Xem mã nguồn của Trần Nguyên Mẫn

{{Viên chức
| tên = Trần Nguyên Mẫn
| hình =
| cỡ hình =
| miêu tả =
| ngày sinh = [[1915]]
| nơi sinh = [[Đức Phổ (thị xã)|Đức Phổ]], [[Quảng Ngãi]]
| nơi ở =
| ngày chết = [[1950]]
| nơi chết = [[Ninh Thuận]]
| chức vụ = Quyền Bí thư [[Tỉnh ủy Ninh Thuận]]
| bắt đầu = Tháng 5, [[1949]]
| kết thúc = Tháng 12, [[1949]]
| tiền nhiệm = [[Trương Chí Cương]]
| kế nhiệm = [[Võ Xuân Hào]]
| địa hạt = {{VIE}}
| phó chức vụ = Phó Bí thư
| phó viên chức =
| chức vụ 2 = [[Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh (Việt Nam)|Chủ tịch Ủy ban Kháng chiến hành chính tỉnh]] [[Ninh Thuận]]
| bắt đầu 2 = Tháng 6, 1946
| kết thúc 2 = Tháng 3, 1950
| tiền nhiệm 2 = [[Nguyễn Văn Nhu]]
| kế nhiệm 2 = [[Trần Hiếm]]
| địa hạt 2 = {{VIE}}
| phó chức vụ 2 = Phó Chủ tịch
| phó viên chức 2 = [[Phạm Thúc Bảo]]
| đa số = 
| đảng = [[Đảng Cộng sản Việt Nam]]
| nghề = 
| giáo dục =
| học trường =
| học vị =
| dân tộc = [[Người Kinh|Việt]]
| đạo =
| chữ ký =
| họ hàng =
| cha =
| mẹ =
| em =
| vợ =
| chồng =
| kết hợp dân sự =
| con =
| website =
| chú thích =
}}
'''Trần Nguyên Mẫn''' (1915–1950), bí danh '''Việt Kính''', là một nhà cách mạng Việt Nam, nguyên [[Bí thư Tỉnh ủy (Việt Nam)|Phó Bí thư Tỉnh ủy]], [[Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh (Việt Nam)|Chủ tịch Ủy ban Kháng chiến hành chính tỉnh]] [[Ninh Thuận]].

== Cuộc đời ==
Trần Nguyên Mẫn sinh năm 1915 tại thôn Nga Mân, xã [[Khánh Cường]], tỉnh [[Quảng Ngãi]]. Năm 1944, ông tham gia phong trào cách mạng tại địa phương, gia nhập [[Đội du kích Ba Tơ]].<ref name="vbdh">{{chú thích web|url=http://vbdh.ninhthuan.gov.vn/vbdh.nsf/93df479ea839ba064725734c00318a5f/64D625A21525C95847258212000E0ED7/$file/QDUB08_signed.pdf|tiêu đề=Quyết định số 08/QĐ-UBND ngày 10/01/2018 của Ủy ban nhân dân tỉnh Ninh Thuận về việc ban hành Ngân hàng tên đường và công trình công cộng tỉnh Ninh Thuận|tác giả=|website=Văn bản chỉ đạo tỉnh Ninh Thuận|url lưu trữ=https://web.archive.org/web/20220812034602/http://vbdh.ninhthuan.gov.vn/vbdh.nsf/93df479ea839ba064725734c00318a5f/64D625A21525C95847258212000E0ED7/$file/QDUB08_signed.pdf|ngày lưu trữ=2022-08-12|url-status=dead|ngày=2018-01-10|nhà xuất bản=|ngày truy cập=2022-08-12|ngôn ngữ=vi}}</ref>

