Xem mã nguồn của Thú biển

{{1000 bài cơ bản}}
[[Tập tin:Humpback Whale underwater shot.jpg|thumb|300px|[[Cá voi lưng gù]] (''Megaptera novaeangliae'')]]
[[Tập tin:Hydrurga leptonyx edit1.jpg|thumb|300px|[[Hải cẩu báo]] (''Hydrurga leptonyx'')]]
'''Thú biển''' hay '''động vật có vú biển''' là các loài [[thú]] ([[động vật có vú]]) sống dựa vào [[đại dương]] và các [[hệ sinh thái biển]] khác để tồn tại, chúng là các loài thú có sống phụ thuộc vào [[môi trường biển]]. Chúng bao gồm các động vật như [[hải cẩu]], [[cá voi]], [[bò biển]], [[lợn biển]], [[rái cá biển]] và [[gấu Bắc Cực]]. Chúng không đại diện cho một nhóm phân loại hoặc phân nhóm có hệ thống, nhưng có quan hệ đa dạng do sự [[tiến hóa hội tụ]], và chúng không hề có tổ tiên chung. Chúng cũng được thống nhất bởi sự phụ thuộc vào môi trường biển để cung cấp nguồn [[thức ăn]] hay chỗ trú ẩn của chúng.

==Đặc điểm==
[[Tập tin:Sea otter with sea urchin.jpg|300px|nhỏ|phải|Một con rái cá biển đang ăn cầu gai]]
Thú biển phù hợp với lối sống dưới nước rất khác nhau giữa các loài. Cả hai loài thuộc bộ [[cá voi]] (cetacean) gồm các loài cá voi, cá heo và họ hàng của chúng và bộ [[bò biển]] (sireni) đều có nguồn gốc thủy sinh và do đó là những cư dân sống trong môi trường nước (đại dương) bắt buộc, chúng không thể sống được trên cạn, không thở được trên cạn. Các loài [[hải cẩu]] và các loài [[sư tử biển]] là những loài thú biển lưỡng cư, chúng dành phần lớn thời gian của chúng để bơi lội và kiếm ăn trong môi trường nước, nhưng cần phải quay trở lại [[đất liền]] để thực hiện các hoạt động quan trọng như [[giao phối]], [[sinh sản]] và [[thay lông]]. Ngược lại, cả các loài [[rái cá biển]] và [[gấu Bắc Cực]] ít thích nghi hơn với sinh vật dưới nước.

[[Tập tính ăn ở động vật|Chế độ ăn uống]] của chúng thì khác nhau đáng kể giữa các loài thú biển. Một số có thể ăn động vật [[phù du]] ở biển, những loài khác có thể ăn các loài [[cá]], [[mực]], [[sò ốc]], [[cỏ biển]] và một số ít có thể ăn các động vật có vú khác. Mặc dù số lượng động vật có vú biển thấp so với những loài thú trên cạn, nhưng vai trò của chúng trong các hệ sinh thái khác nhau rất lớn, đặc biệt liên quan đến việc duy trì các [[hệ sinh thái biển]] khỏe mạnh, thông qua các quy trình bao gồm việc điều chỉnh, kiểm soát các quần thể [[con mồi]]. Vai trò này trong việc duy trì các hệ sinh thái làm chúng trở nên đặc biệt quan tâm vì 23% loài động vật có vú biển đang bị đe doạ.

Động vật có vú biển được những người [[thổ dân bản địa]] bắt đầu săn tìm cho nguồn thực phẩm và các nguồn sản phẩm khác. Nhiều loài thú biển cũng là mục tiêu cho ngành công nghiệp thương mại, dẫn đến sự suy giảm mạnh mẽ của tất cả các quần thể loài bị khai thác, như cá voi và hải cẩu. Săn bắt thương mại dẫn đến sự tuyệt chủng của con [[bò biển Steller]] và [[hải cẩu thầy tu Caribe]], chúng đã hoàn toàn biến mất trên trái đất này. Sau khi săn bắt thương mại kết thúc, một số loài, như [[cá voi xám]] và [[hải tượng phương bắc]] đã hồi phục về số lượng, ngược lại, các loài khác, chẳng hạn như [[cá voi trơn Bắc Đại Tây Dương]] hiện nay đang bị đe dọa nghiêm trọng.

Khác với việc săn bắn, động vật có vú biển có thể bị giết chết như là đánh bắt cá, nơi chúng bị vướng vào lưới cố định và bị chết đuối hoặc chết đói. Tăng lượng giao thông đường biển gây ra va chạm giữa các tàu biển nhanh và động vật có vú biển lớn. Việc suy thoái môi trường sống cũng đe doạ các loài động vật có vú biển và khả năng tìm kiếm và đánh bắt thức ăn. Ví dụ, ô nhiễm tiếng ồn có thể ảnh hưởng xấu tới các động vật có vú giao tiếp bằng âm thanh, định vị đường di chuyển, và các tác động đang diễn ra của môi trường nóng lên toàn cầu đang làm giảm các môi trường Bắc cực.
==Phân loại==
{{Multiple images
|header=Thú biển có kích thước và hình dạng khác nhau
|align=center
|direction=horizontal
|image1=Ursus maritimus 4 1996-08-04.jpg
|alt1=A white polar bear's head popping out of the water, with a black snout and eyes
|width1=190
|caption1=[[Gấu trắng Bắc Cực]] (''Ursus maritimus'') thuộc họ [[Ursidae]]
|image2=Sea otter cropped.jpg
|alt2=A furry sea otter with a light-brown face and a dark-brown body, sitting on its back in the water
|width2=220
|caption2=[[Rái cá biển]] (''Enhydra lutris'') thuộc họ [[Mustelidae]]
|image3=Sea lion family.JPG
|alt3=Seven sea lions sleeping on a wooden platform next to the water. There're two dark-brown individuals, and three smaller and lighter-colored individuals, all sleeping on top of one another. The other two are cut-off in the image.
|width3=300
|caption3=[[Sư tử biển California]] (''Zalophus californianus'') thuộc họ [[Otariidae]]
|image4=FL fig04.jpg
|alt4=A manatee with a circular tail, floating in the water-column
|width4=230
|caption4=[[Lợn biển Tây Ấn Độ]] (''Trichechus manatus'') thuộc bộ [[Sirenia]]
|image5=Minke Whale (NOAA).jpg
|alt5=A whale with a dark brown back and a creamy-white underside, tailfin, and pectoral fins
|width5=285
|caption5=[[Cá voi Minke]] (''Balaenoptera acutorostrata'') thuộc bộ [[Cetartiodactyla]]
}}

===Phân loại các loài còn tồn tại===
{{cladogram
|title=Phát sinh chủng loại thú biển
|align=right
|style=margin-top:1em;;width:60%
|cladogram={{clade |style=font-size:75%;line-height:100%;
            |label1=[[Mammalia]]
            |1={{Clade
               |label1=[[Afrotheria]]
               |1={{Clade
                  |label1=[[Hyrax|Hyracoidea]]
                  |1=[[Hyrax|Procaviidae]]
                  |label2=[[Tethytheria]]
                  |2={{Clade
                     |label1=[[Proboscidea]]
                     |1=[[Elephantidae]]
                     |label2='''[[Sirenia]]'''
                     |2={{Clade
                        |1='''[[Dugongidae]]''' (bò biển)
                        |label2='''[[Trichechidae]]'''
                        |2={{clade
                           |1='''''[[Lợn biển Tây Ấn|Trichechus manatus]]''''' (lợn biển Tây Ấn)
                           |2='''''[[Lợn biển Tây Phi|Trichechus senegalensis]]''''' (lợn biển Tây Phi)
                           |3=[[Lợn biển Amazon|Trichechus inunguis]]  (lợn "biển" Amazon; loài nước ngọt)
                           }}
                        }}
                     }}
                  }}
              
            |label2=[[Laurasiatheria]]
            |2={{Clade
               |label1=[[Euungulata]]
               |1={{clade
                  |1={{Clade
                     |label1=[[Cetartiodactyla]]
                     |1={{clade
                        |label1=[[Whippomorpha]]
                        |1={{clade
                           |1=[[Hippopotamidae]]
                           |label2='''[[Cetacea]]'''
                           |2={{clade
                              |1='''[[Mysticeti]]''' (cá voi tấm sừng)
                              |2='''[[Odontoceti]]''' (cá voi có răng, ngoại trừ [[cá heo sông]])
                              }}
                           }}
                        |2=[[Ruminantia]]
                        }}
                     }}
                  |2=[[Perissodactyla]]
                  }}
               |label2=[[Ferae]]
               |2={{clade
                  |1=[[Pholidota]]
                  |label2=[[Carnivora]]
                  |2={{clade
                     |1={{clade
                        |1=[[Feliformia]]
                        |label2=[[Caniformia]]
                        |2={{clade
                           |1={{clade
                              |1=[[Canidae]]
                              |label2=[[Arctoidea]]
                              |2={{clade
                                 |label1=[[Ursidae]]
                                 |1={{clade
                                    |1='''''[[Ursus maritimus]]''''' (gấu trắng Bắc Cực)
                                    |2=tất cả loại gấu khác
                                    }}                              
                                 |2={{clade
                                    |label1=[[Mustelidae]]
                                    |1={{clade
                                       |1='''''[[Enhydra lutris]]''''' (rái cá biển)
                                       |2='''''[[Lontra felina]]''''' (rái cá biển Nam Mỹ)
                                       |3='''†''[[Neovison macrodon|Neogale macrodon]]''''' (chồn biển)
                                       |4=tất cả loại chồn khác
                                       }}
                                    |label2='''[[Pinnipedia]]'''
                                    |2={{clade
                                       |1='''[[Otariidae]]''' (hải cẩu có tai)
                                       |2='''[[Moóc (động vật)|Odobenidae]]''' (hải tượng)
                                       |3='''[[Phocidae]]''' (hải cẩu vô nhĩ)
                                       }}
                                    }}
                                 }}
                              }}
                           }}
                        }}
                     }}
                  }}
               }}
            }}
         }}
      
|caption=Các đơn vị in '''đậm''' là thú biển. Các đơn vị kèm ký hiệu † là tuyệt chủng gần đây.{{sfn|Jefferson|Leatherwood|Webber|1994|pp=[https://books.google.com/books?id=W4Cbz0WphN0C&pg=PA1 1–2]}}
}}

* Bộ [[Cetartiodactyla]]<ref name="marinemammalscience.org">{{Chú thích web|url=http://www.marinemammalscience.org/wp-content/uploads/2014/12/Society-for-Marine-Mammalogy-Taxonomy-List-2014-10-24.pdf|tiêu đề=The Society for Marine Mammalogy's Taxonomy Committee List of Species and subspecies|editor1-first=William F.|editor1-last=Perrin|editor2-first=C. Scott|editor2-last=Baker|editor3-first=Annalisa|editor3-last=Berta|editor4-first=Daryl J.|editor4-last=Boness|editor5-first=Robert L.|editor5-last=Brownell Jr.|editor6-first=Daryl P.|editor6-last=Domning|editor7-first=R. Ewan|editor7-last=Fordyce|editor8-first=Angie|editor8-last=Srembaa|editor9-first=Thomas A.|editor9-last=Jefferson|editor10-first=Carl|editor10-last=Kinze|editor11-first=James G.|editor11-last=Mead|editor12-first=Larissa R.|editor12-last=Oliveira|editor13-first=Dale W.|editor13-last=Rice|editor14-first=Patricia E.|editor14-last=Rosel|editor15-first=John Y.|editor15-last=Wang|editor16-first=Tadasu|editor16-last=Yamada|năm=2014|ngày truy cập=ngày 25 tháng 6 năm 2016}}</ref>
** Siêu bộ [[Whippomorpha]]
*** Họ [[Balaenidae]] gồm 02 chi và 04 loài
*** Họ [[Cá voi đầu bò lùn|Cetotheriidae]] gồm 01 loài
*** Họ [[Balaenopteridae]] gồm 02 chi và 08 loài
*** Họ [[Eschrichtiidae]] ([[cá voi xám]]) gồm 01 loài
*** Họ [[Physeteridae]] gồm 01 loài
*** Họ [[Kogiidae]] gồm 01 chi và 02 loài
*** Họ [[Monodontidae]] gồm 02 chi và 02 loài
*** Họ [[Ziphiidae]] gồm 06 chi và 21 loài
*** Họ [[Delphinidae]] (cá heo đại dương) gồm 17 chi và 38 loài
*** Họ [[Phocoenidae]] gồm 02 chi và 07 loài
* Bộ [[Sirenia]] (bò biển)<ref name="marinemammalscience.org"/>
** Phân bộ [[Cynodontia]]
*** Họ [[Trichechidae]] gồm 02 loài
*** Họ [[Dugongidae]] ([[dugong]]), gồm 01 loài
* Bộ [[Carnivora]] thú ăn thịt<ref name="marinemammalscience.org"/>
** Phân bộ [[Caniformia]]
*** Họ [[Mustelidae]] (chồn) gồm 03 loài
*** Họ [[Ursidae]] gấu), gồm 01 loài
** Phân bộ [[Pinnipedia]] (sư tử biển, hải tượng, hải cẩu biển)
*** Họ [[Otariidae]] (hải cẩu có tai) gồm 07 chi và 15 loài
*** Họ [[Odobenidae]] gồm 01 loài
*** Họ [[Phocidae]] (hải cẩu không tai), gồm 14 chi và 18 loài

Thuật ngữ "thú biển" gồm tất cả các loài động vật có vú phụ thuộc hoàn toàn hoặc gần như hoàn toàn vào đại dương để sống sót, chúng cũng tiến hóa một số đặc điểm thủy sinh chuyên biệt. Bên cạnh đó, một số loài thú khác phụ thuộc rất nhiều vào biển nhưng không có đặc điểm giải phẫu chuyên biệt (quasi-marine mammals) nên không tính vào, ví dụ: [[Noctilio leporinus|dơi ''Noctilio leporinus'']], [[Myotis vivesi|dơi ''Myotis vivesi'']] , [[Cáo tuyết Bắc Cực|cáo tuyết]] ''Vulpes lagopus'' thường kiếm miếng mồi bị gấu Bắc Cực giết, quần thể [[sói xám]] ven biển ''Canis lupus'' chủ yếu ăn [[cá hồi]] và xác động vật biển, [[cừu Ronaldsay]] ''Ovis aries'' ăn [[rong biển]] ngoài mùa sinh sản, [[Rái cá thường|rái cá]]  ''Lutra lutra'' thường thấy ở vùng nước ngọt nhưng có thể xuất hiện dọc bờ biển [[Scotland]],... cùng những loài khác.{{sfn|Parsons|Bauer|McCafferty|Simmonds|Wright|2013|pp=[https://books.google.com/books?id=XbyxI-d5idcC&pg=PA1 1-10]}}

===Tiến hóa===
[[Tập tin:Prorastomus_BW.jpg|trái|nhỏ|Hình minh họa phục chế bò biển †''[[Prorastomus]]'' đầu tiên (40 mya)]]
Thú biển là một nhóm đa dạng gồm 129 loài tồn tại dựa vào đại dương.{{sfn|Kaschner|Tittensor|Ready|Gerrodette|Worm|2011|p=e19653}}{{sfn|Pompa|Ehrlich|Ceballos|2011|pp=13600–13605}} Thú biển là nhóm phân loại không chính thức với đặc trưng các loài phụ thuộc vào môi trường biển để kiếm ăn.{{sfn|Jefferson|Webber|Pitman|2009|pp=7–16}} Bất chấp hình thái giải phẫu đa dạng giữa các loài trong nhóm, cải thiện hiệu quả kiếm ăn là động lực [[tiến hóa]] chính.{{sfn|Uhen|2007|pp=514–522}}{{sfn|Savage|Domning|Thewissen|1994|pp=427–449}} Mỗi loài phụ thuộc vào môi trường biển khác nhau đáng kể. Ví dụ, cá heo và cá voi hoàn toàn phụ thuộc vào môi trường biển trong cả vòng đời; [[Động vật chân vây|hải cẩu]] kiếm ăn trong đại dương nhưng sinh sản trên cạn; còn gấu trắng phải săn mồi trên cạn.{{sfn|Jefferson|Webber|Pitman|2009|pp=7–16}}

Khoảng 50&nbsp;triệu năm trước (mya), các loài cá voi trở thành động vật dưới nước.{{sfn|Castro|Huber|2005|p=[https://archive.org/details/mpmarinebiologyw00pete/page/192 192]}} Dựa theo nghiên cứu di truyền và hình thái học, cá voi nằm trong [[bộ Guốc chẵn]] ''Artiodactyla''.{{sfn|Geisler|Uden|2005|pp=145–160}}{{sfn|Graur|Higgins|1994|pp=[http://nsmn1.uh.edu/dgraur/ArticlesPDFs/MBE_Artiodactyla.pdf 357–364]}} Thuật ngữ ''[[Cetartiodactyla]]'' ghép từ ''Cetacea'' (cá voi) và ''Artiodactyla'' để chỉ nhóm đơn ngành trong đó cá voi tiến hóa trong động vật móng guốc. Theo định nghĩa này, họ hàng gần nhất trên cạn của cá voi và cá heo được cho là [[hà mã]].{{sfn|Agnarsson|May-Collado|2008|pp=964–985}}{{sfn|Price|Bininda-Emonds|Gittleman|2005|pp=[https://semanticscholar.org/paper/c800efd62302c28907a6a2b07d021f2426d44d83 445–473]}}{{sfnm|1a1=Montgelard|1a2=Catzeflis|1a3=Douzery|1y=1997|1p=550–559|2a1=Spaulding|2a2=O'Leary|2a3=Gatesy|2y=2009|2p=e7062}}

Bò biển ''Sirenia'' trở thành động vật thủy sinh khoảng 40&nbsp;triệu năm trước. Hóa thạch ''Sirenia'' xuất hiện đầu tiên ở thế Thủy Tân, cho đến cuối thế thì các loài bò biển đã trở nên đa dạng hóa. Sống ở sông, cửa sông và vùng nước biển gần bờ, chúng có khả năng phát triển nhanh chóng. Loài bò biển nguyên thủy nhất †''[[Prorastomus]]'' tìm thấy ở Jamaica{{sfn|Savage|Domning|Thewissen|1994|pp=427–449}} không giống như các loài thú biển khác có nguồn gốc từ [[Cựu Thế giới]] (như cá voi).{{sfn|Thewissen|Bajpai|2001|pp=1037–1049}} ''Sirenia'' bốn chân đầu tiên được biết đến là †''[[Pezosiren]]'' sống vào đầu thời Trung Eocen.{{sfn|Domning|2001|pp=625–627}} Các loài bò biển sớm nhất được ghi nhận là thuộc họ †[[Prorastomidae]] và †[[Protosirenidae]], đều nằm trong thế Thủy Tân, đó là những sinh vật lưỡng cư bốn chân, to cỡ con heo ngày nay.{{sfn|Prins|Gordon|2014|p=123}} Các loài đầu tiên trong họ [[Họ Cá cúi|Dugongidae]] xuất hiện vào Trung Eocen.{{sfn|Samonds|Zalmout|Irwin|Krause|Rogers|Raharivony|2009|pp=1233–1243}} Khi ấy, bò biển đã hoàn toàn sống dưới nước.{{sfn|Prins|Gordon|2014|p=123}}

[[Danh sách động vật chân vây|Thú chân vây]] tách ra từ các thú ăn thịt khác khoảng 50&nbsp;triệu năm trước cũng vào [[thế Eocen]]. Mối liên hệ tiến hóa của chúng với thú trên cạn chưa được biết đến cho đến khi phát hiện ra †''[[Puijila darwini]]'' năm 2007 trong trầm tích [[Tiền Miocen]] ở [[Nunavut]], Canada. Hình dạng giống như rái cá hiện nay, †''Puijila'' có đuôi dài, chi ngắn và chân vây thay vì chân chèo.{{sfn|Rybczynski|Dawson|Tedford|2009|pp=1021–1024}} Tổ tiên [[Otariidae]] (hải cẩu có tai) và [[Họ Moóc|Odobenidae]] (hải mã) chia ra gần 28&nbsp;triệu năm trước.{{sfn|Arnason|Gullberg|Janke|Kullberg|Lehman|Petrov|Väinölä|2006|pp=345–354}} Nghiên cứu cho thấy [[Họ Hải cẩu thật sự|Phocidae]] (hải cẩu không tai) đã tồn tại với ít nhất từ 15&nbsp;triệu năm trước,{{Sfn|Perrin|Würsig|Thewissen|2009|pp=[https://books.google.com/books?id=2rkHQpToi9sC&pg=PA861 861–866]}} bằng chứng phân tử khác biệt giữa [[Monachus|Monachinae]] (hải cẩu thầy tu) và Phocinae (hải cẩu bắc) khoảng 22&nbsp;triệu năm trước.{{sfn|Arnason|Gullberg|Janke|Kullberg|Lehman|Petrov|Väinölä|2006|pp=345–354}}

Bằng chứng hóa thạch cho thấy tổ tiên rái cá biển (''Enhydra'') được phân lập ở Bắc Thái Bình Dương khoảng hai triệu năm trước, dẫn đến loài †''[[Enhydra macrodonta]]'' đã tuyệt chủng và loài rái cá biển hiện đại ''Enhydra lutris''. Rái cá biển ban đầu phát triển ở phía bắc [[Hokkaidō]] và Nga, sau đó lan rộng về phía đông [[quần đảo Aleut]], lục địa [[Alaska]] và bờ biển Bắc Mỹ. So với cá voi, bò biển và thú chân vây xuống môi trường nước lần lượt vào các thời điểm khoảng 50, 40 và 20&nbsp;triệu năm trước, rái cá biển là sinh vật biển tương đối mới. Tuy vậy về một số mặt, rái cá biển thích nghi với môi trường nước hoàn toàn hơn thú chân vây là những loài phải lên đất liền hoặc mặt băng để sinh sản.{{sfn|Love|1992|pp=4–16}}

Gấu Bắc Cực được cho là đã tách ra từ [[gấu nâu]] ''Ursus arctos'', phân lập trong thời kỳ băng hà [[Thế Pleistocen]]{{sfn|DeMaster|Stirling|1981|pp=1–7}} hoặc từ đông [[Siberia]] ([[bán đảo Kamchatka]] và Kolym).{{sfn|Kurtén|1964|pp=1–30}} Hóa thạch gấu Bắc Cực xưa nhất tìm được là xương hàm 130.000 đến 110.000 năm tuổi trên đảo [[Prins Karls Forland]] vào năm 2004. [[DNA ty thể]] (mtDNA) của gấu Bắc Cực phân tách khỏi gấu nâu khoảng 150.000 năm trước.{{sfn|Lindqvist|Schuster|Sun|Talbot|Qi|Ratan|Tomsho|Kasson|Zeyl|Aars|Miller|2010|pp=5053–5057}} Hơn nữa khi dùng mtDNA đánh giá cho thấy một số [[nhánh]] gấu nâu có quan hệ họ hàng gần với gấu Bắc Cực hơn các loài gấu khác,{{sfn|Waits|Talbot|Ward|Shields|2008|pp=408–417}} có nghĩa gấu Bắc Cực có thể không được tính là một loài chính thức theo [[khái niệm loài]].{{sfn|Marris|2007|pp=250–253}}

