Xem mã nguồn của Thần kinh cơ bì

{{Infobox nerve|Name=Thần kinh cơ bì|Latin=nervus musculocutaneus|Image=Nerves_of_the_left_upper_extremity vie.gif|Caption=Thần kinh chi trên|Image2=|Caption2=|Innervates=[[ô cánh tay trước]]|BranchFrom=[[bó ngoài]] (C5-C7)|BranchTo=[[thần kinh bì cẳng tay ngoài]]}}
'''Thần kinh cơ bì''' (tiếng Anh: musculocutaneous nerve; tiếng Pháp: le nerf musculocutané) xuất phát từ [[bó ngoài]] [[đám rối thần kinh cánh tay]]. Thần kinh này nhận các sợi từ [[Thần kinh sống cổ V|C5]], [[Thần kinh sống cổ VI|C6]] và [[Thần kinh sống cổ VII|C7]].

== Nguyên ủy ==
{{Đoạn thiếu nguồn gốc|date=15 tháng 12 năm 2025}}

Thần kinh cơ bì tách ra từ [[bó ngoài]] [[đám rối thần kinh cánh tay]]. là nhánh tận đầu tiên của bó ngoài, bé hơn và ở [[Thuật ngữ giải phẫu vị trí|phía ngoài]] rễ ngoài [[thần kinh giữa]].

== Đường đi và liên quan ==
{{Đoạn thiếu nguồn gốc|date=15 tháng 12 năm 2025}}[[Tập tin:Musculocutaneous nerve 2 vie.jpg|nhỏ|[[Phẫu tích]] nông trên thi thể]]
Từ nguyên ủy, thần kinh chạy chếch xuống dưới và ra ngoài, xuyên qua [[cơ quạ cánh tay]], rồi chạy giữa [[cơ nhị đầu cánh tay]] (ở trước) và [[cơ cánh tay]] (ở sau). Thần kinh tới rãnh nhị đầu ngoài, chọc qua [[mạc cánh tay]] để ra nông, chia thành 2 ngành cùng đi xuống [[cẳng tay]].

== Phân nhánh và chi phối ==
[[Tập tin:Brachial region vie.jpg|nhỏ|Phẫu tích sâu]]
Ở vùng nách và cánh tay trước, thần kinh cơ bì tách ra các nhánh cơ để vận động cho cơ quạ cánh tay, cơ cánh tay và cơ nhị đầu cánh tay.

Từ rãnh nhị đầu ngoài, ngành tận tiếp tục đi xuống cẳng tay để tạo nên [[thần kinh bì cẳng tay ngoài]] (ở vị trí 2&nbsp;cm trên [[khuỷu tay]]), tách ra hai nhánh trước, sau cảm giác da ở nửa trước-ngoài và sau-ngoài cẳng tay.

=== Biến thể ===
Thần kinh cơ bì hay gặp nhiều biến thể và có liên quan đến [[thần kinh giữa]].<ref name="pmid11835538">{{chú thích tạp chí|vauthors=Choi D, Rodríguez-Niedenführ M, Vázquez T, Parkin I, Sañudo JR|title=Patterns of connections between the musculocutaneous and median nerves in the axilla and arm|journal=Clin Anat|volume=15|issue=1|pages=11–7|date=January 2002|pmid=11835538|doi=10.1002/ca.1085}}</ref><ref name="pmid19637305">{{chú thích tạp chí|vauthors=Guerri-Guttenberg RA, Ingolotti M|title=Classifying musculocutaneous nerve variations|journal=Clin Anat|volume=22|issue=6|pages=671–83|date=September 2009|pmid=19637305|doi=10.1002/ca.20828}}</ref>

# Thay vì chọc qua cơ cánh tay, nó chỉ đi dưới cơ nhị đầu cánh tay.
# Một số sợi của thần kinh giữa chạy một đoạn cùng với thần kinh cơ bì, sau đó mới rời thần kinh cơ bì để hòa vào đúng [[dây thần kinh]] giữa. Trường hợp ngược laị rất hiếm gặp hơn: thần kinh giữa hòa một nhánh của mình vào thần kinh cơ bì.<ref>{{chú thích tạp chí|doi=10.1002/ca.20828|pmid=19637305|title=Classifying musculocutaneous nerve variations|journal=Clinical Anatomy|volume=22|issue=6|pages=671|year=2009|last1=Guerri-Guttenberg|first1=Roberto A.|last2=Ingolotti|first2=Mariana}}</ref>
# Thay vì chọc qua cơ cánh tay, một số trường hợp thần kinh đi dưới  cơ cánh tay hoặc chọc qua cơ nhị đầu cánh tay.
# Nhiều trường hợp thần kinh cho một số sợi đến [[cơ sấp tròn]], chi phối cảm giác da phần mu [[ngón cái]] khi nhánh nông của [[thần kinh quay]] không tồn tại.

