Xem mã nguồn của Trần Huy Oánh

{{Wiki hóa}}{{Thông tin nhân vật
| tên = Trần Huy Oánh
| ngày sinh = 4 tháng 2, 1937
| nơi sinh = Xã Bồ Đề, Bình Trung, Bình Lục, Hà Nam, Việt Nam
| quốc tịch = {{VNM}}
| học vấn = [[Trường Đại học Mỹ thuật Việt Nam]]
| công việc = Họa sĩ, nhà giáo
| tổ chức = Hội Mỹ thuật Việt Nam; Hội Mỹ thuật Hà Nội
| giải thưởng = xem mục [[#Giải thưởng|Giải thưởng]]
}}

'''Trần Huy Oánh''' (sinh ngày [[4 tháng 2]] năm [[1937]]) là một họa sĩ và nhà giáo Việt Nam, học hàm Phó giáo sư, danh hiệu Nhà giáo Ưu tú. Ông từng là Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Mỹ thuật Việt Nam (1984–1998) và đảm nhiệm nhiều vị trí trong Hội Mỹ thuật Việt Nam. Ông nổi tiếng với mảng ký họa thời chiến và khuynh hướng hiện thực trữ tình; năm 2001 được tặng [[Giải thưởng Nhà nước về văn học nghệ thuật]].<ref name="TCMT-hoso">{{Chú thích web |title=Họa sĩ – PGS. Trần Huy Oánh |url=https://tapchimythuat.vn/tac-gia/tran-huy-oanh/ |website=Tạp chí Mỹ thuật |language=vi}}</ref><ref name="VNS-2017">{{Chú thích web |date=15-11-2017 |title=Oánh’s paintings depict wartime memories |url=https://vietnamnews.vn/life-style/417440/oanh-s-paintings-depict-wartime-memories.html |website=Viet Nam News |language=en}}</ref><ref name="APE-2001">{{Chú thích web |date=27-8-2018 |title=Danh sách tác giả được Giải thưởng Nhà nước (Mỹ thuật) 2001 |url=https://ape.gov.vn/danh-sach-cac-tac-gia-duoc-giai-thuong-ho-chi-minh-va-giai-thuong-nha-nuoc-linh-vuc-my-thuat-va-nhiep-anh-tu-1996-den-2016-d1732.th |website=ape.gov.vn |language=vi}}</ref>

== Tiểu sử ==
Trần Huy Oánh sinh ngày [[4 tháng 2]] năm [[1937]] tại xã Bồ Đề, huyện [[Bình Lục (huyện)|Bình Lục]], tỉnh [[Hà Nam (tỉnh Việt Nam)|Hà Nam]] (nay là xã [[Bình Giang, Ninh Bình|Bình Giang]], tỉnh [[Ninh Bình]]). Ông theo học Trường Đại học Mỹ thuật Việt Nam, tốt nghiệp hệ đại học khóa II (1959–1963) sau khi hoàn thành hệ trung cấp (1957–1959).<ref name="TCMT-hoso" />

Từ thập niên 1960–1970, ông nhiều lần đi thực tế cùng sinh viên đến các địa bàn chiến trường ở Thanh Hóa, Nghệ An, Quảng Bình, Quảng Trị, dọc đường Trường Sơn và Tây Nguyên, để ký họa và sáng tác.<ref name="TCMT-hoso" /><ref>{{Chú thích web |date=30-9-2025 |title=Họa sĩ Trần Huy Oánh và ký ức một thời nghèo mà vui |url=https://tapchimythuat.vn/hoa-si-tran-huy-oanh-va-ky-uc-mot-thoi-ngheo-ma-vui/ |website=Tạp chí Mỹ thuật |language=vi}}</ref>

== Sự nghiệp ==
Sau khi tốt nghiệp năm 1963, ông được giữ lại giảng dạy tại Trường Đại học Mỹ thuật Việt Nam; năm 1984 (một số tài liệu ghi 1985) ông giữ chức Phó Hiệu trưởng cho đến năm 1998.<ref name="TCMT-hoso" /><ref name="VNS-2017" /> Tại Hội Mỹ thuật Việt Nam, ông từng là Chủ tịch Hội đồng Nghệ thuật chuyên ngành Hội họa (1989–1994), Phó Chủ tịch Hội đồng Nghệ thuật khóa IV (1994–1999), Ủy viên Đảng đoàn – Phó Thư ký, Chủ tịch Hội đồng Nghệ thuật khóa V (1999–2004), Ủy viên Ban Chấp hành và Hội đồng Nghệ thuật khóa VI (2004–2009).<ref name="TCMT-hoso" />

== Phong cách và đề tài ==
Sáng tác của Trần Huy Oánh trải dài nhiều chất liệu: sơn dầu, sơn mài, lụa, bột màu, khắc gỗ, màu nước… Trong đó, mảng '''ký họa thời chiến''' được đánh giá như những “ghi chép bằng tranh” về đời sống chiến tranh, còn hội họa của ông thiên về '''hiện thực trữ tình''', hướng tới vẻ đẹp giản dị của con người và lao động.<ref>{{Chú thích web |date=17-11-2017 |title=Painter’s book brings wartime memories to readers |url=https://en.qdnd.vn/culture-sports/culture/painter-s-book-brings-wartime-memories-to-readers-486923 |website=People’s Army Newspaper (English) |language=en}}</ref><ref>{{Chú thích web |date=31-10-2024 |title=Huy Oánh: họa sĩ hiện thực trữ tình |url=https://vannghethainguyen.vn/huy-oanh-hoa-si-hien-thuc-tru-tinh-p52030.html |website=Văn nghệ Thái Nguyên |language=vi}}</ref>

