Xem mã nguồn của Sulayman Solong

{{Thông tin nhân vật hoàng gia
| tên = Sulayman Solong
| tên gốc = سليمان سلونق
| chức vị = [[Sultan]] của [[Darfur]]
| tại vị = 1596{{dash}}1637
| tiền nhiệm = '''Triều đại thành lập'''
| kế nhiệm = [[Musa Sulayman]]
| thân phụ = 
| con cái = [[Musa Sulayman]]
| hoàng tộc = [[Triều đại Keira]]
| cha = [[Kuuruu]]
| sinh = k. 1550
| mất = k. {{death year and age|1637|1550}}
| nơi an táng = Jabal Marra
| tôn giáo = [[Hồi giáo]]
}}
[[Tập tin:CentralEastAfrica1750.png|nhỏ|Bản đồ các quốc gia tiền thuộc địa ở Trung Phi, với [[Vương quốc Hồi giáo Darfur]] màu xám.]]
'''Sulayman Solong''' ({{Langx|ar|سليمان سلونق}}) ({{Khoảng}} 1550 - 1637)<ref name="Hill">[[Sulayman Solong#Hil67|Hill 1967]], p. 350</ref> là vị [[sultan]] lịch sử đầu tiên của [[Darfur]].<ref name="LOC">[[Sulayman Solong#Ofc92|Ofcansky 1992]], tr. [https://archive.org/details/sudancountrystud00metz_0/page/12/mode/2up 13]</ref> Theo một số nguồn, ông cai trị [[Vương quốc Hồi giáo Darfur]] từ năm 1596 đến năm 1637.<ref name="Hill" /><ref name="LOC" /><ref name="MacMichael">[[Sulayman Solong#Mac67|MacMichael 1967]], p. 7</ref> Tuy nhiên, do thiếu tài liệu tham khảo đương thời, các ước tính về niên đại trị vì của ông rất khác nhau, khi một số học giả hiện đại cho rằng ông có thể trị vì từ năm 1660 đến 1680.<ref name="O'Fahey 36">[[Sulayman Solong#Ofa08|O'Fahey 2008]], p. 36</ref>

== Tiểu sử ==
Vùng Darfur được đặt tên theo [[Người Fur|dân tộc Fur]] sinh sống tại đây. Người Fur đã kế vị [[người Tunjur]] với tư cách là sắc tộc thống trị trong vùng. Gia tộc hoàng gia Keira (còn được viết là Kayra) xuất phát từ [[Kunjara]], một trong ba bộ tộc Fur.<ref name="Holt 1991">[[Sulayman Solong#Hol91|Holt 1991]], p. 122</ref> Mặc dù truyền thống Fur có nhắc đến những người cai trị trước đó mang tên [[Daali]] và [[Kuuruu]], họ thường được coi là những [[anh hùng dân gian]].<ref name="Holt 1991" /><ref name="Holt 1982">[[Sulayman Solong#Hol82|Holt 1982]], p. 51</ref> Sulayman Solong được coi là người cai trị lịch sử đầu tiên của triều đại Keira.<ref name="Holt 1991" /><ref name="Holt 1982" /> Theo các tài liệu truyền thống, một cuộc tranh chấp đất đai đã nổ ra giữa Kuuruu, cha của Sulayman và chú của ông là Tunsam, khiến Kuuruu phải cùng Sulayman chạy trốn đến Dar Masalit ở phía tây.<ref name="O'Fahey 36" /> Sulayman lớn lên ở đó trong bộ tộc [[Người Masalit|Masalit]] của mẹ mình, người được coi là có nguồn gốc [[Người Ả Rập|Ả Rập]].<ref name="Fisher">[[Sulayman Solong#Fis77|Fisher 1977]], p. 305</ref> Khi trở nên đủ mạnh, ông lật đổ người chú Tunsam, chiếm lại Jabal Marra từ ông ta và buộc Tunsam phải chạy trốn về phía đông đến biên giới với [[Kordofan]]. Các nhà sử học hiện đại đưa ra giả thuyết rằng cuộc nội chiến giữa Kuuruu và Tunsam có thể liên quan đến sự sụp đổ của [[Vương quốc Tunjur|đế chế Tunjur]].<ref name="O'Fahey 36" />

