Xem mã nguồn của Tây Ban Nha Habsburg

{{Infobox Former Country
| native_name                = ''Monarchia Hispaniae''{{efn|trong [[tiếng Tây Ban Nha]] hiện đại: ''Monarquía de España''.}}
| conventional_long_name                = Quân chủ Tây Ban Nha<ref>[https://books.google.com/books/about/De_monarchia_hispanica.html?id=alVBAAAAcAAJ Monarchia Hispanica].google.com, [http://digital.ub.uni-paderborn.de/eab/content/pageview/858016 Monarchia Hispaniae]. digital.ub.uni.</ref>{{efn|Còn được gọi là Vương quốc Tây Ban Nha (tiếng Tây Ban Nha cổ: ''Reyno de España'' (cũng thường đánh vần, ''Eſpana'', ''Eſpaña'' hoặc ''Eſpanna''), tiếng Tây Ban Nha hiện đại: ''Reino de España'').<ref>[https://books.google.co.uk/books?id=YrTieE39TzEC&printsec=frontcover&dq=Reyno+de+Espa%C3%B1a&hl=en&sa=X&ei=CWNBVbTAOsS4ONT2gcgD&ved=0CCkQ6AEwAQ#v=onepage&q=Reyno%20de%20Espa%C3%B1a&f=false Reyno de España], google.cocoolm</ref>}}
| common_name                = Tây Ban Nha
| continent                = Châu Âu
| region                = Bán đảo Iberia
| country                = Tây Ban Nha
| era                = Thời kỳ cận đại
| image_flag                = Flag of Cross of Burgundy.svg
| flag_type                = Cờ chữ thập Burgundy
| flag                = Thánh giá Burgundy
| image_coat                = Greater Arms of Charles I of Spain, Charles V as Holy Roman Emperor.svg
| symbol                = Quốc huy Tây Ban Nha
| symbol_type                = Arms of Charles I
| image_map                = MAPA DE ESPAÑA EN 1570.jpg
| image_map_caption                = Bản đồ Bán đảo Iberia 1570
| year_start                = 1516
| date_start                = 23 tháng 1
| event_start                = Đăng quang của {{nowrap|[[Charlemagne|Karl I]]}}
| year_end                = 1700
| date_end                = 1 tháng 11
| event_end                = [[Carlos II của Tây Ban Nha|Carlos II]] băng hà
| event_pre                = Đăng cơ của [[Felipe I của Castila]]
| date_pre                = 26 tháng 11 năm 1504
| event1                = [[Nổi loạn Hà Lan]]
| date_event1                = 1568–1648
| event2                = [[Liên minh Iberia]]
| date_event2                = 1580–1640
| event3                = [[Chiến tranh Pháp-Tây Ban Nha (1635–59)|Chiến tranh Pháp-Tây Ban Nha]]
| date_event3                = 1635–1659
| event4                = [[Chiến tranh phục hồi Bồ Đào Nha]]
| date_event4                = 1640–1668
| p1                = Vương quyền Castila
| flag_p1                = Banner of arms crown of Castille Habsbourg style.svg
| p2                = Vương quyền Aragon
| flag_p2                = Royal Banner of Arag%C3%B3n.svg
| p3                = Vương quốc Napoli
| flag_p3                = Bandera de Nápoles - Trastámara.svg
| p4                = Hà Lan thuộc Habsburg
| flag_p4                = Bandera cruz de Borgoña 2.svg
| border_p2                = no
| s1                = Khai sáng ở Tây Ban Nha{{!}}Tây Ban Nha thuộc Bourbon
| flag_s1                = Flag of Spain (1701–1760).svg
| s2                = Quân chủ Habsburg
| flag_s2                = Flag of the Habsburg Monarchy.svg
| s3                = Minorca
| flag_s3                = Union flag 1606 (Kings Colors).svg
| s4                = Gibraltar
| flag_s4                = Union flag 1606 (Kings Colors).svg
| s5                = Cộng hòa Hà Lan
| flag_s5                = Statenvlag.svg
| s6                = Piedmont-Sardinia
| flag_s6                = Flag of the Kingdom of Sardinia.svg
| s7                = Brandenburg-Prussia
| flag_s7                = Flag_of_Brandenburg_(1660–1750).svg
| s8                = Bồ Đào Nha
| flag_s8                = Flag Portugal (1707).svg
| s9                = Đế quốc Ottoman
| flag_s9                = Zulfikar flag.svg
| s10                = Các hiệp sĩ của Saint John
| flag_s10                = Flag_of_the_Sovereign_Military_Order_of_Malta.svg
| capital                = [[Madrid]] <small>(1561–1601; 1606–1700)</small><br />[[Valladolid]] <small>(1601–1606)</small>
| government_type                = [[Chế độ quân chủ hỗn hợp]]
| today                = {{Flag|Algeria}}<br/>{{Flag|Bỉ}}<br/>{{Flag|Pháp}}<br/>{{Flag|Gibraltar}}<br/>{{Flag|Italy}}<br/>{{Flag|Luxembourg}}<br/>{{Flag|Libya}}<br/>{{Flag|Malta}}<br/>{{Flag|Morocco}}<br/>{{Flag|Hà Lan}}<br/>{{Flag|Bồ Đào Nha}}<br/>{{Flag|Tây Ban Nha}}<br/>{{Flag|Tunisia}}<br/>''[[đế quốc Bồ Đào Nha|và]] [[Đế quốc Tây Ban Nha|xứ khác]]''
| currency                = [[Real Tây Ban Nha]]
| status                = Đế quốc
| image_map2                = Habsburg_Empire_of_Charles_V.png
| map_caption2                = Tây Ban Nha Habsburg dưới thời thống trị của [[Karl V của Thánh chế La Mã|Karl V]] bao gồm lãnh thổ ở Châu Âu và thuộc địa
| stat_area1                = 5800000
| stat_year1                = 1558
}}
{{Lịch sử Tây Ban Nha}}
'''Tây Ban Nha Habsburg''' đề cập đến [[lịch sử Tây Ban Nha]] trong [[thế kỷ 16]] và [[Thế kỷ 17|17]] (1516-1700), khi nó được cai trị bởi các vị vua từ [[nhà Habsburg]] (cũng liên quan đến vai trò của nó trong [[Lịch sử Trung Âu]]). Các nhà cai trị Habsburg (chủ yếu là [[Carlos I của Tây Ban Nha|Carlos I]] và [[Felipe II của Tây Ban Nha|Felipe II]]) đã đạt đến đỉnh cao về ảnh hưởng và quyền lực của họ. Họ đã kiểm soát lãnh thổ bao gồm [[châu Mỹ]], [[Đông Ấn]], các quốc gia và Vùng Hạ thấp hiện tại ở Pháp và Đức ở Châu Âu, [[Đế quốc Bồ Đào Nha]] từ năm 1580 đến 1640, và các vùng lãnh thổ khác như các vùng nhỏ như [[Ceuta]] và [[Oran]] ở [[Bắc Phi]]. Giai đoạn này của lịch sử Tây Ban Nha cũng được gọi là "Thời đại mở rộng".

