Xem mã nguồn của Phan Văn Khỏe

{{Viên chức
| tên = Phan Văn Khỏe
| hình =
| cỡ hình =
| miêu tả =
| ngày sinh = [[1901]]
| nơi sinh = [[Cai Lậy (huyện)|Cai Lậy]], [[Mỹ Tho (tỉnh)|Mỹ Tho]]
| nơi ở = 
| ngày chết = [[7 tháng 3]], [[1946]]
| nơi chết = [[Cai Lậy (huyện)|Cai Lậy]], [[Mỹ Tho (tỉnh)|Mỹ Tho]]
| chức vụ = Bí thư [[Tỉnh ủy Tiền Giang|Tỉnh ủy Mỹ Tho]]
| bắt đầu = Tháng 4, [[1940]]
| kết thúc = Tháng 7, [[1941]]
| tiền nhiệm = 
| kế nhiệm = 
| địa hạt = {{VIE}}
| phó chức vụ = 
| phó viên chức = 
| chức vụ 2 = Bí thư [[Xứ ủy Nam Kỳ]]
| bắt đầu 2 = Tháng 1, 1941
| kết thúc 2 = Tháng 7, 1941
| tiền nhiệm 2 = [[Tạ Uyên]]
| kế nhiệm 2 = [[Dương Quang Đông]] (Xứ ủy Tiền Phong)<br>[[Trần Văn Vi]] (Xứ ủy Giải Phóng)
| địa hạt 2 = {{VIE}}
| phó chức vụ 2 =
| phó viên chức 2 =
| chức vụ 3 = [[Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh (Việt Nam)|Chủ tịch Ủy ban nhân dân cách mạng]] [[Mỹ Tho (tỉnh)|tỉnh Mỹ Tho]]
| bắt đầu 3 = 23 tháng 11, 1940
| kết thúc 3 = 12 tháng 1, 1941
| tiền nhiệm 3 = ''đầu tiên''
| kế nhiệm 3 = [[Trần Vinh Hiển|Trần Văn Hiển]]
| địa hạt 3 = {{VIE}}
| phó chức vụ 3 =
| phó viên chức 3 =
| đa số =
| đảng = [[Đảng Cộng sản Việt Nam]]
| nghề =
| giáo dục =
| học trường =
| học vị =
| dân tộc = [[Người Kinh|Kinh]]
| đạo =
| chữ ký =
| họ hàng =
| cha =
| mẹ =
| vợ =
| chồng =
| kết hợp dân sự =
| con =
| website =
| chú thích =
}}
'''Phan Văn Khỏe''' (1901–1946), bí danh '''Tư Mỹ''', là một nhà cách mạng Việt Nam, từng đảm nhiệm vai trò Bí thư [[Tỉnh ủy Tiền Giang|Tỉnh ủy Mỹ Tho]], Bí thư [[Xứ ủy Nam Kỳ]] của [[Đảng Cộng sản Việt Nam]], [[Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh (Việt Nam)|Chủ tịch Ủy ban nhân dân cách mạng tỉnh]] [[Mỹ Tho (tỉnh)|Mỹ Tho]] trong [[Khởi nghĩa Nam Kỳ]].

