Xem mã nguồn của Thúy Hà (ca sĩ)

{{Về|ca sĩ nhạc thính phòng|3=Thúy Hà (định hướng)}}{{Thông tin nghệ sĩ
| tiền tố = [[Nghệ sĩ ưu tú]]
| tên = Thúy Hà
| nền = Ca sĩ
| hình = Ca sĩ Thúy Hà.jpg
| tên khai sinh = 
| ngày sinh = {{ngày sinh|1949|2|18}}
| nơi sinh = [[Hà Nội]], [[Việt Nam Dân chủ Cộng hòa]]
| ngày mất = {{ngày mất và tuổi|2025|1|19|1949|2|18}}
| noi mất = [[Hà Nội]]
| quốc tịch = {{VNM}}
| nghề nghiệp = {{hlist|[[Ca sĩ]]}}
| chồng = Phạm Anh Tuấn
| con = Phạm Tuấn Hùng<br>Phạm Thúy Hằng
| khen thưởng = {{HCVN|Chiến sĩ vẻ vang}}
| lĩnh vực = {{hlist|[[Nhạc thính phòng]]|[[Nhạc kịch]]}}
| danh hiệu = [[Nghệ sĩ ưu tú]]
| dòng nhạc = {{hlist|[[Nhạc đỏ]]|[[Opera]]|[[Nhạc tiền chiến]]}}
| năm hoạt động âm nhạc = 1966 – 2010
| nổi tiếng vì = Cô Sao trong ''[[Cô Sao]] ([[opera]])''
| đào tạo âm nhạc = [[Nhạc viện Hà Nội]]
| ca khúc = {{hlist|"Canh chim báo tin vui"|"Em đi làm tín dụng"|"Rừng xanh vang tiếng Ta-lư"}}
}}

'''Thúy Hà''' (18 tháng 2 năm 1949 – 19 tháng 1 năm 2025) là nữ ca sĩ [[nhạc thính phòng]] người Việt Nam với chất giọng [[soprano]] đặc trưng, bà được coi là người thể hiện vai diễn "cô Sao" trong [[Cô Sao|vở opera cùng tên]] thành công nhất.<ref name=":0">{{Chú thích web|url=https://figaro83.wordpress.com/2009/08/29/thuy-ha-ngoi-sao-c%e1%bb%a7a-th%e1%ba%adp-nien-70/|tựa đề=Thúy Hà – Ngôi sao của thập niên 70|ngày=2009-08-29|website=Anti-elite's Blog|ngôn ngữ=vi|ngày truy cập=2023-04-01}}</ref>

== Tiểu sử ==
Bà tên đầy đủ là '''Nguyễn Thúy Hà''', sinh ngày 18 tháng 2 năm 1949, là con gái của nghệ nhân điêu khắc Nguyễn Hiếu, ông là tác giả của bức tượng to nhất nặng 10 tấn được đặt ở [[Chùa Ngũ Xã|chùa Ngũ Xá]]. Bà và em gái là NSƯT Hương Giang<ref>{{Chú thích web|url=https://amp.vov.vn/van-hoa/nghe-si/cap-uyen-uong-nha-dai-473663.vov|tựa đề=Cặp uyên ương nhà Đài|tác giả=Lưu Hường|ngày=2016-2-5|website=Đài Tiếng nói Việt Nam|url-status=live|ngày truy cập=2023-04-01}}</ref> được tiếp cận với âm nhạc từ rất sớm, bà từng là thành viên đội Sơn Ca của [[Đài Tiếng nói Việt Nam]].

== Sự nghiệp ==
Năm 13, tuổi bà gia nhập vào Đoàn nghệ thuật Quân đội và hoạt động tại đoàn trong 10 năm. 17 tuổi, Thúy Hà đã được Huy chương vàng và Huân chương Chiến sĩ vẻ vang.<ref name=":1">{{Chú thích web|url=https://cand.com.vn/Nhan-vat/NSUT-Thuy-Ha-Nguoi-dan-ba-hat-bang-anh-mat-i314617/|tựa đề=NSƯT Thúy Hà: Người đàn bà hát bằng ánh mắt|tác giả=Linh Hà|họ=|ngày=2014-5-11|website=Báo Công an Nhân dân điện tử|ngôn ngữ=vi|url-status=live|ngày truy cập=2023-04-01}}</ref> Thúy Hà cùng với [[Vũ Dậu]] được miêu tả là hai trong số những nữ ca sĩ tiên phong trong việc biểu diễn theo phong cách [[nhạc nhẹ]] thời bấy giờ.<ref name=":0" />

