pansy Flower.jpg
| regnum = [[Thực vật|Plantae]]
| unranked_divisio = [[Thực vật có hoa|Angiosperms]]
| unranked_classis = [[Thực vật hai lá mầm thật sự|Eudicots]]
| unranked_ordo = [[Nhánh hoa Hồng|Rosids]]
| ordo = [[Bộ Sơ ri|Malpighiales]]
| familia = [[Họ Hoa tím|Violaceae]]
| genus = ''[[Chi Hoa tím|Viola]]''
| sectio = ''Viola'', đoạn ''Melanium''
| species = ''[[Hoa tím tam sắc|V. tricolor]]''
| subspecies = '''''V. t.'' var. ''hortensis'''''
| trinomial = ''Viola tricolor'' var. ''hortensis''
| trinomial_authority = [[Augustin Pyramus de Candolle|DC.]]
| 
}}
[[Tập tin:Life_will_overcome_some_day.jpg|thumb|250px|Bụi hoa păng-xê bên đường]]
'''Păng-xê''' hay '''phăng-xê''', '''hoa bướm''' (tiếng Anh: '''pansy''') là một giống [[Lai (sinh học)|cây lai]] được nuôi trồng đại trà lấy [[hoa]] trang trí.<ref>{{GRIN|''Viola'' × ''wittrockiana''|312231}}</ref> Giống này được lai từ các loài trong đoạn ''Melanium'' (chi [[chi Hoa tím|''Viola'']]), nhất là ''[[Hoa tím tam sắc|Viola tricolor]]'', một loài hoa dại từ khu vực châu Âu và Tây Á.<ref name="Yock03">{{Chú thích tạp chí|last=Yockteng, Jr|first=R.|last2=Ballard|first2=H.E.|last3=Mansion|first3=G.|last4=Dajoz|first4=I.|last5=Nadot|first5=S.|name-list-style=amp|year=2003|title=Relationships among pansies (''Viola'' section ''Melanium'') investigated using ITS and ISSR markers|url=https://archive.org/details/plant-systematics-and-evolution_2003_241_3-4/page/153|journal=Plant Systematics and Evolution|volume=241|issue=3–4|pages=153–170|doi=10.1007/s00606-003-0045-7}}</ref> Ví dụ lai điển hình của păng-xê là ''Viola'' × ''wittrockiana'' Gams ex Nauenb. & Buttler.

== Từ nguyên ==
Trong tiếng Anh, từ "pansy" bắt nguồn từ từ tiếng Pháp '''''pensée''''' (suy nghĩ). Păng-xê ban đầu xuất hiện trong tiếng Anh dưới tên ''Viola'' (màu tím) vào khoảng giữa thế kỷ 15, vì nó được coi là biểu tượng của sự hoài niệm.<ref name="McGlashan1853">McGlashan, James. ''The Dublin University Magazine: A Literary and Political Journal''. Vol. 42. July to December 1853: 286.</ref>

Tại vùng [[Scandinavia]],<ref>[http://linnaeus.nrm.se/flora/di/viola/viola/violtri.html Botanical info on ''Viola tricolor'' in Sweden] {{in lang|sv}}</ref> [[Scotland]] và các nước nói tiếng Đức, păng-xê được biết đến với cái tên là "mẹ kế" (''Stiefmütterchen'').<ref name="Silverthorne2003">Silverthorne, Elizabeth. ''Legends and Lore of Texas Wildflowers''. Texas A&M University Press, 2003.</ref>

Ở Ý, hoa păng-xê có tên gọi là ''flammola'' (đốm lửa nhỏ).<ref name=Dix1829>Dix, Dorothea Lynde. ''The garland of flora''. S. G. Goodrich and co. and Carter and Hendee, 1829.</ref>

==Miêu tả==
Hoa păng-xê vườn có đường kính từ 5 – 8&nbsp;cm (2 – 3&nbsp;in). Hoa có hai cánh hơi chồng lên nhau, hai cánh khác mọc đối diện và một cánh nữa ở dưới có ngạnh đâm ra từ giữa hoa. Các cánh hoa thường màu trắng, vàng, đỏ tía hoặc xanh dương.<ref>{{chú thích tạp chí|last1=Diderot|first1=Denis|title=Viola, pansy|url=http://quod.lib.umich.edu/cgi/t/text/text-idx?c=did;cc=did;rgn=main;view=text;idno=did2222.0002.251|journal=Encyclopedia of Diderot & d'Alembert - Collaborative Translation Project|access-date =ngày 1 tháng 4 năm 2015|date = ngày 15 tháng 4 năm 2013}}</ref> Cây mọc cao tới khoảng 23&nbsp;cm (9&nbsp;in), ưa nắng và nước.

== Sâu bệnh ==
=== Rệp ===
Các loài rệp trong họ [[Aphidoidea]] đôi khi sinh sống trên cây păng-xê. Có thể dùng nước xà phòng pha loãng hoặc thuốc trừ sâu để diệt rệp.

===Nấm===
Cây có thể bị nấm xâm nhập, với biểu hiện là các đốm đen cùng với những sợi tơ trắng bao quanh mặt lá.

== Hình ảnh ==
<gallery perrow="4">
Tập tin:"Pensées" literally thoughts, from Grevenmacher, LU.jpg|Hoa păng xê (''Viola × wittrockiana'')
Tập tin:YA-Viola.jpg|Hoa păng-xê và cánh hoa tạo dáng giống như khuôn mặt
Tập tin:Unknown flower-9.jpg
Tập tin:P-ANSIES.jpg|Păng-xê vàng
Tập tin:Pansy-1.jpg|Păng-xê lai
Tập tin:Pansy-2.jpg|Păng-xê lai
Tập tin:Pink Viola cultivar, with deepr tone at petal centres.jpg|Păng-xê lai
Tập tin:Pansy-5.jpg|Păng-xê lai
Tập tin:Pansy-6.jpg|Păng-xê lai
</gallery>

==Tham khảo==
{{tham khảo}}

==Liên kết ngoài==
* {{Thể loại Commons nội dòng}}
* [http://www.pansyflowers.com/ PansyFlowers.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190528184206/http://pansyflowers.com/ |date=2019-05-28 }}, information about pansies
{{Kiểm soát tính nhất quán}}
{{Taxonbar}}

[[Thể loại:Chi Hoa tím]]
[[Thể loại:Thực vật vườn]]