Dưới thời Habsburg, Tây Ban Nha thống trị châu Âu về mặt chính trị và quân sự trong nhiều thế kỷ XVI và XVII nhưng đã trải qua một sự suy giảm dần dần trong nửa sau của thế kỷ XVII dưới thời vua Habsburg.

Những năm của Habsburg cũng là thời đại hoàng kim Tây Ban Nha về sự nở hoa văn hóa. Trong số các nhân vật xuất sắc nhất của thời kỳ này là [[Têrêsa thành Ávila]], [[Pedro Calderón de la Barca]], [[Miguel de Cervantes]], [[El Greco]], [[Domingo de Soto]], [[Francisco Suárez]], [[Diego Velázquez]] và [[Francisco de Vitoria]].

[[Tập tin:Middle Arms of Charles I of Spain, Charles V as Holy Roman Emperor-Middle (1530-1556).svg|150px|thumb|left|Huy hiệu của Carlos I, đại diện cho lãnh thổ của ông ở Tây Ban Nha (trên cùng) và các tài sản châu Âu khác của ông (dưới cùng).]]
"Tây Ban Nha" trong thời kỳ này bao phủ toàn bộ bán đảo, về mặt chính trị, một liên bang bao gồm một số vương quốc độc lập theo danh nghĩa trong sự kết hợp cá nhân: Aragon, Castila, León, Navarre, và từ năm 1580, Bồ Đào Nha. Trong một số trường hợp, các vương quốc riêng lẻ này là các liên bang, đặc biệt là [[Vương quốc Aragon]] (Công quốc Catalonia, Vương quốc Aragon, [[Vương quốc Valencia|Valecia]] và [[Vương quốc Mallorca|Mallorca]]).

Cuộc hôn nhân của [[Isabel I của Castilla]] và [[Fernando II của Aragon|Ferrando II của Aragón]] năm 1469 đã cho phép kết hợp hai trong số các vương quốc lớn nhất là Castilla và Aragón, dẫn tới chiến dịch thành công của họ chống lại Moors, đạt đến đỉnh cao cuộc chinh phục Granada năm 1492.

Isabella và Fernando được [[Giáo hoàng Alexanđê VI]] phong tặng danh hiệu là Quân chủ Công giáo Công giáo ([[tiếng Tây Ban Nha]] hiện đại: ''Monarquía Católica'') vẫn được sử dụng cho chế độ quân chủ theo Habshurg thuộc Tây Ban Nha. Giai đoạn Habsburg được hình thành theo khái niệm "Tây Ban Nha" theo nghĩa đã được thể chế hóa vào thế kỷ 18. Từ thế kỷ 17, trong và sau khi kết thúc [[Liên minh Iberia]], chế độ quân chủ Habsburg ở Tây Ban Nha còn được gọi là "Chế độ quân chủ Tây Ban Nha" hay "[[Quân chủ Tây Ban Nha|chế độ quân chủ Tây Ban Nha]]" cùng với hình thức chung của [[Tây Ban Nha|Vương quốc Tây Ban Nha]].

