Xem mã nguồn của Phương Mây

{{Thông tin nghệ sĩ
| nền = diễn viên sân khấu
| tiền tố = [[Nghệ sĩ Ưu tú]]
| tên = Phương Mây
| hình = Phuong may.jpg
| chú thích hình = Nghệ sĩ Ưu tú Phương Mây
| tên khai sinh = Bùi Thị Phương Mây
| ngày sinh = {{Năm sinh và tuổi|1976}}
| nơi sinh = [[Hải Dương (tỉnh)|Hải Dương]]
| quốc tịch = {{VIE}}
| nghề ngiệp = Diễn viên sân khấu
| lĩnh vực hoạt động = [[Chèo]]
| dân tộc = Kinh
| danh hiệu = [[Nghệ sĩ Ưu tú]] (2015)
| đào tạo = 
| năm hoạt động sân khấu = 1994 - nay
| đoàn kịch = [[Nhà hát Chèo Hà Nội]]
| giải thưởng sân khấu = [[#Thành tích|Danh sách]]
}}
'''Phương Mây''' tên thật là Bùi Thị Phương Mây, là nữ [[nghệ sĩ ưu tú]] (NSƯT) nổi tiếng của làng chèo Việt Nam. Chị được khán giả yêu mến và biết đến nhiều qua các vai diễn như ''Cúc Hoa'' trong vở ''"Phạm Công, Cúc Hoa"'', ''Tấm'' trong vở ''"[[Tấm Cám]]"'', ''Thị Kính'' trong vở ''"Quan âm Thị Kính"'', ''Hà'' trong vở ''"Người tử tù năm ấy"'',<ref name="cand.com.vn">{{Chú thích web |date=2009-09-20 |title=Diễn viên chèo Phương Mây: Yêu nghề, nghề chẳng phụ |url=https://cand.com.vn/van-hoa/Dien-vien-cheo-Phuong-May-Yeu-nghe-nghe-chang-phu-i150735/ |access-date=2025-12-30 |website=CAND}}</ref>....

== Tiểu sử ==
NSƯT Phương Mây sinh ngày 28 tháng 8 năm 1976 tại Hải Dương - một trong bốn cái nôi truyền thống về nghệ thuật [[Chèo]] dân gian và có bố mẹ đều là những nghệ sĩ trong đội hát Chèo của thôn, xã.

Từ nhỏ, NSƯT Phương Mây đã tham gia các lớp học chèo ở địa phương nên đã giúp cho chị nuôi một quyết tâm theo nghiệp chèo một cách mạnh mẽ. NSƯT Phương Mây chia sẻ: ''"Có lẽ là sự may mắn khi được sinh ra trong một gia đình có truyền thống. Thuở nhỏ, tôi đã theo bố mẹ đi khắp nơi để xem họ biểu diễn. Dù chỉ là đội Chèo nhỏ của thôn, không có sự đầu tư kĩ càng như những đội Chèo chuyên nghiệp nhưng họ thật sự làm vì tình yêu và đam mê với Chèo. Và đó là cái nôi đã nuôi dưỡng tôi trở thành một Phương Mây như bây giờ"''<ref>{{Chú thích web |date=2023-07-02 |title=NSƯT Phương Mây: Gần 30 năm "giữ hồn" Chèo truyền thống |url=https://laodongthudo.vn/nsut-phuong-may-gan-30-nam-giu-hon-cheo-truyen-thong-157771.html |access-date=2025-12-30 |website=Lao động thủ đô}}</ref>''.''

Năm 16 tuổi, Phương Mây theo học tại trường trung cấp nghệ thuật của tỉnh. Sau khi tốt nghiệp, chị về đoàn chèo Hưng Yên được 4 năm, sau đó chuyển lên [[Nhà hát Chèo Hà Nội]].

== Sự nghiệp ==
NSƯT Phương Mây có khuôn mặt và tính cách hợp với những vai đào chính nên từ trước tới nay chị luôn vào những vai chính diện, với những vai đào chính như: Cúc Hoa trong vở "Phạm Công, Cúc Hoa", Tấm trong vở "Tấm Cám", Thị Kính trong vở "[[Quan Âm Thị Kính (vở chèo)|Quan âm Thị Kính]]", Hà trong vở " Người tử tù năm ấy", Châu Long trong vở "Lưu Bình, Dương Lễ", My Tiêu trong vở "Chuyện tình Ca Tum và My Tiêu",<ref>{{Chú thích web |date=2024-01-29 |title=Nghệ sĩ ưu tú Phương Mây và những thành công trên con đường nghệ thuật  truyền thống |url=https://sovhtt.hanoi.gov.vn/nghe-si-uu-tu-phuong-may-va-nhung-thanh-cong-tren-con-duong-nghe-thuat-truyen-thong/ |access-date=2025-12-30 |website=Sở Văn hoá và thể thao Thành phố Hà Nội}}</ref>....

