Xem mã nguồn của Sekhemre Khutawy Sobekhotep

{{Use dmy dates|date=January 2014}}
{{Infobox pharaoh
| name = Sekhemre Khutawy Sobekhotep 
| alt_name = Sobekhotep I hoặc Sobekhotep II
| image = Sobekhotep I.jpg
| image_alt = 
| caption = Phần đầu của một bức tượng, được cho là miêu tả Sekhemre Khutawy Sobekhotep.
| role =
| reign = Ít nhất là 3 năm, 1803–1800 TCN<ref name="ryholt"/> hoặc 1724–1718 TCN<ref>Thomas Schneider after [[Detlef Franke]]: ''Lexikon der Pharaonen'', p. 255</ref>
| dynasty = [[Vương triều thứ Mười Ba của Ai Cập|Vương triều thứ 13]]
| coregency =
| predecessor = Không chắc chắn, [[Sobekneferu]] hoặc [[Sedjefakare|Sedjefakare Kay Amenemhat VII]]
| successor = Không chắc chắn, [[Sonbef|Sekhemkare Sonbef]] hoặc [[Khendjer]]

| notes =
| prenomen = Sekemre Khutawy<br>''Sḫm-Rˁ-ḫwj-t3wj''<br>''[[Ra]] vĩ đại, Ngài là người bảo vệ hai vùng đất''<br><hiero>M23:t-L2:t-<-ra-sxm-D43:N19-></hiero>
| prenomen_hiero =
| nomen = Amenemhat Sobekhotep <br>''Jmn-m-ḥ3t Sbk-ḥtp''<br> ''[[Amun]] ở phía trước, [[Sobek]] được hài lòng''<br><hiero>G39-N5-<-i-mn:n-m-HAt:t-sbk-Htp:t-p-></hiero>
| nomen_hiero =
| horus = Menekh[...]<br>''Mnḫ-...''<br>''Splendid [...]''
| horus_hiero = <hiero>mn:n:x*U22-HASH</hiero>
| horus_prefix = <!-- Default is <hiero>G5</hiero> -->
| nebty =
| nebty_hiero =
| golden = Ankhnetjeru <br />''ˁnḫ-nṯrw''<br /> ''Sinh mệnh của các vị thần''<br><hiero>G8-anx-nTr-Z3</hiero><br>'''[[Danh sách vua Turin|cuộn giấy cói Turin]]:'''<br>Sekhemre Khutawy Sobekhotep <br> ''sḫm-rˁ ḫwỉ-t3.wỉ'' <br> ''Ra vĩ đại, Người bảo vệ hai vùng đất, Sobek được hài lòng''<br><hiero><-ra-Y8-D44:N19-sbk-Htp:t-p-></hiero>
| golden_hiero = 
| spouse =
| children =
| father = Không chắc chắn, có thể là [[Amenemhat IV]]<ref name="ryholt">K. S. B. Ryholt, ''The Political Situation in Egypt during the Second Intermediate Period, c.1800–1550 BC'', Carsten Niebuhr Institute Publications, vol. 20. Copenhagen: Museum Tusculanum Press, 1997.</ref>
| mother =
| birth_date = sau năm 1900 TCN
| death_date = trước năm 1700 TCN
| burial = 
| monuments =
}}
'''Sekhemre Khutawy Sobekhotep''' (xuất hiện trong hầu hết các nguồn như là '''Amenemhat Sobekhotep'''; ngày nay được tin là '''Sobekhotep I'''; được biết đến là '''Sobekhotep II''' trong các nghiên cứu cũ) là một vị [[pharaon]] [[Ai Cập cổ đại|Ai Cập]] thuộc [[Vương triều thứ Mười Ba của Ai Cập|vương triều thứ 13]] trong [[Thời kỳ Chuyển tiếp thứ Hai]], ông đã trị vì ít nhất trong ba năm vào khoảng năm 1800 TCN. Vị trí của ông trong biên niên sử còn nhiều tranh cãi, Sekhemre Khutawy Sobekhotep hoặc là vị vua sáng lập nên vương triều này, mà trong trường hợp này được gọi là Sobekhotep I, hoặc là vị vua thứ hai mươi của nó, trong trường hợp này ông được gọi là Sobekhotep II. Trong nghiên cứu về Thời kỳ Chuyển tiếp thứ Hai của mình vào năm 1997, nhà Ai Cập học [[Kim Ryholt]] kết luận một cách chắc chắn rằng Sekhemre Khutawy Sobekhotep là vị vua sáng lập nên vương triều, một giả thuyết hiện đang chiếm ưu thế trong ngành [[Ai Cập học]].<ref name="ryholt"/><ref name="encyclo">Darrell D. Baker: ''The Encyclopedia of the Pharaohs: Volume I – Predynastic to the Twentieth Dynasty 3300–1069 BC'', Stacey International, {{ISBN|978-1-905299-37-9}}, 2008, p. 443</ref> Ngôi mộ của ông được tin là đã được phát hiện ở [[Abydos, Ai Cập|Abydos]] vào năm 2013, nhưng sự quy kết này ngày nay lại bị nghi ngờ.<ref name=W2015>[[Josef W. Wegner]]: ''A Royal Necropolis at Abydos'', in: ''Near Eastern Archaeology'', 78 (2), 2015, p. 70</ref>

