Xem mã nguồn của Phi thực dân hóa

'''Phi thực dân hóa''' là quá trình ngược của [[Chủ nghĩa thực dân|thực dân hóa]]: nơi một quốc gia thiết lập và duy trì sự thống trị của nó trên một hay nhiều lãnh thổ khác. Thuật ngữ này trong những năm sau [[Chiến tranh thế giới thứ hai|Thế chiến II]], đề cập cụ thể đến việc phá bỏ các thuộc địa đế quốc được thành lập trước [[Chiến tranh thế giới thứ nhất|Thế chiến I]] trên toàn thế giới. Tuy nhiên, việc phi thực dân hóa không chỉ đề cập đến việc "loại bỏ sự thống trị của các lực lượng không phải là người bản xứ" trong không gian địa lý và các thể chế khác nhau của người dân thuộc địa,<ref name=":0">{{chú thích sách|title=International Encyclopedia of the Social Sciences|last=Hack|first=Karl|publisher=Macmillan Reference USA|year=2008|isbn=978-0-02-865965-7|location=Detroit|pages=255–257}}</ref> nhưng nó cũng đề cập đến việc giải phóng dân trí từ những ý tưởng của những người thực dân đã làm cho người dân thuộc địa cảm thấy kém cỏi.<ref name=":1">{{chú thích web|url=https://getd.libs.uga.edu/pdfs/sabrin_mohammed_201305_phd.pdf|title=EXPLORING THE INTELLECTUAL FOUNDATIONS OF EGYPTIAN NATIONAL
EDUCATION|last=Sabrin|first=Mohammed|date=2013|website=https://athenaeum.libs.uga.edu/handle/10724/28885|archive-url=|archive-date=|url-status=|access-date =}}</ref>

Ủy ban Đặc biệt của Liên hợp quốc về Phi thực dân hóa đã tuyên bố rằng trong quá trình phi thực dân hóa, không có sự thay thế nào đối với bên đi thực dân cho phép một quá trình tự quyết,<ref name=UN>{{chú thích web|publisher=The United Nations and Decolonization|url=https://www.un.org/en/decolonization/declaration.shtml|title=Declaration on the Granting of Independence to Colonial Countries and Peoples|author=Adopted by General Assembly resolution 1514 (XV)|date=ngày 14 tháng 12 năm 1960}}</ref> nhưng trong thực tế việc giải phóng một thuộc địa có thể bao gồm cả [[cách mạng bất bạo động]] hoặc [[Phong trào giải phóng dân tộc|các cuộc chiến tranh giải phóng dân tộc]] do các nhóm ủng hộ độc lập khởi xướng. Nó có thể là nội bộ hoặc liên quan đến sự can thiệp của các [[cường quốc]] nước ngoài hoạt động riêng lẻ hoặc thông qua các [[tổ chức quốc tế]] như [[Liên Hợp Quốc]]. Mặc dù có thể tìm thấy các ví dụ về thời kỳ phi thực dân hóa sớm nhất từ khi có các tác phẩm của [[Thucydides]], đã có những giai đoạn đặc biệt tích cực trong việc phi thực dân hóa trong thời hiện đại. Chúng bao gồm sự tan vỡ đế chế Tây Ban Nha vào thế kỷ 19; của các đế quốc [[Đế quốc Đức|Đức]], [[Đế quốc Áo-Hung|Áo-Hung]], [[Đế quốc Ottoman|Ottoman]], và [[Đế quốc Nga|Nga]] sau Thế chiến I; của các đế quốc [[Đế quốc Anh|Anh]], [[Đế quốc thực dân Pháp|Pháp]], [[Đế quốc Hà Lan|Hà Lan]], [[Nhật Bản]], [[Đế quốc Bồ Đào Nha|Bồ Đào Nha]], [[Đế quốc thực dân Bỉ|Bỉ]] và Ý sau Thế chiến II; và [[Liên Xô]] (kế tục [[Đế quốc Nga]])<ref>{{Chú thích web|url=http://www.learner.org/courses/worldhistory/support/reading_26_3.pdf|title=Reader 3|date=2004|website=Learner.org|page=3|ngày truy cập=2018-04-11|archive-date=2015-02-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20150224051615/http://www.learner.org/courses/worldhistory/support/reading_26_3.pdf}}</ref> sau [[Cách mạng Tháng Mười]].

==Tham khảo==
{{tham khảo|30em}}

{{Sơ khai}}

[[Thể loại:Phi thực dân hóa| ]]
[[Thể loại:Lịch sử chủ nghĩa thực dân]]
[[Thể loại:Chủ quyền]]
[[Thể loại:Hậu Thế chiến thứ hai]]