Xem mã nguồn của Siarhiej Vosipavič Prytycki

{{Thông tin viên chức
| tên = Siarhiej Vosipavič Prytycki
| hình = Siarhei_Prytytski.png
| chức vụ = Chủ tịch Đoàn chủ tịch Xô viết tối cao [[Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Xô viết Byelorussia]]
| bắt đầu = 22 tháng 1 năm 1968
| kết thúc = 13 tháng 6 năm 1971
| tiền nhiệm = [[Vasilij Ivanavič Kazloŭ]]
| kế nhiệm = [[Fiedar Anisimavič Surhanaŭ]]
| chức vụ 2 = Phó chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Xô viết Byelorussia
| bắt đầu 2 = 1962
| kết thúc 2 = 1968
| danh hiệu = {{plainlist|
* [[Huân chương Lenin]] (4)
* [[Huân chương Cờ đỏ]]
}}
| ngày sinh = {{birth date|1913|02|01}}
| nơi sinh = [[Harkawicze]], [[tỉnh Grodno]], [[Đế quốc Nga]] ([[Ba Lan]] ngày nay)
| ngày mất = {{death date and age|1971|06|13|1913|02|01}}
| nơi mất = [[Minsk]], [[Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Xô viết Byelorussia|Byelorussia Xô viết]], [[Liên Xô]] ([[Belarus]] ngày nay)
| đảng = [[Đảng Cộng sản Liên Xô]]
| đảng khác = [[Đảng Cộng sản Tây Belorussia]]
| phối ngẫu = Tatsiana Prytytskaya<ref>{{chú thích web
|url=http://www.sb.by/obshchestvo/article/poslednie-listya.html |title=Последние листья |trans-title=The last leaves |last=Ruzecka |first=Aliaksandr |date=6 December 2008 |website=[[Sovetskaya Belorussiya]] |access-date=23 September 2016 |language=ru}}</ref>
| phục vụ = Liên Xô
| thuộc = [[Du kích Liên Xô]]
| tham chiến = {{tree list}}
* [[Thế chiến II]]
** [[Phòng thủ Mogilev]]
** [[Quân kháng chiến Byelorussia trong Thế chiến II]]
** [[Phong trào kháng chiến Ba Lan trong Thế chiến II]]
{{tree list/end}}
}}

'''Siarhiej Vosipavič Prytycki'''{{Efn|{{langx|be|Сяргей Восіпавіч Прытыцкі}}; {{langx|pl|Sergiusz Prytycki}}; {{langx|ru|Сергей Осипович Притыцкий|translit=Sergey Osipovich Pritytsky}}}} (1 tháng 2 năm 1913 – 13 tháng 6 năm 1971){{sfn|Rąkowski|2005|p=[https://books.google.com/books?id=EL3eK2oG2C4C&pg=PA211 211]}} là nhà hoạt động cộng sản, chính khách và chỉ huy du kích Liên Xô người Belarus. Bắt đầu hoạt động cộng sản ở [[Tây Belorussia]] (thuộc [[Đệ Nhị Cộng hòa Ba Lan]]), sau khi [[Liên Xô xâm lược Ba Lan]], ông trở thành chính trị gia cao cấp của [[Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Xô viết Byelorussia]].<ref name="kresy24.pl">{{Chú thích web|url=https://kresy24.pl/wp-content/uploads/2012/06/Glos_znad_Niemna_7-2011.pdf|tựa đề=Białostocki ulubieniec Stalina|tác giả=Andrzej Poczobut, Joanna Klimowicz|ngày=June 2011|website=Ogólnokrajowy tygodnik SZ «Związek Polaków na Białorusi»|nhà xuất bản=Głos znad Niemna|issue=7/60|trang=6&ndash;7|định dạng=PDF file, direct download 2.40 MB|ngày truy cập=2024-06-13|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230708055810/https://kresy24.pl/wp-content/uploads/2012/06/Glos_znad_Niemna_7-2011.pdf|archive-date=2023-07-08|language=pl}}</ref>

==Thời thơ ấu==
Prytycki sinh ngày 1 tháng 2 năm 1913 tại [[Harkawicze]] ({{Langx|be|Гаркавічы}}) trên biên giới Ba Lan-Belarus thuộc [[Đế quốc Nga]],{{sfn|Rąkowski|2005|p=[https://books.google.com/books?id=EL3eK2oG2C4C&pg=PA211 211]}} là con trai thứ ba trong gia đình, bố làm bảo vệ trường học.<ref name="kresy24.pl"/> Năm 1914, gia đình ông chạy trốn đến [[Nizhny Shkaft]] ở Nga trước khi chiến sự [[Chiến tranh thế giới thứ nhất|Thế chiến thứ nhất]] lan đến.<ref name="sb">{{Chú thích web|url=https://www.sb.by/articles/shkola-ulits-sergeya-pritytskogo.html|tựa đề=Школа улиц Сергея Притыцкого|ngày=June 2008|website=Советская Белоруссия|ngôn ngữ=ru|ngày truy cập=2024-06-13|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230708214436/https://www.sb.by/articles/shkola-ulits-sergeya-pritytskogo.html|archive-date=2023-07-08}}</ref>

