Xem mã nguồn của Tia hoàng hôn

[[Tập tin:Crepuscular_Rays_Reno_Nevada_USA.jpg|nhỏ| Tia hoàng hôn tại [[Reno, Nevada|Reno]], bang [[Nevada]], Hoa Kỳ trong lúc Mặt Trời lặn.|235x235px]]
[[Tập tin: Bruderwald-Herbstsonne-026317.jpg|phải|nhỏ| Tia mặt trời trong rừng Bruderwald ở [[Bamberg]], Đức]]
[[Tập tin:Crepuscular_Rays,_India.JPG|phải|nhỏ| Tia hoàng hôn nhìn từ không gian, cho thấy bản chất song song của chúng]]
'''Tia hoàng hôn''' (thường được gọi là '''tia mặt trời''' hoặc '''tia thần'''), trong quang học khí tượng, là [[Chùm ánh sáng|chùm tia]] [[Ánh sáng Mặt Trời|ánh sáng mặt trời]] có vẻ như tỏa ra từ [[Vị trí của Mặt Trời|vị trí trên bầu trời của Mặt Trời]].

Khi Mặt Trời chiếu qua các khe hở trên mây hoặc giữa các vật thể khác như núi hay tòa nhà, mỗi tia hoàng hôn là một trục ánh sáng mặt trời tán xạ do các hạt, giữa chúng được phân tách bởi những trục bóng tối. Mặc dù có vẻ như chúng hội tụ về phía nguồn sáng, thực chất các trục tia này [[song song]]. Sự hội tụ trông thấy của chúng trên bầu trời là một [[Ảo ảnh (quang học)|ảo ảnh thị giác]] từ [[Phối cảnh|góc nhìn tuyến tính]]. Ảo ảnh này cũng giống như khi ta trông thấy các đường sắt các hoặc hành lang dài dường như hội tụ tại một [[Đường tầm mắt|điểm]] ở xa.<ref>{{Chú thích web|url=http://ww2010.atmos.uiuc.edu/(Gh)/guides/mtr/opt/air/crp.rxml|title=Crepuscular Rays|website=Weather World 2010|publisher=University of Illinois, Champaign-Urbana}}</ref><ref>{{Chú thích sách|title=A Field Guide to the Atmosphere|last=Schaefer|first=Vincent J.|last2=Day|first2=John A.|last3=Pasachoff|first3=Jay|publisher=Houghton Mifflin Harcourt|year=1998|page=169}}</ref><ref>{{Chú thích web|url=https://earthobservatory.nasa.gov/IOTD/view.php?id=76261|title=Crepuscular Rays, India|website=Earth Observatory|publisher=NASA|accessdate = ngày 7 tháng 5 năm 2018}}</ref>

Các hạt tán xạ gây ra các tia hoàng hôn có thể là các [[phân tử]] không khí hoặc các hạt mịn.<ref name="Lynch&1995">Lynch, D. K., & Livingston, W. (1995). Color and light in nature. Cambridge: Cambridge University Press.</ref>

== Từ nguyên ==
Cái tên này xuất phát từ sự xuất hiện thường xuyên của chúng trong những giờ [[chạng vạng]] (những thời điểm xung quanh bình minh và hoàng hôn), khi sự tương phản giữa ánh sáng và bóng tối là rõ ràng nhất. Tên tiếng Anh của tia hoàng hôn là Crepuscular, xuất phát từ tiếng Latin "crepusculum", có nghĩa là [[Chạng vạng|hoàng hôn]].<ref>{{Chú thích web|url=http://www.weatherscapes.com/album.php?cat=optics&subcat=crepuscular_rays|title=Crepuscular rays|author=Edens|first=Harald|website=Weather Photography lightning, clouds, atmospheric optics & astronomy|accessdate =ngày 1 tháng 11 năm 2011|archive-date = ngày 21 tháng 12 năm 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111221201001/http://weatherscapes.com/album.php?cat=optics&subcat=crepuscular_rays}}</ref>

== Tia hoàng hôn ngược ==
[[Tập tin:Taipei_crepuscular_rays_臺北雲隙光_2018.jpg|phải|nhỏ|250x250px| Tia hoàng hôn ở [[Đài Bắc]], [[Đài Loan]].]]

Các tia hoàng hôn trong một số trường hợp có thể kéo dài trên bầu trời và dường như hội tụ tại [[điểm đối nhật]], là điểm trên [[thiên cầu]] đối diện trực tiếp với mặt trời. Trong trường hợp này chúng được gọi là ''tia'' ''hoàng hôn ngược.''<ref>{{Chú thích web|url=http://www.atoptics.co.uk/atoptics/anti1.htm|title=Anti-solar (anti-crepuscular) rays|author=Cowley|first=Les|website=Atmospheric Optics|accessdate =ngày 19 tháng 3 năm 2015}}</ref> Tia này không dễ dàng phát hiện như tia hoàng hôn. Tương tự tia hoàng hôn ở trên, sự hội tụ của chúng là một ảo ảnh phối cảnh.<ref name="cresp">{{Chú thích sách|url=https://books.google.com/books?id=0cpQGHqxQBUC&pg=PA124|title=The Book of Clouds|last=Day|first=John A.|publisher=Sterling|year=2005|isbn=978-1-4027-2813-6|pages=124–127|accessdate = ngày 9 tháng 10 năm 2010}}</ref>

== Màu sắc ==
Tia hoàng hôn thường xuất hiện có màu cam vì các tia vào lúc Mặt Trời mọc và Mặt Trời lặn phải truyền qua một quãng đường dài hơn của bầu khí quyển, gấp 40 lần so với tia từ Mặt Trời lúc giữa trưa. Các hạt trong không khí tán xạ các ánh sáng bước sóng ngắn (xanh dương và lục) qua [[tán xạ Rayleigh]] mạnh hơn nhiều so với các ánh sáng bước sóng dài hơn màu vàng và đỏ cam của tia hoàng hôn.

== Xem thêm ==
* [[Khí huy]] 
* [[Tia hoàng hôn ngược]] 
* [[Chùm ánh sáng]]
* [[Tán xạ Rayleigh]] 
* [[Hiệu ứng Tyndall]]

== Tham khảo ==
{{Thể loại Commons|Crepuscular rays}}
{{Tham khảo}}

== Liên kết ngoài ==

* [http://www.atoptics.co.uk/ Tia mặt trời - Tia Crepuscular, Giải thích & Hình ảnh] 
* [http://www.demark.org/essays/CrepuscularRays.html Mô tả chi tiết về cách thức xảy ra tia crepuscular]

[[Thể loại:Hiện tượng quang học khí quyển]]
[[Thể loại:Mặt Trời]]