Xem mã nguồn của Rickettsia prowazekii

{{Bảng phân loại
| fossil_range = 
| image = 
| image_width = 210px
| image_caption = 
| color = lightgrey
| domain = [[Bacteria]]
| phylum = [[Proteobacteria]]
| classis = [[Alphaproteobacteria]]
| ordo = [[Rickettsiales]]
| familia = [[Rickettsiaceae]]
| genus = ''[[Rickettsia]]''
| species = '''''R. prowazekii'''''
| binomial = ''Rickettsia prowazekii''
| binomial_authority = da Rocha-Lima, 1916
}}
'''''Rickettsia prowazekii''''' là một loài [[trực khuẩn]] [[Vi khuẩn Gram âm|gram âm]], loại[[alphaproteobacteria]], [[ký sinh bắt buộc]], [[Sinh vật hiếu khí|hiếu khí]], căn nguyên của [[dịch sốt phát ban]], sống trong phân của chấy. Ở Bắc Mỹ, vật chủ chính của ''R. prowazekii'' là [[sóc bay]]. ''R. prowazekii'' bao quanh bởi một lớp vỏ protein và chất nhờn; vòng đời tự nhiên của vi khuẩn  liên quan mật thiết đến [[vật chủ]] là [[động vật có xương sống]] và [[Động vật không xương sống|không xương sống]], thường là [[động vật Chân khớp]], điển hình là rận ''Pediculus humanus humanus''. Một dạng của ''R. prowazekii'' tồn tại trong phân của động vật Chân khớp tồn tại tronmg nhiều tháng. ''R. prowazekii'' có vẻ là họ hàng gần nhất đối [[ty thể]], dựa trên trình tự bộ gen.

== Lịch sử ==
Năm 1916, bác sĩ người Brazil [[Henrique da Rocha Lima]]<nowiki/>phát hiện ra vi khuẩn này. Ông đặt tên nó theo tên đồng nghiệp [[Stanislaus von Prowazek]], người đã chết vì bệnh sốt phát ban năm 1915. Cả Prowazek và Rocha Lima đều bị nhiễm sốt phát ban khi đang nghiên cứu tác nhân gây bệnh của nó trong một bệnh viện nhà tù ở [[Hamburg]], [[Đức]].<ref>{{WhoNamedIt|doctor|3185|Henrique da Rocha Lima}}</ref> Vi khuẩn này không có lông roi và sống hiếu khí. Đây là vi khuẩn Gram âm.{{fact}}

== Bộ gen ==
Bộ gen của ''R. prowazekii'' bị giảm, có kích thước khoảng 1Mb và mã hóa 834 protein.<ref name=":0">{{Chú thích tạp chí|last=Bishop-Lilly|first=Kimberly A.|last2=Ge|first2=Hong|last3=Butani|first3=Amy|last4=Osborne|first4=Brian|last5=Verratti|first5=Kathleen|last6=Mokashi|first6=Vishwesh|last7=Nagarajan|first7=Niranjan|last8=Pop|first8=Mihai|last9=Read|first9=Timothy D.|date=2013-06-27|title=Genome Sequencing of Four Strains of Rickettsia prowazekii, the Causative Agent of Epidemic Typhus, Including One Flying Squirrel Isolate|journal=Genome Announcements|volume=1|issue=3|doi=10.1128/genomeA.00399-13|pmc=3695431|pmid=23814035}}</ref> Một số chủng mã hóa cho 866 protein.<ref name=":0" /> Các trình tự không đủ mã hóa đủ protein càn thiết, do vật vi khuẩn phải lấy dinh dưỡng từ vật chủ của nó chính là tế bào nhân chuẩn. Vì lý do này, ''R. prowazekii'' đôi khi được coi là một mô hình của [[ty thể]].<ref>{{Chú thích tạp chí|last=Kurland|first=Charles G.|last2=Andersson|first2=Siv G. E.|last3=Zomorodipour|first3=Alireza|last4=Andersson|first4=Jan O.|last5=Sicheritz-Pontén|first5=Thomas|last6=Alsmark|first6=U. Cecilia M.|last7=Podowski|first7=Raf M.|last8=Näslund|first8=A. Kristina|last9=Erikson|first9=Ann-Sofie|display-authors=8|year=1998|title=The genome sequence of Rickettsia prowazekii and the origin of mitochondria|url=https://archive.org/details/sim_nature-uk_1998-11-12_396_6707/page/n73|journal=Nature|volume=396|issue=6707|pages=133–40|bibcode=1998Natur.396..133A|doi=10.1038/24094|pmid=9823893}}</ref>

== Điều trị ==
Vắc-xin chống ''R. prowazekii'' được phát triển vào những năm 1940 và có hiệu quả cao trong việc giảm tử vong do sốt phát ban của lính Mỹ trong [[Chiến tranh thế giới thứ hai|Thế chiến II]].  Tuy nhiên, ''R. prowazekii'' có thể gây nhiễm trùng tiềm ẩn, có thể tái hoạt động sau nhiều năm hoặc nhiều thập kỷ (được gọi là [[bệnh Brill-Zinsser]]). Điều trị bằng kháng sinh [[tetracycline]] có thể tiêu diệt vi khuẩn.

== Tham khảo ==
{{Tham khảo}}

[[Thể loại:Rickettsiaceae]]