== Thân thế ==
Phan Văn Khỏe sinh năm 1901 trong một gia đình nông dân nghèo ở xóm Cống Huế, làng Mỹ Hạnh Đông, tổng Lợi Trinh, quận [[Cai Lậy (huyện)|Cai Lậy]], tỉnh [[Mỹ Tho (tỉnh)|Mỹ Tho]], nay là nay là xã [[Tân Phú, Đồng Tháp|Tân Phú]], tỉnh [[Đồng Tháp]] (trước 2025 thuộc xã [[Mỹ Hạnh Đông]], thị xã [[Cai Lậy (thị xã)|Cai Lậy]], tỉnh [[Tiền Giang]]). Dù xuất thân không được khá giả, lại là đứa con thứ tư trong gia đình, nhưng ông vẫn được lo học hành đầy đủ.<ref name="thanhuytphcm">{{chú thích web|url=https://thanhuytphcm.vn/tin-tuc/dong-chi-phan-van-khoe-niem-tu-hao-cua-nhan-dan-nam-bo-1491879594|tiêu đề=Đồng chí Phan Văn Khỏe - Niềm tự hào của nhân dân Nam Bộ|tác giả=Phòng Lý luận chính trị - Lịch sử Đảng, Ban Tuyên giáo Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh|website=Trang tin điện tử Đảng bộ Thành phố Hồ Chí Minh|url lưu trữ=https://web.archive.org/web/20220409162908/https://thanhuytphcm.vn/tin-tuc/dong-chi-phan-van-khoe-niem-tu-hao-cua-nhan-dan-nam-bo-1491879594|ngày lưu trữ=2022-04-09|url-status=live|ngày=2021-06-22|nhà xuất bản=|ngày truy cập=2022-04-09|ngôn ngữ=vi}}</ref><ref name="tuyengiaotiengiang 1">{{chú thích web|url=https://tuyengiaotiengiang.vn/news/Lich-su-truyen-thong/Dong-chi-Phan-Van-Khoe-Nguoi-chien-si-cong-san-tieu-bieu-cua-que-huong-Tien-Giang-2743/|tiêu đề=Đồng chí Phan Văn Khỏe - Người chiến sĩ cộng sản tiêu biểu của quê hương Tiền Giang|tác giả=Lê Văn Tý|website=Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy Tiền Giang|url lưu trữ=https://web.archive.org/web/20220402180721/https://tuyengiaotiengiang.vn/news/Lich-su-truyen-thong/Dong-chi-Phan-Van-Khoe-Nguoi-chien-si-cong-san-tieu-bieu-cua-que-huong-Tien-Giang-2743/|ngày lưu trữ=2022-04-02|url-status=live|ngày=2021-03-09|nhà xuất bản=|ngày truy cập=2022-04-09|ngôn ngữ=vi}}</ref><ref name="tuyengiaotiengiang 2">{{chú thích web|url=https://tuyengiaotiengiang.vn/news/Thong-tin-cong-tac-Tuyen-giao/De-cuong-tuyen-truyen-tuong-niem-75-nam-Ngay-mat-cua-dong-chi-Phan-Van-Khoe-nguyen-Bi-thu-Xu-uy-Nam-ky-07-3-1946-07-3-2021-2741/|tiêu đề=Đề cương tuyên truyền tưởng niệm 75 năm Ngày mất của đồng chí Phan Văn Khỏe, nguyên Bí thư Xứ ủy Nam kỳ (07/3/1946 - 07/3/2021)|tác giả=Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy Tiền Giang|website=Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy Tiền Giang|url lưu trữ=https://web.archive.org/web/20220402180711/https://tuyengiaotiengiang.vn/news/Thong-tin-cong-tac-Tuyen-giao/De-cuong-tuyen-truyen-tuong-niem-75-nam-Ngay-mat-cua-dong-chi-Phan-Van-Khoe-nguyen-Bi-thu-Xu-uy-Nam-ky-07-3-1946-07-3-2021-2741/|ngày lưu trữ=2022-04-02|url-status=live|ngày=2021-03-10|nhà xuất bản=|ngày truy cập=2022-04-09|ngôn ngữ=vi}}</ref>

== Cuộc đời ==
Năm 1928, ông gia nhập [[Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên]], sau đó là Đảng viên của [[An Nam Cộng sản Đảng]] (1929), rồi là [[Đảng Cộng sản Việt Nam]] (tức [[Đảng Cộng sản Đông Dương]], 1930).<ref name="tuyengiaotiengiang 2"/><ref name="nhandan">{{chú thích web|url=https://nhandan.vn/tin-tuc-su-kien/dong-chi-phan-van-khoe-nguoi-chien-si-cong-san-kien-cuong-cua-nam-ky-293775/|tiêu đề=Đồng chí Phan Văn Khỏe - Người chiến sĩ cộng sản kiên cường của Nam Kỳ|tác giả=Từ Anh Tuấn|website=Báo Nhân Dân|url lưu trữ=https://web.archive.org/web/20220402180718/https://nhandan.vn/tin-tuc-su-kien/dong-chi-phan-van-khoe-nguoi-chien-si-cong-san-kien-cuong-cua-nam-ky-293775/|ngày lưu trữ=2022-04-02|url-status=live|ngày=2017-05-26|nhà xuất bản=|ngày truy cập=2022-04-09|ngôn ngữ=vi}}</ref>