==Phân bố và sinh cảnh==
[[Tập tin:Predicted_patterns_of_marine_mammal_species_richness.png|nhỏ|Mức độ phong phú của các loài thú biển: A) tất cả các loài (n = 115), B) [[cá voi có răng]] (n = 69), C) [[Phân bộ Cá voi tấm sừng hàm|cá voi tấm sừng hàm]] (n = 14), D) [[Động vật chân vây|hải cẩu]] (n = 32), dựa trên dữ liệu từ năm 1990 đến 1999{{sfn|Kaschner|Tittensor|Ready|Gerrodette|Worm|2011|p=e19653}}]]

Thú biển phân bố rộng rãi trên toàn cầu, nhưng phân bố không đều và trùng hợp với năng suất (sinh học) các đại dương.{{sfn|Berta|Sumich|1999|loc=Exploitation and conservation}} Số loài phong phú nhất ở quanh vĩ độ 40°Cả hai bán cầu, tương ứng với [[sản lượng sơ cấp]] cao nhất quanh Bắc và Nam [[Châu Mỹ|Mỹ]], [[châu Phi]], [[châu Á]] và [[Úc]]. Thú biển có dải phân bố tổng loài biến động cao. Hầu hết thú biển có dải phân bố tương đương hoặc nhỏ hơn 1/5 [[Ấn Độ Dương]].{{sfn|Schipper|Chanson|Chiozza|Cox|Hoffmann|Katariya|Lamoreux|Rodrigues|Stuart|Temple|Baillie|2008|pp=[https://web.archive.org/web/20221006172137/https://www.felidae.org/KNOWELLPUBL/Schipper%20et%20al.%202008.pdf 225–230]}} Sự khác biệt về độ lớn dải phân bố quan sát được là kết quả của những yêu cầu sinh thái khác nhau dành cho mỗi loài và khả năng thích ứng của chúng với nhiều điều kiện môi trường. Mức độ trùng lặp cao giữa sự phong phú của các loài động vật có vú biển và các khu vực [[Tác động của con người đến môi trường|môi trường chịu con người tác động]] là điều đáng lưu tâm.{{sfn|Kaschner|Tittensor|Ready|Gerrodette|Worm|2011|p=e19653}}

Hầu hết các loài thú biển có môi trường sống ở bờ biển, như hải cẩu và rái cá biển. Tuy nhiên, hải cẩu cũng đáp ứng với một số môi trường sống trên cạn, cả trong lục địa lẫn trên hải đảo. Tại vùng ôn đới và nhiệt đới, chúng lên những bãi biển đầy [[Cuội (đá)|sỏi]] cát, [[Bờ biển đá|bờ đá]], [[bãi cạn]], [[bãi bùn]], [[Hồ thủy triều|bãi thủy triều]] và [[hang động biển]]. Một số loài còn chọn các cấu trúc nhân tạo để nghỉ ngơi như, như [[đê]], [[cầu tàu]], [[phao]] và [[giàn khoan dầu]]. Hải cẩu có thể di chuyển sâu hơn vào nội địa, nằm trên cồn cát và bãi cỏ, thậm chí bò lên được cả vách đá.{{sfn|Riedman|1990|p=[https://archive.org/details/pinnipedssealsse0000ried_s7p5/page/96 96]}} Gần như các loài thuộc bộ cá voi đều sống ở đại dương, những loài như [[cá nhà táng]] có thể lặn xuống độ sâu từ {{Convert|-1000|to|-2500|ft|m}} để kiếm mồi.{{sfn|Whitehead|2003|p=[https://archive.org/details/spermwhalessocia0000whit/page/79 79]}} Các loài bò biển sống ở vùng nước nông ven bờ, trong khoảng {{Convert|30|ft|m}} dưới mực nước biển. Tuy nhiên, chúng được ghi nhận là có thể lặn xuống {{Convert|-120|ft|m}} để ăn [[cỏ biển]] vùng nước sâu.{{sfn|Marsh|Eros|Hugues|Penrose|2002|p=7}} Rái cá biển sống trong các khu vực được bảo vệ, chẳng hạn như bờ đá, [[rừng tảo bẹ]] và [[rạn san hô]],{{sfn|Silverstein|Silverstein|Silverstein|1995|p=[https://archive.org/details/seaotterendanger00alvi/page/19 19]}} dù chúng có thể sống trên [[băng trôi]] hoặc trong các vùng bùn, cát.{{sfn|Kenyon|1975|p=[https://archive.org/details/seaotterineaster0000keny/page/133 133]}}

Nhiều loài thú biển di cư theo mùa. Hàng năm, băng xuất hiện và biến mất khi thời tiết thay đổi. Hải cẩu di cư để đáp ứng với những thay đổi này. Đến lượt gấu Bắc Cực cũng phải chạy theo con mồi. Tại [[vịnh Hudson]], [[vịnh James]] và một số khu vực khác, băng tan hết khi hè đến, buộc gấu Bắc Cực phải lên đất liền và chờ đợi trong nhiều tháng cho đến khi đợt đóng băng tiếp theo. Ở [[biển Chukotka]] và [[Biển Beaufort|Beaufort]], mỗi mùa hè gấu Bắc Cực lại rút xa hơn về phía bắc, nơi vẫn đóng băng quanh năm.{{sfn|Stirling|Guravich|1988|p=[https://archive.org/details/polarbears00stir/page/61 61]}} Hải cẩu cũng có thể di cư dựa theo những thay đổi môi trường khác, ví dụ [[El Niño]], chúng đến đích nhờ các đặc tính môi trường như địa từ trường, dòng chảy và gió, vị trí mặt trời và mặt trăng, thành phần và nhiệt độ nước.{{sfn|Riedman|1990|p=[https://archive.org/details/pinnipedssealsse0000ried_s7p5/page/256 256–257]}} Cá voi tấm sừng nổi tiếng di cư khoảng cách rất xa vào vùng biển nhiệt đới để đẻ và nuôi con{{sfn|Lockyer|Brown|1981|p=[https://books.google.com/books?id=wCE4AAAAIAAJ&pg=PA111 111]}} để tránh bị cá voi sát thủ săn bắt.{{Sfn|Perrin|Würsig|Thewissen|2009|p=[https://books.google.com/books?id=2rkHQpToi9sC&pg=PA360 360]}} Trong số các loài thú, [[cá voi xám]] được ghi nhận là có quãng đường di cư xa nhất, lên tới {{Convert|14,000|mi|km}} từ [[biển Okhotsk]] đến [[bán đảo Baja California]].<ref>{{cite magazine|last=Lee|first=Jane J.|year=2015|title=A Gray Whale Breaks The Record For Longest Mammal Migration|url=http://news.nationalgeographic.com/2015/04/150414-gray-whale-pacific-migration-endangered-ocean-animal-science/|magazine=[[Hội Địa lý Quốc gia Hoa Kỳ (tạp chí)|National Geographic]]|language=en|trans-title=Cá voi xám phá kỷ lục thú di cư xa nhất|access-date=2022-11-18|archive-date=2015-04-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20150416092324/http://news.nationalgeographic.com/2015/04/150414-gray-whale-pacific-migration-endangered-ocean-animal-science/}}</ref> Trong mùa đông, lợn biển sinh sống tại đầu phía bắc dải di cư đến vùng nước ấm hơn.<ref>{{Chú thích IUCN|title=''Trichechus manatus''|page=e.T22103A9356917|last=Deutsch, C.J.|year=2008|volume=2008|last2=Self-Sullivan, C.|last3=Mignucci-Giannoni, A.}}</ref>

==Thích nghi==
[[Tập tin:Dolphin_Anatomy.svg|trái|nhỏ|480x480px|Giải phẫu [[cá heo]] cho thấy bộ xương, các cơ quan chính và hình dạng cơ thể]]
Thú biển có một số đặc điểm [[Sinh lý học|sinh lý]] và [[Giải phẫu học|giải phẫu]] thích ứng với đặc điểm riêng phù hợp với đời sống dưới nước. Một số đặc điểm này trở thành điểm đặc trưng cho loài. Chúng có khả năng [[Di chuyển ở động vật|di chuyển]] hiệu quả nhờ cơ thể có hình dáng ngư lôi nhằm giảm lực cản; các chi biến đổi để đập nước và khả năng [[Hệ thống lái|lái]]; thùy đuôi và [[vây lưng]] dùng để đẩy và giữ thăng bằng (ở cá voi).{{sfn|Berta|Sumich|Kovacs|2015|p=63}} Thú biển rất giỏi trong việc [[điều hòa thân nhiệt]] bằng [[Lông thú|lông]] hoặc lớp [[Mỡ cá voi|mỡ]] dày, điều chỉnh tuần hoàn ([[trao đổi nhiệt đối lưu]]); giảm thiểu phần phụ, và kích thước lớn để tránh thoát nhiệt.{{sfn|Berta|Sumich|Kovacs|2015|p=183}}

Thú biển có thể lặn lâu trong nước. Cả thú chân vây và cá voi đều có hệ thống [[mạch máu]] lớn và phức tạp, để đẩy một lượng lớn [[máu]] giàu [[myoglobin]] và [[hemoglobin]], dự trữ được nhiều [[oxy]] hơn. Các bộ phận dự trữ quan trọng khác bao gồm [[Cơ xương|cơ]] và [[Lách|lá lách]] chứa nồng độ oxy cao. Chúng cũng có khả năng làm [[Nhịp tim chậm|chậm nhịp tim]] và [[co mạch máu]] (chuyển phần lớn oxy đến các cơ quan quan trọng như não và tim) để kéo dài thời gian lặn và đối phó với tình trạng thiếu oxy.{{sfn|Berta|Sumich|Kovacs|2015|p=319}} Khi [[Thiếu dưỡng khí ở cá|thiếu dưỡng khí]], thú biển có thể dùng đến nguồn dự trữ đáng kể [[glycogen]] hỗ trợ [[Anaerobic glycolysis|phân giải đường trong điều kiện không có oxy]].{{sfn|Pfeiffer|1997|pp=[https://web.archive.org/web/20220511132739/https://aquaticmammalsjournal.org/share/AquaticMammalsIssueArchives/1997/AquaticMammals_23-02/23-02_Pfeiffer.pdf 75–84]}}{{sfn|Hochachka|Storey|1975|pp=613–621}}<ref>{{Chú thích tập san học thuật|last=Lockyer|first=Christina|year=1991|title=Body composition of the sperm whale, ''Physeter cation'', with special reference to the possible functions of fat depots|url=https://web.archive.org/web/20071010180302/http://www.hafro.is/Bokasafn/Greinar/Rit-fisk/rit_fisk_12-2.pdf|journal=Journal of the Marine Research Institute|volume=12|issue=2|issn=0484-9019|language=en|trans-title=Thành phần cơ thể cá nhà táng ''Physeter cation'' liên quan đặc biệt đến các chức năng khả dĩ của dự trữ chất béo}}</ref>

Âm thanh lan truyền khác nhau trong nước nên thú biển đã phát triển khả năng thích nghi để đảm bảo giao tiếp hiệu quả, bắt mồi và phát hiện động vật săn mồi.{{sfn|Whitehead|Reeves|Tyack|2000|pp=[https://archive.org/details/cetaceansocietie0000unse/page/317 317-318]}} Sự thích nghi đáng chú ý nhất ở cá voi và cá heo là phát triển khả năng [[định vị bằng tiếng vang]].{{sfn|Berta|Sumich|Kovacs|2015|p=381}} Cá voi có răng phát ra chùm âm thanh tiếng click cao tần tập trung dọc theo hướng đầu của nó. Âm thanh được tạo ra bằng cách truyền không khí từ xương mũi qua ''môi phát âm'' (''phonic lips'').{{sfn|Cranford|2000|p=[https://books.google.com/books?id=SJ7eBwAAQBAJ&pg=PA112 112]}} Phần sọ lõm đặc cùng túi khí đáy sọ phản xạ những âm thanh này. Chùm hội tụ được cơ quan chất béo lớn (''melon'') điều chỉnh, bằng các chất béo có mật độ khác nhau tạo nên một dạng giống như thấu kính âm thanh.{{sfn|Cranford|2000|p=[https://books.google.com/books?id=SJ7eBwAAQBAJ&pg=PA121 121]}}{{sfn|Nummela|Thewissen|Bajpai|Hussain|Kumar|2007|pp=716–733}}

Thú biển phát triển nhiều đặc điểm khác nhau để kiếm ăn, dễ thấy nhất là ở hàm răng. Ví dụ, răng hàm của thú chân vây và cá voi có răng được thích ứng để bắt cá và mực. Ngược lại, [[Phân bộ Cá voi tấm sừng hàm|cá voi tấm sừng hàm]] lại tiến hóa [[tấm sừng hàm]] để lọc thức ăn là [[sinh vật phù du]] và cá nhỏ từ nước.{{sfn|Berta|Sumich|Kovacs|2015|p=449}}

Gấu trắng, rái cá và [[Arctocephalinae|hải cẩu lông]] có bộ lông dài, nhiều dầu, không thấm nước để giữ không khí nhằm cách nhiệt. Ngược lại, các thú biển khác như cá voi, cá heo, lợn biển, bò biển và hải mã không còn bộ lông dài để nhường chỗ cho [[Thượng bì|lớp biểu bì]] dày cùng lớp mỡ dày để ngăn [[lực cản chất lưu]]. Động vật chìm trong nước và tầng đáy (chẳng hạn như lợn biển) cần phải nặng hơn nước để chạm đáy hoặc lơ lửng được trong nước. Động vật trên mặt nước (chẳng hạn như rái cá biển) thì cần ngược lại, còn động vật bơi trong vùng nước tự do (chẳng hạn như cá heo) lại cần cân bằng để bơi lên và lặn xuống cột nước. Một số thú biển như gấu trắng và rái cá vẫn còn bốn chi chịu lực và di chuyển trên cạn giống như các động vật trên cạn hoàn toàn.{{sfn|Reidenberg|2007|pp=507–513}}

==Sinh thái học==
===Chế độ ăn===
[[Tập tin:Killer_Whale_Tipe_B.jpg|nhỏ|[[Cá voi sát thủ]] săn [[Hải cẩu Weddell]]]]
Tất cả các loài thú biển đều là [[động vật ăn thịt]] và [[săn mồi]]. Cá voi có răng chủ yếu ăn cá và [[động vật chân đầu]], rồi đến [[động vật giáp xác|giáp xác]] và [[thân mềm hai mảnh vỏ]]. Chúng có thể kiếm ăn với các loại động vật khác như loài cá voi khác hoặc một số loài thú chân vây.{{sfn|Riedman|1990|p=[https://archive.org/details/pinnipedssealsse0000ried_s7p5/page/169 169]}}{{sfn|IUCN|1991|p=[https://books.google.com/books?id=QynOriR1MxEC&pg=176 176]}} Một cách thức kiếm ăn phổ biến là dồn ép, chúng kết hợp thành bầy để ép đàn cá phân nhỏ ra thành ''[[bait ball]]'' (''cầu mồi''). Sau đó, chúng thay phiên nhau chăn dắt quả cầu cá này và bắt những con cá bị choáng. Dồn quây (''coralling'') là cách thức cá heo đuổi cá vào vùng nước nông để bắt được dễ dàng hơn.{{Sfn|Perrin|Würsig|Thewissen|2009|pp=[https://books.google.com/books?id=2rkHQpToi9sC&pg=PA570 570–572]}} [[Cá voi sát thủ]] và cá heo mũi chai có cách lùa con mồi lên bãi biển để bắt. Cá voi sát thủ còn đánh lộn ngược [[cá mập trắng lớn]], cá mập và cá đuối khác làm chúng tê liệt.{{sfn|Wang|Payne|Thayer|1994|pp=56–57}}{{sfn|Silber|Fertl|1995|pp=[https://web.archive.org/web/20220703001630/https://www.aquaticmammalsjournal.org/share/AquaticMammalsIssueArchives/1995/AquaticMammals_21-03/21-03_Silber.pdf 183–186]}} Các loài cá voi khác có mõm tù và răng thoái hóa dựa vào việc [[hút thức ăn]] (''suction feeding'').{{sfn|Berta|Sumich|Kovacs|2015|p=430}} Dù là loài ăn thịt, nhưng chúng có [[hệ vi sinh đường ruột]] giống như các loài ăn cỏ trên cạn, có lẽ là [[vết tích]] của tổ tiên ăn thực vật.{{sfn|Sanders|Beichman|Roman|Scott|Emerson|McCarthy|Girguis|2015|p=8285}}

Cá voi tấm sừng dùng tấm sừng hàm để sàng sinh vật phù du giữa các loài khác khỏi nước, có hai kiểu phương pháp: ''lunge-feeding'' và ''gulf-feeding''. Cá voi ''lunge-feeding'' phồng miệng để mở rộng thể tích hàm lớn hơn ban đầu. Các rãnh trên cổ họng được mở rộng, gia tăng lượng nước có thể chứa trong miệng.{{sfn|Vogle|Lillie|Piscitelli|Goldbogen|Pyenson|Shadwick|2015|pp=360–361}}{{sfn|Goldbogen|2010|pp=124–131}} Chúng húc vào ''bait ball'' với tốc độ cao để ăn mồi, nhưng ''bait ball'' phải lớn thì cách làm này mới hiệu quả về mặt năng lượng.{{sfn|Goldbogen|Calambokidis|Oleson|Potvin|Pyenson|Schorr|Shadwick|2011|pp=131–146}} Đối với ''gulf-feeding'', cá voi bơi với miệng rộng mở để nước và con mồi lấp đầy vào. Số lượng con mồi phải đủ lớn thì cá voi mới bắt đầu quan tâm, cũng phải có kích cỡ lớn nhất định thì tấm sừng hàm mới lọc được cũng như đủ chậm để không thoát đi khỏi.{{Sfn|Perrin|Würsig|Thewissen|2009|pp=[https://books.google.com/books?id=2rkHQpToi9sC&pg=PA806 806–813]}}

Rái cá là loài động vật biển duy nhất có khả năng nâng và lật đá, chúng hay dùng chi trước làm vậy khi kiếm mồi.  Rái cá biển có thể bắt [[ốc]] cùng các sinh vật khác từ tảo bẹ và đào sâu xuống bùn dưới nước để tìm [[nghêu]].<ref name="wp">{{Chú thích video|title=Waddlers and Paddlers: A Sea Otter Story–Warm Hearts & Cold Water|date=1993|last=Reitherman, Bruce (Producer and photographer)|type=Phim tài liệu|publisher=[[Public Broadcasting Service|PBS]]|place=U.S.A.|language=en|trans-title=Waddlers và Paddlers: Chuyện rái cá biển – Lòng ấm & Nước lạnh}}</ref> Đây cũng là loài thú biển duy nhất bắt cá bằng hai chi trước chứ không dùng răng.{{sfn|Nickerson|1989|p=[https://archive.org/details/seaottersnatural0000nick/page/21 21]}} Dưới mỗi chi trước của rái cá biển có nếp gấp da kéo dài ngang ngực như một cái tú đựng thức ăn. Trong túi cũng có cục đá để rái cá đập vỡ vỏ trai sò, ví dụ điển hình về [[Công cụ sử dụng của rái cá biển|động vật sử dụng công cụ]].{{sfn|Haley|1986|p=[https://archive.org/details/marinemammalsofe0000unse/page/257 257]}} Rái cá biển ăn nằm ngửa nổi trên mặt nước, dùng chi trước xé thức ăn và đưa vào miệng.{{sfn|VanBlaricom|2001|pp=[https://archive.org/details/seaotters0000vanb/page/22 22], [https://archive.org/details/seaotters0000vanb/page/33 33], [https://archive.org/details/seaotters0000vanb/page/69 69]}}<ref>{{chú thích web|title=Sea otter (Enhydra lutris)|url=https://www.bbc.co.uk/nature/life/Sea_otter|publisher=[[BBC]]|access-date=2007-12-31|archive-date=2010-12-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20101203120833/http://www.bbc.co.uk/nature/life/Sea_otter|url-status=dead|language=en|trans-title=Rái cá biển (Enhydra lutris)}}</ref> [[Rái cá biển Nam Mỹ|Rái cá biển]] chủ yếu ăn động vật giáp xác và cá.{{sfn|Mangel|Whitty|Medina-Vogel|Alfaro-Shigueto|Cáceres|Godley|2010|pp=14–25}}

Thú biển chủ yếu ăn cá và [[động vật chân đầu]], rồi đến giáp xác và [[thân mềm hai mảnh vỏ]], tiếp là [[động vật phù du]] và động vật máu nóng (như [[chim biển]]).{{sfn|Riedman|1990|p=[https://archive.org/details/pinnipedssealsse0000ried_s7p5/page/145 145]}} Hầu hết thú biển là các loài săn mồi [[nhất thời]], chỉ một số là loài cân bằng chuyên hóa.{{sfn|MacDonald|2001|pp=147–155}} Chúng thường săn cá lẻ đàn, các loài không xương sống tại chỗ hoặc di chuyển chậm hoặc con mồi biến nhiệt khi tập hợp thành nhóm. Những cá thể săn mồi đơn lẻ thường khai thác vùng nước ven bờ, vịnh và sông. Khi gặp nhiều đàn cá hoặc mực ống lớn, thú biển [[phối hợp săn mồi]] theo nhóm lớn, xác định và lùa mồi. Một số loài như [[sư tử biển California]] và [[sư tử biển Nam Mỹ]] có thể phối hợp với cá voi và chim biển.{{sfn|Riedman|1990|p=[https://archive.org/details/pinnipedssealsse0000ried_s7p5/page/148 148]}}

