Xem mã nguồn của Trần Thế Dân

{{Thông tin nghệ sĩ
| tiền tố = [[Nghệ sĩ Nhân dân]]
| tên = Trần Thế Dân
| nền = nhiếp ảnh
| ngày sinh = {{ngày sinh và tuổi|1940|11|15}}
| nơi sinh = [[Hải Dương (tỉnh)|Hải Dương]], [[Liên bang Đông Dương]]
| quốc tịch = {{VNM}}
| nghề nghiệp = {{hlist|[[Nhà quay phim]]|[[Đạo diễn]]|[[Biên kịch]]|[[Phóng viên]]}}
| lĩnh vực hoạt động = [[Điện ảnh]]
| danh hiệu = [[Nghệ sĩ ưu tú]] (1993)<br />[[Nghệ sĩ Nhân dân (Việt Nam)|Nghệ sĩ nhân dân]] (2001)
| năm hoạt động điện ảnh = 1965 &ndash; 2007
| đào tạo điện ảnh = [[Học viện Điện ảnh Bắc Kinh]]
| thể loại điện ảnh = {{hlist|[[Phim tài liệu]]|[[Phim điện ảnh|Phim truyện]]}}
| chủ đề điện ảnh = [[Chiến tranh]]
| tác phẩm điện ảnh = ''{{hlist|Những người săn thú trên đỉnh Đắk Sao<br>Trở về buôn rẫy<br>Bóng mát rừng dừa}}''
| giải thưởng 1 = [[Giải thưởng Nhà nước (Việt Nam)|Giải thưởng Nhà nước]] 
| năm 1 = 2017
| hạng mục 1 = Văn học Nghệ thuật
| chức vụ = Phó Tổng thư ký [[Hội Điện ảnh Việt Nam]]
| bắt đầu = 2000
| kết thúc = 2005
| tiền nhiệm = {{ubl
|[[Thanh An (đạo diễn)|Nguyễn Thanh An]]
|[[Lê Hoàng]]
}}
| trưởng chức vụ = Tổng thư ký
| trưởng viên chức = [[Trần Luân Kim]]
| phó chức vụ = Phó Tổng thư ký
| phó viên chức = {{ubl|[[Nguyễn Hồ]]|[[Khải Hưng|Nguyễn Khải Hưng]]}}
}}

'''Trần Thế Dân''' là [[Đạo diễn hình ảnh|nhà quay phim]], [[Đạo diễn điện ảnh|đạo diễn]], [[nhà biên kịch]] điện ảnh người Việt Nam. Ông được [[Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam|Nhà nước]] phong tặng danh hiệu [[Nghệ sĩ nhân dân (Việt Nam)|Nghệ sĩ Nhân Dân]] năm 2001.

== Tiểu sử ==
Trần Thế Dân sinh ngày 15 tháng 11 năm 1940 trong một gia đình trí thức ở [[Hải Dương (tỉnh)|Hải Dương]] (nay là [[Hải Phòng]]), nhưng nguyên quán của ông ở xã [[Tuyên Dương]], huyện [[Thanh Oai (huyện)|Thanh Oai]], [[Hà Tây (tỉnh)|Hà Tây]] (nay là [[Hà Nội]]), cha ông công tác ở [[Ban Tuyên giáo Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam|Ban Tuyên giáo Trung ương]]. Thuở nhỏ, ông học trường Tân Trào ([[Tuyên Quang]]), đến lớp 3 được gửi đi học ở khu học xá Trung Quốc. Lớp 7, ông về nước và học tại trường Chu Văn An. Năm 1960, ông được nhà nước cử đi du học, Trần Thế Dân theo học lớp quay phim tại [[Học viện Điện ảnh Bắc Kinh|Học viện Điện ảnh tại Bắc Kinh]] đến năm 1964.<ref name=":0">{{Chú thích web|url=https://thegioidienanh.vn/nsnd-tran-the-dan-cuoc-doi-da-cho-toi-nhieu-uu-ai-8566.html|tựa đề=NSND Trần Thế Dân: "Cuộc đời đã cho tôi nhiều ưu ái"|họ=Phương Hà|ngày=2016-12-02|website=Thế giới điện ảnh|ngôn ngữ=vi|url-status=live|ngày truy cập=2022-10-19}}</ref>