Tháng 4 năm 1930, ông được [[Tỉnh ủy Tiền Giang|Tỉnh ủy Mỹ Tho]] phân công phụ trách quận Cai Lậy. Năm 1933, ông được bầu vào Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Mỹ Tho, rồi Phó Bí thư Tỉnh ủy Mỹ Tho. Cuối năm 1936, ông được bầu làm Ủy viên [[Xứ ủy Nam Kỳ]], phụ trách các tỉnh [[Tân An (tỉnh)|Tân An]], Mỹ Tho, [[Gò Công (tỉnh)|Gò Công]], [[Bến Tre (tỉnh)|Bến Tre]], [[Sa Đéc (tỉnh)|Sa Đéc]].<ref name="tuyengiaotiengiang 1"/> Tháng 4 năm 1940, Xứ ủy Nam Kỳ họp ở [[Bến Lức (huyện)|Bến Lức]] ([[Tân An (tỉnh)|Tân An]]), thông qua "Đề cương chuẩn bị bạo động", Phan Văn Khỏe được chỉ định làm Ủy viên Thường vụ Xứ ủy kiêm Bí thư Tỉnh ủy Mỹ Tho để chuẩn bị khởi nghĩa.<ref name="baoapbac">{{chú thích web|url=http://baoapbac.vn/chinh-tri/201705/phan-van-khoe-nguoi-chien-si-cong-san-kien-cuong-739100/|tiêu đề=Phan Văn Khỏe - người chiến sĩ cộng sản kiên cường|tác giả=Trần Kim Trát|website=Báo Ấp Bắc|url lưu trữ=https://web.archive.org/web/20180620020611/http://baoapbac.vn/chinh-tri/201705/phan-van-khoe-nguoi-chien-si-cong-san-kien-cuong-739100/|ngày lưu trữ=2018-06-20|url-status=live|ngày=2017-05-24|nhà xuất bản=|ngày truy cập=2022-04-10|ngôn ngữ=vi}}</ref>

Tháng 7 năm 1940, Hội nghị toàn xứ tổ chức ở Tân Hương ([[Châu Thành (huyện Tiền Giang)|Châu Thành, Mỹ Tho]]) đã bầu [[Tạ Uyên]] làm Bí thư Xứ ủy Nam Kỳ, Phan Văn Khỏe và [[Lê Văn Khương]] làm Ủy viên Thường vụ Xứ ủy, Phan Văn Bảy, [[Quản Trọng Hoàng]], Phạm Thái Bường, Dương Công Nữ, [[Thái Văn Đẩu]], Phạm Hồng Thám làm Xứ ủy viên.<ref>{{chú thích web|url=http://baoapbac.vn/van-hoa-nghe-thuat/202006/nha-ong-ba-nam-dem-noi-dien-ra-hoi-nghi-xu-uy-nam-ky-mo-rong-nam-1940-901509/|tiêu đề=Nhà ông, bà Năm Dẹm: Nơi diễn ra Hội nghị Xứ Ủy Nam kỳ mở rộng năm 1940|tác giả=Gia Tuệ|website=Báo Ấp Bắc|url lưu trữ=https://web.archive.org/web/20220410170747/http://baoapbac.vn/van-hoa-nghe-thuat/202006/nha-ong-ba-nam-dem-noi-dien-ra-hoi-nghi-xu-uy-nam-ky-mo-rong-nam-1940-901509/|ngày lưu trữ=2022-04-10|url-status=live|ngày=2020-06-11|nhà xuất bản=|ngày truy cập=2022-04-10|ngôn ngữ=vi}}</ref>