Gấu Bắc cực là loài ăn thịt hàng đầu trong các loài gấu, con mồi chủ yếu là [[hải cẩu đeo vòng]] (''Pusa hispida'') và [[hải cẩu râu]] (''Erignathus barbatus'').<ref>{{Chú thích phần chương trình|title=Arctic Bears|url=https://www.pbs.org/wnet/nature/arcticbears/index.html|series=PBS Nature|series-link=Nature (TV series)|date=2008-02-17|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20080209161313/https://www.pbs.org/wnet/nature/arcticbears/index.html|archive-date=2008-02-09|language=en|trans-title=Gấu bắc cực}}</ref> Gấu Bắc cực hiếm khi bắt hải cẩu trên cạn hoặc trong nước mà chủ yếu săn mồi ở nơi tiếp giáp băng, nước với không khí.{{sfn|Amstrup|Marcot|Douglas|2007|p=3}} Cách thức gấu Bắc cực hay dùng nhất là săn lén con mồi:{{sfn|Hemstock|1999|pp=[https://archive.org/details/polarbear0000hems/page/24 24–27]}} Gấu dùng khứu giác xác định vị trí lỗ băng mà hải cẩu ngoi lên thở rồi nép xuống đợi đến khi con mồi xuất hiện. Khi hải cẩu lên thở, gấu đánh hơi được, dùng chi trước thò vào kéo con mồi lên mặt băng. Gấu Bắc cực cũng rình hải cẩu nằm trên băng. Khi phát hiện ra hải cẩu, gấu đi tới trong vòng {{Convert|100|yd|m|sigfig=1}}, rồi nép xuống. Nếu con mồi không nhận ra, gấu bò tiếp vào khoảng cách {{Convert|30|to|40|ft|m|sigfig=1}} rồi bất ngờ lao vào tấn công.<ref>{{Chú thích sách|title=Polar Bear|last=Matthews|first=Downs|publisher=Chronicle Books|year=1993|isbn=978-0-8118-0204-8|location=San Francisco|oclc=488971350|language=en|trans-title=Gấu Bắc cực}}</ref> Cách săn mồi thứ ba là gấu tấn công trực tiếp vào hang tuyết của hải cẩu cái tạo ra khi sinh nở.{{sfn|Hemstock|1999|p=[https://archive.org/details/polarbear0000hems/page/27 27]}} Gấu cũng có thể bắt cá ăn.{{sfn|Dyck|Romberg|2007|pp=1625–1628}}

[[Tập tin:Dugong_Marsa_Alam.jpg|nhỏ|[[Cá cúi|Bò biển]] kiếm ăn dưới đáy biển]]
Các loài ''Sirenia'' được gọi là "bò biển" vì chúng chủ yếu ăn cỏ biển. Bò biển ăn toàn bộ cỏ cả rễ, nhưng nếu không lấy được thì chỉ ăn lá.{{sfn|Marsh| O'Shea|Reynolds III|2012|p=[https://books.google.com/books?id=p84IxiWkAX8C&pg=PA112 112]}} Khi giải phẫu, người ta tìm thấy nhiều loại cỏ biển trong dạ dày bò biển, và phát hiện cả [[tảo]] khi cỏ biển khan hiếm.{{sfn|Marsh|1989|pp=9-10}} Lợn biển Tây Ấn ăn tới 60 loài thực vật khác nhau, cả một ít cá và động vật không xương sống nhỏ.{{sfn|Allen|Keith|2015|pp=95–104}}

===Loài chủ chốt===
Rái cá biển là ví dụ điển hình về loài chủ chốt; sự hiện diện của chúng ảnh hưởng đến hệ sinh thái hơn nhiều nếu so với kích thước và số lượng loài này. Chúng kiểm soát quần thể một số động vật ăn cỏ sống tầng [[Vùng đáy nước|đáy]], đặc biệt là [[Cầu gai|nhím biển]]. Nhím biển gặm thân dưới [[Bộ Tảo bẹ|tảo bẹ]] khiến tảo bị trôi đi và chết mất. Mất môi trường sống và chất dinh dưỡng do rừng tảo bẹ cung cấp dẫn đến ảnh hưởng sâu sắc theo [[Hiệu ứng tầng (sinh thái)|tầng]] với hệ sinh thái biển. Các khu vực Bắc Thái Bình Dương không có rái cá biển thường biến thành những bãi vô vàn cầu gai mà không có rừng tảo bẹ.{{sfn|Estes|Tinker|Williams|Doak|1998|pp=473–476}} Việc thả rái cá biển trở lại [[British Columbia]] giúp cải thiện đáng kể hệ sinh thái ven biển.<ref name="dfo">{{Chú thích web|url=http://www.dfo-mpo.gc.ca/species-especes/profiles-profils/seaOtter-loutredemer-eng.html|tựa đề=Sea Otter|nhà xuất bản=Fisheries and Oceans Canada|access-date=2007-11-29|url-status=dead|language=en|trans-title=Rái cá biển|archive-url=https://web.archive.org/web/20160804144200/http://www.dfo-mpo.gc.ca/species-especes/profiles-profils/seaOtter-loutredemer-eng.html|archive-date=2016-08-04}}</ref> Thực tế ghi nhận những thay đổi tương tự khi phục hồi các quần thể rái cá biển ở [[quần đảo Komandorski]] và bờ biển [[Big Sur]] của California. Tuy nhiên, một số [[hệ sinh thái]] rừng tảo bẹ ở California vẫn phát triển mạnh mà không hề có rái cá biển, có vẻ quần thể cầu gai bị những yếu tố khác kiểm soát. Hiện mới ghi nhận vai trò của rái cá biển trong việc duy trì rừng tảo bẹ ở vùng bờ quang tháng là quan trọng hơn so với ở các vịnh và [[cửa sông]] kín hơn.{{sfn|VanBlaricom|2001|pp=[https://archive.org/details/seaotters0000vanb/page/22 22], [https://archive.org/details/seaotters0000vanb/page/23 23], [https://archive.org/details/seaotters0000vanb/page/69 69]}}

{{Multiple image|align=left|image1=Antarctic Fur Seal Pups play amid Tussock Grass (5723988869).jpg|width2=150|image2=Blanchon-idlm2006.jpg|footer=Con non [[Hải cẩu lông mao Nam Cực]] (trái) so với [[Hải cẩu Greenland]] (phải)}}
[[Động vật ăn thịt đầu bảng|Động vặt săn mồi đỉnh chuỗi]] sẽ ảnh hưởng đến động lực phát triển quần thể con mồi cũng như chiến thuật phòng vệ của chúng (như ngụy trang).{{sfn|Lepak|Kraft|Weidel|2006|pp=[https://web.archive.org/web/20220922152444/http://www2.dnr.cornell.edu/cek7/Publications/Lepak_et_al_2006.pdf 569–575]}} Gấu Bắc Cực là thú săn mồi đỉnh chóp trong phạm vi hoạt động của mình.{{sfn|Lunn|Servanty|Regehr|Converse|Richardson|Stirling|2016|pp=1302–1320}} Một số loài như [[cáo tuyết Bắc Cực]] (''Vulpes lagopus'') và [[Larus hyperboreus|mòng biển]] (''Larus hyperboreus'') là con mồi thường xuyên của gấu trắng.{{sfn|Stirling|Guravich|1988|p=[https://archive.org/details/polarbears00stir/page/27 27]}} Mối liên hệ giữa [[hải cẩu đeo vòng]] và gấu Bắc cực khăng khít đến mức số lượng hải cẩu dường như tác động đến mật độ số lượng gấu tại một số khu vực, ngược lại việc săn mồi của gấu lại điều chỉnh mật độ và tỷ lệ sinh sôi của hải cẩu.{{sfn|Amstrup|Marcot|Douglas|2007|p=3}} [[Áp lực tiến hóa]] do bị săn bắt có lẽ là nguyên nhân dẫn đến một số khác biệt đáng kể giữa hải cẩu Bắc Cực và [[Châu Nam Cực|Nam Cực]]. Nam Cực là nơi không có động vật săn mồi lớn trên bề mặt băng. Mỗi cá thể hải cẩu Bắc Cực phải tạo nhiều lỗ thở hơn trên mặt băng, vùng vẫy hơn khi bị kéo lên và hiếm khi đại tiện trên băng. Bộ lông con non Bắc Cực có màu trắng, có lẽ là để [[ngụy trang]], trong khi những con non Nam Cực đều có bộ lông sẫm.{{sfn|Stirling|Guravich|1988|p=[https://archive.org/details/polarbears00stir/page/27 27]}}

Cá hổ kình ([[cá voi sát thủ]]) là loài săn mồi đỉnh chuỗi trên khắp các vùng phân bố của chúng trên toàn cầu và có thể ảnh hưởng sâu sắc đến hành vi và quần thể con mồi. Thức ăn của chúng rất đa dạng như các loài động vật có xương sống ở đại dương gồm [[cá hồi]],{{sfn|Barre|Norberg|Wiles|2005|p=18}} cá đuối, cá mập (thậm chí cả [[Cá mập trắng lớn|cá mập trắng]]),{{sfn|Pyle|Schramm|Keiper|Anderson|1999|pp=563–568}}{{sfn|Visser|2005|pp=83–88}} cá voi tấm sừng lớn,{{sfn|Ford|Reeves|2008|pp=50–86}} khoảng 14 loài thú chân vây.{{sfn|Jefferson|Stacey|Baird|1991|pp=[https://web.archive.org/web/20220122040420/https://tethys.pnnl.gov/sites/default/files/publications/Jefferson_et_al_1991.pdf 151-180]}} Việc cá hổ kình săn cá voi con có thể dẫn đến việc cá voi di cư hàng năm nhiều hơn đến các bãi đẻ nhiệt đới là nơi có ít quần thể cá hổ kình hơn so với vùng cực. Có thể trước đây cá voi là nguồn thức ăn chính của cá hổ kình nhưng sau khi số lượng suy giảm do [[săn bắt cá voi]], cá hổ kình đã mở rộng chế độ ăn khiến các loài thú biển nhỏ hơn bị suy giảm theo.{{Sfn|Perrin|Würsig|Thewissen|2009|p=[https://books.google.com/books?id=2rkHQpToi9sC&pg=PA360 360]}} Một số nhà khoa học tranh cãi về sự suy giảm số lượng rái cá biển ở [[quần đảo Aleut]] vào thập niên 1990 là do cá hổ kình săn bắt, dù không có bằng chứng trực tiếp. Rái cá biển giảm lại kéo theo [[hải cẩu cảng biển]] và [[sư tử biển Steller]] cũng giảm. Đây là hai con mồi ưa thích của cá hổ kình thay cho con mồi ban đầu bị giảm từ trước do ngành công nghiệp săn bắt cá voi.{{sfn|Springer|2003|pp=12223–12228}}{{sfn|Demaster|Trites|Clapham|Mizroch|Wade|Small|Hoef|2006|pp=329–342}}{{sfn|Estes|Doak|Springer|Williams|2009|pp=1647–1658}}

===Whale pump===
[[Tập tin:Oceanic_whale_pump_-_journal.pone.0013255.g001.tiff|nhỏ|''Whale pump'' – vai trò của cá voi trong việc tái chế chất dinh dưỡng trong đại dương{{sfn|Roman|McCarthy|2010|p=e13255}}]]

Nghiên cứu năm 2010 coi cá voi có ảnh hưởng tích cực đến lượng cá trên đại dương, gọi là ''whale pump'' ({{dịch nghĩa đen|bơm cá voi}}). Cá voi mang chất dinh dưỡng như [[Chu trình nitơ|nitơ]] từ đáy sâu trở lại mặt nước. Việc này giống như một [[bơm sinh học]] đẩy lên, ngược lại với giả định trước đó rằng cá voi đẩy nhanh quá trình đưa dinh dưỡng từ mặt nước xuống đáy. Xét đến lượng nitơ đầu vào ở [[vịnh Maine]] lớn hơn tổng lượng nitơ từ tất cả các con sông đổ vào vịnh, khoảng {{Convert|23,000|MT|ST}} mỗi năm.{{sfn|Roman|McCarthy|2010|p=e13255}} Cá voi bài tiết trên mặt nước; [[phân cá voi]] giàu sắt và nitơ nên rất quan trọng đối với sản lượng cá. Phân cá voi ở dạng lỏng nên không chìm xuống mà nổi trên bề mặt, làm thức ăn cho [[thực vật phù du]].{{sfn|Roman|McCarthy|2010|p=e13255}}{{sfn|Roman|Estes|Morissette|Smith|Costa|McCarthy|Nation|Nicol|Pershing|Smetacek|2014|pp=377–385}}

Sau khi chết, xác cá voi chìm xuống đáy đại dương, tạo ra môi trường sống đáng kể cho sinh vật biển. Bằng chứng hiện nay và các hồ sơ hóa thạch cho thấy xác cá voi dưới đáy biển sâu nuôi nấng một tập hợp sinh vật phong phú, tính đa dạng toàn cầu đến 407 loài, có thể so sánh với các điểm đa dạng sinh học ven bờ khác như [[Lỗ phun lạnh]] và [[Miệng phun thủy nhiệt]].{{sfn|Smith|Baco|2003|pp=311–354}} Xác cá voi phân hủy diễn ra qua loạt ba giai đoạn. Trước tiên, các sinh vật di chuyển được như [[cá mập]] và [[Myxinidae|cá mút đá myxin]] rỉa mô mềm rất nhanh trong khoảng từ vài tháng đến hai năm đổ lại. Tiếp đến là đến phần xương và trầm tích xung quanh (chứa chất hữu cơ) do các loài giáp xác và [[Polychaeta|giun nhiều tơ]] thực hiện, kéo dài nhiều năm. Cuối cùng, vi khuẩn ưa sulfat phân giải xương giải phóng [[Hydro sulfide]] tạo điều kiện cho [[sinh vật hóa dưỡng]] phát triển, tạo môi trường cho các sinh vật khác như [[Trai (động vật)|trai]], [[sao sao]] và [[ốc biển]]. Giai đoạn này có thể kéo dài trong nhiều thập kỷ và tạo nên một tập hợp phong phú các loài, trung bình đến 185 loài trên mỗi địa điểm.{{sfn|Fujiwara|Kawato|Yamamoto|Yamanaka|Sato-Okoshi|Noda|Tsuchida|Komai|Cubelio|Sasaki|Jacobsen|2007|pp=219–230}}

==Tương tác với con người==
===Mối đe dọa===
Việc khảo sát quần thể còn gặp khó khăn nên 38% thú biển bị [[Loài thiếu dữ liệu|thiếu dữ liệu]], đặc biệt là quanh vùng Nam Cực. Đến 70% thời gian qua chưa quan tâm được đến sự suy giảm quần thể các loài thú sống hoàn toàn ở biển.{{sfn|Schipper|Chanson|Chiozza|Cox|Hoffmann|Katariya|Lamoreux|Rodrigues|Stuart|Temple|Baillie|2008|pp=[https://web.archive.org/web/20221006172137/https://www.felidae.org/KNOWELLPUBL/Schipper%20et%20al.%202008.pdf 225–230]}}

====Khai thác====
{{See also|Săn hải cẩu|Săn bắt cá voi}}
[[Tập tin:Killing fur seals, St Paul Island.jpg|thumb|Giết hại [[Hải cẩu lông mao bắc Thái Bình Dương|hải cẩu lông mao]] trên [[Đảo Saint Paul]], [[Alaska]] vào thập niên 1890]]
Trong lịch sử, thổ dân ven biển săn bắt thú biển làm thức ăn và những việc khác. Những cuộc đánh bắt vì sinh kế này vẫn diễn ra ở Canada, [[Greenland]], Indonesia, Nga, Hoa Kỳ và một số quốc gia [[vùng Caribe]]. Quy mô săn bắt tương đối nhỏ và chỉ có tác động cục bộ.{{sfn|Berta|Sumich|Kovacs|2015|p=600}} Săn bắn thương mại diễn ra trên quy mô lớn hơn nhiều, khai thác thú biển tới mức nặng nề. Việc này còn dẫn đến sự tuyệt chủng của [[bò biển Steller]] (''Hydrodamalis gigas''), [[Neovison macrodon|chồn biển]] (''Neogale macrodon''), [[sư tử biển Nhật Bản]] (''Zalophus japonicus'') và [[hải cẩu thầy tu Caribe]] (''Neomonachus tropicalis'').{{sfn|Berta|Sumich|Kovacs|2015|p=640}} Ngày nay, quần thể các loài từng bị săn bắt đều nhỏ hơn nhiều so với trước khi khai thác, ví dụ như [[cá voi xanh]] (''Balaenoptera musculus'') và [[cá voi trơn Bắc Thái Bình Dương]] (''Eubalaena japonica'').{{sfn|Clapham|Young|Brownell|1999|pp=37–62}} Vì tốc độ lớn của cá voi thường chậm, mất nhiều thời gian để [[thuần thục sinh dục]] và sinh sản ít nên quá trình phục hồi quần thể diễn ra rất chậm.{{sfn|Whitehead|Reeves|Tyack|2000|pp=[https://archive.org/details/cetaceansocietie0000unse/page/317 317-318]}}

Một số loài cá voi vẫn là đối tượng bị săn bắn trực tiếp, bất chấp lệnh cấm đánh bắt cá voi thương mại ra đời năm 1986 theo các điều khoản của [[Ủy ban Săn cá voi Quốc tế]] (''International Whaling Commission'' - IWC). Chỉ còn lại hai quốc gia cho phép đánh bắt cá voi thương mại: [[Na Uy]] thu hoạch hàng trăm [[cá voi Minke]] mỗi năm còn [[Iceland]] quy định hạn ngạch 150 [[cá voi vây]] và 100 [[cá voi Minke]] mỗi năm.<ref name="museum.r1">{{Chú thích web|url=http://www.whalemuseum.is/whaling-iceland/history-of-whaling/|tựa đề=History of Whaling|nhà xuất bản=The Húsavík Whale Museum|archive-url=https://web.archive.org/web/20090621202950/http://www.whalemuseum.is/whaling-iceland/history-of-whaling/|archive-date=2009-06-21|url-status=dead|access-date=2010-05-16|language=en|trans-title=Lịch sử đánh bắt cá voi}}</ref><ref name="museum.r2">{{chú thích web|title=Modern Whaling|publisher=The Húsavík Whale Museum |url=http://www.whalemuseum.is/whaling-iceland/modern-whaling/|access-date=2010-05-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20110722022939/http://www.whalemuseum.is/whaling-iceland/modern-whaling/|archive-date=2011-07-22|url-status=dead|language=en|trans-title=Đánh bắt cá voi hiện đại}}</ref> [[Săn cá voi tại Nhật Bản|Nhật Bản]] cũng đánh bắt vài trăm cá voi Minke ở Nam Cực và Bắc Thái Bình Dương mỗi năm, lách lệnh cấm bằng hình thức dùng để nghiên cứu khoa học.{{sfn|Clapham|Young|Brownell|1999|pp=37–62}} Ở Nhật Bản và một số quốc gia, thị trường buôn bán bất hợp pháp thịt cá voi và cá heo vẫn có vị trí quan trọng.{{sfn|Baker|Cipriano|Palumbi|1996|pp=671–685}}

[[Tập tin:Sea-otter-map.jpg|nhỏ|trái|Phạm vi phân bố của rái cá biển bắc trước đây và hiện nay]]
Rái cá biển đem lại lợi nhuận nhiều nhất cho ngành bán lông thú biển, đặc biệt là rái cá biển phương bắc sinh sống ở vùng nước ven biển giữa [[Sông Columbia]] phía nam và [[Cook Inlet]] phía bắc. Lông rái cá biển nam California vốn không được đánh giá cao bằng nên đem lại lợi nhuận ít hơn. Nhưng đến khi rái cá biển phương bắc bị săn bắt đến [[tuyệt chủng cục bộ]], thợ săn quay sang với rái cá biển phương nam khiến chúng cũng gần như tuyệt chủng.<ref name="nwcouncil">{{Chú thích web|url=https://www.nwcouncil.org/reports/columbia-river-history/furtrade/|tựa đề=Fur trade|họ=Harrison|tên=John|năm=2008|nhà xuất bản=Northwest Power & Conservation Council|archive-url=https://web.archive.org/web/20230117234007/https://www.nwcouncil.org/reports/columbia-river-history/furtrade/|archive-date=2023-01-17|url-status=live|access-date=2023-02-07|language=en|trans-title=Kinh doanh lông thú}}</ref> Những kẻ buôn bán mặt hàng lông thú biển của Anh và Mỹ nhóm thành bang hội đưa hàng đến cảng [[Quảng Châu]]. Lông thú từ [[Mỹ thuộc Nga]] chủ yếu được bán sang Trung Quốc thông qua điểm giao thương [[Kyakhta]] tại Mông Cổ, đây là điểm mở cửa thương mại với Nga theo [[Hiệp ước Kyakhta]] năm 1727.{{sfn|Haycox|2002|pp=[https://archive.org/details/alaskaamericanco0000hayc/page/53 53–58]}}

Trong lịch sử, đánh bắt hải cẩu cũng quan trọng tương đương với đánh bắt cá voi. Các loài bị khai thác có thể kể như hải cẩu Greenland, hải cẩu mào, hải cẩu Caspi, hải tượng, hải mã và tất cả hải cẩu lông mao.{{sfn|Riedman|1990|p=[https://archive.org/details/pinnipedssealsse0000ried_s7p5/page/113 113]}} Quy mô đánh bắt hải cẩu giảm đáng kể sau thập niên 1960,{{Sfn|Perrin|Würsig|Thewissen|2009|pp=[https://books.google.com/books?id=2rkHQpToi9sC&pg=PA585 585–588]}} sau khi chính phủ Canada giảm thời gian mùa đánh bắt và đưa ra biện pháp bảo vệ những cá thể cái trưởng thành.{{sfn|Beckman|2012|p=[https://books.google.com/books?id=vW3pbgIcnXAC&pg=PA315 315]}} Số lượng một số loài bị đánh bắt thương mại đã tăng trở lại, ví dụ như hải cẩu lông ở Nam Cực có thể còn đông đảo như trước khi đánh bắt. Hải tượng phương Bắc bị săn bắt đến gần như tuyệt chủng vào cuối thế kỷ 19, chỉ còn lại một quần thể nhỏ trên [[đảo Guadalupe]]. Sau đó, chúng được thả lại trong các vùng phân bố trước đây, nhưng vẫn bị [[thắt cổ chai quần thể]].{{sfn|Riedman|1990|p=[https://archive.org/details/pinnipedssealsse0000ried_s7p5/page/112 112]}} Ngược lại, hải cẩu thầy tu Địa Trung Hải đã bị tuyệt chủng khỏi phần lớn vùng phân bố trước đây vốn trải dài từ Địa Trung Hải đến [[Biển Đen]] và Tây Bắc châu Phi, giờ chỉ tồn tại ở Đông Bắc Địa Trung Hải và một số vùng Tây Bắc châu Phi.<ref>{{Chú thích web|url=http://www.monachus-guardian.org/factfiles/medit01.htm|tựa đề=Monk Seal Fact Files|tác giả=Johnson, W. M.|tác giả 2=Karamanlidis, A. A.|nhà xuất bản=monachus-guardian.org|ngày truy cập=2023-02-13|tác giả 3=Dendrinos, P.|tác giả 4=de Larrinoa, P. F.|tác giả 5=Gazo, M.|tác giả 6=González, L. M.|tác giả 8=Pires, R.|tác giả 9=Schnellmann, M.|tác giả 7=Güçlüsoy, H.|trans-title=Hồ sơ thực tế hải cẩu thầy tu}}</ref>

