Xem mã nguồn của Phép khử Gauss-Jordan

{{Thiếu nguồn gốc|date=tháng 12 năm 2025}}

'''Phương pháp khử Gauss-Jordan''' dùng cách khử dần các ẩn để đưa hệ phương trình đã cho về một dạng ma trận đường chéo rồi giải hệ phương trình này, không phải tính một [[định thức]] nào.

== Phương pháp này được thực hiện qua các bước sau ==
- Bước 1<strong>: </strong>Dùng phương trình đầu tiên để khử x<sub>1<math>x1</math></sub> trong n-1 phương trình còn lại, cách làm tương tự như phương pháp khử để tính định thức... (Để cho công thức đơn giản, trước khi khử ta có thể chia phương trình thứ nhất cho a(11)).

Cụ thể để khử ''x''<sub>1</sub> ở hàng thứ ''k'' (''k'' = 2, 3,...,''n'') ta phải tính lại các hệ số ''a''<sub>(''kj'')</sub> ở hàng thứ k

(''j'' = 1, 2,..., ''n''+1) như sau: ''a''<sub>''kj''</sub>= a<sub>''kj''</sub> – ''a''<sub>1''j''</sub> * ''a''<sub>''k''1</sub>/''a''<sub>11</sub>
...

- Bước i<strong>: </strong>Dùng phương trình i để khử x<sub>i</sub> trong các phương trình thứ 1, 2, ''i''–1, ''i''+1, ''i''+2,..., ''n''.

(Để cho công thức đơn giản, trước khi khử ta có thể chia phương trình thứ ''i'' cho ''a''<sub>''ii''</sub>)

Cụ thể để khử xi ở hàng thứ ''k'' (k = 1, 2, ''i''–1, ''i''+1, ''i''+2,..., ''n'') ta phải tính lại các hệ số ''a''<sub>''kj''</sub> ở hàng thứ ''k'' (''j'' = i,..., ''n''+1) như sau: ''a''<sub>''kj''</sub> = ''a''<sub>''kj''</sub> – ''a''<sub>''ij''</sub> * ''a''<sub>''ki''</sub> / ''a''<sub>''ii''</sub>
...

- Bước ''n''<strong>: </strong>Dùng phương trình thứ ''n'' để khử x<sub>n</sub> trong phương trình thứ 1, 2,..., ''n''–1. (Để cho công thức đơn giản, trước khi khử ta có thể chia phương trình thứ ''n'' cho ''a''<sub>(''nn'')</sub>)

Cụ thể để khử ''x''<sub>''n''</sub> ở hàng thứ ''k'' (''k'' = 1, 2,..., ''n''–1) ta phải tính lại các hệ số ''a''<sub>''kj''</sub> ở hàng thứ ''k'' (''j'' = ''n'', ''n''+1) như sau: ''a''<sub>''kj''</sub> = ''a''<sub>''kj''</sub> – ''a''<sub>''nj''</sub> * ''a''<sub>''kn''</sub> / ''a''<sub>''nn''</sub>

Tương tự phép khử Gauss tại mỗi bước, trước khi khử ta phải chọn trụ tối đại. Cụ thể tại bước i ta luôn chọn hàng có phần tử ari có [[giá trị tuyệt đối]] lớn nhất rồi đổi cho hàng thứ ''i'7 cho hàng thứ ''r''.

Hệ phương trình sau khi khử có dạng:

''a''<sub>11</sub> ''x''<sub>1</sub> = ''b''<sub>1</sub>

''a''<sub>22</sub> ''x''<sub>2</sub> = ''b''<sub>2</sub>
..........

ann xn = bn

Hoặc (Nếu tại các bước (bước i) ta chia cho hệ số ''a''<sub>ii</sub>):

''x''<sub>1</sub> = ''b''<sub>1</sub>

''x''<sub>2</sub> = ''b''<sub>2</sub>
..........

''x''<sub>''n''</sub> = ''b''<sub>''n''</sub>

Tức là ta đã có các nghiệm mà không cần phải tính toán thêm.

Cũng như trong phương pháp khử Gauss, khi cài đặt trên máy tính ta dùng một mảng a thay cho cả ma trận A và vec tơ b.

== Ví dụ:Giải hệ phương trình sau bằng phương pháp khử Gauss-Jordan ==
2''x''<sub>1</sub> + 3''x''<sub>2</sub> + ''x''<sub>3</sub> = 11

-''x''<sub>1</sub> + 2''x''<sub>2</sub> - ''x''<sub>3</sub> = 0

3''x''<sub>1</sub>          + 2''x''<sub>3</sub> = 9

Bước 1: Hệ phương trình trên tương đương với

3''x''<sub>1</sub> + 2''x''<sub>3</sub> = 9

''x''<sub>1</sub> – 2''x''<sub>2</sub>  = 0

2''x''<sub>1</sub> + 3''x''<sub>2</sub> + ''x<sub>3</sub> = 11

Bước 1:

3''x''<sub>1</sub> + 0 + 2''x''<sub>3</sub> = 9

2''x''<sub>2</sub> – ''x''<sub>3</sub>/3 = 3

3''x''<sub>2</sub> – ''x''<sub>3</sub>//3 = 5

''h''<sub>1</sub> = ''h''<sub>1</sub>; ''h''<sub>2</sub> = ''h''<sub>2</sub> + ''h''<sub>1</sub>/3; 3 = ''h''<sub>3</sub> – 2''h''<sub>1</sub>/3;

Bước 2:

3''x''<sub>1</sub> + 0 + 2''x''<sub>3</sub> = 9

3''x''<sub>2</sub> – ''x''<sub>3</sub>/3 = 5

2''x''<sub>2</sub> – ''x''<sub>3</sub>/3 = 3

''h''<sub>1</sub> = ''h''<sub>1</sub>; ''h''<sub>2</sub> = ''h''<sub>3</sub>; ''h''<sub>3</sub> = ''h''<sub>2</sub>

3''x''<sub>1</sub> + 0 + 2''x''<sub>3</sub> = 9

3''x''<sub>2</sub> – ''x''<sub>3</sub>/3 = 5

–''x''<sub>3</sub>/9 = –1/3

''h''<sub>1</sub> = ''h''<sub>1</sub>; ''h''<sub>2</sub> = ''h''<sub>2</sub>; ''h''<sub>3</sub> = ''h''<sub>3</sub> – 2''h''<sub>2</sub>/3

Bước 3:

Vậy

3''x''<sub>1</sub> + 0 + 0 = 3

3''x''<sub>2</sub> – 0 = 6

–x<sub>3</sub>/9 = –1/3

''x''<sub>1</sub> = 1; ''x''<sub>2</sub> = 2; ''x''<sub>3</sub> = 3

''h''<sub>1</sub> = ''h''<sub>1</sub> – 2''h''<sub>3</sub>/(–1/9); ''h''<sub>2</sub> = ''h''<sub>2</sub> – (1/3)''h''<sub>3</sub>/(–1/9); ''h''<sub>3</sub> = ''h''<sub>3</sub>/(–1/9);
==Xem thêm==
*[[Phép khử Gauss]]
==Tham khảo==
{{tham khảo}}

[[Thể loại:Đại số tuyến tính]]