Tháng 11 năm 1940, [[khởi nghĩa Nam Kỳ]] bùng nổ, với tư cách là Trưởng ban Khởi nghĩa tỉnh Mỹ Tho, Phan Văn Khỏe đã trực tiếp chỉ huy cuộc khởi nghĩa ở quận Cai Lậy. Khởi nghĩa ở Mỹ Tho thành công, thành lập được chính quyền nhân dân, Ủy ban nhân dân cách mạng tỉnh Mỹ Tho được thành lập do Trưởng ban Khởi nghĩa làm Chủ tịch.<ref>{{chú thích web|url=http://baoapbac.vn/chinh-tri/202011/5-thanh-tuu-cua-cuoc-khoi-nghia-thang-11-1940-o-tinh-my-tho-913638/|tiêu đề=5 thành tựu của cuộc khởi nghĩa tháng 11-1940 ở tỉnh Mỹ Tho|tác giả=Lê Văn Tý|website=Báo Ấp Bắc|url lưu trữ=https://web.archive.org/web/20220410173145/http://baoapbac.vn/chinh-tri/202011/5-thanh-tuu-cua-cuoc-khoi-nghia-thang-11-1940-o-tinh-my-tho-913638/|ngày lưu trữ=2022-04-10|url-status=live|ngày=2020-11-16|nhà xuất bản=|ngày truy cập=2022-04-10|ngôn ngữ=vi}}</ref><ref>{{chú thích web|url=https://nhandan.vn/tin-tuc-su-kien/tien-giang-to-chuc-ky-niem-80-nam-nam-ky-khoi-nghia-625467/|tiêu đề=Tiền Giang tổ chức kỷ niệm 80 năm Nam Kỳ Khởi Nghĩa|tác giả=Nguyễn Sự|website=Báo Nhân Dân|url lưu trữ=https://web.archive.org/web/20220410173301/https://nhandan.vn/tin-tuc-su-kien/tien-giang-to-chuc-ky-niem-80-nam-nam-ky-khoi-nghia-625467/|ngày lưu trữ=2022-04-10|url-status=live|ngày=2020-11-23|nhà xuất bản=|ngày truy cập=2022-04-10|ngôn ngữ=vi}}</ref>

Ngay sau đó, thực dân Pháp tập trung đàn áp, cuộc khởi nghĩa thất bại. Các cơ sở Đảng và quần chúng bị khủng bố dã man, từ Xứ ủy Nam Kỳ cho đến hầu hết các Tỉnh ủy, Quận ủy, Chi bộ đều bị vỡ. Tháng 1 năm 1941, các Xứ ủy viên chưa bị bắt đã mở hội nghị Xứ ủy mở rộng tại làng Đa Phước ([[Cần Giuộc (huyện)|Cần Giuộc]], [[Chợ Lớn (tỉnh)|Chợ Lớn]]), tổ chức lại Xứ ủy Nam Kỳ gồm 11 người: Phan Văn Khỏe, [[Phan Văn Bảy]], [[Phạm Thái Bường]], [[Dương Công Nữ]], [[Nguyễn Văn Tiếp]], [[Nguyễn Văn Kỉnh]], [[Phạm Hồng Thám]], [[Phạm Văn Sàng]], [[Ngô Tám]], [[Nguyễn Văn Trọng (Thái Dương)|Nguyễn Văn Trọng]], [[Lưu Nhơn Sâm|Lưu Ngân Sâm]]. Phan Văn Khỏe được bầu làm Bí thư Xứ ủy Nam Kỳ. Xứ ủy ra báo ''Giải Phóng'' để dẫn dắt phong trào, khôi phục lại lực lượng.<ref name="thanhuytphcm"/> Không lâu sau, trên đường đi Bến Tre công tác, ông bị Pháp bắt và lưu đày ở [[Côn Đảo]].<ref name="tuyengiaotiengiang 1"/><ref name="tuyengiaotiengiang 2"/><ref name="baoapbac"/>

[[Cách mạng Tháng Tám]] (1945) thành công, ông cùng các tù chính trị Côn Đảo được chính quyền cách mạng đón về đất liền.<ref name="baoapbac"/> Ông tiếp tục đảm nhận vai trò đặc phái viên của Xứ ủy Nam Bộ và [[Liên Tỉnh ủy Trung Nam Bộ]], liên lạc với [[Trần Văn Trà]], [[Nguyễn Văn Vịnh]] xây dựng [[chiến khu Đồng Tháp Mười]]. Tháng 3 năm 1946, ông bị quân Pháp bắt giữ ở quận [[Cái Bè (huyện)|Cái Bè]], giải về Cai Lậy tra khảo. Cuối cùng, quân Pháp thủ tiêu ông ở bãi tha ma gò Bà Đội Phận phía đông chợ Cai Lậy (nay là Khu phố 1, [[Cai Lậy (phường)|phường 4, Cai Lậy]], [[Tiền Giang]]).<ref name="thanhuytphcm"/><ref name="tuyengiaotiengiang 2"/> Di hài của ông đã được cải táng về Nghĩa trang liệt sĩ tỉnh Tiền Giang.<ref name="baoapbac"/>