Trong chặng đường đồng hành với [[Nhà hát Chèo Hà Nội]], chị cũng đã có những đóng góp tích cực vào công cuộc xây dựng Nhà hát cũng như phát triển, quảng bá nghệ thuật Chèo. Đầu năm 2023, chị cùng Nhà hát Chèo Hà Nội tham gia Đề án "''Giới thiệu và biểu diễn các vở diễn được chuyển thể từ các tác phẩm văn học nổi tiếng của Việt Nam và thế giới có trong chương trình giáo dục phổ thông tại các trường học của thành phố Hà Nội giai đoạn 2022 - 2030"''. Mục tiêu của đề án là mong muốn đem nghệ thuật Chèo đến gần hơn với công chúng Thủ đô thông qua các câu truyện cổ tích, từ đó sáng tạo, cải biến để phù hợp hơn với giới trẻ<ref>{{Chú thích web |date=2023-10-20 |title=NSƯT Phương Mây - người giữ lửa cho nghệ thuật chèo |url=https://hanoionline.vn/nsut-phuong-may-nguoi-giu-lua-cho-nghe-thuat-cheo-trang-van-hoc-nghe-thuat-20102023-198826.htm |access-date=2025-12-30 |website=Đài phát thanh & truyền hình Hà Nội}}</ref>.

Bên cạnh việc thực hiện các vai diễn trên sân khấu, chị cũng tham gia các buổi biểu diễn trên phố đi bộ cuối tuần để gắn kết gần hơn với khán giả Thủ đô. Không yêu cầu cao như trên sân khấu, nhưng với giọng hát ngọt ngào, NSƯT Phương Mây đã dễ dàng thu hút được lượng lớn người yêu mến.

Bên cạnh đó, để đưa nghệ thuật chèo đến gần hơn với công chúng, đặc biệt là giới trẻ, NSƯT Phương Mây lập kênh YouTube riêng để giới thiệu chèo<ref>{{Chú thích web |date=2024-03-26 |title=Người thổi gió mới cho chèo trên mạng xã hội |url=https://nhandan.vn/nguoi-thoi-gio-moi-cho-cheo-tren-mang-xa-hoi-post801664.html |access-date=2025-12-30 |website=Báo Nhân Dân}}</ref>. Chị thay đổi cách tiếp cận, giữ làn điệu cổ nhưng đặt lời mới dễ hiểu. Nữ nghệ sĩ chọn các chủ đề gần gũi như tình yêu, mùa xuân, cha mẹ, Phật pháp..., "''vẫn giữ làn điệu cổ nhưng đặt lời mới cho hợp thời, giúp người nghe đỡ chán"'', chị giải thích<ref>{{Chú thích web |date=2025-03-07 |title=Nỗi đau xé lòng của NSƯT Phương Mây: Con khóc ôm chân, không cho mẹ đi diễn |url=https://vietnamnet.vn/noi-dau-xe-long-cua-nsut-phuong-may-con-khoc-om-chan-khong-cho-me-di-dien-2374276.html |access-date=2025-12-30 |website=Vietnamnet}}</ref>.

== Thành tích ==

=== Giải thưởng ===
Trong gần 30 năm hoạt động nghệ thuật, NSƯT Phương Mây đã đạt được những thành công nhất định, cũng như có nhiều đóng góp quan trọng cho sự nghiệp chung của làng Chèo Việt Nam<ref name="cand.com.vn"/>.

* Giải Nhất toàn tỉnh Hưng Yên giọng hát hay trên sóng phát thanh
* Huy chương Vàng Hội diễn hát dân ca năm 2002
* Giải C Hội diễn tài năng trẻ toàn quốc năm 2007
* Giải B trong Liên hoan dân ca trên sóng truyền hình toàn quốc năm 2007 với Làn điệu Ngâm bốn mùa và luyện 5 cung
* Giải Nhất trong Cuộc thi Tài năng diễn viên Chèo, Tuồng và Dân ca kịch toàn quốc năm 2023 với vai diễn Thị Phương trong vở "Trương Viên"

=== Danh hiệu ===

* Năm 2015 được Chủ tịch nước phong tặng danh hiệu cao quý Nghệ sĩ Ưu tú (NSƯT)
* Năm 2023 là 1 trong 4 nghệ sĩ tiêu biểu của Hà Nội được Bộ VHTTDL vinh danh tại Chương trình Vinh danh các gương mặt nghệ sĩ tiêu biểu và một số cuốn sách nổi bật lĩnh vực nghệ thuật biểu diễn, văn học<ref>{{Chú thích web |date=2024-01-15 |title=Nghệ sĩ vinh dự, tự hào được ghi nhận tại Chương trình giới thiệu các gương mặt nghệ sĩ tiêu biểu |url=https://bvhttdl.gov.vn/nghe-si-vinh-du-tu-hao-duoc-ghi-nhan-tai-chuong-trinh-gioi-thieu-cac-guong-mat-nghe-si-tieu-bieu-20240114112418954.htm |access-date=2025-12-30 |website=Bộ Văn hoá, thể thao và du lịch}}</ref>

== Tham khảo ==
<references />

== Liên kết ngoài ==

* [https://www.youtube.com/channel/UCk-W4Tj_7uPAe5iuwl6aR-Q Kênh youtube chính thức]
* [https://www.facebook.com/nsutphuongmay/ Facebook chính thức]

[[Thể loại:Nghệ sĩ chèo]]
[[Thể loại:Nghệ sĩ ưu tú Việt Nam]]
[[Thể loại:Nhân vật còn sống]]
[[Thể loại:Sinh năm 1976]]