Năm 1972,<ref name=":1" /> bà trở về Hà Nội tiếp tục học Đại học Thanh nhạc tại Nhạc viện, tốt nghiệp bà về công tác tại [[Nhà hát Nhạc Vũ Kịch Việt Nam|Nhà hát Nhạc Vũ Kịch Hà Nội]],<ref>{{Chú thích web|url=https://bcdcnt.net/|tựa đề=Bài ca đi cùng năm tháng|website=Bài ca đi cùng năm tháng|ngôn ngữ=vi|url-status=live|ngày truy cập=2023-04-01}}</ref> Từ năm 1976,<ref>{{Chú thích web|url=https://bcdcnt.net/tu-lieu/aria-co-sao-do-nhuan-504.html|tựa đề=Aria cô Sao - Đỗ Nhuận|website=Bài ca đi cùng năm tháng|ngôn ngữ=en|url-status=live|ngày truy cập=2023-04-01}}</ref> nhờ vai diễn [[Cô Sao]] trong vở nhạc kịch của [[Đỗ Nhuận]] mà bà được đặc cách vài biên chế và được nâng lương, có thể thể nói thời điểm bấy giờ không có ai thay thế được bà trong vai diễn này.<ref name=":0" /><ref name=":1" /> Sau đấy, Thúy Hà tiếp tục chuyển về Đoàn Ca Múa Trung ương, khi Đoàn này tách ra, bà gia nhập vào Đoàn nhạc nhẹ Trung ương một thời gian. Cuối cùng bà trở [[Nhà hát Nhạc Vũ Kịch Việt Nam]] làm việc đến khi về hưu.<ref name=":2">{{Chú thích web|url=https://bcdcnt.net/tu-lieu/thuy-ha-tro-chuyen-cung-vov-1092.html|tựa đề=Thúy Hà trò chuyện cùng VOV|website=Bài ca đi cùng năm tháng|ngôn ngữ=en|url-status=live|ngày truy cập=2023-04-01}}</ref>

== Đời tư ==
Bà kết hôn với đạo diễn âm nhạc, nghệ sĩ [[phong cầm]] Phạm Anh Tuấn.<ref name=":2" />

Vợ chồng bà có hai con, con trai lớn là nhạc sĩ Phạm Tuấn Hùng, con gái là Luna Phạm Thúy Hằng - một giảng viên âm nhạc.<ref name=":1" /><ref>{{Chú thích web|url=https://phunu.nld.com.vn/chuyen-trang-phu-nu/giang-vien-am-nhac-luna-pham-truyen-dam-me-den-cho-nguoi-la-su-menh-cua-toi-20220723101524784.htm|tựa đề=Giảng viên âm nhạc Luna Pham: "Truyền đam mê đến cho người là sứ mệnh của tôi”|tác giả=T. Thảo|họ=|ngày=2022-07-23|website=Phụ nữ - Báo Người lao động online|ngôn ngữ=vi|url-status=live|ngày truy cập=2023-04-01}}</ref>

== Qua đời ==
Bà qua đời vào lúc 10 giờ 30 phút sáng ngày 19/1/2025 (nhằm ngày 20/12 năm Giáp Thìn) do đột quỵ não, hưởng thọ 76 tuổi. Thông tin được con gái bà là Phạm Thúy Hằng (giảng viên Luna Pham) chia sẻ trên trang cá nhân.

== Giải thưởng ==

* 1965-1966 : Huy chương vàng và Huân chương Chiến sĩ vẻ vang<ref name=":1" />

== Tác phẩm ==

* Bà xuất hiện trong bộ phim tài liệu "''Vietnam Symphony''" của đạo diễn Tom Zubrycki năm 2006.<ref>{{Chú thích|title=NSUT Thúy Hà kể về thời kỳ hoạt động tại chiến trường năm 1966-1967|url=https://www.youtube.com/watch?v=AMA-qyEHY4A|language=vi-VN|access-date=2023-04-01}}</ref>

=== Nhạc kịch ===

* [[Cô Sao]] trong nhạc kịch cùng tên của [[Đỗ Nhuận]]
* Marelin trong vở nhạc kịch [[Fidelio]]''[[Fidelio]]'' của [[Beethoven]]

=== Nhạc nhẹ ===
{| class="wikitable"
|+
!Tên
!Tác giả
|-
|Chào anh Giải phóng quân, chào mùa xuân đại thắng
| rowspan="2" |[[Hoàng Vân]]
|-
|Nghe anh thương binh hát
|-
|Cánh chim báo tin vui
|[[Đàm Thanh]]
|-
|Bến cảng quê hương tôi
| rowspan="3" |[[Hồ Bắc (nhạc sĩ)|Hồ Bắc]]
|-
|Em đi làm tín dụng
|-
|Mùa xuân trên bến cảng
|-
|Vui mở đường
|[[Đỗ Nhuận]]
|-
|Rừng xanh vang tiếng Ta-lư
|Phương Nam
|-
|Từ một ngã tư đường phố
| rowspan="3" |[[Phạm Tuyên]]
|-
|Lời ca chiến thắng vang vọng Trường Sơn
|-
|Suối Lê-nin
|-
|Con bò và chiếc xe quệt
|Nguyễn Lầy
|-
|Tiếng ca hạnh phúc
|[[Huy Thục]] 
|-
|Trên công trường rộn tiếng ca
|Ngô Quốc Tính
|-
|Cây lúa Hàm Rồng
|Đôn Truyền
|-
|Nắng trên mỏ thiếc
|[[Trần Chung]]
|}

== Tham khảo ==
{{Tham khảo|30em}}
{{Thời gian sống|1949|2025}}
[[Thể loại:Nữ ca sĩ Việt Nam]]
[[Thể loại:Nghệ sĩ ưu tú Việt Nam]]
[[Thể loại:Người Hà Nội]]
[[Thể loại:Người họ Nguyễn]]