== Sự nghiệp ==
Năm 1965, ông tham gia bộ phim đầu tiên với vai trò phó quay phim cho đạo diễn [[Nguyễn Khánh Dư (nghệ sĩ)|Nguyễn Khánh Dư]] trong [[phim tài liệu]] ''Biển lửa''.<ref name=":0" />

Năm 1966, Trần Thế Dân được gọi đi B làm [[Phóng viên#Phóng viên chiến trường|phóng viên chiến trường]] – thuộc biên chế dân chính Khu ủy [[khu 5]]. Đến năm 1968, khi biết tình trạng thính lực của ông kém, không thể ra trận, khu ủy khu 5 quyết định điều động Trần Thế Dân trở ra [[Bắc Việt Nam|Bắc]]. Nhưng ông nhất quyết xin lên [[Tây Nguyên]] công tác, tại đây ông cùng phóng viên Kpă Y Van quay bộ phim tài liệu ''Những người săn thú trên núi Đăk Sao''.<ref name=":0" /> Bộ phim đã được [[Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch (Việt Nam)|Bộ Văn hóa]], Ban Thống nhất Trung ương khi ấy chọn đi dự thi [[Liên hoan phim quốc tế Matxcova]] 1971 và giành được huy chương Vàng, sau đó bộ phim tiếp tục đạt giải [[Liên hoan phim Việt Nam|Bông Sen Vàng]] năm 1973.<ref>{{Chú thích web|url=https://baophuyen.vn/93/127771/nguoi-quay-phim-tren-nui-dak-sao.html|tựa đề=Phú Yên Online - Người quay phim trên núi Đăk Sao|website=Phú Yên Online|ngày truy cập=2022-10-19}}</ref> Trong khoảng thời gian này ông sáng tác [[kịch bản phim]] ''Cà Đắng'', kể về cuộc tình của ông với một người phụ nữ trên Tây Nguyên, trong thời gian ông sang [[Pháp]] học thì một số đồng nghiệp ở nhà đã tự ý dựng thành phim mà không xin phép ông. Sau này ông không còn giao kịch bản của mình cho người khác nữa.<ref>{{Chú thích web|url=https://vnexpress.net/nsnd-tran-the-dan-dien-anh-viet-nam-it-chat-van-hoc-1878036.html|tựa đề=NSND Trần Thế Dân: 'Điện ảnh Việt Nam ít chất văn học'|website=Báo điện tử VnExpress|ngôn ngữ=vi|ngày truy cập=2022-10-19}}</ref>

Năm 1972, sau khi hoàn thành nhiệm vụ của một phóng viên chiến trường, Trần Thế Dân ra [[Hà Nội]], ông làm công tác giảng dạy tại trường Điện ảnh Việt Nam -nay là [[Trường Đại học Sân khấu - Điện ảnh Hà Nội|Trường Đại học Sân khấu Điện ảnh Hà Nội]]- đến 1992. Năm 1974, ông được đạo diễn [[Hải Ninh (nghệ sĩ)|Hải Ninh]] mời quay phim chính cho bộ phim ''[[Em bé Hà Nội]]''.<ref name=":0" />

Trần Thế Dân cũng chính là người biên soạn ''Chương trình đại học'' để đưa lớp Quay phim khóa đầu tiên lên đại học, làm tiền để cho sự ra đời của trường Đại học Sân khấu - Điện ảnh sau này. Ông từng giữ chức phó Tổng thư ký thường trực [[Hội Điện ảnh Việt Nam]] từ năm 2000 đến 2007.<ref name=":0" />