Người ta biết rất ít về triều đại của Sulayman ngoài những điều chung chung mơ hồ.<ref name="O'Fahey 37">[[Sulayman Solong#Ofa08|O'Fahey 2008]], p. 37</ref> Những sự kiện xung quanh ông chỉ được ghi lại hai thế kỷ sau đó.<ref name="O'Fahey 36" /> Biệt danh của Sulayman "Solong" có nghĩa là "người mặt đỏ" hoặc "người Ả Rập" trong tiếng Fur, liên quan đến nước da của ông hoặc nguồn gốc của mẹ ông.<ref name="O'Fahey 36" /><ref name="Fisher" /> Ông được nhớ đến như một chiến binh và nhà chinh phục, người đã dẫn đầu 33 chiến dịch quân sự, qua đó biến vương quốc bộ lạc Fur của mình thành một đế chế đa sắc tộc kế tiếp người Tunjur. Ông đã chinh phục Kordofan và trong một thời gian mở rộng quyền thống trị của mình đối với [[Vương quốc Hồi giáo Sennar|Sennar]],<ref name="Hill" /> nơi đã bị suy yếu do một loạt các cuộc nội chiến.<ref name="MacMichael" /> Các cuộc chinh phạt của ông chủ yếu nhằm mục đích tăng số lượng nô lệ mà mình nắm giữ, để sau đó ông có thể trao đổi với các thương nhân từ các vùng xung quanh để lấy vũ khí, ngựa chiến và vải thô.<ref name="O'Fahey 37" /> Tuy nhiên, vương quốc Sulayman tụt hậu so với các quốc gia [[châu Phi cận Sahara]] khác về trang bị vũ khí hiện đại. Không giống như đế chế [[Đế quốc Bornu|Bornu]] hay [[Đế quốc Songhai|Songhai]], vùng Darfur không sử dụng [[súng cầm tay]].<ref name="Fisher" />

Chế độ quân chủ do Sulayman thành lập đã tuân theo mô hình [[vương quyền thần thánh]] phổ biến ở châu Phi lúc bấy giờ,<ref name="O'Fahey 37" /> về sau đã bị biến đổi dưới tác động của [[Hồi giáo]].<ref name="O'Fahey 38">[[Sulayman Solong#Ofa08|O'Fahey 2008]], p. 38</ref> Sulayman theo truyền thống được cho là có công đưa Hồi giáo trở thành [[quốc giáo]] của vương quốc.<ref name="LOC" /> Tôn giáo trước đây của những người tiền nhiệm bán huyền thoại của ông là không rõ ràng,<ref name="O'Fahey 38" /> với một số nguồn cho rằng đó là [[pagan giáo]].<ref>[[Sulayman Solong#Hol77|Holt 1977]], p. 332</ref> Sulayman đã xây dựng các nhà thờ Hồi giáo cho các thần dân của mình và khuyến khích các tập quán Hồi giáo như [[cắt bao quy đầu]].<ref name="O'Fahey 38" /> Tuy nhiên, quá trình Hồi giáo hóa nhà nước Keira diễn ra chậm chạp, và chế độ quân chủ vẫn giữ các nghi lễ tiền Hồi giáo trong suốt thời gian tồn tại của nó.<ref name="Holt 1982" /><ref name="O'Fahey 38" />

Sulayman đã kết hôn với một phụ nữ Ả Rập.<ref name="MacMichael" /> Sau khi mất, ông được kế vị bởi con trai [[Musa Sulayman]] và được chôn cất trên núi Jabal Marra, nơi trở thành nghĩa trang của các vị vua Fur.<ref name="Hill" /> Sulayman được coi là "người cha sáng lập" của nhà nước Keira, một địa vị được ghi rõ trong lịch sử truyền miệng cũng như trên con dấu của các vị vua kế vị,<ref>[[Sulayman Solong#Ofa08|O'Fahey 2008]], p. 39</ref> vốn thường bao gồm [[phả hệ]] từ đời Sulayman.<ref name="O'Fahey 36" /> Tuy nhiên, nhà sử học [[Peter Malcolm Holt]] viết trong [[Encyclopaedia Hồi giáo|Bách khoa toàn thư Hồi giáo]] rằng Sulayman có lẽ không phải là người sáng lập ra triều đại Keira, mà chỉ đơn giản là nhà cai trị Hồi giáo đầu tiên của vương triều này.<ref name="Holt 1991" /> Con cháu của Sulayman tiếp tục trị vì Darfur cho đến khi [[Ali Dinar]] tử trận dưới tay quân Anh năm 1916.<ref name="Hill" />

== Xem thêm ==

* [[Lịch sử Darfur]]
* [[Hồi giáo hóa Sudan]]

