Xem mã nguồn của Tống Trung

{{Người khác}}{{Thông tin nhân vật phong kiến
| tên = Tống Trung
| tên gốc = 宋忠
| tự = Trọng Tử
| nơi sinh = Chương Lăng
| mất = 219
| quốc gia = [[Nhà Hán|Hán]]
| triều đại = [[Đông Hán]]
}}

'''Tống Trung''' ({{zh|t=宋忠|s=宋忠|p=Song Zhong}}{{efn|Có sách chép là 宋衷, vẫn phiên âm là Trung.<ref name="TuT 33">[[Ngụy Trưng]], ''[[Tùy thư]]'', chí, quyển 33, ''[[:wikisource:zh:隋書/卷33|Kinh tịch chí (2)]]''.</ref><ref name="CĐT 46">[[Lưu Hu]] (chủ biên), ''[[Cựu Đường thư]]'', chí, quyển 46, ''[[:wikisource:zh:新唐書/卷046|Kinh tịch chí (thượng)]]''.</ref><ref name="TĐT 58">[[Âu Dương Tu]] (chủ biên), ''[[Tân Đường thư]]'', chí, quyển 58, ''[[:wikisource:zh:新唐書/卷058|Nghệ văn chí (2)]]''.</ref>}}; ? – 219), tự '''Trọng Tử''' (仲子), là học giả [[Nho học]] cuối thời [[Đông Hán]] trong [[lịch sử Trung Quốc]]. Tống Trung lần lượt phục vụ dưới quyền các quân phiệt [[Lưu Biểu]], [[Lưu Tông]], [[Tào Tháo]].

== Cuộc đời ==
Tống Trung quê ở huyện [[Chương Lăng]], quận [[Nam Dương (quận)|Nam Dương]], sau tách thành quận [[Nghĩa Dương|Chương Lăng]] thuộc [[Kinh Châu]]{{efn|Nay thuộc [[Tảo Dương|Tảo Dương, Tương Dương, Hồ Bắc]].}}. Khoảng sau năm 192, Kinh Châu mục [[Lưu Biểu]] ổn định Kinh Châu, cho mở trường học, mời các danh nho trong vùng đến làm học quan, Trung cũng nằm trong số đó. Lưu Biểu cắt cử Tống Trung cùng [[Kỳ Mẫu Khải]]{{efn|{{ill|Kỳ Mẫu Khải|zh|綦毋闓}}, tự Quảng Minh (廣明), [[Kinh học]] gia cuối thời Đông Hán, có nhiều đóng góp cho luật học.<ref name="HHT 74b"/>}} biên soạn sách ''Ngũ kinh chương cú''.<ref name="HHT 74b">[[Phạm Diệp]], ''[[Hậu Hán thư]]'', quyển 74 (hạ), liệt truyện 64, ''[[:wikisource:zh:後漢書/卷74下|Viên Thiệu Lưu Biểu liệt truyện (hạ)]]''.</ref><ref name="TQC 6">[[Trần Thọ (sử gia)|Trần Thọ]], [[Bùi Tùng Chi]] chú, ''[[Tam quốc chí]]'', ''Ngụy thư'', quyển 6, ''[[:wikisource:zh:三國志/卷06|Đổng nhị Lưu Viên truyện]]''.</ref>