==Chứng thực==
[[Tập tin:Sekhemrekhutawy Sobekhotep.png|thumb|left|300px|Tước hiệu của Sekhemrekhutawy Sobekhotep trên một bức phù điêu đến từ ngôi đền tang lễ của [[Mentuhotep II]], [[Deir el-Bahri]].<ref>[[Édouard Naville]]: ''The XIth dynasty temple at Deir el-Bahari, PART II'', (1907)[https://archive.org/details/xithdynastytempl30navi available copyright-free online]</ref>]]
Sekhemre Khutawy Sobekhotep được chứng thực rõ ràng thông qua các nguồn đương thời. Đầu tiên, ông được đề cập tới trong cuộn [[Kahun Papyri|giấy cói Kahun IV]], ngày nay nằm tại [[Bảo tàng Petrie về khảo cổ học Ai Cập|bảo tàng Petrie]] (UC32166).<ref name="ryholt"/> (Ryholt, p.&nbsp;315)<ref name="petrie">{{Chú thích web|url=http://www.digitalegypt.ucl.ac.uk/chronology/2interkings/sobkhotepI.html |tiêu đề=Sekhemre Khutawy Sobekhotep, the Petrie Museum |nhà xuất bản=Digitalegypt.ucl.ac.uk |ngày tháng= |ngày truy cập=ngày 10 tháng 1 năm 2014}}</ref><ref>[http://petriecat.museums.ucl.ac.uk/dispatcher.aspx?action=search&database=ChoiceUCLPC&search=accession_number=%20%27UC32166%27&limit=10&SRT0=&TYP0=&SEQ0=&position=1 Kahun papyrus IV] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210325053222/https://petriecat.museums.ucl.ac.uk/detail.aspx |date=2021-03-25 }}, Petrie Museum</ref> Cuộn giấy cói Kahun này là "một sự điều tra dân số của gia đình một [[tư tế đọc kinh]] mà được xác định niên lại là vào năm trị vì thứ nhất" của vị vua trên và còn ghi lại sự ra đời của một người con trai của vị tư tế đọc kinh trong một năm trị vì thứ 40, "mà chỉ có thể nhắc đến [[Amenemhat III]]."<ref>Ryholt, 1997 SIP, p.315</ref> Điều này chứng minh rằng Sekhemre Khutawy Sobekhotep đã cai trị trong khoảng thời gian gần với triều đại của Amenemhat III. Thứ hai, một số các kết cấu kiến trúc có mang tước hiệu của Sobekhotep đã được biến đến: một mảnh vỡ của một nhà nguyện [[lễ hội Sed|Hebsed]] từ [[Medamud]], ba dầm đỡ từ [[Deir el-Bahri]] và Medamud, một dầm đầu cột từ [[Luxor]] và một khung cửa từ Medamud mà ngày nay nằm tại [[Louvre]]. Ba ghi chép về mực nước sông Nile từ [[Semna (Nubia)|Semna]] và Kumna ở [[Nubia]] cũng được quy cho là thuộc về Sekhemre Khutawy Sobekhotep, cái cuối cùng trong số đó có niên đại là vào năm trị vì thứ 4, cho thấy rằng ông đã trị vì ít nhất đủ ba năm.<ref name="ryholt"/><ref>Nicolás Grimal: ''A History of Ancient Egypt'', Wiley-Blackwell, 1994, pp 183–184</ref> Những hiện vật khác nhỏ hơn đề cập tới Sekhemre Khutawy Sobekhotep bao gồm một con dấu trụ lăn đến từ [[Gebelein]], một lưỡi rìu vòm, một bức tượng từ Kerma và một hạt hột bằng [[Đồ sứ Ai Cập|sứ]], ngày nay nằm tại bảo tàng Petrie (UC 13202).<ref name="ryholt"/><ref name="petrie"/><ref>[http://petriecat.museums.ucl.ac.uk/dispatcher.aspx?action=search&database=ChoiceUCLPC&search=accession_number=%20%27UC13202%27&limit=10&SRT0=&TYP0=&SEQ0=&position=1 Faience bead of Sekhemre Khutawy]{{Liên kết hỏng|date=2024-01-03 |bot=InternetArchiveBot }}, Petrie Museum</ref>