Tây Ban Nha là một quốc gia thống nhất đã được đưa ra sau khi cái chết vào năm 1700 của [[Carlos II của Tây Ban Nha|Carlos II]] và sự tuyệt tự dòng nam của vương tộc Habsburg của Tây Ban Nha, và sự thăng thiên của [[Felipe V của Tây Ban Nha|Felipe V]] và lễ nhậm chức của [[nhà Bourbon]] và các cuộc cải cách trung tâm, những người ở Pháp.

== Xem thêm ==
* [[Liên minh Iberia]]

== Ghi chú ==
{{ghi chú}}

== Chú thích ==
{{tham khảo|30em}}

== Tham khảo ==
*Armstrong, Edward (1902). ''The Emperor Charles V''. New York: The Macmillan Company
*Black, Jeremy (1996). ''The Cambridge Illustrated Atlas of Warfare: Renaissance to Revolution''. Cambridge: Cambridge University Press. {{ISBN|0-521-47033-1}}
*Braudel, Fernand (1972). ''The Mediterranean and the Mediterranean World in the Age of Philip II'', trans. Siân Reynolds. New York: Harper & Row. {{ISBN|0-06-090566-2}}
*Brown, J. and Elliott, J. H. (1980). ''A palace for a king. The Buen Retiro and the Court of Philip IV''. New Haven: Yale University Press
*Brown, Jonathan (1998). ''Painting in Spain: 1500–1700''. New Haven: Yale University Press. {{ISBN|0-300-06472-1}}
*Dominguez Ortiz, Antonio (1971). ''The golden age of Spain, 1516–1659.'' Oxford: Oxford University Press. {{ISBN|0-297-00405-0}}
*Edwards, John (2000). ''The Spain of the Catholic Monarchs, 1474–1520''. New York: Blackwell. {{ISBN|0-631-16165-1}}
*Harman, Alec (1969). ''Late Renaissance and Baroque music''. New York: Schocken Books.
*Kamen, Henry (1998). ''Philip of Spain''. New Haven and London: Yale University Press. {{ISBN|0-300-07800-5}}
*Kamen, Henry (2003). ''Empire: How Spain Became a World Power, 1492–1763''. New York: HarperCollins. {{ISBN|0-06-093264-3}}
*Kamen, Henry (2005). ''Spain 1469–1714. A Society of Conflict'' (3rd ed.) London and New York: Pearson Longman. {{ISBN|0-582-78464-6}}
*Parker, Geoffrey (1997). ''The Thirty Years' War'' (2nd ed.). New York: Routledge. {{ISBN|0-415-12883-8}}
*Parker, Geoffrey (1972). ''The Army of Flanders and the Spanish road, 1567–1659; the logistics of Spanish victory and defeat in the Low Countries' Wars.''. Cambridge: Cambridge University Press. {{ISBN|0-521-08462-8}}
*Parker, Geoffrey (1977). ''The Dutch revolt''. Cambridge: Cambridge University Press. {{ISBN|0-8014-1136-X}}
*Parker, Geoffrey (1978). ''Philip II''. Boston: Little, Brown. {{ISBN|0-316-69080-5}}
*Parker, Geoffrey (1997). ''The General Crisis of the Seventeenth Century''. New York: Routledge. {{ISBN|0-415-16518-0}}
*Stradling, R. A. (1988). ''Philip IV and the Government of Spain''. Cambridge: Cambridge University Press. {{ISBN|0-521-32333-9}}
*Various (1983). ''Historia de la literatura espanola''. Barcelona: Editorial Ariel
*Gallardo, Alexander (2002), "Spanish Economics in the 16th Century: Theory, Policy, and Practice", Lincoln, NE:Writiers Club Press,2002. {{ISBN|0-595-26036-5}}.
*{{chú thích sách | title= The Age of the Reformation | first= Preserved | last= Smith | author-link= Preserved Smith | editor-first= Charles Homer | editor-last= Haskins | editor-link= Charles Homer Haskins | series= American Historical Series | year= 1920 | publisher= Henry Holt and Company | location= New York | oclc= 403814 | url= https://books.google.com/books?id=_FcJAQAAIAAJ&pg=PA522 }}

[[Thể loại:Nhà Philippine]]
[[Thể loại:Lịch sử cận đại Tây Ban Nha]]
[[Thể loại:Khởi đầu năm 1516]]
[[Thể loại:Chấm dứt năm 1700]]