==Hoạt động tại Tây Belorussia==
Năm 1931, Prytycki làm Bí thư Đoàn thanh niên [[Komsomol]] của [[Đảng Cộng sản Tây Belorussia]] ({{Langx|be|Камуністычная партыя Заходняй Беларусі, КПЗБ}} - KPZB) hoạt động ngầm tại [[Krynki]] thuộc [[Đệ Nhị Cộng hòa Ba Lan]]. Năm 1932, ông trở thành đảng viên và được bầu làm bí thư chi bộ ở [[Grodno]]. Năm 1933, Prytycki bị Ba Lan bắt giữ lần đầu và giam ở Grodno, nhưng sớm được thả.<ref name="beldumka">{{Chú thích web|url=https://beldumka.belta.by/isfiles/000167_235225.pdf|tựa đề=Сергей Притыцкий: хроника жизни|họ=Ioffе|tên=Emanuil|ngày=June 2008|website=Bielaruskaja Dumka|nhà xuất bản=BelTA|ngôn ngữ=ru|ngày truy cập=2024-06-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20230708123335/https://beldumka.belta.by/isfiles/000167_235225.pdf|archive-date=2023-07-08}}</ref>

Năm 1933-1934, ông là ủy viên lãnh đạo Komsomol KPZB ở [[Slonim]] và lãnh đạo các thợ gỗ trong vùng đình công. Năm 1934-1935, ông theo học trường KPZB ở [[Minsk]] thuộc Liên Xô. Năm 1935, ông trở thành Bí thư Đoàn thanh niên Komsomol KPZB tại Slonim.

Ngày 27 tháng 1 năm 1936, Prytycki thực hiện ám sát bất thành đặc vụ Ba Lan<ref name="beldumka"/><ref name="narb"/><ref name="nn">{{Chú thích web|url=https://nashaniva.com/?c=ar&i=104503|tựa đề=Шчаслівы лёс беларускага тэрарыста нумар адзін|họ=Mikulevic|tên=Siarhiej|ngày=2008-02-16|website=Nasha Niva|ngôn ngữ=be|ngày truy cập=2024-06-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20230708235537/https://nashaniva.com/?c=ar&i=104503|archive-date=2023-07-08|url-status=live}}</ref> Jakub Strelczuk tại tòa án [[Vilnius]], dùng hai khẩu súng lục ổ quay Nagant.<ref name="kresy24.pl"/> Vụ này do thủ lĩnh Komsomol KPZB [[Mikalaj Mikalajevič Dvornikaŭ]] lên kế hoạch và tổ chức và đích thân dự bị. Sau vụ nổ súng, Prytycki bị bắt và bị kết án tử hình. Bản án tử hình bị quốc tế phản đối rộng rãi tại Tây Belorussia, Ba Lan, Pháp, [[Tiệp Khắc]] và [[Hoa Kỳ]].<ref name="narb">{{Chú thích web|url=http://narb.by/rus/details/prityckiy_s|tựa đề=Притыцкий Сергей Осипович|website=Нацыянальны гістарычны архіў Беларусі|ngôn ngữ=ru|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20131204013035/http://narb.by/rus/details/prityckiy_s|archive-date=2013-12-04}}</ref> Sau các cuộc biểu tình nổ ra, Ba Lan đổi bản án thành tù chung thân.

Tháng 9 năm 1939, sau khi [[Liên Xô xâm lược Ba Lan]], Prytycki được tự do. Ông được bầu vào Quốc hội Nhân dân của Tây Belorussia và đưa ra bài thuyết trình đề nghị sáp nhập Tây Belorussia vào [[Liên Xô]].<ref name="narb"/>

==Sự nghiệp ở Liên Xô==
Sau khi Tây Belorussia hợp nhất vào [[Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Xô viết Byelorussia]], cuối năm 1939, Prytycki được bổ nhiệm làm phó chủ tịch ủy ban điều hành của [[vùng Belastok]] mới thành lập.

