Xem mã nguồn của Tán xạ Raman

[[Tập tin:Ramanscattering DE.svg|thumb|450px|<center>[[Tán xạ Rayleigh]], Stokes-Raman và phản Stokes-Raman.</center>]]
'''Tán xạ Raman''' hoặc '''[[hiệu ứng Raman]]''' là [[tán xạ không đàn hồi]] của [[photon]] bởi các phân tử kích thích ở các mức năng lượng dao động hoặc quay cao hơn.

Hiệu ứng được [[Chandrasekhara Venkata Raman|Chandrasekhara V. Raman]] cùng sinh viên của ông là [[Kariamanickam Srinivasa Krishnan|Kariamanickam S. Krishnan]] phát hiện trong chất lỏng năm 1928.<ref name= raman1928>{{chú thích tạp chí| last= Raman| first= C. V.| title= A new radiation| journal= Indian J. Phys.| year= 1928| volume= 2| pages= 387–398| url= http://hdl.handle.net/2289/2135| access-date = ngày 14 tháng 4 năm 2013}}</ref> Cùng năm đó nhưng độc lập, [[Grigory Landsberg]] và [[Leonid Mandelstam]] phát hiện hiệu ứng trong tinh thể.<ref>{{chú thích tạp chí| first1 = G.| last2 = Mandelstam| first2 = L.| last1 = Landsberg| title = Eine neue Erscheinung bei der Lichtzerstreuung in Krystallen| url = https://archive.org/details/sim_naturwissenschaften_1928-07-13_16_28/page/556| journal = Naturwissenschaften| volume = 16| issue = 28| pages = 557| year = 1928| doi = 10.1007/BF01506807| bibcode = 1928NW.....16..557. }}</ref> Hiệu ứng này được [[Adolf Smekal]] tiên đoán vào năm 1923.<ref name= smekal>{{chú thích tạp chí| first1 = A.| title = Zur Quantentheorie der Dispersion| url = https://archive.org/details/sim_naturwissenschaften_1923-10-26_11_43/page/n9| journal = Naturwissenschaften| last1 = Smekal| volume = 11| issue = 43| pages = 873–875| year = 1923| doi = 10.1007/BF01576902| bibcode = 1923NW.....11..873S }}</ref>

Khi các photon [[tán xạ]] từ một nguyên tử hoặc phân tử, hầu hết các photon đều bị [[tán xạ đàn hồi]] ([[tán xạ Rayleigh]]), sao cho các photon [[tán xạ]] có cùng năng lượng ([[tần số]] và [[bước sóng]]) như các photon tới. Một phần nhỏ các photon [[tán xạ]] (xấp xỉ 1 phần 10 triệu) là tán xạ bới kích thích, với các photon tán xạ có tần số khác với, và thường là thấp hơn, photon tới.<ref>{{chú thích sách| author= Harris and Bertolucci| title= Symmetry and Spectroscopy| url= https://archive.org/details/symmetryspectros0000harr| publisher= Dover Publications| year= 1989| isbn= 0-486-66144-X}}</ref> Trong chất khí, tán xạ Raman có thể xảy ra với sự thay đổi năng lượng của một phân tử do chuyển tiếp sang mức năng lượng khác (thường là cao hơn). Các nhà hóa học chủ yếu quan tâm đến hiệu ứng Raman chuyển tiếp.

== Tham khảo ==
{{tham khảo| colwidth= 29em}}

== Xem thêm ==
* [[Lý thuyết tán xạ]]
* [[Tán xạ không đàn hồi]]
* [[Tán xạ Brillouin]]

== Liên kết ngoài ==
{{Commonscat|Raman spectroscopy}}
* [http://hyperphysics.phy-astr.gsu.edu/hbase/atmos/raman.html Explanation from Hyperphysics in Astronomy section of gsu.edu]
* [http://www.kosi.com/Raman_Spectroscopy/rtr-ramantutorial.php?ss=700 Raman Spectroscopy - Tutorial at Kosi.com]
* [http://www.scientificamericanpast.com/Scientific%20American%201930%20to%201939/1/med/sci121930.htm Prof. R. W. Wood Demonstrating the New "Raman Effect" in Physics] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081026082027/http://www.scientificamericanpast.com/Scientific%20American%201930%20to%201939/1/med/sci121930.htm |date = ngày 26 tháng 10 năm 2008}} (''Scientific American,'' December 1930)
* [http://www.lavision.de/en/techniques/raman-scattering.php A short description of spontaneous Raman scattering] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161226045715/http://www.lavision.de/en/techniques/raman-scattering.php |date=2016-12-26 }}
* [http://blogs.timesofindia.indiatimes.com/Swaminomics/entry/raman-effect-fingerprinting-the-universe Raman Effect: fingerprinting the universe]

{{Sơ khai vật lý}}
{{Quang phổ Raman}}
{{Authority control}}

[[Thể loại:Vật lý phân tử]]
[[Thể loại:Quang học phi tuyến]]