== Tác phẩm và sưu tập ==
Một số tác phẩm tiêu biểu: ''Cầu Hàm Rồng'' (sơn mài, 1976), ''Đêm Trường Sơn'' (sơn mài, 1994), ''Nắng Tây Nguyên'' (sơn dầu, 1986), ''Ông cháu'' (khắc gỗ, 1969), ''Ra đồng'' (khắc gỗ, 1968), ''Bản Vân Kiều'' (lụa, 1980), ''Bộ đội giúp dân'' (sơn dầu, 1984)… Nhiều tác phẩm của ông được lưu giữ tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam.<ref name="TCMT-hoso" />

Ông cũng là đồng tác giả (cùng họa sĩ [[Nguyễn Thụ]]) của tranh cổ động ''Bác vẫn cùng chúng cháu hành quân'' – một hình tượng thị giác quen thuộc trong mỹ thuật tuyên truyền Việt Nam đầu thập niên 1970.<ref>{{Chú thích web |date=18-5-2020 |title=Bức tranh “Bác vẫn cùng chúng cháu hành quân” của Nguyễn Thụ – Huy Oánh |url=https://vnfam.vn/vi/tin-t%E1%BB%A9c-ho%E1%BA%A1t-%C4%91%E1%BB%99ng/5ec3516cef9b65002bd60146 |website=Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam |language=vi}}</ref>

== Triển lãm ==

* Triển lãm cá nhân: Tranh sơn dầu (Hà Nội, 1995); Tranh sơn mài truyền thống (Hà Nội, 2001); ''Ký họa thời chiến'' (Nhà triển lãm 16 Ngô Quyền, 2014).<ref name="TCMT-hoso" />
* Triển lãm nhóm/Quốc tế: Đức (1979); ''An Ocean Apart'' (Hoa Kỳ, 1992); Đại học Queensland, Brisbane (Úc, 1993); ''Bên trong'' (Kassel, Đức, 1997); Tuần Văn hóa Việt Nam tại Bắc Kinh & Thâm Quyến (Trung Quốc, 2003)…<ref name="TCMT-hoso" />

== Ấn phẩm ==

* ''Ký họa thời chiến – Tâm huyết còn mãi với thời gian'' (2017), tập hợp 189 ký họa theo mốc thời gian – địa điểm (Thanh Hóa, Nghệ An, Quảng Bình, Quảng Trị, Trường Sơn, Tây Nguyên…).<ref name="VNS-2017" /><ref>{{Chú thích web |date=04-01-2018 |title=“Ký họa thời chiến”: Tâm huyết còn mãi với thời gian |url=https://vovworld.vn/vi-VN/tap-chi-van-nghe/ki-hoa-thoi-chien-tam-huyet-con-mai-voi-thoi-gian-611074.vov |website=VOV5 |language=vi}}</ref><ref>{{Chú thích web |date=07-11-2017 |title=189 bức ký họa tái hiện nét sinh hoạt thời chiến |url=https://vnexpress.net/189-buc-ky-hoa-tai-hien-net-sinh-hoat-thoi-chien-3666940.html |website=VnExpress |language=vi}}</ref>

== Giải thưởng ==

* [[Giải thưởng Nhà nước (Việt Nam)|Giải thưởng Nhà nước về văn học nghệ thuật]] (đợt I, 2001), với cụm tác phẩm: ''Cầu Hàm Rồng'' (sơn mài, 1976), ''Ra đồng'' (khắc gỗ, 1968), ''Bộ đội giúp dân'' (sơn dầu, 1984), ''Ông cháu'' (khắc gỗ, 1969), ''Nắng Tây Nguyên'' (sơn dầu, 1986), ''Bản Vân Kiều'' (lụa, 1980), ''Đêm Trường Sơn'' (sơn mài, 1994).<ref name="TCMT-hoso" /><ref name="APE-2001" />
* Học hàm Phó giáo sư (1984)
* anh hiệu Nhà giáo Ưu tú (1997)<ref name="TCMT-hoso" />
* Giải Nhất ''Cầu Hàm Rồng'' – Triển lãm Mỹ thuật Toàn quốc 1976; nhiều huân/huy chương ngành văn hóa, giáo dục, mỹ thuật.<ref name="TCMT-hoso" />

== Chú thích ==
{{Tham khảo|30em}}

== Liên kết ngoài ==

* [https://tapchimythuat.vn/tac-gia/tran-huy-oanh/ Hồ sơ tác giả – PGS. Trần Huy Oánh] trên ''Tạp chí Mỹ thuật''.
* [https://vietnamnews.vn/life-style/417440/oanh-s-paintings-depict-wartime-memories.html Bài Viet Nam News 2017 về sách ''Ký họa thời chiến''].
* [https://brushline.art/ Trang web gia đình hoạ sỹ và các tác phẩm của tác giả]

{{Thời gian sống|1937}}
{{Người được trao Giải thưởng Nhà nước về Mỹ thuật}}

[[Thể loại:Sinh năm 1937]]
[[Thể loại:Người Ninh Bình]]
[[Thể loại:Người họ Trần tại Việt Nam]]
[[Thể loại:Họa sĩ Việt Nam]]
[[Thể loại:Nhà giáo Việt Nam]]
[[Thể loại:Cựu sinh viên Trường Đại học Mỹ thuật Việt Nam]]
[[Thể loại:Giảng viên Trường Đại học Mỹ thuật Việt Nam]]
[[Thể loại:Người đoạt Giải thưởng Nhà nước về văn học nghệ thuật]]