Tống Trung có quan hệ thân thiết với các danh sĩ thời bấy giờ, thường trao đổi thư từ. Khoảng năm 196, Tống Trung từng viết thư cho [[Vương Thương (Đông Hán)|Vương Thương]] (Tòng sự Ích Châu) tiến cử [[Hứa Tĩnh]].<ref name="TQC 38">[[Trần Thọ (sử gia)|Trần Thọ]], [[Bùi Tùng Chi]] chú, ''[[Tam quốc chí]]'', ''Thục thư'', quyển 8, ''[[:wikisource:zh:三國志/卷38|Hứa My Tôn Giản Y Tần truyện]]''.</ref> Bọn học trò [[Lý Soạn]], [[Doãn Mặc]], [[Phan Tuấn]] đều từng bái Trung làm thầy.<ref name="TQC 42">[[Trần Thọ (sử gia)|Trần Thọ]], [[Bùi Tùng Chi]] chú, ''[[Tam quốc chí]]'', ''Thục thư'', quyển 12, ''[[:wikisource:zh:三國志/卷42|Đỗ Chu Đỗ Hứa Mạnh Lai Doãn Lý Tiều Khước truyện]]''.</ref><ref name="TQC 61">[[Trần Thọ (sử gia)|Trần Thọ]], [[Bùi Tùng Chi]] chú, ''[[Tam quốc chí]]'', ''Ngô thư'', quyển 16, ''[[:wikisource:zh:三國志/卷61|Phan Tuấn Lục Khải truyện]]''.</ref>

Năm 208, Lưu Biểu chết bệnh. [[Lưu Tông]] lên làm Châu mục, giấu không báo tang cho Tả tướng quân [[Lưu Bị]], lại ngầm cho người đến chỗ [[Tào Tháo]] xin hàng. Về sau, Lưu Bị biết chuyện, cho sứ giả đến chất vấn. Lưu Tông mới sai Tống Trung đến chỗ Lưu Bị trần thuật. Lưu Bị vô cùng tức giận, rút đao chỉ vào Trung, mắng: ''Nay ta chặt đầu ngươi, chẳng đủ để tan mối hận, cũng hổ thẹn vì là đại trượng phu mà lúc sắp chia biệt lại giết bọn ngươi!''<ref>{{Harvnb|Bùi Thông|p=28}}</ref> Lưu Bị sau đó cho người đuổi Tống Trung đi.<ref name="TQC 32">[[Trần Thọ (sử gia)|Trần Thọ]], [[Bùi Tùng Chi]] chú, ''[[Tam quốc chí]]'', ''Thục thư'', quyển 2, ''[[:wikisource:zh:三國志/卷32|Tiên chủ truyện]]''.</ref>

Tống Trung theo Lưu Tông đầu hàng Tào Tháo. Khoảng 214–215, Tống Trung dạy ''[[Thái Huyền kinh]]'' cho con trai của [[Vương Lãng]] là [[Vương Túc (Tam Quốc)|Vương Túc]].<ref name="TQC 13">[[Trần Thọ (sử gia)|Trần Thọ]], [[Bùi Tùng Chi]] chú, ''[[Tam quốc chí]]'', ''Ngụy thư'', quyển 13, ''[[:wikisource:zh:三國志/卷13|Chung Do Hoa Hâm Vương Lãng truyện]]''.</ref>

Năm 219, con trai của Tống Trung theo [[Ngụy Phúng]] nổi dậy chống Tào. Tống Trung chịu liên đới mà bị xử tử.<ref name="TQC 42"/><ref name="TQC 1">[[Trần Thọ (sử gia)|Trần Thọ]], [[Bùi Tùng Chi]] chú, ''[[Tam quốc chí]]'', ''Ngụy thư'', quyển 1, ''[[:wikisource:zh:三國志/卷01|Vũ đế kỷ]]''.</ref> Ngụy Thế tử [[Tào Phi]] lo Vương Lãng truy cứu, viết thư phản hồi:
:''Xưa [[Thạch Hậu]] giao du với [[Chu Hu]], người cha của Hậu và Thác biết rằng chúng sẽ làm loạn. [[Hàn Tử]] thân với [[Điền Tô]], [[Mục Tử]] biết người ấy nhân hậu. Cho nên người quân tử ngao du tất có nơi, chơi tất tìm bạn, thực có nguyên do vậy. Chao ôi! Tống Trung không sáng suốt biết con mình như họ Thạch, đã già lão còn mắc cái họa này. Nay dẫu muốn xin làm cái việc vì đại nghĩa diệt thân, gây dựng tiết tháo của bậc lương thần, còn có được chăng!''<ref>{{Harvnb|Bùi Thông|p=272}}</ref>

