Xem mã nguồn của Quan thoại Hạ Giang

{{Short description|phương ngôn Quan thoại}}{{Infobox language
|name=Quan thoại Hạ Giang
|nativename=Quan thoại Giang-Hoài
|region=Vùng sông [[Hoài Hà|Hoài]] và [[Dương Tử]] ([[An Huy]], [[Giang Tô]], [[Hồ Bắc]], [[Giang Tây]], [[Hà Nam]])
|speakers=khoảng 70 triệu (2011)
|date=
|ref=
|familycolor=Sino-Tibetan
|fam2=[[Nhóm ngôn ngữ Hán|Hán]]
|fam3=[[Quan thoại]]
|script=[[Chữ Hán]] ([[Bạch thoại]])
|map=Dialect Map of Lower Yangtze Mandarin.png
|iso3=none
|iso6=juai
|glotto=jing1262
|glottorefname=Giang Hoài Quan thoại
|lingua=79-AAA-bi
}}

'''Quan thoại Hạ Giang''' ({{zh|t=下江官話|s=下江官话|p=Xiàjiāng Guānhuà|hv=Hạ Giang Quan thoại}}) là một trong những cụm phương ngôn khác biệt và khó thông hiểu nhất (với người nói [[Hán ngữ tiêu chuẩn|Quan thoại tiêu chuẩn]]) trong nhóm [[Quan thoại]]. Nó còn mang tên '''Quan thoại Giang–Hoài''' ({{zh|t=江淮官話|s=江淮官话|p=Jiānghuái Guānhuà|hv=Giang Hoài Quan thoại}}), theo tên [[Trường Giang]] (Dương Tử) và [[Hoài Hà]]. Một nét khác biệt giữa Quan thoại Hạ Giang với phần còn lại của nhóm Quan thoại là việc [[âm tắc]] cuối từ (*-p, *-t, *-k) trong [[tiếng Hán trung cổ]] trở thành [[âm tắc thanh hầu]] (*-ʔ) thay vì biến mất hoàn toàn.

Vào [[nhà Minh]] rồi đầu [[nhà Thanh]], ngôn ngữ chung trong hành chính đương thời dựa trên một dạng Quan thoại Hạ Giang. Đến thế kỷ 19, [[Tiếng Bắc Kinh|Quan thoại Bắc Kinh]] trở thành phương ngữ uy thế mới.

== Phân bố địa lý và phân loại ==

Quan thoại Hạ Giang được nói ở miền trung [[An Huy]], miền đông [[Hồ Bắc]], hầu khắp phần nằm về phía bắc Trường Giang của tỉnh [[Giang Tô]], cũng như vùng quanh [[Nam Kinh]].{{sfnp|Norman|1988|p=191}} Số người nói ước tính năm 1987 là 67 triệu người.{{sfnp|Yan|2006|p=64}}

''[[Trung Quốc Ngữ Ngôn Địa Đồ Chí]]'' chia Quan thoại Hạ Giang ra làm ba nhánh con:{{sfnp|Kurpaska|2010|p=67}}

;Hồng Sào
:Đông người nói và phân bố rộng hơn cả, nói ở Giang Tô, An Huy, cùng một phần nhỏ [[Chiết Giang]]. Phương ngữ nổi tiếng bậc nhất là [[phương ngữ Nam Kinh]]. Thành phố lớn khác trong vùng này là [[Hợp Phì]] về phía tây, [[Dương Châu]], [[Trấn Giang]], [[Diêm Thành]] về phía đông.
;[[Phương ngữ Thông-Thái|Thông-Thái]] / Thái–Như
:Nói chủ yếu ở hai địa cấp thị [[Thái Châu]] và [[Nam Thông]] (gồm cả [[Như Cao]]) ở miền đông Hồ Bắc.
;Hoàng–Hiếu
:Nói chủ yếu ở địa cấp thị [[Hoàng Cương, Hồ Bắc|Hoàng Cương]] và [[Hiếu Cảm]] ở đông tỉnh Hồ Bắc cùng vùng quanh [[Cửu Giang]] miền bắc Giang Tây.
Ngoài ra, còn có cộng đồng nhỏ người nói Quan thoại Hạ Giang khắp [[Quảng Đông]], [[Quảng Tây]], [[Hải Nam]], [[Phúc Kiến]]. Nó được mang đến những nơi này khi binh lính từ An Huy, Giang Tô, Hà Nam được điều đến vào thời [[Minh Thái Tổ]].

[[Tiếng Huy Châu]], nói ở miền [[nam An]] Huy, mang đặc điểm của cả [[tiếng Ngô]], [[tiếng Cám]] lẫn Quan thoại Hạ Giang, gây nên khó khăn trong phân thoại. Các học giả hoặc xếp nó vào một trong ba nhóm trên hoặc đặt nó vào nhóm riêng.{{sfnp|Yan|2006|pp=222–223}}{{sfnp|Kurpaska|2010|pp=43–44, 48}} Trung Quốc Ngữ Ngôn Địa Đồ Chí chọn lựa nhọn thứ hai, song cách giải quyết này không hoàn toàn được chấp nhận.{{sfnp|Kurpaska|2010|pp=69, 75–76}}

== Âm đọc thông tục-văn học ==

Một bộ phận chữ Hán có cách đọc thông tục và cách đọc văn học trong Quan thoại Hạ Giang.
{| class="wikitable" style="text-align:center" align="center"
|-
!'''Chữ'''!!'''Cách đọc thông tục'''!!'''Cách đọc văn học'''!!'''Nghĩa'''!!'''Phát âm Quan thoại tiêu chuẩn'''
|-
|{{lang|zh|斜}} "tà"||{{IPA|tɕia}}||{{IPA|tɕiɪ}}||nghiêng||{{IPA|ɕiɛ}}
|-
|{{lang|zh|摘}} "trích"||{{IPA|tiɪʔ}}||{{IPA|tsəʔ}}||ngắt, hái, vặt||{{IPA|tʂai}}
|-
|{{lang|zh|去}} "khứ"||{{IPA|kʰɪ}}||{{IPA|tɕʰy}}||đi||{{IPA|tɕʰy}}
|-
|{{lang|zh|锯}} "cứ"||{{IPA|ka}}||{{IPA|tɕy}}||cưa||{{IPA|tɕy}}
|-
|{{lang|zh|下}} "hạ"||{{IPA|xa}}||{{IPA|ɕia}}||xuống||{{IPA|ɕia}}
|-
|{{lang|zh|横}} "hoành"||{{IPA|xoŋ}}||{{IPA|xən}}||ngang||{{IPA|xəŋ}}
|-
|{{lang|zh|严}} "nghiêm"||{{IPA|æ̃}}||{{IPA|iɪ̃}}||nghiêm, kín||{{IPA|ian}}
|-
|{{lang|zh|挂}} "quải"||{{IPA|kʰuɛ}}||{{IPA|kua}}||treo||{{IPA|kua}}
|-
|{{lang|zh|蹲}} "đôn"||{{IPA|sən}}||{{IPA|tən}}||ngồi xổm||{{IPA|tuən}}
|-
|{{lang|zh|虹}} "hồng"||{{IPA|kaŋ}}||{{IPA|xoŋ}}||cầu vồng||{{IPA|xoŋ}}
|-
|}

==Tham khảo==
{{tham khảo}}

[[Thể loại:Quan thoại]]