Tại Canada cho phép dùng gấu bắc cực trong [[săn bắn chiến phẩm]] nếu có giấy phép đặc biệt và hướng dẫn viên [[Inuit|bản địa]] đi cùng. Đây có thể là nguồn thu nhập quan trọng đối với các cộng đồng bản địa nhỏ, vì cuộc săn có hướng dẫn mang lại thu nhập nhiều hơn so với bán hàng da gấu bắc cực. Hoa Kỳ, Nga, Na Uy, Greenland và Canada cho phép hình thức săn bắn này. Canada phát giấy phép săn bắn cho các cộng đồng bản địa, họ có thể bán các giấy phép này và đây là nguồn thu nhập chính. Da thú săn được có thể được mang về tiêu dùng, giữ lại làm chiến lợi phẩm hoặc bán ra thị trường.<ref>{{Chú thích IUCN|title=''Ursus maritimus''|page=e.T22823A14871490|last=Wiig, Ø.|year=2015|volume=2015|last2=Amstrup, S.|last3=Atwood, T.|last4=Laidre, K.|last5=Lunn, N.|last6=Obbard, M.|last7=Regehr, E.|last8=Thiemann, G.}}</ref><ref>{{Chú thích web|url=http://www.polarbearsinternational.org/status-and-threats/overharvesting|tựa đề=Overharvest|nhà xuất bản=Polar Bears International|archive-url=https://web.archive.org/web/20161104154852/http://www.polarbearsinternational.org/status-and-threats/overharvesting|archive-date=2016-11-04|url-status=dead|access-date=2016-12-31|language=en|trans-title=Thu hoạch quá mức}}</ref>

====Giao thông và đánh cá trên biển====
[[Tập tin:Eubalaena_glacialis_dead.jpg|phải|nhỏ|Thi thể [[cá voi trơn Bắc Đại Tây Dương]] sau khi va chạm với [[chân vịt]] tàu]]
Vô tình mắc lưới hay [[đánh bắt nhầm]] (''bycatch'') trong [[Thủy sản|nghề cá]] chỉ về các loài không phải đối tượng đánh bắt. Lưới rê cố định và [[lưới rê]] trôi gây ra [[Tử suất|tỷ lệ tử vong]] cao nhất cho cả các loài cá voi lẫn thú chân vây. Tình trạng vướng phải các loại lưới rê cũng rất phổ biến.{{sfn|Grose|Reeves|Leatherwood|1994|pp=[https://books.google.com/books?id=YRh4wP5rJH4C&pg=PA18 18-40]}} [[Lưới vây]] [[cá ngừ]] là vấn đề nghiêm trọng làm cá heo vướng vào.{{sfn|Hall|1998|pp=1–34}} Việc vô tình mắc phải tác động lên tất cả các loài thú biển lớn nhỏ trong các môi trường khác nhau. Tuy nhiên, các loài cá voi và thú chân vây loại nhỏ dễ gặp nguy hơn do kích cỡ khiến chúng khó thoát ra khi bị vướng vào, thường chúng sẽ bị chết ngộp. Dù những con cá voi lớn có thể kéo theo cả lưới, nhưng lưới thường vướng chặt vào cơ thể chúng, ngăn cản chúng kiếm mồi, có khi dẫn đến [[chết đói]].{{sfn|Clapham|Young|Brownell|1999|pp=37–62}} Lưới, dây bị tuột hoặc vứt bỏ khi không dùng có thể gây tử vong do thú biển nuốt hay vướng phải.{{sfn|Anderson|2001|pp=623–629}} Thú biển có thể bị vướng vào lưới [[nuôi trồng thủy sản]] nhưng cũng chỉ là hi hữu nên không đủ phổ biến đến mức tác động được lên quần thể của chúng.{{sfn|Stickney|McVey|2002|p=[https://archive.org/details/responsiblemarin0000unse/page/49 49]}}

Va chạm với tàu biển khiến một số thú biển tử vong, đặc biệt là cá voi.{{sfn|Clapham|Young|Brownell|1999|pp=37–62}} 
Đặc biệt, các tàu thương mại chạy nhanh như [[tàu container]] có thể gây thương tích nghiêm trọng hoặc tử vong khi va chạm với thú biển. Tàu thương mại lớn và [[thuyền giải trí]] đều có va chạm và gây thương tích cho cá voi hoặc các loài nhỏ hơn cùng bộ. Các vụ va chạm với tàu thuyền đặc biệt ảnh hưởng đến [[cá voi trơn Bắc Đại Tây Dương]].{{sfn|Conn|Silber|2013|p=art43}} Thuyền [[du lịch]] được thiết kế để [[ngắm cá heo]] và cá voi cũng có thể tác động tiêu cực vì can thiệp tới hành vi tự nhiên của chúng.{{sfn|Constantine|Brunton|Dennis|2004|pp=299–307}}

Đánh bắt cá không chỉ đe dọa thú biển khi vô tình vướng lưới mà còn lấy mất thức ăn của chúng. Đánh bắt quy mô lớn dẫn đến cạn kiệt [[nguồn cá]] vốn là con mồi quan trọng của thú biển. Thú chân vây bị ảnh hưởng nghiêm trọng khi mất đi nguồn cung cấp thức ăn trực tiếp là cá, bao gồm cả việc thiếu đói hay ăn uống thiếu chất,{{sfn|Rosen|Trites|2000|pp=1243–1250}} con non bị chết đói và số lượng vào quần thể ít đi.{{sfn|McAlpine|Stevick|Murison|1999|pp=906–911}} Khi nguồn cá cạn kiệt, đôi lúc sẽ dẫn đến [[cạnh tranh]] giữa thú biển cần thức ăn với sản lượng khai thác trong nghề cá. Ngư dân đánh bắt thương mại ở một số nơi có thể tiêu diệt thú biển với quy mô lớn nhằm bảo vệ nguồn cá để khai thác.{{sfn|Hutchins|1996|pp=[https://web.archive.org/web/20220718064031/http://people.uncw.edu/scharff/courses/458/Discussion%20articles/Hutchings%201996%20-%20review%20of%20the%20cod%20collapse.pdf 943–962]}}

Chăn nuôi [[động vật có vỏ|thủy sản có vỏ]] cần không gian lớn nên tạo ra sự cạnh tranh với thú biển. Tuy vậy, đây không phải con mồi của thú biển nên không có cạnh tranh trực tiếp đến sản lượng [[thu hoạch]].{{sfn|Stickney|McVey|2002|p=[https://archive.org/details/responsiblemarin0000unse/page/46 46]}} Nhưng thú biển thường xuyên bắt [[Cá|cá có vây]] từ trại nuôi, đây là vấn đề lớn đối với người nuôi trồng. Tuy có những cơ chế ngăn chặn như lưới chống thú săn hay thiết bị đuổi nhưng chúng vẫn thường bị bắn bất hợp pháp.{{sfn|Stickney|McVey|2002|p=[https://archive.org/details/responsiblemarin0000unse/page/49 49]}}

====Mất và suy thoái môi trường sống====
[[Tập tin:Polar_Bear_Habitat.png|nhỏ|Bản đồ của [[Cục Khảo sát Địa chất Hoa Kỳ]] cho thấy những thay đổi dự kiến trong môi trường sống của gấu Bắc cực từ năm 2005 đến năm 2095. Màu đỏ biểu thị môi trường sống tối ưu bị mất đi, còn màu xanh thể hiện diện tích môi trường sống gia tăng thêm vào.]]

Các hoạt động của con người làm [[Mất môi trường sống|suy thoái môi trường sống]] của thú biển. Thú biển ở ven bờ nhiều khả năng bị ảnh hưởng do suy thoái cho đến mất môi trường sống. Trong quá trình phát triển, những việc như xả [[nước thải]] ra biển, [[Neo đậu (hải dương học)|neo đậu]], [[nạo vét]], nổ mìn, thải rác thải, xây dựng [[cảng]], dự án [[thủy điện]] và nuôi trồng thủy sản đều làm suy giảm môi trường và lấy mất môi trường sống của chúng.{{sfn|Whitehead|Reeves|Tyack|2000|p=[https://archive.org/details/cetaceansocietie0000unse/page/315 315]}} Chẳng hạn như việc mở rộng nuôi thủy sản có vỏ lấy đi không gian ven bờ nơi diễn ra các hoạt động quan trọng của thú biển như như sinh sản, kiếm ăn và nghỉ ngơi.{{sfn|Stickney|McVey|2002|p=[https://archive.org/details/responsiblemarin0000unse/page/47 47]}}

Các [[chất gây ô nhiễm]] được [[Nước thải|thải]] ra biển sẽ tích tụ trong cơ thể thú biển. Những chất ô nhiễm được tìm thấy trong mô thú biển như [[kim loại nặng]] ([[thủy ngân]] và [[chì]]), ngoài ra còn có [[Clorua hữu cơ]] và các [[Hydrocarbon thơm đa vòng]].{{sfn|Whitehead|Reeves|Tyack|2000|p=[https://archive.org/details/cetaceansocietie0000unse/page/316 316]}} Những chất này có thể tác động phá vỡ [[hệ nội tiết]];{{sfn|Anderson|2001|pp=623–629}} tác động lên hệ sinh sản và suy giảm hệ miễn dịch, khiến gia tăng số lượng tử vong.{{sfn|Whitehead|Reeves|Tyack|2000|p=[https://archive.org/details/cetaceansocietie0000unse/page/316 316]}} Các chất ô nhiễm khác như [[Dầu mỏ|dầu]], [[Rác thải biển|nhựa]] hay [[nước thải]] đều đe dọa đến hoạt động kiếm ăn của thú biển.{{sfn|Baker|Jones|Jones|Watson|1981|pp=311–321}}

Hoạt động của con người gây ra [[ô nhiễm tiếng ồn]] là vấn đề lớn khác cho thú biển, cản trở chúng giao tiếp với nhau cũng như không xác định được vị trí con mồi hoặc thú săn.{{sfn|Harwood|2001|pp=630–640}} Các [[vụ nổ dưới nước]] được tiến hành cho nhiều mục đích khác nhau như [[Quân đội|quân sự]], xây dựng và nghiên cứu [[hải dương học]] hoặc [[địa vật lý]]. Chúng có thể gây ra tổn thương như xuất huyết phổi, nhiễm trùng và loét [[Ống tiêu hóa|đường tiêu hóa]] cho thú biển.{{sfn|Clapham|Young|Brownell|1999|pp=37–62}} Tiếng ồn dưới nước được tạo ra từ [[vận tải biển]], công nghiệp dầu khí, [[nghiên cứu]], [[sonar]] cho quân sự và thử nghiệm âm thanh hải dương học. Các cơ sở nuôi trồng thủy sản xua đuổi thú biển bằng những thiết bị [[quấy rối âm thanh|quấy rối]] và [[thiết bị ngăn chặn âm thanh|ngăn chặn âm thanh]] phát ra âm thanh lớn và độc hại trong môi trường dưới nước.{{sfn|Stickney|McVey|2002|p=[https://archive.org/details/responsiblemarin0000unse/page/51 51]}}

Các hoạt động của con người tác động lên bầu [[khí quyển]] tạo ra hai thay đổi đe dọa đến thú biển. Thứ nhất là bức xạ [[tử ngoại]] gia tăng do [[Suy giảm ozon|suy giảm tầng ozon]], ảnh hưởng chủ yếu đến [[vùng Nam Cực]] và những khu vực ở [[Nam Bán cầu]].{{sfn|Whitehead|Reeves|Tyack|2000|p=[https://archive.org/details/cetaceansocietie0000unse/page/318 318]}} Bức xạ tử ngoại gia tăng có thể làm suy giảm hệ [[thực vật phù du]] vốn giữ vai trò nền tảng tạo thành chuỗi thức ăn trong đại dương.{{sfn|Madronich|McKenzie|Björn|Caldwell|1998|pp=5–19}} Tác động thứ hai của biến đổi khí hậu là sự [[ấm lên toàn cầu]] do nồng độ [[carbon dioxide]] trong khí quyển tăng lên. Mực nước biển dâng cao, nhiệt độ nước biển tăng và dòng chảy thay đổi dự kiến sẽ ảnh hưởng đến các loài thú biển khi phân bố lại những loài săn mồi quan trọng, nơi sinh sản và tuyến hành trình di cư.{{sfn|Simmonds|Isaac|2007|p=19}} Sự tuyệt chủng hoặc di cư của gấu trắng sẽ khiến chuỗi thức ăn ở Bắc Cực bị gián đoạn. Băng Bắc Cực là môi trường sống của gấu trắng. Lượng băng còn lại suy giảm với tốc độ 13% mỗi thập kỷ vì nhiệt độ tăng nhanh gấp đôi so với thế giới.{{sfn|Lunn|Servanty|Regehr|Converse|Richardson|Stirling|2016|pp=1302–1320}}{{sfn|Stirling|Lunn|Iacozza|1999|pp=[https://web.archive.org/web/20230311004521/https://pubs.aina.ucalgary.ca//arctic/Arctic52-3-294.pdf 294–306]}} Với tốc độ tan băng hiện tại thì đến năm 2050, 2/3 số gấu Bắc Cực trên toàn thế giới sẽ biến mất.{{sfn|Amstrup|Marcot|Douglas|2008|pp=213–268}}

Nghiên cứu của các nhà sinh vật học tiến hóa tại [[Đại học Y Pittsburgh]] đã chỉ ra rằng tổ tiên của nhiều loài thú biển đã ngừng sản xuất một loại enzyme mà ngày nay có thể tác dụng bảo vệ cơ thể khỏi những độc tố thần kinh như [[hợp chất cơ phospho]],<ref>{{Chú thích báo|last=Zimmer|first=Carl|date=2018-08-09|title=Marine Mammals Have Lost a Gene That Now They May Desperately Need|language=en|work=[[The New York Times]]|url=https://www.nytimes.com/2018/08/09/science/marine-mammals-pesticides.html|trans-title=Thú biển đã mất một gen rất cần giờ đây|access-date=2023-03-18|archive-date=2022-11-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20221125122650/https://www.nytimes.com/2018/08/09/science/marine-mammals-pesticides.html|url-status=bot: unknown}}</ref> gồm cả những chất có trong thuốc trừ sâu chlorpyrifos và diazinon đang được sử dụng rộng rãi.{{sfn|Meyer|Jamison|Richter|Woods|Partha|Kowalczyk|Kronk|Chikina|Bonde|Crocker|Gaspard|2018|pp=591–594}}

===Bảo vệ===
[[Tập tin:International_Whaling_Commission_members.svg|nhỏ|Các quốc gia ký kết [[Ủy ban Săn cá voi Quốc tế]] (IWC)]]
[[Luật bảo vệ thú biển năm 1972]] ({{langx|en|Marine Mammal Protection Act}} - MMPA) được thông qua ngày 21 tháng 10 năm 1972 dưới thời tổng thống [[Richard Nixon]]{{sfn|Benson|2010|p=[https://books.google.com/books?id=qDXsaOSXRpsC&pg=PA147 147]}} nhằm ngăn chặn tốc độ cạn kiệt và khả năng tuyệt chủng các loài thú biển.{{sfn|Act 1972|p=5}} Luật nghiêm cấm việc lấy ("hành động săn, giết, bắt và/hoặc quấy rối bất kỳ loài thú biển nào; hoặc nỗ lực như vậy") bất kỳ thú biển nào mà không có giấy phép do Bộ trưởng cấp.{{sfn|Act 1972|p=10}} Thẩm quyền quản lý MMPA được phân chia giữa Bộ trưởng Nội vụ thông qua [[Cục Cá và Động vật hoang dã Hoa Kỳ|Cục Cá và Động vật hoang dã]] (''United States Fish and Wildlife Service'' - FWS) và [[Bộ trưởng Thương mại Hoa Kỳ|Bộ trưởng Thương mại]] ủy quyền cho [[Cục Quản lý Khí quyển và Đại dương Quốc gia Hoa Kỳ|Cục Quản lý Khí quyển và Đại dương Quốc gia]] (''National Oceanic and Atmospheric Administration'' - NOAA). [[Ủy ban Thú biển]] (''Marine Mammal Commission'' - MMC) được thành lập để xem xét các chính sách hiện có và đưa ra các khuyến nghị cho FWS và NOAA để thi hành MMPA tốt hơn. FWS chịu trách nhiệm bảo vệ rái cá biển, hải mã, gấu bắc cực, ba loài lợn biển và bò biển; còn NOAA được giao trách nhiệm bảo tồn và quản lý các loài thú chân vây (không bao gồm hải mã) và cá voi.{{sfn|Act 1972|p=7}}

Ngày 1 tháng 1 năm 2016, Luật được cập nhật thêm điều khoản cấm "nhập khẩu cá từ nghề cá mà không chứng minh được về sự đáp ứng các tiêu chuẩn bảo vệ thú biển của Hoa Kỳ". Yêu cầu bắt buộc các nước xuất khẩu cá sang Hoa Kỳ phải chứng minh đáp ứng được những tiêu chuẩn bảo vệ, từ đó kiểm soát chặt chẽ nghề cá của mình đảm bảo rằng không có loài thú biển nào nằm trong danh mục bị ảnh hưởng xấu do việc đánh bắt.<ref>{{Chú thích báo|title=A new law will try to save the planet's whales and dolphins through America's seafood purchasing power|language=en-US|work=Quartz|url=https://qz.com/864548/a-new-law-updating-the-marine-mammal-protection-act-tries-to-bring-the-world-up-to-us-fishing-standards/|access-date=2023-03-25|first=Alden|last=Wicker|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20221007010055/https://qz.com/864548/a-new-law-updating-the-marine-mammal-protection-act-tries-to-bring-the-world-up-to-us-fishing-standards|archive-date=2022-10-07|date=2016-12-15|trans-title=Luật mới sẽ ra sức cứu cá voi và cá heo thông qua sức mua hải sản của Mỹ}}</ref>

[[Công ước bảo tồn động vật hoang dã di cư năm 1979]] (''Conservation of Migratory Species of Wild Animals'' - CMS) là tổ chức toàn cầu duy nhất bảo tồn nhiều loại động vật trong đó có thú biển.<ref>{{Chú thích web|url=https://www.cms.int/sites/default/files/instrument/CMS-text.en_.PDF|tựa đề=Convention on the Conservation of Migratory Species of Wild Animals|năm=1979|ngày truy cập=2023-03-26|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230317175000/https://www.cms.int/sites/default/files/instrument/CMS-text.en_.PDF|archive-date=2023-03-17|language=en|trans-title=Công ước bảo tồn động vật hoang dã di cư}}</ref><ref>{{Chú thích web|url=https://www.cms.int/en/legalinstrument/cms|tựa đề=CMS|nhà xuất bản=Convention on the Conservation of Migratory Species of Wild Animals|access-date=2023-03-26|language=en|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230313071237/https://www.cms.int/en/legalinstrument/cms|archive-date=2023-03-13}}</ref> Ba trong số các thỏa thuận được thực hiện có liên quan đến việc bảo tồn thú biển là: Hiệp định bảo tồn thú biển ở Biển Đen, Địa Trung Hải và khu vực tiếp giáp Đại Tây Dương (''Agreement on the Conservation of Cetaceans of the Black Sea, Mediterranean Sea and Contiguous Atlantic Area'' - [[ACCOBAMS]]), Hiệp định bảo tồn cá voi nhỏ ở biển Baltic và biển Bắc (''Agreement on the Conservation of Small Cetaceans of the Baltic and North Seas'' - [[ASCOBANS]]) và [[Thỏa thuận Biển Wadden]].<ref>{{Chú thích web|url=https://www.cms.int/en/cms-instruments/agreements|tựa đề=Agreements|nhà xuất bản=Convention on the Conservation of Migratory Species of Wild Animals|ngày truy cập=2023-03-27|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230313072531/https://www.cms.int/en/cms-instruments/agreements|archive-date=2023-03-13}}</ref> Năm 1982, [[Công ước Liên Hợp Quốc về Luật biển]] (UNCLOS) đã thông qua cách tiếp cận ngăn ngừa ô nhiễm để bảo tồn.{{sfn|Ora|2013|pp=[https://books.google.com/books?id=VdQdAAAAQBAJ&pg=PA136 136–137]}}

[[Tập tin:Japan Factory Ship Nisshin Maru Whaling Mother and Calf.jpg|nhỏ|Tàu đánh bắt cá voi ''[[Nisshin Maru]]'' của Nhật đang kéo mẹ con cá voi Minke lên]]
ACCOBAMS ra đời năm 1996, chú trọng bảo vệ cá voi ở Địa Trung Hải và "duy trì trạng thái bảo tồn tốt đẹp" là hành động trực tiếp [[chống săn bắt cá voi]],{{sfn|Ora|2013|pp=[https://books.google.com/books?id=VdQdAAAAQBAJ&pg=PA131 131–132]}} có 24 quốc gia tham gia hiệp định.<ref>{{Chú thích web|url=https://accobams.org/wp-content/uploads/2022/09/ACCOBAMS-Parties-and-signatories_Sept-2022.pdf|tựa đề=List of Contracting Parties and Signatories|năm=2022|nhà xuất bản=ACCOBAMS|url-status=live|access-date=2023-03-29|language=en|trans-title=Danh sách các bên ký kết}}</ref> ASCOBANS được thông qua cùng với ACCOBAMS để thiết lập một khu vực bảo vệ đặc biệt cho những loài cá voi đang ngày càng bị đe dọa ở châu Âu.{{sfn|Ora|2013|p=[https://books.google.com/books?id=VdQdAAAAQBAJ&pg=PA131 131]}} Các nỗ lực chống săn bắt cá voi khác bao gồm đình chỉ (''moratorium'') mười năm tất cả hoạt động săn bắt của IWC năm 1986,<ref>{{Chú thích web|url=https://iwc.int/commercial|tựa đề=Commercial Whaling |nhà xuất bản=[[Ủy ban Săn cá voi Quốc tế|International Whaling Commission]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20230316092523/https://iwc.int/commercial|archive-date=2023-03-16|url-status=live|access-date=2023-03-29|language=en|trans-title=Săn bắt cá voi thương mại}}</ref> và [[Công ước quốc tế về quy định đánh bắt cá voi]] dùng để kiểm soát việc đánh bắt cho thương mại, nghiên cứu và sinh kế.<ref>{{cite conference|url=https://archive.iwc.int/pages/view.php?ref=3607&k=|archive-url=https://web.archive.org/web/20221127122959/https://archive.iwc.int/pages/view.php?ref=3607&k=|url-status=live|archive-date=2022-11-27|year=1946|title=International Convention for the Regulation of Whaling|conference=International Convention for the Regulation of Whaling|location=Washington, D. C.|pages=1–3|access-date=2023-03-29|language=en}}</ref>

Hiệp định Bảo tồn Hải cẩu [[biển Wadden]] được thi hành năm 1991, nghiêm cấm việc giết hại hay quấy nhiễu chúng, đặc biệt nhắm vào quần thể [[hải cẩu cảng biển]].{{sfn|Braathen|1998|p=[https://books.google.com/books?id=TyXUvLh2DF0C&pg=PA45 45]}}