== Tác phẩm ==
Tác phẩm của Tống Trung hiện nay đều đã thất truyền:
* ''Ngũ kinh chương cú'' (五經章句) hay ''Hậu định'' (後定) (soạn chung với Kỳ Mẫu Khải).<ref name="HHT 74b"/><ref name="TQC 6"/>
* ''Thế bản'' (世本), 4 quyển.<ref name="TuT 33"/><ref name="CĐT 46"/><ref name="TĐT 58"/>
* ''[[Dương Hùng (Tây Hán)|Dương Tử]] Pháp ngôn chú'' (法言註), 10 hoặc 13 quyển.<ref name="TuT 34">[[Ngụy Trưng]], ''[[Tùy thư]]'', chí, quyển 34, ''[[:wikisource:zh:隋書/卷34|Kinh tịch chí (3)]]''.</ref><ref name="TĐT 59">[[Âu Dương Tu]] (chủ biên), ''[[Tân Đường thư]]'', chí, quyển 59, ''[[:wikisource:zh:新唐書/卷059|Nghệ văn chí (3)]]''.</ref>
* ''Dương Tử Thái Huyền kinh chú'' (揚子太玄經注), 9 quyển hoặc 10 quyển (bản chú cùng [[Lục Tích]]).<ref name="TuT 34"/>
* ''Chu dịch chú'' (周易注), 10 quyển.<ref name="CĐT 46"/>

== Trong văn hóa ==
Trong tiểu thuyết ''[[Tam quốc diễn nghĩa]]'', Tống Trung xuất hiện ở hồi 40. Khi Lưu Tông nối nghiệp, quyết định nghe theo lời Thái Mạo, không báo tin cho Lưu Bị, lại bí mật phái Tống Trung đến chỗ Tào Tháo đầu hàng. Trên đường về, Tống Trung bị [[Quan Vũ]] bắt được, khai hết mọi việc. [[Trương Phi]] đề nghị xử chém Trung rồi dẫn quân đánh [[Tương Dương (thành cổ)|Tương Dương]], giết Lưu Tông và [[Thái phu nhân]]. Lưu Bị không đồng ý, chỉ mắng rồi thả người đi.<ref>[[La Quán Trung]], ''[[Tam quốc diễn nghĩa]]'', hồi 40, ''[[:wikisource:vi:Tam quốc diễn nghĩa/Hồi 40|Sái phu nhân bàn hiến Kinh Châu; Gia Cát Lượng hỏa thiêu Tân Dã]]''.</ref>

Trong manga ''[[Sōten Kōro|Thương thiên hàng lộ]]'', con trai của Tống Trung tên là [[Tống Độ]] (宋度).

== Tham khảo ==
* [[Trần Thọ (sử gia)|Trần Thọ]], [[Bùi Tùng Chi]] chú, ''[[Tam quốc chí]]''.
** [[Bùi Thông]] (dịch), [[Phạm Thành Long]] (hiệu đính), ''Tam quốc chí - Tập VI: Thục thư'', Nhà xuất bản Văn học, Hà Nội, 2017.
* [[La Quán Trung]], ''[[Tam quốc diễn nghĩa]]''.

== Ghi chú ==
{{Tham khảo|nhóm=lower-alpha}}

== Chú thích ==
{{tham khảo|30em}}
{{Nhân vật Tam Quốc}}

{{thời gian sống|thế kỷ 2|219}}

[[Thể loại:Người Hồ Bắc]]
[[Thể loại:Nhân vật chính trị Tam Quốc]]
[[Thể loại:Nhân vật chính trị Tào Ngụy]]
[[Thể loại:Nhà nho Trung Quốc]]
[[Thể loại:Học giả Trung Quốc]]
[[Thể loại:Nhà sử học Trung Quốc]]
[[Thể loại:Nhân vật Tam quốc diễn nghĩa]]