Xem mã nguồn của Tôn Du (Tam Quốc)

{{Thông tin nhân vật phong kiến}}

'''Tôn Du''' ({{zh|t=孫瑜|s=孙瑜|p=Sun Yu}}; 177 – 215), tự '''Trọng Dị''' (仲異), là tướng lĩnh dưới quyền quân phiệt [[Tôn Quyền]] thời Tam Quốc trong [[lịch sử Trung Quốc]].

== Cuộc đời ==
Tôn Du quê ở huyện [[Phú Dương, Hàng Châu|Phú Xuân]], quận [[Ngô (quận)|Ngô]], [[Dương Châu]],<ref>Nay là [[Phú Dương, Hàng Châu|Phú Dương, Chiết Giang]].</ref> là con trai thứ hai của [[Tôn Tĩnh]] (em trai [[Tôn Kiên]]), dưới [[Tôn Cảo]], theo thứ bậc là anh họ của [[Tôn Quyền]]. Tôn Du ban đầu được phong chức Cung Nghĩa hiệu úy, thống lĩnh quân đội phần đông là người [[Giang Tây]] (phía tây sông [[Trường Giang]]). Du khiêm tốn động viên, trấn an, nên được binh sĩ yêu quý, tín nhiệm.<ref name="TQC 51">[[Trần Thọ]], [[Bùi Tùng Chi]] chú, ''[[Tam quốc chí]]'', ''Ngô thư'', quyển 6, ''[[:wikisource:zh:三國志/卷51|Tôn thất truyện]]''.</ref>

Năm 204, thái thú [[Đan Dương]] [[Tôn Dực]] bị giết hại, Tôn Du kế nhiệm làm thái thú. Du tại nhiệm sở rất được lòng người, nhiều kẻ lặn lội đường xa đến quy thuận. Quân trong quận lên tới hàng vạn. [[Tôn Quyền]] bèn phong Du làm Tuy Viễn tướng quân. Năm 206, Tôn Du theo [[Chu Du]] bình định người [[Sơn Việt]], phá được hai thôn trại Ma (麻), Bảo (保).<ref name="TQC 51"/>

Năm 213, [[Tào Tháo]] phát động đại quân [[Trận Nhu Tu (212–213)|tấn công cửa Nhu Tu]], phá được cửa khẩu, bắt sống đô đốc [[Công Tôn Dương]].<ref name="TQC 1">[[Trần Thọ]], [[Bùi Tùng Chi]] chú, ''[[Tam quốc chí]]'', ''Ngụy thư'', quyển 1, ''[[:wikisource:zh:三國志/卷01|Vũ đế kỷ]]''.</ref> Tôn Quyền phái [[Lã Mông]] dẫn quân chống cự, bản thân cũng tùy quân, mang theo Tôn Du. [[Cam Ninh]] dẫn trăm người tung hoành trại Tào, đạt được tiếng vang lớn.<ref name="TQC 55">[[Trần Thọ]], [[Bùi Tùng Chi]] chú, ''[[Tam quốc chí]]'', ''Ngô thư'', quyển 10, ''[[:wikisource:zh:三國志/卷55|Trình Hoàng Hàn Tưởng Chu Trần Đổng Cam Lăng Từ Phan Đinh truyện]]''.</ref> Tôn Quyền muốn thừa thế tấn công. Tôn Du khuyên Quyền nên cố thủ, nhưng Quyền không nghe theo, bị Tào Tháo đoán trước, không công mà rút về.<ref name="TQC 51"/><ref name="TQC 47">[[Trần Thọ]], [[Bùi Tùng Chi]] chú, ''[[Tam quốc chí]]'', ''Ngô thư'', quyển 2, ''[[:wikisource:zh:三國志/卷47|Ngô chủ truyện]]''.</ref>

Sau trận Nhu Tu, Tôn Quyền phong Tôn Du làm Phấn uy tướng quân, vẫn quản lý quận Đan Dương, chỉ dời quận trị từ [[Lật Dương]] đến bến [[Ngưu Chử]]. Trước đó, khi rút quân, Tào Tháo không nghe theo lời của thái thú Đan Dương [[Tưởng Tế]], cưỡng bức dân chúng [[Hoài Nam]] di chuyển. Tôn Du bổ nhiệm người [[Phụng Tiết|Vĩnh An]] là [[Nhiêu Trợ]] (饒助) làm [[Vô Vi|Tương An]] (huyện) trưởng, người [[Vô Tích]] là [[Nhan Liên]] (顏連) làm [[Cư Sào]] (huyện) trưởng, giao cho hai người dụ dỗ dân hai quận [[Lư Giang]], [[Cửu Giang]].<ref name="TQC 51"/> Tổng cộng cho hơn 10 vạn hộ dân cư của các quận Lư Giang, Cửu Giang, [[Kỳ Xuân]], [[Quảng Lăng]] tị nạn [[Giang Đông]].

Tôn Du yêu thích cổ văn, ngay khi chỉ huy chiến trận thì sách cũng không rời tay, tại lúc tác chiến cũng tay không thích quyển. Học giả [[Mã Phổ]] (馬普) người [[Tế Âm]]<ref>Nay thuộc huyện [[Lan Khảo|Lan Khảo, Khai Phong, Hà Nam]].</ref> đến Giang Đông, được Du lấy lễ đối đãi, làm trường học cho con em trong quân học tập.<ref name="TQC 51"/>

Năm 215, Tôn Du chết tại nhiệm sở, thọ 39 tuổi.<ref name="TQC 51"/>

== Gia đình ==
Con trai:
* [[Tôn Di]] (孫彌)
* [[Tôn Hi]] (孫熙)
* [[Tôn Diệu]] (孫燿)
* [[Tôn Mạn]] (孫曼), quan đến tướng quân, phong hầu.
* [[Tôn Hoành]] (孫紘)

== Trong văn hóa ==
Trong tiểu thuyết ''[[Tam quốc diễn nghĩa]]'', Tôn Du xuất hiện ở hồi 57, được giới thiệu là em họ của Tôn Quyền, nhưng không nhắc đến quan hệ cha con với Tôn Tĩnh. Khi Chu Du mượn đường đánh Thục hòng đánh chiếm Kinh Nam, Tôn Quyền phái Tôn Du dẫn quân đến giúp.<ref>[[La Quán Trung]], ''[[Tam quốc diễn nghĩa]]'', hồi 57, ''[[:wikisource:vi:Tam quốc diễn nghĩa/Hồi 57|Cửa Sài Tang, Ngọa Long đến viếng tang; Huyện Lỗi Dương, Phượng Sồ quản công việc]]''.</ref>

== Tham khảo ==
* [[Trần Thọ]], [[Bùi Tùng Chi]] chú, ''[[Tam quốc chí]]''.
* [[La Quán Trung]], ''[[Tam quốc diễn nghĩa]]''.

== Chú thích ==
{{tham khảo}}
{{thời gian sống|177|215}}
{{Nhân vật Tam Quốc}}

[[Thể loại:Người Chiết Giang]]
[[Thể loại:Nhân vật quân sự Tam Quốc]]
[[Thể loại:Nhân vật quân sự Đông Ngô]]