== Tổn thương thần kinh ==
Tổn thương thần kinh cơ bì diễn ra theo 3 cơ chế: Tổn thương nhỏ tích tụ lại, tổn thương gián tiếp và tổn thương trực tiếp. Các cơ quạ cánh tay, cơ cánh tay và cơ nhị đầu cánh tay khi bị hoạt động quá mức thường xuyên sẽ làm giãn hoặc đè nén thần kinh cơ bì. Bệnh nhân sẽ thấy đau, [[ngứa]] hoặc giảm cảm giác ở vùng ngoài cẳng tay. Các triệu chứng này có thể nhận biết bằng cách nhấn vào vùng dưới chỗ [[mỏm quạ]] ([[dấu hiệu Tinel]] dương tính). Cơn đau cũng phát sinh khi gấp tay có lực cản. Các chẩn đoán khác cũng dựa trên nguồn gốc của thần kinh cơ bì: [[bệnh lý rễ tủy]] đốt cổ VI (C6 radiculopathy) (đau khi cử động cổ), chấn thương gân đầu dài cơ nhị đầy cánh tay (mất vận động hoặc mất cảm giác), đau ở [[rãnh gian củ]] (giảm đau bằng cách tiên vào khớp vai). [[Điện cơ đồ]] cho thấy một tổn thương vùng cơ nhị đầy và cơ cánh tay: chỗ [[Mốc thần kinh ở cổ|điểm Erb]], tốc độ dẫn truyền xung vận động và cảm giác chậm xuống.<ref name="Celli 2008">{{chú thích sách|last1=Celli|first1=Andrea|last2=Celli|first2=Luigi|last3=F Morrey|first3=Bernard|title=Treatment of Elbow Lesions: New Aspects in Diagnosis and Surgical Techniques|url=https://books.google.com/books?id=DsrdUPwXaK4C&printsec=frontcover|date=ngày 25 tháng 1 năm 2008|publisher=Springer|isbn=9788847005914|pages=299–302|access-date =ngày 26 tháng 1 năm 2018|chapter=28 - Traumatic isolated lesions of musculocutaneous nerve}}</ref>

Ở tổn thương gián tiếp, [[Thuật ngữ giải phẫu cử động#Giạng và khép|giạng]] vai quá mạnh gây căng và làm tổn thương thần kinh cơ bì, kèm theo các dấu hiệu như đau, mất cảm giác, ngứa ở vùng trước-ngoài cánh tay, vùng ngoài cẳng tay, khả năng gấp khuỷu tay kém đi. Dấu hiệu Tinel dương tính. Hướng chẩn đoán khác là rễ C5, C6 của đám rối cánh tay tổn thương: bệnh nhân không thể thực hiện động tác giạng, xoay ngoài và gấp khuỷu. Mặt khác, vỡ cơ nhị đầu cánh tay khiến khuỷu tay không gấp được nhưng lại không mất cảm giác. Điện cơ đồ cho kết quả âm tính.<ref name="Celli 2008" />

Ở tổn thương trực tiếp, gãy [[xương cánh tay]], kính găm vào tay, đạn bắn vào,... gây tổn thương thần kinh cơ bì.<ref name="Celli 2008" />

Thủ thuật [[tiêm thuốc hủy thần kinh]] (neurolysis) và [[cấy ghép thần kinh]] (nerve grafting) có thể lựa chọn để chữa tổn thương thần kinh.<ref name="Celli 2008" />

== Chú thích ==
{{Gray's}}
<references></references>
;Sách

* {{chú thích sách|last=GSTS. BS. Trịnh Văn Minh|first=|title=Giải phẫu người (Tập 1: Giải phẫu học đại cương. Chi trên - Chi dưới - Đầu - Mặt - Cổ)|edition=|publisher=Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam|year=2017|isbn=978-604-0-00744-5|ref={{harvid|Trịnh Văn Minh|2017}}|location=|pages=162, 163}}
{{Tham khảo Giải phẫu}}
{{Đám rối thần kinh cánh tay (bản mẫu cuối trang)}}
{{Authority control}}

[[Thể loại:Thần kinh chi trên]]