[[Hiệp định Bảo tồn Gấu Bắc cực]] năm 1973 giữa Canada, Đan Mạch (Greenland), Na Uy ([[Svalbard]]), Hoa Kỳ và Liên Xô đưa ra quy định cấm săn bắt gấu trắng trái phép từ máy bay và [[tàu phá băng]], cũng như bảo vệ nơi di cư, kiếm ăn và [[ngủ đông]] của chúng.<ref>{{Chú thích web|url=http://pbsg.npolar.no/en/agreements/agreement1973.html|tựa đề=Agreement on the Conservation of Polar Bears|năm=1973|nhà xuất bản=IUCN/ Polar Bear Specialist Group|location=Oslo, Norway|archive-url=https://web.archive.org/web/20161221180702/http://pbsg.npolar.no/en/agreements/agreement1973.html|archive-date=2016-12-21|url-status=dead|access-date=2016-12-31|language=en|trans-title=Hiệp định bảo tồn gấu Bắc cực}}</ref>

Các [[tổ chức phi chính phủ]] khác nhau tham gia vào [[hoạt động bảo tồn biển]] với những hoạt động như thu hút sự chú ý và hỗ trợ giải quyết vấn đề ô nhiễm, đánh bắt cá voi, đánh bắt không chủ đích,... Tổ chức tiêu biểu như [[Hòa bình xanh]] tập trung vào những vấn đề bao gồm đánh bắt quá mức và săn bắt cá voi, và [[Hiệp hội bảo tồn Sea Shepherd]] trực tiếp vạch trần các hoạt động bất hợp pháp.<ref>{{Chú thích web|url=https://www.marinebio.org/conservation/marine-conservation-biology/organizations/|tựa đề=Marine Conservation Organizations|nhà xuất bản=MarineBio|access-date=2023-03-31|language=en|trans-title=Những tổ chức bảo tồn biển}}</ref>

===Làm thực phẩm===
[[Tập tin:Tvost og spik.jpg|nhỏ|Thịt [[Chi Cá voi hoa tiêu|cá voi hoa tiêu]] (dưới), mỡ cá voi (giữa) và cá khô (trái) với khoai tây - [[quần đảo Faroe]]]]
{{Main|Thịt cá voi}}
Trong hàng nghìn năm, [[thổ dân Bắc Cực]] đã sống dựa vào nguồn [[thịt cá voi]] và [[thịt hải cẩu]]. Họ tổ chức săn bắt phi thương mại hợp pháp hai lần một năm vào vụ xuân và thu.<ref>{{Chú thích báo|date=2010-07-20|title=Native Alaskans say oil drilling threatens way of life|work=[[BBC News]]|url=https://www.bbc.co.uk/news/world-us-canada-10549107|access-date=2023-03-31|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230119204215/https://www.bbc.com/news/world-us-canada-10549107|archive-date=2023-01-19|language=en|trans-title=Thổ dân Alaska nói khoan dầu đe dọa đến lối sống}}</ref> Họ coi trọng da, mỡ ([[muktuk]]) thu hoạch từ [[cá voi đầu cong]], cá voi trắng hoặc kỳ lân biển, ăn sống hoặc nấu chín. Hoạt động săn bắt cá voi bắt đầu trên [[quần đảo Faroe]] khoảng khi [[người Viking]] định cư trên đảo. Khoảng 1.000 [[cá voi đầu tròn vây dài]] bị giết hàng năm, chủ yếu vào hè.<ref name="contaminated">{{Chú thích báo|last=Nguyen|first=Vi|date=2010-11-26|title=Warning over contaminated whale meat as Faroe Islands' killing continues|work=The Ecologist|url=http://www.theecologist.org/2010/nov/26/warning-over-contaminated-whale-meat-faroe-islands-killing-continues|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220124205015/http://www.theecologist.org/2010/nov/26/warning-over-contaminated-whale-meat-faroe-islands-killing-continues|archive-date=2022-01-24|language=en|trans-title=Cảnh báo thịt ô nhiễm khi tiếp tục giết cá voi ở quần đảo Faroe|access-date=2023-03-31}}</ref><ref>{{cite magazine|last=Lee|first=Jane J.|date=2014-09-12|title=Faroe Island Whaling, a 1,000-Year Tradition, Comes Under Renewed Fire|url=https://www.nationalgeographic.com/culture/article/140911-faroe-island-pilot-whale-hunt-animals-ocean-science|access-date=2023-03-31|magazine=[[National Geographic]]|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20221127011310/https://www.nationalgeographic.com/culture/article/140911-faroe-island-pilot-whale-hunt-animals-ocean-science|archive-date=2022-11-27|language=en|trans-title=Đánh bắt cá voi ở đảo Faroe, truyền thống 1.000 năm đang phải xem xét lại}}</ref> Ngày nay, chỉ một số ít quốc gia như Nhật Bản vẫn tiêu thụ thịt cá heo,<ref name="taiji">{{Chú thích báo|last=Matsutani|first=Minoru|date=2009-09-23|title=Details on how Japan's dolphin catches work|work=[[The Japan Times]]|url=https://www.japantimes.co.jp/news/2009/09/23/national/details-on-how-japans-dolphin-catches-work/|url-status=live|access-date=2023-03-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20220518044850/https://www.japantimes.co.jp/news/2009/09/23/national/details-on-how-japans-dolphin-catches-work/|archive-date=2022-05-18|language=en|trans-title=Chi tiết về cách hoạt động đánh bắt cá heo của Nhật Bản}}</ref><ref name="toxicmeat">{{Chú thích báo|last=Harnell|first=Boyd|date=2007-08-01|title=Taiji officials: Dolphin meat 'toxic waste'|work=[[The Japan Times]]|url=https://www.japantimes.co.jp/life/2007/08/01/environment/taiji-officials-dolphin-meat-toxic-waste/#.V21wprgrKUk|access-date=2023-03-31|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211209052652/https://www.japantimes.co.jp/life/2007/08/01/environment/taiji-officials-dolphin-meat-toxic-waste/|archive-date=2021-12-09|language=en|trans-title=Công báo Taiji: thịt cá heo "thải độc"}}</ref> hoặc như Peru gọi thịt cá heo là ''chancho marino'' (''thịt lợn biển'').<ref name="seapork">{{Chú thích báo|last=Hall|first=Kevin G.|year=2003|title=Seafood Business Depletes Peru's Dolphin Population|work=[[The Washington Post]]|url=https://www.washingtonpost.com/archive/politics/2003/06/22/seafood-business-depletes-perus-dolphin-population/bf9c2cf7-bed0-46ad-889c-4aff915690ea/|access-date=2023-03-31|url-status=live|date=2003-06-22|language=en|trans-title=Kinh doanh hải sản làm cạn kiệt quần thể cá heo của Peru}}</ref> Một số nơi như [[Taiji, Wakayama]], Nhật Bản và quần đảo Faroe, thịt cá heo là món ăn truyền thống và thu được khi tổ chức đi săn bằng [[Súng phóng lao|phóng lao]].<ref name="taiji"/>

Việc tiêu thụ thịt cá heo ở Nhật dấy lên nhiều lo ngại về sức khỏe sau khi xét nghiệm cho thấy trong đó chứa hàm lượng [[Methyl thủy ngân|thủy ngân]] cao.<ref name="toxicmeat"/>{{sfn|WHO|2008|p=35}} Tuy chưa ghi nhận trường hợp [[Nhiễm độc thủy ngân|ngộ độc thủy ngân]] nào do ăn thịt cá heo nhưng chính chủ vẫn tiếp tục giám sát những nơi tiêu thụ nhiều. Chính phủ Nhật khuyến cáo trẻ em và phụ nữ mang thai tránh thường xuyên ăn thịt cá heo.<ref>{{Chú thích web|url=https://www.mhlw.go.jp/topics/2003/06/tp0605-1.html|tựa đề=平成１５年６月３日に公表した「水銀を含有する魚介類等の 摂食に関する注意事項」について|tác giả=厚生労働省|lk tác giả=Bộ Y tế, Lao động và Phúc lợi Nhật Bản|website=Ministry of Health, Labour and Welfare|ngôn ngữ=ja|trans-title=Về "Các biện pháp phòng ngừa khi ăn hải sản chứa thủy ngân" được công bố ngày 3 tháng 6 năm 2003|date=2015-06-05|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210515163022/https://www.mhlw.go.jp/topics/2003/06/tp0605-1.html|archive-date=2021-05-15|access-date=2023-03-31}}</ref> Trên quần đảo Faroe cũng có những lo ngại tương tự cho việc tiếp xúc với [[methyl thủy ngân]] và [[PCB]] do ăn thịt cá heo đối với phụ nữ [[Phát triển tiền sản|mang thai]] dẫn đến trẻ sinh ra bị thiếu hụt [[Tâm lý học thần kinh|tâm lý thần kinh]].{{sfn|WHO|2008|p=35}}

{{Quote|quote=Dân số quần đảo Faroe tiếp xúc với methyl thủy ngân phần lớn là từ thịt cá voi hoa tiêu bị nhiễm độc, hàm lượng rất cao khoảng 2 mg methyl thủy ngân/kg. Khảo sát khoảng 900 trẻ em Faroe cho thấy tiếp xúc với methyl thủy ngân giai đoạn tiền sản sẽ dẫn đến thiếu hụt tâm lý thần kinh khi lên 7 tuổi.|nguồn=[[Tổ chức Y tế Thế giới]]{{sfn|WHO|2008|p=30}}}}

Hải cẩu đeo vòng từng là nguồn lương thực chính của người [[Inuit]]. Hiện nay người [[Nunavut]] vẫn coi đây là thực phẩm quan trọng và tiếp tục săn lấy thịt ở Alaska.<ref>{{Chú thích web|url=http://inuitarteskimoart.com/artists/About-Seals.html|tựa đề=Seals|nhà xuất bản=Eskimo Art, Inuit Art, Canadian Native Artwork, Canadian Aboriginal Artwork|archive-url=https://web.archive.org/web/20130530223528/http://inuitarteskimoart.com/artists/About-Seals.html|archive-date=2013-05-30|url-status=dead|language=en|trans-title=Hải cẩu}}</ref> [[Thịt hải cẩu]] là nguồn thực phẩm quan trọng đối với cộng đồng cư dân nhỏ ven biển.{{sfn|Kets de Vries|2014|p=[https://books.google.com/books?id=xUlpBAAAQBAJ&pg=PA358 358]}} Phần mỡ hải cẩu được dùng chế biến [[Acid béo Omega-3|dầu hải cẩu]] được bán ra giống như [[dầu cá]]. Năm 2001, 2% dầu hải cẩu thô của Canada được chế biến và bán tại tiệm thuốc ở Canada.<ref>{{Chú thích web|url=http://www.regjeringen.no/nb/dep/fkd/dok/rapporter_planer/Rapporter/2001/Strategier-og-tiltak-for-utvikling-av-en-lonnsom-selnaring/5.html?id=277391|tựa đề=5 Forslag til tiltak|nhà xuất bản=Fiskeri- og kystdepartementet|ngôn ngữ=no|archive-url=https://web.archive.org/web/20080416225312/http://www.regjeringen.no/nb/dep/fkd/dok/rapporter_planer/Rapporter/2001/Strategier-og-tiltak-for-utvikling-av-en-lonnsom-selnaring/5.html?id=277391|archive-date=2008-04-16|url-status=dead|access-date=2016-06-18|trans-title=5 Đề xuất biện pháp}}</ref>

===Nuôi nhốt===
====Thủy cung====
;Các loại cá voi
[[Tập tin:2009-Seaworld-Shamu.jpg|nhỏ|Biểu diễn cá voi sát thủ tại ''[[SeaWorld San Diego]]'', 2009]]

Nhiều loài cá heo được nuôi nhốt. Những loài cá voi cỡ nhỏ không được nuôi trong các công viên giải trí và [[bể nuôi cá heo]] như ''[[SeaWorld]]''. [[Tursiops|Cá heo mũi chai]] là loài cá heo phổ biến nhất được nuôi trong bể nuôi vì tương đối dễ huấn luyện và có tuổi thọ cao trong điều kiện nuôi nhốt. Trên khắp thế giới có đến hàng trăm cá thể cá heo mũi chai sống trong điều kiện nuôi nhốt, khó xác định được chính xác là bao nhiêu.{{sfn|Rose|Parsons|Farinato|2009|pp=13, 42, 43, 59}} "Nụ cười" trên mặt là điểm thu hút của cá heo giống như [[Biểu cảm khuôn mặt|nét mặt]] chào đón thân thiện ở người. Nhưng thực ra, đó là do cá heo thiếu cơ mặt cũng như các biểu cảm trên mặt.{{sfn|White|2007|p=[https://books.google.com/books?id=tGunrZU6AyEC&pg=PA17 17]}}

Các tổ chức như [[Hiệp hội Bảo vệ Động vật Thế giới]] và chiến dịch [[Bảo tồn cá voi và cá heo]] chống lại việc nuôi nhốt các loài cá voi, đặc biệt là cá voi sát thủ. Trong điều kiện nuôi nhốt, một số tình trạng bệnh lý gia tăng, như có đến 60–90% cá voi sát thủ đực bị xẹp vây lưng. Tuổi thọ những cá thể nuôi nhốt bị giảm đáng kể, trung bình được hơn 20 năm. Còn trong tự nhiên, những cá thể cái qua được giai đoạn sơ sinh có tuổi thọ trung bình 46 năm, một số hiếm lên tận70–80 năm. Những cá thể đực hoang dã qua được giai đoạn sơ sinh cũng có tuổi thọ trung bình 31 năm, một số đạt được đến 50–60 năm.<ref>{{Chú thích web|url=https://www.hsi.org/wp-content/uploads/assets/pdfs/orca_white_paper.pdf|tựa đề=Killer Controversy: Why Orcas Should No Longer Be Kept in Captivity|tác giả=Rose, N. A.|năm=2011|nhà xuất bản=Humane Society International and the Humane Society of the United States|access-date=2023-04-02|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20220805001403/https://www.hsi.org/wp-content/uploads/assets/pdfs/orca_white_paper.pdf|archive-date=2022-08-05|trans-title=Tranh luận lý do không nên giữ cá voi sát thủ trong điều kiện nuôi nhốt|url-status=live}}</ref> Môi trường nuôi nhốt thường không giống ngoài, nhóm nuôi nhốt cũng khác xa quần thể trong tự nhiên. Đời sống nuôi nhốt cũng căng thẳng do phải biểu diễn, đây vốn không phải là hành vi của cá voi sát thủ hoang dã. Kích thước bể lại hạn chế. Cá voi sát thủ hoang dã có thể di chuyển lên đến {{Convert|100|mi|km}} trong một ngày. Nhiều người chỉ trích rằng những con vật này quá to lớn và thông minh để nuôi nhốt.<ref name="cbs2010">{{Chú thích báo|date=2010-03-01|title=Whale Attack Renews Captive Animal Debate|work=CBS News|url=https://www.cbsnews.com/news/whale-attack-renews-captive-animal-debate/|url-status=live|access-date=2023-04-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20220614132441/https://www.cbsnews.com/news/whale-attack-renews-captive-animal-debate/|archive-date=2022-06-14|language=en|trans-title=Cá voi tấn công dấy lại tranh cãi về động vật nuôi nhốt}}</ref> Những cá thể nuôi nhốt đôi khi hành động hung hăng đối với chính mình, cá thể cùng bể hoặc con người, những người chỉ trích cho rằng đó là kết quả của sự [[Căng thẳng (sinh học)|căng thẳng]].{{sfn|Armstrong|Botzler|2003|p=[https://archive.org/details/animalethicsread0000unse/page/448 448]}} Cá heo thường được huấn luyện để thực hiện một số hành vi [[Nhân hóa|giống người]] như đập đập vây tay hay hôn, đây là những hành vi mà cá heo hoang dã hiếm khi thực hiện.{{sfn|Curtin|Wilkes|2007|pp=131–146}}

;Thú chân vây
[[Tập tin:Zalophus_californianus_-Blackpool_Zoo,_Lancashire,_England_-female-8a.jpg|trái|nhỏ|Sư tử biển được huấn luyện để giữ thăng bằng trái bóng trên mũi]]
Thú chân vây có kích thước lớn cùng vẻ ngộ nghĩnh đáng yêu rất thu hút khán giả. Loài nuôi nhốt phổ biến nhất là sư tử biển California vì số lượng nhiều và dễ huấn luyện.{{sfn|Bell|Fisher|2001|pp=[https://books.google.com/books?id=8DT4xOpIzS0C&pg=PA1148 1148–1150]}} Chúng được dùng để mua vui cho du khách.{{sfn|Nowak|Walker|2003|pp=[https://books.google.com/books?id=89ybgDBCYKoC&pg=PA80 80–83]}} Các loài thú chân vây khác được nuôi nhốt phổ biến gồm hải cẩu xám và hải cẩu cảng biển, những loài lớn hơn như hải hải mã và sư tử biển Steller thì ít phổ biến hơn.{{sfn|Bell|Fisher|2001|pp=[https://books.google.com/books?id=8DT4xOpIzS0C&pg=PA1148 1148–1150]}} Thú chân vây thu hút nhiều khán giả vì đã được ''[[Disney hóa]]'' khiến chúng hiện lên với hình ảnh hài hước, vui nhộn và tò mò.<ref>{{Chú thích tập san học thuật|last=Sigvaldadóttir|first=Sigurrós Björg|year=2012|title=Seals as Humans—Ideas of Anthropomorphism and Disneyfication|url=http://www.selasetur.is/images/VIGNIR/workingpapers/no.%20%200107%20%20seals%20as%20humans%20-%20ideas%20of%20anthropomorphism%20and%20disneyfication.pdf|url-status=dead|journal=Selasetur Working Paper |archive-url=https://web.archive.org/web/20160915225953/http://www.selasetur.is/images/VIGNIR/workingpapers/no.%20%200107%20%20seals%20as%20humans%20-%20ideas%20of%20anthropomorphism%20and%20disneyfication.pdf|archive-date=2016-09-15|language=en|trans-title=Hải cẩu như người—Những ý tưởng về thuyết nhân hóa và Disney hóa}}</ref>

Một số tổ chức như [[Hiệp hội Nhân đạo Hoa Kỳ]] và Bảo vệ Động vật Thế giới phản đối việc nuôi nhốt thú chân vây và các loài thú biển khác. Họ tuyên bố rằng môi trường trưng bày không thể đủ lớn cho những loài động vật có tập tính di cư và một hồ bơi không bao giờ có thể thay được đại dương về kích thước cũng như đa dạng sinh học. Họ cũng phản đối việc sử dụng sư tử biển để giải trí, cho rằng chúng phải thực hiện các động tác là "sự cường điệu hành vi tự nhiên của chúng" và khiến khán giả quên mất môi trường sống tự nhiên của loài vật này.{{sfn|Rose|Parsons|2019|pp=9, 41, 66}}

;Rái cá biển
Rái cá biển có thể sống tốt trong [[Nuôi nhốt động vật|điều kiện nuôi nhốt]] và được nuôi trong hơn 40 [[Bể thủy sinh|thủy cung]] và [[Vườn bách thú|vườn thú]] công cộng tại Hoa Kỳ.{{sfn|VanBlaricom|2001|pp=[https://archive.org/details/seaotters0000vanb/page/22 22], [https://archive.org/details/seaotters0000vanb/page/33 33], [https://archive.org/details/seaotters0000vanb/page/69 69]}} [[Thủy cung Seattle]] là nơi đầu tiên nuôi rái cá biển từ lúc thụ thai đến khi trưởng thành với cá thể Tichuk ra đời năm 1979, rồi thêm ba cá thể nữa đầu thập niên 1980.<ref>{{Chú thích báo|date=2000-04-19|title=Seattle Aquarium's Youngest Sea Otter Lootas Becomes a Mom|publisher=Business Wire|url=http://www.allbusiness.com/transportation/marine-transportation-marine-accidents/6425408-1.html|url-status=dead|access-date=2007-03-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20090619040524/http://www.allbusiness.com/transportation/marine-transportation-marine-accidents/6425408-1.html|archive-date=2009-06-19|language=en|trans-title=Rái cá biển Lootas, trẻ nhất Thủy cung Seattle được làm mẹ}}</ref> Năm 2007, một video [[YouTube]] về hai chú rái cá biển dễ thương nắm "tay" nhau đã thu hút 1,5&nbsp;triệu lượt xem trong hai tuần và hơn 20&nbsp;triệu lượt xem tính đến tháng 1 năm 2015.<ref>{{YouTube|epUk3T2Kfno|Otters holding hands}}</ref>{{sfn|Sweeney|Craig|2011|p=[https://books.google.com/books?id=80Mqg9Xs7DsC&pg=PA86 86]}} Được quay tại [[Thủy cung Vancouver]], đây là video về động vật phổ biến nhất trên YouTube khi ấy, dù tất nhiên về sau phải nhường lại vị trí ấy cho các video khác.<ref name="Nyac">{{Chú thích báo|date=2007-04-03|title=Vancouver sea otters a hit on YouTube|publisher=CBC News|url=https://www.cbc.ca/news/canada/british-columbia/vancouver-sea-otters-a-hit-on-youtube-1.688725|access-date=2023-04-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20230414091131/https://www.cbc.ca/news/canada/british-columbia/vancouver-sea-otters-a-hit-on-youtube-1.688725|archive-date=2023-04-14|language=en|trans-title=Rái cá biển Vancouver gây sốt trên YouTube}}</ref> Rái cá thường được xem là loài có "cuộc sống gia đình hạnh phúc" nhưng đây chỉ là một đặc điểm đã bị [[nhân hóa]].{{sfn|Kruuk|2006|p=[https://books.google.com/books?id=i3uNfecE-LcC&pg=PA90 90]}}