Tháng 8 năm 1945, ông tham gia chiến đấu cướp chính quyền tại huyện Đức Phổ (Quảng Ngãi).<ref name="vbdh"/> Nguồn khác thì cho rằng ông là đại diện thanh niên viên chức bưu điện Tháp Chàm tham gia hội nghị chuẩn bị cho mục tiêu cướp chính quyền tại tỉnh [[Ninh Thuận]] vào ngày 21 tháng 8.<ref>{{Harvnb|Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Ninh Thuận|1995|p=60}}</ref><ref>{{Harvnb|Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Ninh Thuận|2011|p=82}}</ref> Ngày 22 tháng 8, ông lãnh đạo giành chính quyền ở các làng dọc đường 11 của huyện [[An Phước Chàm]],<ref>{{Harvnb|Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Ninh Thuận|1995|p=64}}</ref><ref>{{Harvnb|Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Ninh Thuận|2011|p=87}}</ref> là Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân cách mạng lâm thời thị trấn Tháp Chàm.<ref name="vbdh"/> Cuối tháng 9, ông được bầu làm Phó Chủ nhiệm Ủy ban [[Việt Minh]] tỉnh Ninh Thuận.{{efn|Ủy ban Việt Minh tỉnh Ninh Thuận bao gồm các thành viên: [[Lê Tự Nhiên]], [[Lê Hàn]], [[Trần Thi]], [[Võ Mộng Phi]], [[Nguyễn Đối]], Trần Nguyên Mẫn, [[Lê Chưởng]], do Lê Hàn làm Chủ nhiệm. Tháng 10 năm 1945, Lê Tự Nhiên làm Chủ nhiệm, bổ sung [[Đỗ Hoành]] (Khoáng).}}<ref>{{Harvnb|Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Ninh Thuận|1995|p=68}}</ref><ref>{{Harvnb|Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Ninh Thuận|2011|p=93}}</ref><ref>{{chú thích sách|tác giả=Ban Chấp hành Tỉnh đoàn Ninh Thuận|tựa đề=Lịch sử Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh và phong trào thanh thiếu nhi tỉnh Ninh Thuận (1930-2010)|url=|nơi=Ninh Thuận|nhà xuất bản=|năm=2016|isbn=|chương=Chương I: Tuổi trẻ Ninh Thuận theo Đảng Cộng sản, tham gia đấu tranh giành chính quyền (1930-1945)|url chương=http://www.doanthanhnienninhthuan.org.vn/Phongtr%C3%A0oThanhNi%C3%AAn/Tuy%C3%AAntruy%E1%BB%81ngi%C3%A1od%E1%BB%A5c/tabid/257/post/2555/TAI-LIEU-SINH-HOAT-CHI-DOAN-Thang-022019.aspx}}</ref>

Tháng 5 năm 1946, quân Pháp bất ngờ bao vây tấn công [[Ủy ban nhân dân|Ủy ban hành chính]] tỉnh Ninh Thuận đóng tại La Chữ ([[Phước Hữu]], [[Ninh Phước (huyện)|Ninh Phước]]), toàn bộ thành viên và nhân viên đều bị bắt và giết hại. Chủ tịch Ủy ban hành chính tỉnh [[Nguyễn Văn Nhu]] đến gặp đại diện Pháp phản đối cũng bị bắt giữ thủ tiêu.<ref>{{Harvnb|Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Ninh Thuận|1995|p=87}}</ref><ref>{{Harvnb|Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Ninh Thuận|2011|p=117}}</ref><ref>{{chú thích sách|tác giả=Ban Chấp hành Tỉnh đoàn Ninh Thuận|tựa đề=Lịch sử Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh và phong trào thanh thiếu nhi tỉnh Ninh Thuận (1930-2010)|url=|nơi=Ninh Thuận|nhà xuất bản=|năm=2016|isbn=|chương=Chương II: Tuổi trẻ Ninh Thuận trong kháng chiến chống thực dân Pháp (9/1945-7/1954)|url chương=http://www.doanthanhnienninhthuan.org.vn/Tint%E1%BB%A9c/TLSHchi%C4%91o%C3%A0n/tabid/276/post/2577/TAI-LIEU-SINH-HOAT-CHI-DOAN-Thang-032019.aspx}}</ref> Tháng 6, hội nghị tổ chức Càn Khôn (Thuận Lợi) đã ra quyết định bầu lại Tỉnh ủy lâm thời, Ủy ban Mặt trận Việt Minh và Ủy ban Hành chính tỉnh. Ông được bầu làm Ủy viên [[Tỉnh ủy Ninh Thuận|Tỉnh ủy lâm thời Ninh Thuận]], Ủy viên Việt Minh tỉnh Ninh Thuận, [[Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh (Việt Nam)|Chủ tịch Ủy ban hành chính tỉnh]] Ninh Thuận.<ref>{{Harvnb|Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Ninh Thuận|1995|p=91}}</ref><ref>{{Harvnb|Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Ninh Thuận|2011|p=122}}</ref>

Tháng 7 năm 1947, theo sắc lệnh 91-SL, ông làm Chủ tịch Ủy ban hành chính kháng chiến tỉnh Ninh Thuận.<ref name="vbdh"/> Tháng 9, ông được bổ nhiệm làm Phó Bí thư [[Tỉnh ủy Ninh Thuận]].<ref>{{Harvnb|Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Ninh Thuận|1995|p=103}}</ref><ref>{{Harvnb|Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Ninh Thuận|2011|p=138}}</ref>