===Ngôi mộ===
{{Xem thêm|S 10 (Abydos)}}
Trong một cuộc khai quâti vào năm 2013 ở [[Abydos, Ai Cập|Abydos]], một đội khảo cổ học dưới sự dẫn dắt của [[Josef W. Wegner]] thuộc [[Đại học Pennsylvania]] đã phát hiện ra một ngôi mộ của một vị vua cùng với tên gọi ''Sobekhotep''. Ban đầu Sobekhotep I được xác định là chủ nhân của ngôi mộ này trên một vài báo cáo khoa học được xuất bản từ tháng 1 năm 2014,<ref>{{Chú thích web |url=http://www.penn.museum/press-releases/1032-pharaoh-senebkay-discovery-josef-wegner.html |tiêu đề=Giant Sarcophagus Leads Penn Museum Team in Egypt To the Tomb of a Previously Unknown Pharaoh |nhà xuất bản=Penn Museum |ngày tháng= |ngày truy cập=2014-01-17 |archive-date=2018-12-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181226002101/https://www.penn.museum/press-releases/1032-pharaoh-senebkay-discovery-josef-wegner.html |url-status=dead }}</ref><ref>{{Chú thích web| url =http://www.sis.gov.eg/En/Templates/Articles/tmpArticleNews.aspx?ArtID=75188| tiêu đề =King Sobekhotep I Tomb discovered in Sohag| nhà xuất bản =State Information Services| ngày tháng =ngày 7 tháng 1 năm 2014| ngày truy cập =ngày 8 tháng 1 năm 2014| archive-date =2014-01-15| archive-url =https://web.archive.org/web/20140115004558/http://www.sis.gov.eg/En/Templates/Articles/tmpArticleNews.aspx?ArtID=75188| url-status =dead}}</ref><ref>{{Chú thích web | url =http://www.universityherald.com/articles/6647/20140107/pennsylvania-researchers-discover-tomb-egypt-s-first-king-13th-dynasty.htm |nhà xuất bản = University Herald | tiêu đề = Pennsylvania Researchers Discover Tomb of Egypt's First King of 13th Dynasty|tác giả 1=Stephen Adkins|ngày tháng=ngày 7 tháng 1 năm 2014| ngày truy cập = ngày 8 tháng 1 năm 2014}}</ref><ref>{{Chú thích web | url = http://www.timeslive.co.za/scitech/2014/01/06/us-diggers-identify-tomb-of-pharoah-sobekhotep-i | tiêu đề = US diggers identify tomb of Pharoah Sobekhotep I | work = Times Live | vị trí = South Africa | ngày truy cập = ngày 8 tháng 1 năm 2014 | ngày tháng = ngày 6 tháng 1 năm 2014 | archive-date = 2015-06-26 | archive-url = https://web.archive.org/web/20150626152220/http://www.timeslive.co.za/scitech/2014/01/06/us-diggers-identify-tomb-of-pharoah-sobekhotep-i | url-status = dead }}</ref><ref>{{Chú thích web | url = http://voiceofrussia.com/news/2014_01_07/Archaeologists-discover-tomb-of-Pharoah-Sobekhotep-I-in-Egypt-5971/ | tiêu đề = Archaeologists discover tomb of Pharoah Sobekhotep I in Egypt | nhà xuất bản = [[Voice of Russia]] | ngày truy cập = ngày 8 tháng 1 năm 2014 | ngày tháng = ngày 7 tháng 1 năm 2014 | archive-date = 2014-07-27 | archive-url = https://web.archive.org/web/20140727040328/http://voiceofrussia.com/news/2014_01_07/Archaeologists-discover-tomb-of-Pharoah-Sobekhotep-I-in-Egypt-5971/ | url-status = dead }}</ref><ref>{{Chú thích web | url = https://www.welt.de/geschichte/article123618671/Pharaonengrab-aus-apokalyptischen-Zeiten-entdeckt.html | tiêu đề = Pharaonengrab aus apokalyptischen Zeiten entdeckt | work = [[Die Welt]] | ngày truy cập= ngày 8 tháng 1 năm 2014 | ngày tháng = ngày 7 tháng 1 năm 2014| ngôn ngữ=de |tên 1 = Florian | họ 1 = Stark}}</ref> những nghiên cứu sâu hơn cho thấy rằng nhiều khả năng ngôi mộ này thay vào đó thuộc về [[Sobekhotep IV]].<ref name=W2015/>