;Lợn biển
Cá thể lợn biển già nhất trong điều kiện nuôi nhốt được ghi nhận là [[Snooty]] tại Thủy cung Lợn biển Parker của [[Bảo tàng Nam Florida]] ở [[Bradenton, Florida]].<ref>{{Chú thích web|url=https://www.bradenton.com/news/local/news-columns-blogs/breaking-news-blog/article34908207.html|tựa đề=Guinness World Records names Snooty of Bradenton as 'Oldest Manatee in Captivity'|họ=Aronson|tên=Claire|nhà xuất bản=Bradenton Herald|archive-url=https://web.archive.org/web/20180922065554/https://www.bradenton.com/news/local/news-columns-blogs/breaking-news-blog/article34908207.html|archive-date=2018-09-22|url-status=live|access-date=2023-04-25|language=en|trans-title=Kỷ lục Guinness thế giới ghi nhận Snooty tại Bradenton là 'Lợn biển già nhất trong điều kiện nuôi nhốt'|date=2015-06-26}}</ref> Sinh tại ''Miami Aquarium and Tackle Company'' ngày 21 tháng 7 năm 1948, Snooty là một trong những trường hợp lợn biển ra đời trong điều kiện nuôi nhốt đầu tiên được ghi nhận. Nó cũng sống cả đời trong điều kiện nuôi nhốt<ref>{{Chú thích báo|last=Caldwell|first=Alicia|date=2001-10-15|title=He's a captive of affection|work=St. Petersburg Times|url=http://www.sptimes.com/News/101501/State/He_s_a_captive_of_aff.shtml|access-date=2016-06-18|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20170818011259/http://www.sptimes.com/News/101501/State/He_s_a_captive_of_aff.shtml|archive-date=2017-08-18|language=en|trans-title=Cậu ấy bị nhốt trong tình thương}}</ref><ref>{{Chú thích báo|last=Pitman|first=Craig|date=2008-07-18|title=A manatee milestone: Snooty turning 60|work=Tampa Bay Times|url=http://www.tampabay.com/news/environment/wildlife/a-manatee-milestone-snooty-turning-60/705955|url-status=dead|access-date=2016-06-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20140606232848/http://www.tampabay.com/news/environment/wildlife/a-manatee-milestone-snooty-turning-60/705955|archive-date=2014-06-06|language=en|trans-title=Cột mốc của lợn biển: Snooty bước sang tuổi 60}}</ref> và qua đời ở tuổi 69.<ref>{{Chú thích báo|last=Meller|first=Katie|date=2017-07-24|title=Snooty the famous manatee dies in 'heartbreaking accident' days after his 69th birthday|work=Washington Post|url=https://www.washingtonpost.com/news/morning-mix/wp/2017/07/24/snooty-the-manatee-dies-in-heartbreaking-accident-days-after-his-69th-birthday/|access-date=2023-04-28|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170724123640/https://www.washingtonpost.com/web/20170724123640/https://www.washingtonpost.com/news/morning-mix/wp/2017/07/24/snooty-the-manatee-dies-in-heartbreaking-accident-days-after-his-69th-birthday/?utm_term=.f215cd6aa991|archive-date=2017-07-24|language=en|trans-title=Chú lợn biển nổi tiếng Snooty qua đời trong 'tai nạn đau lòng' vài ngày sau sinh nhật lần thứ 69}}</ref> Lợn biển cũng được nuôi và trưng bày tại một vài vườn thú châu Âu như [[Tierpark]] ở [[Berlin]],{{sfn|Blaszkiewitz|1995|pp=175–181}} [[vườn thú Nuremberg|Nuremberg]],{{sfn|Mühling|1985|pp=8–16}} [[ZooParc de Beauval]] ở Pháp<ref>{{Chú thích web|url=https://www.zoobeauval.com/en/extraordinary-animals?nom=manatees|tựa đề=Extraordinary Animals: Manatees|nhà xuất bản=Zooparc de Beauval|archive-url=https://web.archive.org/web/20160807094440/https://www.zoobeauval.com/en/extraordinary-animals?nom=manatees|archive-date=2016-08-07|url-status=dead|access-date=2016-06-24|language=en|trans-title=Động vật phi thường: Lợn biển}}</ref> và [[Thủy cung Genoa]] ở Ý.{{sfn|DK Eyewitness|2012|p=[https://books.google.com/books?id=-R2fCwAAQBAJ&pg=PA170 170]}} [[River Safari]] tại [[Singapore]] nuôi được bảy cá thể lợn biển.<ref>{{Chú thích báo|title=Manatees move into world's largest freshwater aquarium at River Safari|work=[[The Straits Times]]|url=https://www.straitstimes.com/singapore/manatees-move-into-worlds-largest-freshwater-aquarium-at-river-safari|access-date=2023-04-29|language=en|trans-title=Lợn biển được chuyển vào thủy cung nước ngọt lớn nhất thế giới tại River Safari|first=Sue-Ann|last=Tan|date=2013-03-13|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230421120416/https://www.straitstimes.com/singapore/manatees-move-into-worlds-largest-freshwater-aquarium-at-river-safari|archive-date=2023-04-21}}</ref>

====Quân sự====
[[Tập tin:NMMP_dolphin_with_locator.jpeg|nhỏ|Cá heo đeo thiết bị định vị đang thực hiện nhiệm vụ rà thủy lôi trong [[Chiến tranh Iraq]]]]
Cá heo mũi chai và sư tử biển California được dùng trong Chương trình thú biển Hải quân Hoa Kỳ ({{langx|en|United States Navy Marine Mammal Program}} - NMMP) để dò thủy lôi, bảo vệ tàu và thu hồi vật thể. Hải quân chưa bao giờ huấn luyện cá heo làm nhiệm vụ tấn công vì chúng không thể phân biệt được lính bên mình hay quân đối phương. Có năm đội thú biển, mỗi đội đảm trách một trong ba nhiệm vụ: MK4 (cá heo), MK5 (sư tử biển), MK6 (cá heo và sư tử biển), MK7 (cá heo) và MK8 (cá heo); MK là viết tắt của '''''m'''ar'''k''''' (dấu hiệu). Các heo có thể dùng sóng âm để phát hiện thủy lôi nên được huấn luyện nhận ra thủy lôi dưới đáy hoặc trong cột nước. Đội sư tử biển dùng để thu hồi thiết bị thử nghiệm như thủy lôi giả hoặc bom thả từ máy bay nằm ngoài khả năng của thợ lặn hoặc phải lặp đi lặp lại. MK6 bảo vệ cảng và tàu thuyền khỏi thợ lặn đối phương, xuất hiện trong [[Chiến tranh Vùng Vịnh]] và [[Chiến tranh Việt Nam]]. Cá heo sẽ bơi phía sau thợ lặn đối phương, gắn phao vào bình khí của họ để khi nổi lên sẽ báo động tới lính hải quân gần đó. Sư tử biển khóa tay kẻ thù và không cho họ phản công.{{sfn|Eglan|2015|pp=126–128}}{{sfn|Kistler|2011|pp=[https://books.google.com/books?id=g9Bj-kyDi9AC&pg=PA313 313–321]}}

Ngay cả khi phù hợp chính sách Hải quân, việc sử dụng thú biển vẫn tiếp tục vấp phải phản đối. Chính sách cho biết chỉ tăng cường tích cực khi huấn luyện quân sự cho cá heo và chúng nhận tiêu chuẩn chăm sóc động vật đã được chấp nhận. Tranh cãi liên quan đến quá trình huấn luyện tạo ra những căng thăng, vì chúng có hoạt động khác với hành vi tự nhiên, đặc biệt là không gian huấn luyện hạn chế. Ngoài ra, cá heo còn bị [[Mõm động vật|rọ mõm]] và các chất ức chế khác ngăn cản chúng kiếm ăn khi đang thực thi nhiệm vụ. Hải quân tuyên bố làm vậy là để ngăn chúng ăn phải những vật có hại nhưng các nhà hoạt động bảo tồn nói rằng lại cho rằng điều này để giúp cho người huấn luyện có thể sử dụng hình thức thưởng phạt bằng thức ăn. Nhưng nhà hoạt động còn đề cập đến phương tiện vận chuyển, vì chúng được chở bằng tàu khô, hay chuyển bể nuôi và tiếp xúc với các cá thể mới là nguy hiểm vì chúng có đặc tính lãnh thổ.{{sfn|Eglan|2015|pp=126–128}}{{sfn|Kistler|2011|pp=[https://books.google.com/books?id=g9Bj-kyDi9AC&pg=PA313 313–321]}}

==Xem thêm==
* [[Động vật thủy sinh]]
{{-}}

==Chú thích==
{{Tham khảo|30em}}

==Tham khảo==
;Sách
{{refbegin|30em|indent=yes}}
* {{Chú thích sách|editor-last=Armstrong|editor-first=Susan Jean|title=Animal Ethics Reader|editor-first2=Richard George|editor-last2=Botzler|year=2003|isbn=978-0-415-27589-7|oclc=51818774|language=en|url=https://archive.org/details/animalethicsread0000unse|trans-title=Đọc vị nguyên tắc hành xử của động vật|location=London; New York|publisher=Routledge}}
* {{Chú thích sách|last=Amstrup|first=Steven C.|last2=Marcot|first2=Bruce G.|last3=Douglas|first3=David C.|url=http://www.plexusowls.com/PDFs/forecasting_polar_bears_amstrup_etal_lowres.pdf|title=Forecasting the range-wide status of polar bears at selected times in the 21st Century|publisher=U.S. Geological Survey|year=2007|location=Reston, Virginia|language=en|trans-title=Dự báo tình trạng gấu Bắc cực trên diện rộng tại các mốc đã chọn trong thế kỷ 21|access-date=2022-12-26|archive-date=2022-07-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20220718064025/http://www.plexusowls.com/PDFs/forecasting_polar_bears_amstrup_etal_lowres.pdf}}
* {{Chú thích sách|last=Amstrup|first=S. C.|last2=Marcot|first2=B. G.|last3=Douglas|first3=D. C.|url=https://alaska.usgs.gov/products/pubs/2008/2008_Amstrup_Marcot_Douglas_AGU_Ch14.pdf|title=Arctic Sea Ice Decline: Observations, Projections, Mechanisms, and Implications: A Bayesian Network Modeling Approach to Forecasting the 21st Century Worldwide Status of Polar Bears|work=Arctic Sea Ice Decline: Observations|year=2008|isbn=9781118666470|editor-last=DeWeaver|editor-first=Eric L.|series=Arctic Sea Ice Decline: Observations, Projections, Mechanisms, and Implications|volume=180|language=en|bibcode=2008GMS...180..213A|doi=10.1029/180GM14|editor-last2=Bitz|editor-first2=Cecilia M.|editor-last3=Tremblay|editor-first3=L.-Bruno|trans-title=Sự suy giảm băng ở biển Bắc Cực: Quan sát, dự đoán, cơ chế và ý nghĩa: Phương pháp tiếp cận mô hình mạng Bayesian để dự báo tình trạng gấu Bắc Cực toàn cầu trong thế kỷ 21|access-date=2023-03-17|archive-date=2017-02-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20170222072632/https://alaska.usgs.gov/products/pubs/2008/2008_Amstrup_Marcot_Douglas_AGU_Ch14.pdf}}{{Open access}}
* {{Chú thích|last=Barre|first=Lynne M.|last2=Norberg|first2=J. B.|last3=Wiles|first3=Gary J.|url=http://www.nwr.noaa.gov/Marine-Mammals/Whales-Dolphins-Porpoise/Killer-Whales/Conservation-Planning/upload/SRKW-propConsPlan.pdf|title=Conservation Plan for Southern Resident Killer Whales (''Orcinus orca'')|publisher=National Marine Fisheries Service (NMFS) Northwest Regional Office|year=2005|location=[[Seattle]]|language=en|trans-title=Kế hoạch bảo tồn cá voi sát thủ cư trú phía Nam (''Orcinus orca'')|access-date=2023-01-13|archive-date=2008-06-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20080626121719/http://www.nwr.noaa.gov/Marine-Mammals/Whales-Dolphins-Porpoise/Killer-Whales/Conservation-Planning/upload/SRKW-propConsPlan.pdf}}
* {{Chú thích|last=Beckman|first=Daniel W.|title=Marine Environmental Biology and Conservation|publisher=Jones & Bartlett Publishers|year=2012|isbn=978-0-7637-7350-2|language=en|oclc=613421445|trans-title=Bảo tồn và sinh học môi trường Biển}}
* {{Chú thích sách|editor-last1=Bell|editor-first1=Catharine E.|editor-first2=Lester|editor-last2=Fisher|title=Encyclopedia of the World's Zoos|year=2001|isbn=978-1-57958-174-9|volume=3|language=en|trans-title=Bách khoa thư sở thú thế giới|oclc=42213993}}
* {{Chú thích sách|last=Benson|first=Etienne|title=Wired Wilderness: Technologies of Tracking and the Making of Modern Wildlife|url=https://archive.org/details/wiredwildernesst0000bens|publisher=Johns Hopkins University Press|year=2010|isbn=978-0-8018-9710-8|language=en|oclc=502874368|trans-title=Vùng hoang dã giăng dây: Công nghệ theo dõi và tạo ra động vật hoang dã hiện đại}}
* {{Chú thích|last=Berta|first=A|last2=Sumich|first2=J. L.|title=Marine Mammals: Evolutionary Biology|publisher=Academic Press|year=1999|isbn=978-0-12-093225-2|location=[[San Diego]]|chapter=Exploitation and conservation|oclc=42467530|language=en|trans-title=Thú biển: Sinh học tiến hóa}}
* {{Chú thích|last=Berta|first=Annalisa|last2=Sumich|first2=James L.|last3=Kovacs|first3=Kit M.|title=Marine Mammals: Evolutionary Biology|publisher=Academic Press|year=2015|isbn=978-0-12-397257-6|location=[[London]]|language=en|oclc=905649783|trans-title=Thú biển: Sinh học tiến hóa}}
* {{Chú thích|last=Castro|first=Peter|last2=Huber|first2=Michael E.|location=[[Boston]]|publisher=McGraw-Hill|year=2005|isbn=978-0-07-302819-4|title=Marine Biology|language=en|trans-title=Sinh học biển}}
* {{Chú thích sách|last=Braathen|first=Jonette N.|title=International Co-operation on Fisheries and Environment|publisher=Nordic Council of Ministers|year=1998|isbn=978-92-893-0198-5|series=TemaNord|location=Copenhagen|language=en|trans-title=Hợp tác quốc tế nghề cá và môi trường}}
* {{Chú thích|last=Cranford|first=T. W.|title=Hearing by Whales and Dolphins|publisher=Springer-Verlag|year=2000|isbn=978-1-4612-7024-9|editor-last=Au|editor-first=W. W. L.|series=Springer Handbook of Auditory Research|location=New York|oclc=840278009|editor-last2=Popper|editor-first2=A. N.|editor-last3=Fay|editor-first3=R. R.|language=en|trans-title=Thính giác cá voi và cá heo}}
* {{Chú thích sách|author=DK Eyewitness|title=Eyewitness Travel Family Guide Italy: Milan & the Northwest Italy|publisher=DK Publishing|year=2012|isbn=978-1-336-12080-8|location=New York|oclc=934043451|language=en|trans-title=Chứng thực hướng dẫn gia đình du lịch Ý: Milan & Tây Bắc Ý}}
* {{Chú thích sách|last=Eglan|first=Jared|title=Beasts of War: The Militarization of Animals|publisher=Lulu.com|year=2015|isbn=978-1-329-51613-7|language=en|trans-title=Chiến thú: Quân sự hóa động vật}}
* {{Chú thích|editor-last1=Grose|editor-first1=Kevin|editor-last2=Reeves|editor-first2=Randall R.|editor-first3=Stephen|editor-last3=Leatherwood|title=Dolphins, porpoises, and whales: 1994–1998 action plan for the conservation|language=en|trans-title=Cá heo, cá heo chuột và cá voi: kế hoạch hành động bảo tồn 1994–1998|publisher=[[IUCN]]|year=1994|isbn=9782831701899}}
* {{Chú thích|editor-last=Haley|editor-first=Delphine|title=Marine Mammals of Eastern North Pacific and Arctic Waters|publisher=Pacific Search Press|location=[[Seattle|Seattle, Washington]]|year=1986|isbn=978-0-931397-14-1|edition=2nd|language=en|oclc=13760343|trans-title=Thú biển Đông Bắc Thái Bình Dương và biển Bắc Cực|url=https://archive.org/details/marinemammalsofe0000unse}}
* {{Chú thích sách|last=Haycox|first=Stephen W.|url=https://archive.org/details/alaskaamericanco0000hayc|title=Alaska: An American Colony|publisher=University of Washington Press|year=2002|isbn=978-0-295-98249-6|language=en|oclc=49225731|trans-title=Alaska: Thuộc địa Mỹ}}
* {{Chú thích|last=Hemstock|first=Annie Wendt|url=https://archive.org/details/polarbear0000hems|title=The Polar Bear|publisher=Capstone Press|year=1999|isbn=978-0-7368-0031-0|location=[[Mankato, Minnesota]]|language=en|oclc=38862448|trans-title=Gấu Bắc cực}}
* {{Chú thích|author=IUCN|author-link=Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế|year=1991|title=Dolphins, Porpoises and Whales of the World: The IUCN Red Data Book|language=en|isbn=9782880329365|oclc=24110680|trans-title=Cá heo, cá heo chuột và cá voi trên thế giới: Sách đỏ IUCN|location=NY|publisher=Columbia University Press}}
* {{Chú thích|last1=Jefferson|first1=T. A.|first2=S.|last2=Leatherwood|first3=M. A.|last3=Webber|year=1994|title=Marine Mammals of the World|publisher=Food and Agriculture Department of the United Nations|language=en|isbn=978-92-5-103292-3|oclc=30643250|trans-title=Thú biển trên thế giới}}
* {{Chú thích|last=Jefferson|first=T. A.|last2=Webber|first2=M. A.|last3=Pitman|first3=R. L.|title=Marine Mammals of the World: A Comprehensive Guide to their Identification|publisher=Academic Press|year=2009|isbn=978-0-12-383853-7|edition=1st|location=[[London]]|language=en|oclc=326418543|trans-title=Thú biển thế giới: Hướng dẫn nhận dạng toàn diện}}
* {{Chú thích|last=Kenyon|first=Karl W.|year=1975|title=The Sea Otter in the Eastern Pacific Ocean|location=New York|publisher=Dover Publications|isbn=978-0-486-21346-0|oclc=1504461|language=en|trans-title=Rái cá biển ở Đông Thái Bình Dương|url=https://archive.org/details/seaotterineaster0000keny}}
* {{Chú thích sách|last=Kets de Vries|first=Manfred F. R.|title=Talking to the Shaman Within Musings on Hunting|publisher=iUniverse Inc.|year=2014|isbn=978-1-4917-3034-8|language=en|oclc=881660311|trans-title=Trò chuỵen với thầy pháp suy tư về việc săn bắn}}
* {{Chú thích sách|last=Kistler|first=John M.|title=Animals in the Military: From Hannibal's Elephants to the Dolphins of the U.S. Navy|url=https://archive.org/details/animalsinmilitar0000kist|publisher=ABC-CLIO|year=2011|isbn=978-1-59884-346-0|location=[[Santa Barbara, California]]|language=en|oclc=741119653|trans-title=Động vật trong quân đội: Từ voi của Hannibal đến cá heo Hải quân Hoa Kỳ}}
* {{Chú thích|last=Lockyer|first=C. J. H.|last2=Brown|first2=S. G.|title=Animal Migration|publisher=CUP Archive|year=1981|isbn=978-0-521-23274-6|editor-last=Aidley|editor-first=D.|language=en|trans-title=Động vật di cư}}
* {{Chú thích|last=Love|first=John A.|title=Sea Otters|publisher=Fulcrum Publishing|year=1992|isbn=978-1-55591-123-2|location=[[Golden, Colorado]]|language=en|oclc=25747993|trans-title=Rái cá biển}}
* {{Chú thích|editor-last=MacDonald|editor-first=David Whyte|title=The Encyclopedia of Mammals|publisher=Oxford University Press|year=2001|isbn=978-0-7607-1969-5|edition=2nd|language=en|trans-title=Bách khoa thư động vật có vú|oclc=48048972}}
* {{Chú thích|last=Marsh|first=Helene|title=Fauna of Australia|publisher=Australian Government Public Service|year=1989|isbn=978-0-644-06056-1|volume=1|location=[[Canberra]]|chapter=Dugongidae|oclc=27492815|chapter-url=http://www.environment.gov.au/biodiversity/abrs/publications/fauna-of-australia/pubs/volume1b/57-ind.pdf|language=en|trans-title=Hệ động vật Úc|editor-first1=Dan W.|editor-last1=Walton|editor-first2=Barry John|editor-last2=Richardson|access-date=2023-01-01|archive-date=2013-05-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20130511221756/http://www.environment.gov.au/biodiversity/abrs/publications/fauna-of-australia/pubs/volume1b/57-ind.pdf}}
* {{Chú thích|last=Marsh|first=Helene|last2=Eros|first2=Carole|last3=Hugues|first3=Joanna|last4=Penrose|first4=Helen|url=https://portals.iucn.org/library/sites/library/files/documents/2002-001.pdf|title=Dugong: status reports and action plans for countries and territories|publisher=International Union for Conservation of Nature|year=2002|isbn=978-92-807-2130-0|oclc=51040880|language=en|trans-title=Bò biển: báo cáo hiện trạng và kế hoạch hành động cho các quốc gia và vùng lãnh thổ|access-date=2022-11-11|archive-date=2022-10-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20221027182719/https://portals.iucn.org/library/sites/library/files/documents/2002-001.pdf}}
* {{Chú thích|last=Marsh|first=Helene|last2=O'Shea|first2=Thomas J.|last3=Reynolds III|first3=John E.|title=Ecology and Conservation of the Sirenia: Dugongs and Manatees|publisher=Cambridge University Press|year=2012|isbn=978-0-521-88828-8|location=Cambridge|language=en|oclc=773872519|trans-title=Sinh thái và bảo tồn ''Sirenia'': Bò biển và lợn biển}}
* {{Chú thích sách|last=Kruuk|first=Hans|title=Otters: Ecology, Behaviour and Conservation|url=https://archive.org/details/ottersecologybeh0000kruu|publisher=Oxford University Press|year=2006|isbn=978-0-19-856586-4|location=Oxford, New York|language=en|oclc=137241436|trans-title=Rái cá: Sinh thái, hành vi và bảo tồn}}
* {{chú thích sách|last=Nickerson|first=Roy|title=Sea Otters, a Natural History and Guide|url=https://archive.org/details/seaottersnatural0000nick|url-access=registration|year=1989|publisher=Chronicle Books|location=San Francisco, CA|isbn=978-0-87701-567-3|oclc=18414247|language=en|trans-title=Rái cá biển, lịch sử tự nhiên và hướng dẫn}}
* {{Chú thích sách|last=Nowak|first=Ronald M.|first2=Ernest Pillsbury|last2=Walker|title=Walker's Marine Mammals of the World|url=https://archive.org/details/walkersmarinemam0000nowa|publisher=Johns Hopkins University Press|year=2003|isbn=978-0-8018-7343-0|language=en|oclc=51087217|trans-title=Thú biển trên thế giới của Walker}}
* {{Chú thích sách|last=Ora|first=Nilufer|title=Regional Co-operation and Protection of the Marine Environment Under International Law|publisher=Koninklijke Brill|year=2013|isbn=978-90-04-25085-7|location=Leiden, Netherlands|language=en|trans-title=Hợp tác khu vực và bảo vệ môi trường biển khu vực theo luật pháp quốc tế}}
* {{Chú thích|last=Parsons|first=E. C. M.|last2=Bauer|first2=Amy|last3=McCafferty|first3=Dominic|last4=Simmonds|first4=Mark Peter|last5=Wright|first5=Andrew J.|title=An Introduction to Marine Mammal Biology and Conservation|publisher=Jones and Bartlett Publishing|year=2013|isbn=9780763783440|language=en|trans-title=Giới thiệu sinh học và bảo tồn thú biển}}
* {{chú thích|last=Perrin|first=W. F.|last2=Würsig|first2=B.|last3=Thewissen|first3=J. G. M.|year=2009|title=Encyclopedia of Marine Mammals|edition=2nd|publisher=Academic Press|isbn=978-0-0809-1993-5|oclc=316226747|location=San Diego|language=en|trans-title=Bách khoa toàn thư thú biển}}
* {{Chú thích|editor-last=Prins|editor-first=Herbert H. T.|title=Invasion Biology and Ecological Theory|publisher=Cambridge University Press|year=2014|isbn=978-1-107-03581-2|location=Cambridge|language=en|chapter=The Biological Invasion of Sirenia into Australasia|oclc=850909221|editor-last2=Gordon|editor-first2=Iain J.|trans-title=Sinh học xâm lấn và sinh học sinh thái|dịch chương=Sirenia xâm lăng sinh học vào Úc Á}}
* {{Chú thích|last=Riedman|first=Marianne|url=https://archive.org/details/pinnipedssealsse0000ried_s7p5|title=The Pinnipeds: Seals, Sea Lions, and Walruses|publisher=University of California Press|year=1990|isbn=978-0-520-06497-3|location=Los Angeles|oclc=19511610|url-access=registration|language=en|trans-title=Động vật chân vây: hải cẩu, sư tử biển và hải mã}}
* {{Chú thích sách|last=Rose|first=Naomi|last2=Parsons|first2=E. C. M.|last3=Farinato|first3=Richard|year=2009|title=The Case Against Marine Mammals in Captivity|publisher=Humane Society of the United States|edition=4th|language=en|trans-title=Trường hợp chống lại nuôi nhốt thú biển|url=https://www.humanesociety.org/sites/default/files/docs/case-against-marine-captivity.pdf|access-date=2023-03-31|archive-date=2020-08-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20200803173525/https://www.humanesociety.org/sites/default/files/docs/case-against-marine-captivity.pdf}}
* {{Chú thích|last=Rose|first=Naomi|last2=Parsons|first2=E.C.M|editor-last=Tilford|editor-first=Dave|url=https://www.worldanimalprotection.ca/sites/default/files/media/ca_-_en_files/cammic_5th_edition_2019_final_lo_rez_-_canada.pdf|tựa đề=The Case Against Marine Mammals in Captivity|nhà xuất bản=Animal Welfare Institute and World Animal Protection|year=2019|edition=5|language=en|trans-title=Trường hợp chống lại việc nuôi nhốt thú biển|location=[[Washington, D.C.]]|access-date=2023-04-18|archive-date=2021-10-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20211026140725/https://www.worldanimalprotection.ca/sites/default/files/media/ca_-_en_files/cammic_5th_edition_2019_final_lo_rez_-_canada.pdf}}
* {{Chú thích|last=Silverstein|first=Alvin|last2=Silverstein|first2=Virginia|last3=Silverstein|first3=Robert|url=https://archive.org/details/seaotterendanger00alvi|title=The Sea Otter|publisher=The Millbrook Press, Inc.|year=1995|isbn=978-1-56294-418-6|location=Brookfield, Connecticut|language=en|oclc=30436543|url-access=registration|trans-title=Rái cá biển}}
* {{Chú thích|editor-last=Stickney|editor-first=Robert R.|title=Responsible marine aquaculture|publisher=CABI|year=2002|isbn=978-0-85199-604-2|location=Wallingford, Oxon; New York|language=en|oclc=228169018|editor-last2=McVey|editor-first2=James P.|trans-title=Nuôi trồng thủy sản có trách nhiệm|url=https://archive.org/details/responsiblemarin0000unse|url-access=registration}}
* {{Chú thích|last=Stirling|first=Ian|last2=Guravich|first2=Dan|url=https://archive.org/details/polarbears00stir|title=Polar Bears|publisher=University of Michigan Press|year=1988|isbn=978-0-472-10100-9|location=[[Ann Arbor, Michigan]]|url-access=registration|language=en|trans-title=Gấu Bắc Cực}}
* {{Chú thích sách|last=Sweeney|first=Susan|last2=Craig|first2=Randall|title=Social Media for Business: 101 Ways to Grow Your Business Without Wasting Your Time|publisher=Maximum Press|year=2011|isbn=978-1-931644-91-4|location=Gulf Breeze, Florida|language=en|oclc=656846644|trans-title=Truyền thông xã hội dành cho doanh nghiệp: 101 cách để phát triển doanh nghiệp mà không lãng phí thời gian}}
* {{Chú thích|last=VanBlaricom|first=Glenn R.|url=https://archive.org/details/seaotters0000vanb|title=Sea Otters|publisher=Voyageur Press Inc.|year=2001|isbn=978-0-89658-562-1|location=[[Stillwater, Minnesota]]|language=en|oclc=46393741|trans-title=Rái cá biển}}
* {{Chú thích|last=Wang|last2=Payne|last3=Thayer|first=Katherine R.|first2=P. Michael|first3=Victoria G.|year=1994|url=http://www.nmfs.noaa.gov/pr/pdfs/species/coastalbottlenosestock.pdf|tựa đề=Coastal Stock(s) of Atlantic Bottlenose Dolphin: Status Review and Management|publisher=U.S. Department of Commerce, National Oceanic and Atmospheric Administration, National Marine Fisheries Service|language=en|trans-title=(Các) đàn cá heo mũi chai Đại Tây Dương ven biển: Đánh giá và quản lý hiện trạng|access-date=2022-12-06|archive-date=2006-10-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20061007090154/http://www.nmfs.noaa.gov/pr/pdfs/species/coastalbottlenosestock.pdf}}
* {{Chú thích sách|last=White|first=Thomas|title=In Defense of Dolphins: The New Moral Frontier|url=https://archive.org/details/indefenseofdolph0000whit|publisher=Blackwell Publishing|year=2007|isbn=978-1-4051-5779-7|location=Malden, MA|language=en|oclc=122974162|trans-title=Bảo vệ cá heo: Tiền đồn đạo đức mới}}
* {{Chú thích|last=Whitehead|first=H.|last2=Reeves|first2=R. R.|last3=Tyack|first3=P. L.|url=https://archive.org/details/cetaceansocietie0000unse|title=Cetacean societies: field studies of dolphins and whales|publisher=University of Chicago Press|year=2000|isbn=978-0-226-50340-0|editor-last=Mann|editor-first=J.|location=[[Chicago]]|language=en|oclc=42309843|editor-last2=Connor|editor-first2=R. C.|url-access=registration|trans-title=Xã hội bộ cá voi: nghiên cứu thực địa về cá heo và cá voi}}
* {{Chú thích|last=Whitehead|first=Hal|url=https://archive.org/details/spermwhalessocia0000whit|title=Sperm Whales: Social Evolution in the Ocean|publisher=University of Chicago Press|year=2003|isbn=978-0-226-89518-5|location=[[Chicago]]|language=en|oclc=51242162|trans-title=Cá nhà táng: Tiến hóa xã hội ở đại dương}}
* {{Chú thích|tác giả=WHO|lk tác giả=World Health Organization|url=https://www.who.int/foodsafety/publications/chem/mercuryexposure.pdf|tựa đề=Guidance for identifying populations at risk from mercury exposure|năm=2008|language=en|trans-title=Hướng dẫn xác định các quần thể có nguy cơ phơi nhiễm thủy ngân|access-date=2023-03-31|archive-date=2008-09-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20080916010044/https://www.who.int/foodsafety/publications/chem/mercuryexposure.pdf}}
{{refend}}