== Tác phẩm ==
{| class="wikitable"
|+
!Năm phát hành
!Tựa đề
!Vai trò
!Thể loại
!Giải thưởng
!Ghi chú
|-
| rowspan="2" |1971
| rowspan="2" |''Những người săn thú trên núi Đăk Sao''
| rowspan="2" |Đạo diễn – Biên kịch – Quay phim
| rowspan="4" |Phim tài liệu
|Huy chương Vàng LHP quốc tế Matxcova, 1971
|
|-
|Bông sen Vàng LHPVN lần II, 1973
|
|-
|
|''Trở về buôn rẫy''
|
|Bông sen Bạc LHPVN lần II, 1973
|
|-
|
|''Và mưa đã xóa nhòa dấu vết''
| rowspan="2" |Đạo diễn
|
|
|-
|
|''Bóng mát rừng dừa''
|
|Giải Đặc biệt của Hội Điện ảnh VN tại LHP VN lần thứ IV, 1977
|
|-
|1975
|''[[Em bé Hà Nội]]''
| rowspan="2" |Quay phim
| rowspan="7" |Điện ảnh
|
|
|-
|1977
|''[[Tự thú trước bình minh]]''
|
|
|-
|1986
|''Y' HNua''
|Kịch bản gốc
|
|
|-
|1988
|''Ám ảnh''
| rowspan="4" |Quay phim
|Giải kỹ thuật tại LHPVN lần VIII, 1988
|
|-
|1989
|''Đời mưa gió''
|
|<ref>{{Chú thích web|url=https://www.worldcat.org/title/i-ma-gio/oclc/56344291|tựa đề=Đời mưa gió (DVD)|website=WorldCat|url-status=live}}</ref>
|-
|1990
|''[[Canh bạc]]''
|
|
|-
|1992
|''Hãy tha thứ cho em''
|
|
|-
|1993
|''Nơi tình yêu đã chết''
|
| rowspan="2" |Phim video
|
|
|-
|
|''Chuyện tình của biển''
|
|
|
|}

== Vinh danh ==
*1993: [[Nghệ sỹ Ưu tú]].
*2001: [[Nghệ sĩ Nhân dân]].<ref name=":0" />
*2017: Giải thưởng Nhà nước về Văn học nghệ thuật.<ref>{{Chú thích web|url=https://cand.com.vn/Su-kien-Binh-luan-thoi-su/Trao-giai-thuong-Ho-Chi-Minh-giai-thuong-Nha-nuoc-ve-Van-hoc-nghe-thuat-nam-2017-i433569/|tựa đề=Trao giải thưởng Hồ Chí Minh, giải thưởng Nhà nước về Văn học nghệ thuật năm 2017|họ=cand.com.vn|website=Báo Công an Nhân dân điện tử|ngôn ngữ=vi|ngày truy cập=2022-10-19}}</ref>
*2018: Giải thưởng Cánh Diều 2017 - ông được tôn vinh cùng nghệ sĩ nhân dân, nhà quay phim [[Nguyễn Đăng Bảy]].<ref>{{Chú thích web|url=https://nhandan.vn/post-321474.html|tựa đề="Thương nhớ ở ai" thắng lớn, "Cô Ba Sài Gòn" giành giải Cánh diều vàng 2017|ngày=2018-04-15|website=Báo Nhân Dân điện tử|ngôn ngữ=vi|ngày truy cập=2022-10-19}}</ref>

== Tham khảo ==
{{Tham khảo|30em}}

[[Thể loại:Nghệ sĩ nhân dân Việt Nam]]
[[Thể loại:Sinh năm 1940]]
[[Thể loại:Nhân vật còn sống]]
[[Thể loại:Người Hà Tây]]
[[Thể loại:Nhà quay phim Việt Nam]]
[[Thể loại:Đạo diễn điện ảnh Việt Nam]]
[[Thể loại:Người nhận Giải thưởng Nhà nước (Việt Nam)]]