== Gia đình ==
Em trai ông là [[Út Nam]] cũng tham gia hoạt động cách mạng, bị bắt đi đày [[Côn Đảo]] và chết ở đó. Con trai ông là [[Phan Văn Lữ]] cũng bị thực dân Pháp bắt giữ và tra tấn đến chết trong [[bót Catinat]] ([[Sài Gòn]]).<ref name="tuyengiaotiengiang 1"/>

== Vinh danh ==
Ngày 30 tháng 5 năm 1998, Phan Văn Khỏe được Chủ tịch nước Việt Nam truy tặng [[Huân chương Hồ Chí Minh]].<ref>{{chú thích web|url=http://www.thtg.vn/hoi-thao-khoa-hoc-dong-chi-phan-van-khoe-nguoi-chien-si-cong-san-kien-cuong-cua-nam-ky/|tiêu đề=Hội thảo khoa học đồng chí Phan Văn Khỏe – Người chiến sĩ cộng sản kiên cường của Nam Kỳ|tác giả=Trần Lương|website=Đài Phát thanh - Truyền hình Tiền Giang|url lưu trữ=https://web.archive.org/web/20220402180707/http://www.thtg.vn/hoi-thao-khoa-hoc-dong-chi-phan-van-khoe-nguoi-chien-si-cong-san-kien-cuong-cua-nam-ky/|ngày lưu trữ=2022-04-02|url-status=live|ngày=2017-05-26|nhà xuất bản=|ngày truy cập=2022-04-09|ngôn ngữ=vi}}</ref><ref>{{chú thích web|url=http://tuyengiaoangiang.vn/lich-su-dang/4292-hoi-thao-khoa-hoc-dong-chi-phan-van-khoe-nguoi-chien-si-cong-san-kien-cuong-cua-nam-ky.html|tiêu đề=Hội thảo khoa học: Đồng chí Phan Văn Khỏe - Người chiến sĩ cộng sản kiên cường của Nam kỳ|tác giả=Trúc Quỳnh|website=Trang thông tin điện tử Tuyên giáo An Giang|url lưu trữ=https://web.archive.org/web/20220402182238/http://tuyengiaoangiang.vn/lich-su-dang/4292-hoi-thao-khoa-hoc-dong-chi-phan-van-khoe-nguoi-chien-si-cong-san-kien-cuong-cua-nam-ky.html|ngày lưu trữ=2022-04-02|url-status=live|ngày=2017-05-26|nhà xuất bản=|ngày truy cập=2022-04-09|ngôn ngữ=vi}}</ref><ref>{{chú thích web|url=http://txcailay.tiengiang.gov.vn/chi-tiet-tin?/Sang-ngoi-cuoc-doi-va-su-nghiep-cach-mang-cua-dong-chi-Phan-Van-Khoe/5350119|tiêu đề=Sáng ngời cuộc đời và sự nghiệp cách mạng của đồng chí Phan Văn Khỏe|tác giả=Trúc Quỳnh|website=Trang thông tin điện tử thị xã Cai Lậy|url lưu trữ=https://web.archive.org/web/20170804155857/http://txcailay.tiengiang.gov.vn/chi-tiet-tin?/Sang-ngoi-cuoc-doi-va-su-nghiep-cach-mang-cua-dong-chi-Phan-Van-Khoe/5350119|ngày lưu trữ=2017-08-04|url-status=live|ngày=2017-05-09|nhà xuất bản=|ngày truy cập=2022-04-09|ngôn ngữ=vi}}</ref>