;Tập san
{{refbegin|30em|indent=yes}}
* {{Chú thích tập san học thuật|last=Agnarsson|first=I.|last2=May-Collado|first2=LJ.|year=2008|title=The phylogeny of Cetartiodactyla: the importance of dense taxon sampling, missing data, and the remarkable promise of cytochrome b to provide reliable species-level phylogenies|journal=Molecular Phylogenetics and Evolution|volume=48|issue=3|language=en|doi=10.1016/j.ympev.2008.05.046|pmid=18590827|trans-title=Phát sinh chủng loại Cetartiodactyla: tầm quan trọng lấy mẫu phân loại chặt, dữ liệu còn thiếu và triển vọng chú ý của cytochrome b cung cấp phát sinh cấp loài đáng tin cậy}}
* {{Chú thích tập san học thuật|last=Allen|first=Aarin Conrad|last2=Keith|first2=Edward O.|year=2015|title=Using the West Indian Manatee (''Trichechus manatus'') as a Mechanism for Invasive Aquatic Plant Management in Florida|journal=Journal of Aquatic Plant Management|volume=53|language=en|trans-title=Dùng lợn biển Tây Ấn (''Trichechus manatus'') làm cơ chế quản lý thực vật thủy sinh xâm lấn ở Florida}}
* {{chú thích tạp chí|last=Anderson|first=Paul K.|jstor=1383601|title=Marine Mammals in the Next One Hundred Years: Twilight for a Pleistocene Megafauna?|journal=Journal of Mammalogy|volume=82|issue=3|year=2001|language=en|doi=10.1093/jmammal/82.3.623|trans-title=Thú biển trong một trăm năm tới: thời chạng vạng cho những thú lớn thế Canh Tân?}}
* {{Chú thích tập san học thuật|last=Arnason|first=U.|last2=Gullberg|first2=A.|last3=Janke|first3=A.|last4=Kullberg|first4=M.|last5=Lehman|first5=N.|last6=Petrov|first6=E. A.|last7=Väinölä|first7=R.|year=2006|title=Pinniped phylogeny and a new hypothesis for their origin and dispersal|journal=Molecular Phylogenetics and Evolution|volume=41|issue=2|language=en|doi=10.1016/j.ympev.2006.05.022 |pmid=16815048|trans-title=Phát sinh chủng loại và giả thuyết mới về nguồn gốc, phân tán thú chân vây}}
* {{Chú thích tập san học thuật|last=Baker|first=J. R.|last2=Jones|first2=A. M.|last3=Jones|first3=T. P.|last4=Watson|first4=H. C.|year=1981|title=Otter ''Lutra lutra'' L. Mortality and marine oil pollution|journal=Biological Conservation|volume=20 |issue=4|language=en|doi=10.1016/0006-3207(81)90017-3|trans-title=Rái cá ''Lutra lutra'', tỷ lệ tử vong và ô nhiễm dầu trên biển}}
* {{Chú thích tập san học thuật|last=Baker|first=C. S.|last2=Cipriano|first2=F.|last3=Palumbi|first3=S. R.|year=1996|title=Molecular genetic identification of whale and dolphin products from commercial markets in Korea and Japan|journal=Molecular Ecology|volume=5|issue=5|language=en|doi=10.1111/j.1365-294X.1996.tb00362.x|trans-title=Nhận dạng di truyền phân tử của các sản phẩm cá voi và cá heo từ thị trường thương mại ở Hàn Quốc, Nhật Bản}}
* {{Chú thích tập san học thuật|last=Blaszkiewitz |first=B.|year=1995|title=Die Seekuhanlage im Tierpark Berlin-Friedrichsfelde|journal=Zoologischer Garten|language=de|volume=65|trans-title=Nuôi lợn biển ở Tierpark Berlin-Friedrichsfelde}}
* {{Chú thích tập san học thuật|last=Clapham|first=P. J.|last2=Young|first2=S. B.|last3=Brownell|first3=R. L.|year=1999|title=Baleen whales: Conservation issues and the status of the most endangered populations|url=https://digitalcommons.unl.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1101&context=usdeptcommercepub|journal=Mammal Review|volume=29|language=en|doi=10.1046/j.1365-2907.1999.00035.x|trans-title=Cá voi tấm sừng hàm: Các vấn đề bảo tồn và tình trạng những quần thể có nguy cơ tuyệt chủng cao nhất}}
* {{Chú thích tập san học thuật|last=Conn|first=P. B.|last2=Silber|first2=G. K.|year=2013|title=Vessel speed restrictions reduce risk of collision-related mortality for North Atlantic right whales|journal=Ecosphere|volume=4|issue=1|language=en|doi=10.1890/ES13-00004.1|doi-access=free|trans-title=Hạn chế tốc độ tàu thuyền làm giảm nguy cơ tử vong do va chạm đối với cá voi trơn Bắc Đại Tây Dương}}{{Open access}}
* {{Chú thích tập san học thuật|last=Constantine|first=R.|last2=Brunton|first2=D. H.|last3=Dennis|first3=T.|year=2004|title=Dolphin-watching tour boats change bottlenose dolphin (''Tursiops truncatus'') behaviour|journal=Biological Conservation|volume=117|issue=3|language=en|doi=10.1016/j.biocon.2003.12.009|trans-title=Thuyền du lịch ngắm cá heo thay đổi hành vi của cá heo mũi chai (''Tursiops truncatus'')}}
* {{Chú thích tập san học thuật|last=Curtin|first=Susanna|last2=Wilkes|first2=Keith|year=2007|title=Swimming with captive dolphins: current debates and post-experience dissonance|url=https://web.archive.org/web/20220618060928/http://eprints.bournemouth.ac.uk/827/1/Wilkes_Output_3.pdf|journal=International Journal of Tourism Research|volume=9|issue=2|language=en|doi=10.1002/jtr.599|trans-title=Bơi cùng cá heo nuôi nhốt: các tranh luận và bất đồng sau trải nghiệm hiện thời}}
* {{Chú thích tập san học thuật|last=DeMaster|first=Douglas P.|last2=Stirling|first2=Ian|language=en|date=1981-05-08|title=Ursus Maritimus|journal=Mammalian Species|issue=145|doi=10.2307/3503828 |jstor=3503828 |doi-access=free}}
* {{Chú thích tập san học thuật|last=Demaster|first=D|last2=Trites|first2=A|last3=Clapham|first3=P|last4=Mizroch|first4=S|last5=Wade|first5=P|last6=Small|first6=R|last7=Hoef|first7=J|year=2006|title=The sequential megafaunal collapse hypothesis: Testing with existing data|journal=Progress in Oceanography|volume=68|issue=2–4|language=en|bibcode=2006PrOce..68..329D|doi=10.1016/j.pocean.2006.02.007|trans-title=Giả thuyết sụp đổ quần thể động vật lớn tuần tự: Thử nghiệm với dữ liệu hiện có}}
* {{Chú thích tập san học thuật|last=Domning|first=D. P.|date=2001|title=The Earliest Known Fully Quadrupedal Sirenian|journal=Nature|volume=413|issue=6856|language=en|bibcode=2001Natur.413..625D|doi=10.1038/35098072|pmid=11675784|trans-title=Bò biển bốn chân hoàn chỉnh sớm nhất đã biết}}
* {{Chú thích tập san học thuật|last=Dyck|first=M. G.|last2=Romberg|first2=S.|date=2007|title=Observations of a wild polar bear (''Ursus maritimus'') successfully fishing Arctic charr (''Salvelinus alpinus'') and Fourhorn sculpin (''Myoxocephalus quadricornis'')|journal=Polar Biology|volume=30|issue=12|language=en|doi=10.1007/s00300-007-0338-3|trans-title=Quan sát gấu trắng hoang dã (''Ursus maritimus'') bắt được cá hồi chấm (''Salvelinus alpinus'') và cá bống bốn sừng (''Myoxocephalus quadricornis'')}}
* {{Chú thích tập san học thuật|last=Estes|first=J. A.|last2=Tinker|first2=M. T.|last3=Williams|first3=T. M.|last4=Doak|first4=D. F.|year=1998|title=Killer Whale Predation on Sea Otters Linking Oceanic and Nearshore Ecosystems|journal=Science|volume=282|issue=5388|language=en|bibcode=1998Sci...282..473E|doi=10.1126/science.282.5388.473|issn=0036-8075|pmid=9774274|trans-title=Việc cá voi sát thủ săn bắt rái cá biển có liên hệ với các hệ sinh thái đại dương và gần bờ}}
* {{Chú thích tập san học thuật|last=Estes|first=J. A.|last2=Doak|first2=D. F.|last3=Springer|first3=A. M.|last4=Williams|first4=T. M.|year=2009|title=Causes and consequences of marine mammal population declines in southwest Alaska: a food-web perspective|journal=Philosophical Transactions of the Royal Society B: Biological Sciences|volume=364|issue=1524|language=en|doi=10.1098/rstb.2008.0231|pmc=2685424|pmid=19451116|trans-title=Nguyên nhân và hậu quả của sự suy giảm quần thể thú biển ở tây nam Alaska: quan điểm mạng lưới thức ăn}}
* {{Chú thích tập san học thuật|last=Ford|first=J. K. B.|last2=Reeves|first2=R. R.|year=2008|title=Fight or flight: antipredator strategies of baleen whales|journal=Mammal Review|volume=3|issue=1|language=en|citeseerx=10.1.1.573.6671|doi=10.1111/j.1365-2907.2008.00118.x|trans-title=Đánh hay chạy: chiến lược chống bị ăn thịt của cá voi tấm sừng hàm}}
* {{Chú thích tập san học thuật|last=Fujiwara|first=Yoshihiro|last2=Kawato|first2=Masaru|last3=Yamamoto|first3=Tomoko|last4=Yamanaka|first4=Toshiro|last5=Sato-Okoshi|first5=Waka|last6=Noda|first6=Chikayo|last7=Tsuchida|first7=Shinji|last8=Komai|first8=Tomoyuki|last9=Cubelio|first9=Sherine S.|last10=Sasaki|first10=Takenori|last11=Jacobsen|first11=Karen|year=2007|title=Three-year investigations into sperm whale-fall ecosystems in Japan|journal=Marine Ecology|volume=28|issue=1|language=en|bibcode=2007MarEc..28..219F|doi=10.1111/j.1439-0485.2007.00150.x|doi-access=free|trans-title=Điều tra 3 năm về hệ sinh thái xác cá voi tại Nhật Bản}}{{Open access}}
* {{Chú thích tập san học thuật|last=Graur|first=D.|last2=Higgins|first2=G.|year=1994|title=Molecular evidence for the inclusion of cetaceans within the order Artiodactyla|journal=Molecular Biology and Evolution|volume=11|issue=3|language=en|doi=10.1093/oxfordjournals.molbev.a040118|pmid=8015431|doi-access=free|trans-title=Bằng chứng phân tử cho thấy cá voi nằm trong Bộ Guốc chẵn}}
* {{Chú thích tập san học thuật|last=Geisler |first=Jonathan H.|last2=Uden|first2=Mark D.|year=2005|title=Phylogenetic Relationships of Extinct Cetartiodactyls: Results of Simultaneous Analyses of Molecular, Morphological, and Stratigraphic Data|journal=Journal of Mammalian Evolution|volume=12|issue=1–2|language=en|doi=10.1007/s10914-005-4963-8|trans-title=Quan hệ phát sinh chủng loại của các loài Cetartiodactyla đã tuyệt chủng: Kết quả phân tích đồng thời dữ liệu phân tử, hình thái và địa tầng}}
* {{Chú thích tập san học thuật|last=Goldbogen|first=Jeremy A.|year=2010|title=The Ultimate Mouthful: Lunge Feeding in Rorqual Whales |url=https://web.archive.org/web/20130503090103/https://www.americanscientist.org/issues/pub/the-ultimate-mouthful-lunge-feeding-in-rorqual-whales|journal=American Scientist|volume=98|language=en|doi=10.1511/2010.83.124|jstor=27859477|trans-title=Miệng khủng: ''Lunge feeding'' ở cá voi lưng gù}}
* {{Chú thích tập san học thuật|last=Goldbogen|first=J. A.|last2=Calambokidis|first2=J.|last3=Oleson|first3=E.|last4=Potvin|first4=J.|last5=Pyenson|first5=N. D.|last6=Schorr|first6=G.|last7=Shadwick|first7=R. E.|year=2011|title=Mechanics, hydrodynamics and energetics of blue whale lunge feeding: efficiency dependence on krill density|journal=Journal of Experimental Biology|volume=214|issue=Pt 1|language=en|doi=10.1242/jeb.048157|pmid=21147977|doi-access=free|trans-title=Cơ học, thủy động lực học và năng lượng trong ''lunge feeding'' của cá voi xanh: phụ thuộc hiệu quả vào mật độ loài nhuyễn thể}}
* {{chú thích tạp chí|last1=Hall|first1=M. A.|doi=10.1023/A:1008854816580|title=An ecological view of the tuna—dolphin problem: impacts and trade-offs|year=1998|url=https://www.researchgate.net/publication/227263116|journal=Reviews in Fish Biology and Fisheries|volume=8|language=en|s2cid=32946729|trans-title=Góc nhìn sinh thái về vấn đề cá ngừ-cá heo: tác động và đánh đổi}}{{open access}}
* {{Chú thích tập san học thuật|last=Harwood|first=J.|year=2001|title=Marine Mammals and their Environment in the Twenty-First Century|journal=Journal of Mammalogy|volume=82|issue=3|language=en|doi=10.1644/1545-1542(2001)082<0630:MMATEI>2.0.CO;2|jstor=1383602|doi-access=free|trans-title=Thú biển và môi trường của chúng trong thế kỷ 21}}
* {{chú thích tạp chí|last1=Hochachka|first1=P.|last2=Storey|first2=K.|title=Metabolic consequences of diving in animals and man|journal=Science|volume=187|issue=4177|year=1975|language=en|issn=0036-8075|doi=10.1126/science.163485|pmid=163485|bibcode=1975Sci...187..613H|s2cid=36151144|trans-title=Hệ quả trao đổi chất của hoạt động lặn ở động vật và người}}
* {{Chú thích tập san học thuật|last=Hutchins|first=J.|year=1996|title=Spatial and temporal variation in the density of northern cod and a review of hypotheses for the stock's collapse|language=en|journal=Canadian Journal of Fisheries and Aquatic Sciences|volume=53|issue=5|trans-title=Biến thiên mật độ cá tuyết phương bắc theo không gian và thời gian, đánh giá các giả thuyết về sự tan vỡ của đàn cá tuyết|doi=10.1139/cjfas-53-5-943}}{{Open access}}
* {{Chú thích tập san học thuật|last=Jefferson|first=Thomas A.|last2=Stacey|first2=Pam J.|last3=Baird|first3=Robin W.|year=1991|title=A review of Killer Whale interactions with other marine mammals: predation to co-existence|journal=Mammal Rev.|volume=21|issue=4|language=en|trans-title=Đánh giá về tương tác của cá voi sát thủ với các thú biển khác: ăn thịt để cùng tồn tại}}
* {{Chú thích tập san học thuật|last=Kaschner|first=K.|last2=Tittensor|first2=D. P.|last3=Ready|first3=J.|last4=Gerrodette|first4=T.|last5=Worm|first5=B.|year=2011|title=Current and Future Patterns of Global Marine Mammal Biodiversity|journal=PLOS ONE|volume=6|issue=5|language=en|bibcode=2011PLoSO...619653K|doi=10.1371/journal.pone.0019653|pmc=3100303|pmid=21625431|doi-access=free|trans-title=Mô hình đa dạng sinh học thú biển toàn cầu hiện tại và tương lai}}
* {{Chú thích tập san học thuật|last=Kurtén|first=B|date=1964|title=The evolution of the polar bear, ''Ursus maritimus'' Phipps|url=https://helda.helsinki.fi/handle/10138/37762|journal=Acta Zoologica Fennica|volume=108|language=en|trans-title=Tiến hóa của gấu trắng, ''Ursus maritimus'' Phipps}}
* {{Chú thích tập san học thuật|last=Lepak|first=Jesse M.|last2=Kraft|first2=Clifford E.|last3=Weidel|first3=Brian C.|date=March 2006|title=Rapid food web recovery in response to removal of an introduced apex predator|journal=Canadian Journal of Fisheries and Aquatic Sciences|volume=63|issue=3|ISSN=0706-652X|language=en|trans-title=Phục hồi nhanh mạng lưới thức ăn đáp ứng với việc loại bỏ động vật săn mồi đỉnh chuỗi được đề cập đến}}
* {{Chú thích tập san học thuật|last=Lindqvist|first=C.|last2=Schuster|first2=S. C.|last3=Sun|first3=Y.|last4=Talbot|first4=S. L.|last5=Qi|first5=J.|last6=Ratan|first6=A.|last7=Tomsho|first7=L. P.|last8=Kasson|first8=L.|last9=Zeyl|first9=E.|last10=Aars|first10=J.|last11=Miller|first11=W.|year=2010|title=Complete mitochondrial genome of a Pleistocene jawbone unveils the origin of polar bear|journal=Proceedings of the National Academy of Sciences|volume=107|issue=11|language=en|bibcode=2010PNAS..107.5053L |doi=10.1073/pnas.0914266107|pmc=2841953|pmid=20194737|doi-access=free|trans-title=Bộ gen ti thể hoàn chỉnh của xương hàm thế Canh Tân tiết lộ nguồn gốc gấu Bắc Cực}}
* {{Chú thích tập san học thuật|last=Lunn|first=Nicholas J.|last2=Servanty|first2=Sabrina|last3=Regehr|first3=Eric V.|last4=Converse|first4=Sarah J.|last5=Richardson|first5=Evan|last6=Stirling|first6=Ian|year=2016|title=Demography of an apex predator at the edge of its range – impacts of changing sea ice on polar bears in Hudson Bay|journal=Ecological Applications|volume=26|issue=5|language=en|doi=10.1890/15-1256|pmid=27755745|trans-title=Nghiên cứu số lượng loài săn mồi đỉnh chuỗi tại rìa phân bố - tác động khi băng thay đổi lên gấu bắc cực ở Vịnh Hudson}}
* {{Chú thích tập san học thuật|last=Madronich|first=S.|last2=McKenzie|first2=R. L.|last3=Björn|first3=L. O.|last4=Caldwell|first4=M. M.|year=1998|title=Changes in biologically active ultraviolet radiation reaching the Earth's surface|journal=Journal of Photochemistry and Photobiology B: Biology|volume=46|issue=1–3|language=en|citeseerx=10.1.1.319.3101|doi=10.1016/S1011-1344(98)00182-1|pmid=9894350|trans-title=Biến đổi trong bức xạ tử ngoại hoạt tính sinh học đến bề mặt trái đất}}
* {{Chú thích tập san học thuật|last=Mangel|first=J. C.|last2=Whitty|first2=T.|last3=Medina-Vogel|first3=G.|last4=Alfaro-Shigueto|first4=J.|last5=Cáceres|first5=C.|last6=Godley|first6=B. J.|year=2010|title=Latitudinal variation in diet and patterns of human interaction in the marine otter|journal=Marine Mammal Science|volume=27|issue=2|language=en|doi=10.1111/j.1748-7692.2010.00414.x|trans-title=Thay đổi chế độ ăn theo vĩ độ và mô hình tương tác của con người ở rái cá biển}}