== Tham khảo ==
<references responsive="" />

== Thư mục ==

* {{chú thích sách|title=The Cambridge History of Africa|last=Fisher|first=Humphrey J.|publisher=Cambridge University Press|year=1977|isbn=978-0-521-20981-6|editor-last=Oliver|editor-first=Roland|editor-link=Roland Oliver|volume=3: c. 1050 – c. 1600|pages=232–330|chapter=The Eastern Maghrib and the Central Sudan|ref=Fis77|chapter-url=https://books.google.com/books?id=GWjxR61xAe0C&pg=PA232}}
* {{chú thích sách|url=https://books.google.com/books?id=QS_GYMeSzRMC|title=A Biographical Dictionary of the Sudan|last=Hill|first=Richard Leslie|publisher=Frank Cass and Company|year=1967|isbn=978-0-7146-1037-5|edition=2nd|series=Library of African Study Series|location=London|ref=Hil67|orig-year=First published 1951}}
* {{chú thích sách|title=The Cambridge History of Islam|last=Holt|first=Peter Malcolm|publisher=Cambridge University Press|year=1977|isbn=978-0-521-29137-8|editor1-last=Holt|editor1-first=Peter Malcolm|volume=2A|pages=327–344|chapter=The Nilotic Sudan|ref=Hol77|editor2-last=Lambton|editor2-first=Ann K. S.|editor2-link=Ann Lambton|editor3-last=Lewis|editor3-first=Bernard|editor3-link=Bernard Lewis|chapter-url=https://books.google.com/books?id=y99jTbxNbSAC&pg=PA327}}
* {{chú thích sách|url=https://archive.org/details/cambridgehistory04fage/page/14|title=The Cambridge History of Africa|last=Holt|first=Peter Malcolm|publisher=Cambridge University Press|year=1982|isbn=978-0-521-20413-2|editor1-last=Fage|editor1-first=John Donnelly|editor1-link=John Donnelly Fage|volume=4: c. 1600 – c. 1790|pages=[https://archive.org/details/cambridgehistory04fage/page/14 14–57]|chapter=Egypt, the Funj and Darfur|ref=Hol82|editor2-last=Oliver|editor2-first=Roland|editor2-link=Roland Oliver|chapter-url=https://books.google.com/books?id=q3mx8aAo6x0C&pg=PA14}}
* {{Cite encyclopedia|year=1991|title=Dār Fūr|encyclopedia=[[Encyclopaedia of Islam|The Encyclopaedia of Islam]]|publisher=E. J. Brill|location=Leiden|last=Holt|first=Peter Malcolm|edition=New|volume=II: C–G|pages=121–125|isbn=978-90-04-07026-4|ref=Hol91}}
* {{chú thích sách|url=https://books.google.com/books?id=YIqD51TsiwgC|title=The Tribes of Northern and Central Kordofán|last=MacMichael|first=Harold Alfred|publisher=Frank Cass and Company|year=1967|isbn=978-0-7146-1113-6|series=Volume 42 of Cass Library of African Studies: General Studies|location=London|ref=Mac67|author-link=Harold MacMichael|orig-year=First published 1912}}
* {{chú thích sách|url=https://books.google.com/books?id=HQxYJWkO7EEC|title=The Darfur Sultanate: A History|last=O'Fahey|first=Rex S.|publisher=Columbia University Press|year=2008|isbn=978-0-231-70038-2|series=Columbia/Hurst Series|location=New York|ref=Ofa08}}
* {{chú thích sách|url=https://archive.org/details/sudancountrystud00metz_0|title=Sudan: A Country Study|last=Ofcansky|first=Thomas|publisher=Federal Research Division of the Library of Congress|year=1992|isbn=978-0-8444-0750-0|editor-last=Metz|editor-first=Helen Chapin|editor-link=Helen Chapin Metz|edition=4th|series=[[Library of Congress Country Studies|Country Studies]]|location=Washington, D.C.|chapter=Historical Setting|ref=Ofc92|orig-year=Research completed June 1991|url-access=registration}}

== Liên kết ngoài ==

* {{Cite encyclopedia|year=2011|title=Suliman Solong|encyclopedia=[[Encyclopædia Britannica#Optical disc, online, and mobile versions|Encyclopædia Britannica Online]]|publisher=Encyclopædia Britannica|url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/572873/Suliman-Solong|access-date = ngày 27 tháng 1 năm 2011}}
{{S-start}}
{{S-hou|[[Triều đại Keira]]||k. 1550||k. 1637|[[bộ lạc Kunjara]]}}
{{S-reg}}
{{S-new|first}}
{{S-ttl
| title = [[Vương quốc Hồi giáo Darfur|Sultan của Darfur]]
| years = 1596–1637
}}
{{S-aft
| after = [[Musa Sulayman]]
}}
{{S-end}}{{Sultan của Darfur}}

[[Thể loại:Sinh thập niên 1550]]
[[Thể loại:Mất năm 1637]]
[[Thể loại:Quân chủ châu Phi thế kỷ 16]]
[[Thể loại:Quân chủ châu Phi thế kỷ 17]]
[[Thể loại:Quân chủ khai quốc]]
[[Thể loại:Triều đại Keira]]
[[Thể loại:Nhà cai trị Hồi giáo]]
[[Thể loại:Sultan của Darfur]]