Tên của ông được đặt cho một con đường ở [[quận 5]], [[Thành phố Hồ Chí Minh]].<ref>{{chú thích web|url=http://www.quan5.hochiminhcity.gov.vn/gioithieu/lists/posts/post.aspx?Source=/gioithieu&Category=%C4%90%C6%B0%E1%BB%9Dng+ph%E1%BB%91&ItemID=71&Mode=1|tiêu đề=
Đường Phan Văn Khỏe|tác giả=|website= Ủy ban nhân dân Quận 5 Thành phố Hồ Chí Minh|url lưu trữ=https://web.archive.org/web/20220409160550/http://www.quan5.hochiminhcity.gov.vn/gioithieu/lists/posts/post.aspx?Source=%2Fgioithieu&Category=%C4%90%C6%B0%E1%BB%9Dng+ph%E1%BB%91&ItemID=71&Mode=1|ngày lưu trữ=2022-04-09|url-status=live|ngày=2013-06-19|nhà xuất bản=|ngày truy cập=2022-04-09|ngôn ngữ=vi}}</ref><ref>{{chú thích web|url=https://baoxaydung.com.vn/duong-phan-van-khoe-bai-say-nhech-nhac-vi-du-an-treo-nhieu-nam-319611.html|tiêu đề=
Đường Phan Văn Khỏe - Bãi Sậy nhếch nhác vì dự án treo nhiều năm|tác giả=Phạm Ngôn|website=Báo Xây dựng|url lưu trữ=|ngày lưu trữ=2022-04-09|url-status=live|ngày=2021-11-14|nhà xuất bản=|ngày truy cập=2022-04-09|ngôn ngữ=vi}}</ref>

Ngày 24 tháng 11 năm 2021, Khu tưởng niệm đồng chí Phan Văn Khỏe (ấp Mỹ Bình, xã [[Mỹ Hạnh Đông]], thị xã [[Cai Lậy (thị xã)|Cai Lậy]]) được Ủy ban nhân dân tỉnh Tiền Giang xếp hạng [[Di tích Việt Nam|Di tích Lịch sử - Văn hóa]] cấp tỉnh.<ref>{{chú thích web|url=http://tiengiang.gov.vn/chi-tiet-tin/?/khu-tuong-niem-ong-chi-phan-van-khoe-va-ia-tram-ba-uoc-xep-hang-di-tich-lich-su-van-hoa-cap-tinh/35177949|tiêu đề=
Khu tưởng niệm đồng chí Phan Văn Khỏe và Đìa Trâm Ba được xếp hạng di tích lịch sử - văn hóa cấp tỉnh|tác giả=Đức Trí|website=Cổng thông tin điện tử tỉnh Tiền Giang|url lưu trữ=https://web.archive.org/web/20220410174501/http://tiengiang.gov.vn/chi-tiet-tin/?/khu-tuong-niem-ong-chi-phan-van-khoe-va-ia-tram-ba-uoc-xep-hang-di-tich-lich-su-van-hoa-cap-tinh/35177949|ngày lưu trữ=2022-04-10|url-status=live|ngày=2021-12-01|nhà xuất bản=|ngày truy cập=2022-04-10|ngôn ngữ=vi}}</ref>

== Tham khảo ==
* {{chú thích sách|tác giả=Hội đồng chỉ đạo biên soạn Lịch sử Khởi nghĩa Nam Kỳ|tựa đề=Lịch sử Khởi nghĩa Nam Kỳ|url=https://books.google.com.vn/books?hl=vi&id=w4puAAAAMAAJ|nơi=Hà Nội|nhà xuất bản=Nhà xuất bản Chính trị quốc gia|năm=2002|isbn=}}

== Chú thích ==
{{tham khảo|30em}}

{{thời gian sống|sinh=1901|mất=1946}}

[[Thể loại:Người Mỹ Tho]]
[[Thể loại:Người Đồng Tháp]]
[[Thể loại:Người họ Phan tại Việt Nam]]
[[Thể loại:Nhà cách mạng Việt Nam]]
[[Thể loại:Bí thư Tỉnh ủy Mỹ Tho]]
[[Thể loại:Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Mỹ Tho]]
[[Thể loại:Bí thư Xứ ủy Nam Kỳ]]
[[Thể loại:Huân chương Hồ Chí Minh]]
[[Thể loại:Đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam]]