* {{Chú thích tập san học thuật|last=Marris|first=E.|year=2007|title=Linnaeus at 300: The species and the specious|journal=Nature|volume=446|issue=7133|language=en|bibcode=2007Natur.446..250M|doi=10.1038/446250a|pmid=17361153|trans-title=300 năm Linnaeus: Loài và lớp vỏ}}
* {{Chú thích tập san học thuật|last=McAlpine|first=D. F.|last2=Stevick|first2=P. T.|last3=Murison|first3=L. D.|year=1999 |title=Increase in Extralimital Occurrences of Ice-Breeding Seals in the Northern Gulf of Maine Region: More Seals or Fewer Fish?|journal=Marine Mammal Science|volume=15|issue=3|language=en|doi=10.1111/j.1748-7692.1999.tb00857.x|trans-title=Gia tăng số lượng hải cẩu sinh sản trên băng ở vùng vịnh Bắc Maine: Nhiều hải cẩu hơn hay ít cá hơn?}}
* {{Chú thích tập san học thuật|last=Meyer|first=Wynn K.|last2=Jamison|first2=Jerrica|last3=Richter|first3=Rebecca|last4=Woods|first4=Stacy E.|last5=Partha|first5=Raghavendran|last6=Kowalczyk|first6=Amanda|last7=Kronk|first7=Charles|last8=Chikina|first8=Maria|last9=Bonde|first9=Robert K.|last10=Crocker|first10=Daniel|last11=Gaspard|first11=Joseph|date=2018-08-10|title=Ancient convergent losses of Paraoxonase 1 yield potential risks for modern marine mammals|journal=Science|language=en|volume=361|issue=6402|trans-title=Mất đi sự hội tụ của Paraoxonase 1 thời cổ đại đưa đến rủi ro tiềm tàng cho thú biển hiện đại|bibcode=2018Sci...361..591M |doi=10.1126/science.aap7714|issn=0036-8075|pmc=6317340|pmid=30093596}}
* {{chú thích tạp chí|last1=Montgelard|first1=C.|last2=Catzeflis|first2=FM.|last3=Douzery|first3=E.|title=Phylogenetic relationships of artiodactyls and cetaceans as deduced from the comparison of cytochrome b and 12S RNA mitochondrial sequences|journal=Molecular Biology and Evolution|year=1997|volume=14|issue=5|language=en|pmid=9159933 |doi=10.1093/oxfordjournals.molbev.a025792|doi-access=free|trans-title=Quan hệ chủng loại phát sinh giữa thú móng guốc và cá voi được suy từ so sánh trình tự ti thể của RNA cytochrome b và 12S}}
* {{Chú thích tập san học thuật|last=Mühling|first=P.|year=1985|title=Zum ersten Mal: Drei Seekuhgeburten in einem Zoo. Erfolgreiche Haltung und Zucht von Rundschwanz-Seekühen (''Trichechus manatus'')|journal=Tiergarten Aktuell (Nuremberg)|language=de|volume=1|issue=1|trans-title=Lần đầu tiên ba lợn biển con ra đời trong vườn thú. Nuôi lợn biển thành công (''Trichechus manatus'')}}
* {{Chú thích tập san học thuật|last=Nummela|first=Sirpa|last2=Thewissen|first2=J.G.M|last3=Bajpai|first3=Sunil|last4=Hussain|first4=Taseer|last5=Kumar|first5=Kishor|year=2007|title=Sound transmission in archaic and modern whales: Anatomical adaptations for underwater hearing|journal=The Anatomical Record|volume=290|issue=6|language=en|doi=10.1002/ar.20528|pmid=17516434|doi-access=free|trans-title=Truyền âm ở cá voi cổ đại và hiện đại: Thích nghi giải phẫu để nghe dưới nước}}
* {{Chú thích tập san học thuật|last=Pompa|first=S.|last2=Ehrlich|first2=P. R.|last3=Ceballos|first3=G.|date=2011-08-16|title=Global distribution and conservation of marine mammals|journal=Proceedings of the National Academy of Sciences|volume=108|issue=33|language=en|bibcode=2011PNAS..10813600P|doi=10.1073/pnas.1101525108|pmc=3158205|pmid=21808012|doi-access=free|trans-title=Phân bố và bảo tồn thú biển toàn cầu}}
* {{Chú thích tập san học thuật|last=Pfeiffer|first=Carl J.|year=1997|title=Renal cellular and tissue specializations in the bottlenose dolphin (''Tursiops truncatus'') and beluga whale (''Delphinapterus leucas'')|language=en|journal=Aquatic Mammals|volume=23|issue=2|trans-title=Chuyên biệt hóa mô và tế bào ở cá heo mũi chai (''Tursiops truncatus'') và cá voi trắng (''Delphinapterus leucas'')}}
* {{chú thích tạp chí|last1=Price|first1=SA.|last2=Bininda-Emonds|first2=OR.|last3=Gittleman|first3=JL.|title=A complete phylogeny of the whales, dolphins and even-toed hoofed mammals – Cetartiodactyla|journal=Biological Reviews of the Cambridge Philosophical Society|year=2005|volume=80|issue=3|language=en|pmid=16094808|doi=10.1017/s1464793105006743|s2cid=45056197|trans-title=Phát sinh chủng loại hoàn chỉnh về cá voi, cá heo và thú guốc chẵn - Cetartiodactyla}}
* {{Chú thích tập san học thuật|last=Pyle|first=Peter|last2=Schramm|first2=Mary Jane|last3=Keiper|first3=Carol|last4=Anderson|first4=Scot D.|year=1999|title=Predation on a white shark (''Carcharodon carcharias'') by a killer whale (''Orcinus orca'') and a possible case of competitive displacement|volume=15|issue=2|language=en|doi=10.1111/j.1748-7692.1999.tb00822.x|url=https://web.archive.org/web/20120322070431/http://www.prbo.org/cms/docs/marine/MMS.pdf|trans-title=Cá voi sát thủ (''Orcinus orca'') ăn cá mập trắng (''Carcharodon carcharias'') và trường hợp khả dĩ về thay thế cạnh tranh}}
* {{Chú thích tập san học thuật|last=Reidenberg|first=Joy S.|year=2007|title=Anatomical Adaptations of Aquatic Mammals|journal=The Anatomical Record|volume=290|issue=6|language=en|doi=10.1002/ar.20541|oclc=255630658|pmid=17516440|doi-access=free|trans-title=Thích nghi giải phẫu của thú sống dưới nước}}
* {{Chú thích tập san học thuật|last=Roman|first=J.|last2=McCarthy|first2=J. J.|year=2010|editor-last=Roopnarine|editor-first=Peter|title=The Whale Pump: Marine Mammals Enhance Primary Productivity in a Coastal Basin|journal=PLOS ONE|volume=5|issue=10|language=en|bibcode=2010PLoSO...513255R|doi=10.1371/journal.pone.0013255|pmc=2952594|pmid=20949007|doi-access=free|trans-title=Whale pump: Thú biển nâng cao năng suất đại dương chính ở lưu vực ven biển}}{{Open access}}
* {{Chú thích tập san học thuật|last=Roman|first=Joe|last2=Estes|first2=James A.|last3=Morissette|first3=Lyne|last4=Smith|first4=Craig|last5=Costa|first5=Daniel|last6=McCarthy|first6=James|last7=Nation|first7=J.B.|last8=Nicol|first8=Stephen|last9=Pershing|first9=Andrew|last10=Smetacek|first10=Victor|date=2014|title=Whales as marine ecosystem engineers|journal=Frontiers in Ecology and the Environment|volume=12|issue=7|language=en|doi=10.1890/130220|url=https://web.archive.org/web/20200211170317/http://ecite.utas.edu.au/93252|trans-title=Cá voi như kỹ sư hệ sinh thái biển}}
* {{Chú thích tập san học thuật|last=Rosen|first=D. A.|last2=Trites|first2=A. W.|year=2000|title=Pollock and the decline of Steller sea lions: Testing the junk-food hypothesis|journal=Canadian Journal of Zoology|volume=78|issue=7|language=en|doi=10.1139/z00-060|trans-title=Cá minh thái và việc suy giảm sư tử biển Steller: Kiểm chứng giả thuyết thức ăn rác}}
* {{Chú thích tập san học thuật|last=Rybczynski|first=N.|last2=Dawson|first2=M. R.|last3=Tedford|first3=R. H.|year=2009|title=A semi-aquatic Arctic mammalian carnivore from the Miocene epoch and origin of Pinnipedia|journal=Nature|volume=458|issue=7241|language=en|bibcode=2009Natur.458.1021R|doi=10.1038/nature07985|pmid=19396145|trans-title=Thú ăn thịt Bắc Cực bán thủy sinh từ kỷ Miocen và nguồn gốc thú chân vây}}
* {{Chú thích tập san học thuật|last=Samonds|first=K. E.|last2=Zalmout|first2=I. S.|last3=Irwin|first3=M. T.|last4=Krause|first4=D. W.|last5=Rogers|first5=R. R.|last6=Raharivony|first6=L. L.|year=2009 |title=''Eotheroides lambondrano'', new Middle Eocene seacow (Mammalia, Sirenia) from the Mahajanga Basin, Northwestern Madagascar|journal=Journal of Vertebrate Paleontology|volume=29|issue=4|language=en|doi=10.1671/039.029.0417|trans-title=''Eotheroides lambondrano'', loài bò biển Trung Eocen mới (Mammalia, Sirenia) từ Lưu vực Mahajanga, Tây Bắc Madagascar}}
* {{Chú thích tập san học thuật|last=Sanders|first=Jon G.|last2=Beichman|first2=Annabel C.|last3=Roman|first3=Joe|last4=Scott|first4=Jarrod J.|last5=Emerson|first5=David|last6=McCarthy|first6=James J.|last7=Girguis|first7=Peter R.|year=2015|title=Baleen whales host a unique gut microbiome with similarities to both carnivores and herbivores|journal=Nature Communications|volume=6|language=en|bibcode=2015NatCo...6.8285S|doi=10.1038/ncomms9285|pmc=4595633|pmid=26393325|trans-title=Cá voi tấm sừng mang hệ vi sinh đường ruột độc đáo với những điểm tương đồng với cả động vật ăn thịt lẫn ăn cỏ}}
* {{Chú thích tập san học thuật|last=Savage|first=R. J. G.|last2=Domning|first2=Daryl P.|last3=Thewissen|first3=J. G. M.|year=1994|title=Fossil Sirenia of the West Atlantic and Caribbean Region. V. the Most Primitive Known Sirenian, ''Prorastomus sirenoides'' Owen, 1855|journal=Journal of Vertebrate Paleontology|volume=14|language=en|doi=10.1080/02724634.1994.10011569|jstor=4523580|trans-title=Hóa thạch Sirenia tại Tây Đại Tây Dương và vùng Caribbe. V. Loài Sirenia nguyên thủy nhất đã biết ''Prorastomus sirenoides'' Owen, 1855}}
* {{Chú thích tập san học thuật|last=Schipper|first=J.|last2=Chanson|first2=J. S.|last3=Chiozza|first3=F.|last4=Cox|first4=N. A.|last5=Hoffmann|first5=M.|last6=Katariya|first6=V.|last7=Lamoreux|first7=J.|last8=Rodrigues|first8=A. S. L.|last9=Stuart|first9=S. N.|last10=Temple|first10=H. J.|last11=Baillie|first11=J.|year=2008|title=The Status of the World's Land and Marine Mammals: Diversity, Threat, and Knowledge|url=http://www.felidae.org/KNOWELLPUBL/Schipper%20et%20al.%202008.pdf|journal=Science|volume=322|issue=5899|language=en|bibcode=2008Sci...322..225S |doi=10.1126/science.1165115|pmid=18845749|trans-title=Tình trạng thú cạn và thú biển trên thế giới: Tính đa dạng, mối đe dọa và kiến thức}}
* {{chú thích tạp chí|last1=Silber|first1=Gregory K.|last2=Fertl|first2=Dagmar|title=Intentional beaching by bottlenose dolphins (Tursiops truncatus) in the Colorado River Delta, Mexico.|journal=Aquatic Mammals|volume=21|issue=3|language=en|year=1995|trans-title=Hành động mắc cạn có chủ ý của cá heo mũi chai (''Tursiops truncatus'') tại đồng bằng sông Colorado, México}}
* {{Chú thích tập san học thuật|last=Simmonds|first=M. P.|last2=Isaac|first2=S. J.|year=2007|title=The impacts of climate change on marine mammals: Early signs of significant problems|journal=Oryx|volume=41|language=en|doi=10.1017/S0030605307001524|doi-access=free|trans-title=Tác động của biến đổi khí hậu lên thú biển: Dấu hiệu ban đầu của những vấn đề nghiêm trọng}}
* {{Chú thích tập san học thuật|last=Smith|first=Craig R.|last2=Baco|first2=Amy R.|year=2003|title=Ecology of Whale Falls at the Deep-Sea Floor|url=https://web.archive.org/web/20220618032207/http://www.soest.hawaii.edu/oceanography/faculty/csmith/Files/Smith%20and%20Baco%202003.pdf|journal=Oceanography and Marine Biology: An Annual Review|volume=41|language=en|trans-title=Hệ sinh thái xác cá voi dưới đáy biển sâu}}
* {{chú thích tạp chí|last1=Spaulding|first1=M.|last2=O'Leary|first2=MA.|last3=Gatesy|first3=J.|title=Relationships of Cetacea -Artiodactyla- Among Mammals: Increased Taxon Sampling Alters Interpretations of Key Fossils and Character Evolution|journal=PLOS ONE|volume=4|issue=9|language=en|year=2009|doi=10.1371/journal.pone.0007062|pmid=19774069|bibcode=2009PLoSO...4.7062S|pmc=2740860|doi-access=free|trans-title=Quan hệ Cetacea-Artiodactyla trong lớp thú: Mẫu đơn vị phân loại tăng cường ảnh hưởng đến diễn giải hóa thạch và tiến hóa đặc điểm chính}}
* {{Chú thích tập san học thuật|last=Springer|first=A. M.|year=2003|title=Sequential megafaunal collapse in the North Pacific Ocean: An ongoing legacy of industrial whaling?|journal=Proceedings of the National Academy of Sciences|volume=100|issue=21|language=en|bibcode=2003PNAS..10012223S|doi=10.1073/pnas.1635156100|pmc=218740|pmid=14526101|doi-access=free|trans-title=Các loài động vật lớn ở Bắc Thái Bình Dương suy sụp liên tục: Hậu quả tiếp diễn của ngành săn bắt cá voi công nghiệp?}}
* {{Chú thích tập san học thuật|last=Stirling|first=Ian|last2=Lunn|first2=N. J.|last3=Iacozza|first3=J.|date=September 1999|title=Long-term trends in the population ecology of polar bears in Western Hudson Bay in relation to climatic change|trans-title=Chiều hướng dài hạn trong hệ sinh thái quần thể gấu bắc cực ở Tây Vịnh Hudson liên quan đến biến đổi khí hậu|journal=Arctic|volume=52|issue=3|language=en|doi=10.14430/arctic935}}{{Open access}}
* {{Chú thích tập san học thuật|last=Thewissen|first=J. G. M.|last2=Bajpai|first2=Sunil|year=2001|title=Whale Origins as a Poster Child for Macroevolution|journal=BioScience|volume=51|issue=12|language=en|doi=10.1641/0006-3568(2001)051[1037:WOAAPC]2.0.CO;2|doi-access=free|trans-title=Nguồn gốc cá voi như là ví dụ cho đại tiến hóa}}
* {{Chú thích tập san học thuật|last=Uhen|first=M. D.|year=2007|title=Evolution of marine mammals: Back to the sea after 300 million years|journal=The Anatomical Record|volume=290|issue=6|language=en|doi=10.1002/ar.20545|pmid=17516441|doi-access=free|trans-title=Tiến hóa của thú biển: Quay lại biển sau 300 triệu năm}}
* {{Chú thích|last=VanBlaricom|first=Glenn R.|url=https://archive.org/details/seaotters0000vanb|title=Sea Otters|publisher=Voyageur Press Inc.|year=2001|isbn=978-0-89658-562-1|location=[[Stillwater, Minnesota]]|language=en|oclc=46393741|trans-title=Rái cá biển}}
* {{Chú thích tập san học thuật|last=Visser|first=Ingrid N.|year=2005|title=First Observations of Feeding on Thresher (''Alopias vulpinus'') and Hammerhead (''Sphyrna zygaena'') Sharks by Killer Whales (''Orcinus orca'') Specialising on Elasmobranch Prey|journal=Aquatic Mammals|volume=31|issue=1|language=en|doi=10.1578/AM.31.1.2005.83|trans-title=Những quan sát đầu tiên cá voi sát thủ (''Orcinus orca'') chuyên săn mồi nhánh Elasmobranchvề ăn cá nhám đuôi dài (''Alopias vulpinus'') và cá nhám búa (''Sphyrna zygaena'')}}
* {{Chú thích tập san học thuật|last=Vogle|first=A. W.|last2=Lillie|first2=Margo A.|last3=Piscitelli|first3=Marina A.|last4=Goldbogen|first4=Jeremy A.|last5=Pyenson|first5=Nicholas D.|last6=Shadwick|first6=Robert E.|year=2015|title=Stretchy nerves are an essential component of the extreme feeding mechanism of rorqual whales|journal=Current Biology|volume=25|issue=9|language=en|doi=10.1016/j.cub.2015.03.007|pmid=25942546|doi-access=free|trans-title=Dây thần kinh dãn là thành phần thiết yếu cho cơ chế kiếm ăn mãnh liệt của cá voi lưng gù}}
* {{Chú thích tập san học thuật|last=Waits|first=L. P.|last2=Talbot|first2=S. L.|last3=Ward|first3=R. H.|last4=Shields|first4=G. F.|year=2008|title=Mitochondrial DNA Phylogeography of the North American Brown Bear and Implications for Conservation|journal=Conservation Biology|volume=12|issue=2|language=en|doi=10.1111/j.1523-1739.1998.96351.x|jstor=2387511|trans-title=Phát sinh chủng loại DNA ty thể của gấu nâu Bắc Mỹ và ý nghĩa bảo tồn}}
{{refend}}
;Luật
* {{Chú thích đạo luật|title=Marine Mammal Protection Act of 1972|year=2001|url=https://web.archive.org/web/20061007011649/http://www.nmfs.noaa.gov/pr/pdfs/laws/mmpa.pdf|language=en|trans-title=Luật bảo vệ thú biển 1972|ref={{harvid|Act 1972}}}}
==Liên kết ngoài==
* [http://www.marinemammalcenter.org/what-we-do/ The Marine Mammal Center] A conservation group that focuses on marine mammals
* [http://www.marinemammalscience.org/ The Society for Marine Mammalogy] The largest organization of marine mammalogists in the world.
* [http://marinebio.org/oceans/marine-mammals/ The MarineBio Conservation Society]{{Liên kết hỏng|date=2025-04-23 |bot=InternetArchiveBot }} An online education site on marine life
* [http://www.noaa.gov/resource-collections/marine-mammals National Oceanographic and Atmosphere Administration] An agency that focuses on the conditions of the ocean and the climate
* [http://www.ucmp.berkeley.edu/mammal/mesaxonia/desmostylia.html Introduction to the Desmostylia] ''Museum of Paleontology'', University of California – extinct group of marine mammals

{{Hệ sinh thái thủy sinh}}

{{Authority control}}

[[Thể loại:Động vật]]
[[Thể loại:Động vật có vú dưới biển]]