==Vị trí trong biên niên sử==
[[Tập tin:Seal Sobekhotep Amenemhat.png|thumb|right|200px|Bản vẽ một con dấu đọc là "Người con trai của Ra, Sobekhotep Amenemhat, người được yêu quý của Sobek-Ra, Chúa tể của [[Iu-miteru]]".<ref>[[Percy Newberry]] (1908): ''Scarabs an introduction to the study of Egyptian seals and signet rings'', [http://openlibrary.org/books/OL7169724M/Scarabs available online copyright free] see plate XLIII num 3</ref>]]
Có một số tranh luận trong ngành [[Ai Cập học]] đối với vị trí của vị vua này trong vương triều thứ 13. Tên ngai của ông ''Sekhemre Khutawyre'' xuất hiện trong [[bản danh sách vua Turin]] như là vị vua thứ 19 thuộc vương triều thứ 13. Tuy nhiên, các ghi chép mực nước sông Nile và sự xuất hiện của ông trên một cuộn giấy cói tìm thấy tại [[Lahun]] cho biết rằng ông có thể có niện đại thuộc vào giai đoạn đầu vương triều thứ 13.

Trong bản [[danh sách vua Turin]], ''Khutawyre'' xuất hiện như là vị vua đầu tiên của vương triều thứ 13; nhà Ai Cập học [[Kim Ryholt]] giữ quan điểm cho rằng có khả năng người viết bản danh sách vua này đã nhầm lẫn ''Sekhemre Khutawy'' với ''Khutawyre'', tên nomen của [[Wegaf]].<ref name="ryholt"/> Hơn nữa, việc nhận diện ra bất cứ sự đề cập nào của [[Sekhemre Khutawy]] lại gặp khó khăn, vì có ít nhất ba vị vua được biết là có cùng tên gọi này: Sekhemre Khutawy Sobekhotep, [[Pantjeny|Sekhemre Khutawy Pantjeny]] và [[Sekhemrekhutawy Khabaw|Sekhemre Khutawy Khabaw]].

Dựa vào tên gọi Amenemhat Sobekhotep của ông, người ta đề xuất rằng Sobekhotep là một người con trai của vị pharaon áp chót thuộc [[Vương triều thứ Mười Hai của Ai Cập|vương triều thứ 12]], vua [[Amenemhat IV]]. Amenemhat Sobekhotep có thể được đọc là Sobekhotep con trai của Amenemhat. Do vậy, Sobekhotep có thể là một người anh trai của [[Sonbef|Sekhemkare Sonbef]], vị vua thứ hai của vương triều thứ 13.<ref>Dodson, Aidan and Hilton, Dyan. ''The Complete Royal Families of Ancient Egypt''. Thames & Hudson, 2004. {{ISBN|0-500-05128-3}}</ref> Những nhà Ai Cập học khác đọc Amenemhat Sobekhotep như là một tên kép, đây là một điều phổ biến dưới vương triều thứ 12 và 13.<ref>Stephen Quirke: ''In the Name of the King: on Late Middle Kingdom Cylinders'', in: ''Timelines, Studies in Honour of Manfred Bietak'', Leuven, Paris, Dudley, MA. {{ISBN|90-429-1730-X}}, 263-64</ref>

==Chú thích==
{{tham khảo|30em}}

==Đọc thêm==
{{Thể loại Commons|Sebekhotep Sekhemre Khutawy}}
* K. S. B. Ryholt, ''The Political Situation in Egypt during the Second Intermediate Period, c.1800–1550 BC,'' (Carsten Niebuhr Institute Publications, vol. 20. Copenhagen: Museum Tusculanum Press, 1997), 336, File 13/1.

{{S-start}}
{{S-bef | before=Không chắc chắn<br> [[Sobekneferu]] hoặc [[Sedjefakare]]}}
{{S-ttl | title=[[Pharaon|Pharaon của Ai Cập]] | years=[[Vương triều thứ Mười Ba của Ai Cập]] }}
{{S-aft | after=không chắc chắn<br> [[Sonbef]] hoặc [[Khendjer]]}}
{{end}}

{{Pharaon}}

[[Thể loại:Pharaon Vương triều thứ Mười ba của Ai Cập]]