Tháng 5 năm 1949, Bí thư Tỉnh ủy [[Trương Chí Cương]] ra [[Việt Bắc]] dự Hội nghị Đảng, ông được phân công làm Quyền [[Bí thư Tỉnh ủy (Việt Nam)|Bí thư Tỉnh ủy]] kiêm Chủ tịch Ủy ban hành chính kháng chiến tỉnh.<ref>{{Harvnb|Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Ninh Thuận|1995|p=121}}</ref><ref>{{Harvnb|Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Ninh Thuận|2011|p=168}}</ref> Tháng 12, tại Đại hội Đảng bộ tỉnh, Tỉnh ủy mới do [[Võ Xuân Hào|Võ Dân]] làm Bí thư, ông tiếp tục làm Phó Bí thư.<ref>{{Harvnb|Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Ninh Thuận|1995|p=134}}</ref><ref name="Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Ninh Thuận 2011 184">{{Harvnb|Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Ninh Thuận|2011|p=184}}</ref><ref>{{chú thích web|url=https://baoninhthuan.com.vn/news/117561p0c24/dang-bo-tinh-ninh-thuan-qua-cac-ky-dai-hoi.htm|tiêu đề=Đảng bộ tỉnh Ninh Thuận qua các kỳ đại hội|tác giả=|website=Báo Ninh Thuận|url lưu trữ=https://web.archive.org/web/20220804102225/https://baoninhthuan.com.vn/news/117561p0c24/dang-bo-tinh-ninh-thuan-qua-cac-ky-dai-hoi.htm|ngày lưu trữ=2022-08-04|url-status=live|ngày=2020-10-27|nhà xuất bản=|ngày truy cập=2022-08-04|ngôn ngữ=vi}}</ref>

Tháng 3 năm 1950{{efn|Sách ''Lịch sử Đảng bộ tỉnh Ninh Thuận (1930-1975)'' xuất bản năm 1975 chép là tháng 3.<ref>{{Harvnb|Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Ninh Thuận|1995|p=118}}</ref> Sách ''Lịch sử Đảng bộ tỉnh Ninh Thuận (1930-1975)'' xuất bản năm 2011 ở trang 184 chép là tháng 2, các trang khác vẫn chép là tháng 3.<ref name="Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Ninh Thuận 2011 184"/>}}, ông qua đời vì bệnh ở Chiến khu [[CK7]] ([[Phước Hà]]).<ref name="vbdh"/>

== Vinh danh ==
Năm 1951, ông được Chủ tịch [[Hồ Chí Minh]] truy tặng [[Huân chương Kháng chiến]] hạng Nhất.<ref name="vbdh"/>

== Tham khảo ==
* {{chú thích sách|tác giả=Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Ninh Thuận|tựa đề=Lịch sử Đảng bộ tỉnh Ninh Thuận (1930-1975)|url=https://thuvienninhthuan.vn/tracuutailieuso2xemteptin?Id=4600|nơi=Ninh Thuận|nhà xuất bản=|năm=1995|isbn=}}
* {{chú thích sách|tác giả=Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Ninh Thuận|tựa đề=Những chiến sĩ cộng sản trên quê hương Ninh Thuận|url=http://sobn.ninhthuan.gov.vn/library/tabid/169/postid/2409/NHUNG-CHIEN-SI-CONG-SAN-TREN-QUE-HUONG-NINH-THUAN.aspx|nơi=Ninh Thuận|nhà xuất bản=|năm=2000|isbn=}}{{Liên kết hỏng|date=2024-04-18 |bot=InternetArchiveBot }}
* {{chú thích sách|tác giả=Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Ninh Thuận|tựa đề=Lịch sử Đảng bộ tỉnh Ninh Thuận (1930-1975)|url=https://ninhthuan.dcs.vn/SiteFolders/Root/4854/Lich%20su%20Dang%20bo%20tinh%20Ninh%20Thuan%201930-1975.pdf|nơi=Hà Nội|nhà xuất bản=Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia - Sự thật|năm=2011|isbn=|title=Bản sao đã lưu trữ|access-date=2022-08-12|archive-date=2022-08-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20220808161917/https://ninhthuan.dcs.vn/SiteFolders/Root/4854/Lich%20su%20Dang%20bo%20tinh%20Ninh%20Thuan%201930-1975.pdf}}

== Ghi chú ==
{{Tham khảo|nhóm=lower-alpha}}

== Chú thích ==
{{tham khảo|30em}}

{{thời gian sống|sinh=1915|mất=1950}}

[[Thể loại:Người Quảng Ngãi]]
[[Thể loại:Nhà cách mạng Việt Nam]]
[[Thể loại:Bí thư Tỉnh ủy Ninh Thuận]]
[[Thể loại:Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Ninh Thuận]]
[[Thể loại:Huân chương Kháng chiến chống Pháp hạng Nhất]]