Sau [[Chiến dịch Barbarossa]] tháng 6 năm 1941, Prytycki trốn sang đông Belarus do Liên Xô kiểm soát. Tháng 6-8 năm 1941, ông lãnh đạo việc chuẩn bị phòng thủ quanh [[Mogilev]] và thành lập lực lượng dân quân phòng vệ gần [[Gomel]].<ref name="narb"/>

Năm 1942-1944, Prytytski là Bí thư thứ nhì Ủy ban Trung ương chi bộ Komsomol Byelorussia. Năm 1944-1945, ông đứng đầu ban chỉ huy quân kháng chiến Ba Lan thân Liên Xô.<ref name="narb"/> Với công tác chỉ huy du kích Ba Lan, ông được tặng thưởng [[Huân chương Cờ đỏ]].<ref name="beldumka"/>

Sau khi Thế chiến II kết thúc, Prytycki là một trong những chính khách thành công nhất trong số các nhà hoạt động thân Liên Xô tại [[Tây Belorussia]] trước đây.<ref name="nn"/>

Ông từng là lãnh đạo chi bộ cộng sản tại [[Grodno (tỉnh)|Grodno]], [[Baranavichy Voblast|Baranavichy]], [[Maladzyechna Voblast|Maladzyechna]] và [[Minsk (tỉnh)|Minsk]].<ref name="narb"/> Ông chính là người tổ chức [[tập thể hóa]] nông nghiệp địa phương. Trong những năm đầu sau chiến tranh, Prytycki suýt bị bắt vì cáo buộc hoạt động gián điệp cho [[Ba Lan]] chống Liên Xô.<ref name="beldumka"/>

Thập niên 1960, Prytycki giữ các chức vụ cao cấp cao tại Byelorussia Xô viết.

Năm 1962-1968, ông là Bí thư Ban Chấp hành Trung ương [[Đảng Cộng sản Belorussia]] và Phó chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng Byelorussia.

Năm 1968-1971, Prytycki là Chủ tịch Đoàn chủ tịch [[Xô viết tối cao Byelorussia]].<ref name="marakou">{{Chú thích web|url=http://www.marakou.by/by/davedniki/represavanyya-litaratary/tom-ii?id=19732|tựa đề=Рэпрэсаваныя літаратары, навукоўцы, работнікі асветы, грамадскія і культурныя дзеячы Беларусі. 1794-1991. » Том II » ПРЫТЫЦКІ Сяргей Восіпавіч|website=marakou.by|nhà xuất bản=Leanid Marakou|ngôn ngữ=be|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160305013515/http://www.marakou.by/by/davedniki/represavanyya-litaratary/tom-ii?id=19732|archive-date=2016-03-05}}</ref>

==Trong văn hóa đại chúng==
* Năm 1958, đạo diễn Byelorussia Xô viết nổi tiếng Vladimir Korsh-Sablin làm phim ''Lá đỏ'' ([[Belarusfilm]]) kể về giai đoạn hoạt động ngầm tại [[Tây Belorussia]].
* Có những con phố được đặt theo tên Prytycki ở Minsk, Hrodna, [[Maladziečna]] và [[Baranavičy]] (''Vulica Prytyckaha'').<ref name="marakou"/>
* Có hai bảng tưởng niệm trên tường những tòa nhà nơi ông sống tại Minsk.
* Năm 1978, xuất bản sách ''"Hiến dâng đời cho nhân dân"'' tuyển tập các bài báo, bài phát biểu, tài liệu và hồi ký của Prytycki.

==Ghi chú==
{{Danh sách ghi chú}}

==Chú thích==
{{Tham khảo|30em}}

==Thư mục==
*{{Chú thích|last=Rąkowski|first=Grzegorz|title=Polska egzotyczna, Part 1|publisher=Oficyna Wydawnicza "Rewasz"|year=2005|isbn=9788389188373|language=pl}}

== Liên kết ngoài ==
* [http://archives.gov.by/index.php?id=602680 Tài liệu về Prytycki trong kho lưu trữ nhà nước Belarus]
* Phim ''[https://www.youtube.com/watch?v=Jpbub1LUlA0 Lá đỏ]'' (tiếng Nga)

{{Lãnh đạo Belarus từ năm 1918}}
{{Kiểm soát tính nhất quán}}

[[Thể loại:Huân chương Cờ đỏ]]
[[Thể loại:Du kích Liên Xô]]
[[Thể loại:Quân nhân Liên Xô trong Thế chiến thứ hai]]
[[Thể loại:Nguyên thủ quốc gia Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Xô viết Byelorussia]]
[[Thể loại:Mất năm 1971]]
[[Thể loại:Sinh năm 1913]]
[[Thể loại:Chính khách Đảng Cộng sản Tây Belorussia]]
[[Thể loại:Thành viên Ban chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Belorussia]]
[[Thể loại:Tù nhân bị Ba Lan kết án tử hình]]
[[Thể loại:Tù nhân Belarus bị kết án tử hình]]
[[Thể loại:Kẻ ám sát hụt]]