Xem mã nguồn của Tsuchihashi Yuitsu

{{tên người Nhật|Tsuchihashi}}
{{Thông tin viên chức
| tên = Tsuchihashi Yuitsu
| ngày sinh = [[1 tháng 1]] năm [[1891]]
| ngày mất = {{ngày mất và tuổi|1972|5|31|1891|1|1}}
| country = Nhật Bản
| nơi sinh = [[Ehime]], [[Nhật Bản]]
| hình = Yuitsu Tsuchihashi.jpg
| chú thích hình = Trung tướng Tsuchihashi Yuitsu
| native_name = 土橋勇逸
| order = [[Tập tin:Emblem of the Gouvernement général de l'Indochine.svg|25px]]<br>[[Toàn quyền Đông Dương]]
| term_start = [[9 tháng 3]] năm [[1945]]
| term_end = [[28 tháng 8]] năm [[1945]]
| tiền nhiệm = Chức vụ thành lập
| successor = Bãi bỏ
| trưởng chức vụ = 
| trưởng viên chức = 
| phó chức vụ = 
| phó viên chức = 
| phục vụ = [[Đế quốc Nhật Bản]]
| thuộc = [[Tập tin:War flag of the Imperial Japanese Army.svg|22x20px|border]] [[Lục quân Đế quốc Nhật Bản]]
| năm phục vụ = 1912 - 1945
| cấp bậc = [[Trung tướng]]
| chỉ huy = [[Quân đoàn 38 (Lục quân Đế quốc Nhật Bản)]]
| tham chiến = [[Chiến tranh thế giới thứ 2]]
| awards = 
| family = 
| laterwork = Tổng tư lệnh Lục quân Đế quốc Nhật Bản tại Đông Dương<br>[[Tập tin:Emblem of the Gouvernement général de l'Indochine.svg|25px]]<br>[[Toàn quyền Đông Dương]] (thời Nhật chiếm đóng)
}}
{{Nihongo|'''Tsuchihashi Yuitsu'''|土橋勇逸|hanviet=Thổ Kiều Dũng Dật|4=1891 - 1972}} là Trung tướng lục quân của quân đội [[Đế quốc Nhật Bản]]. Trong thời gian cuối của cuộc [[chiến tranh Thái Bình Dương]], ông nắm giữ chức Tổng tư lệnh tại Đông Dương. Tsuchihashi đóng vai trò chủ chốt trong cuộc [[Nhật đảo chánh Pháp|đảo chính thực dân Pháp]] của [[quân đội Nhật]] vào tháng 3 năm 1945. Đối với Việt Nam, ông được biết đến như người đã đưa ra quyết định quan trọng về lãnh thổ khi chọn trao trả [[Nam Kỳ]] lại cho chính phủ mới của [[Trần Trọng Kim]] thay vì [[Campuchia|Cao Miên]].

== Binh nghiệp ==
Tsuchihashi Yuitsu đăng ký tình nguyện vào quân đội Đế quốc Nhật Bản vào năm 1912. Đến 1920, ông tốt nghiệp Học viện chiến tranh Đế quốc. Sau đó ông tiếp tục học về kỹ thuật quân sự tại Pháp. Năm 1937, Tsuchihashi được thăng hàm thiếu tướng và đảm nhận chức vụ [[tùy viên quân sự]] tại [[Pháp]] và [[Bỉ]].<ref>{{chú thích web | url = http://www.generals.dk/general/Tsuchihashi/Yuitsu/Japan.html | tiêu đề = Biography of Lieutenant | author = | ngày = | ngày truy cập = | nơi xuất bản = | ngôn ngữ = }}</ref>

Trong giai đoạn đầu của cuộc chiến tranh Thái Bình Dương, Tsuchihashi đảm nhận vai trò chỉ huy tình báo cho [[đạo quân Phương Nam]]. Khi đó, với thông tin có được, ông đã ra sức phản đối chiến dịch Nam tiến hướng về [[Đông Nam Á]] của quân đội Nhật Bản. Cuối cùng, đơn vị của ông đã bị loại khỏi chiến dịch.<ref>{{chú thích web | url = http://pwencycl.kgbudge.com/T/s/Tsuchihashi_Yuitsu.htm | tiêu đề = The Pacific War Online Encyclopedia: Tsuchihashi Yuitsu | author = | ngày = | ngày truy cập = 13 tháng 2 năm 2015 | nơi xuất bản = | ngôn ngữ = }}</ref>

Năm 1941 sau khi được thăng hàm trung tướng, ông tham gia vào chiến dịch đánh chiếm [[Philippines|Phillipinnes]] thuộc Mỹ, sau đó là [[Bali]] và [[Java]] thuộc lãnh thổ Đông Ấn hà Lan.<ref>Major-General Tsuchihashi, Dutch East Indies blogs.
</ref>

Năm 1944, Tsuchihashi trở thành tư lệnh quân đoàn 38 thuộc [[đạo quân Phương Nam]], trên thực tế, ông chính là toàn quyền Nhật Bản trên lãnh thổ [[Bán đảo Đông Dương|Đông Dương]]. Tsuchihashi cũng là người trực tiếp chỉ huy vụ việc Nhật đảo chính Pháp vào ngày 9 tháng 3 năm 1945.

Quân đội Đế quốc Nhật Bản bị giải giáp năm 1945, nhưng tướng Tsuchihashi mãi đến năm 1950 mới giải ngũ, khi được 60 tuổi.

== Trao trả lại Nam Kỳ cho Việt Nam ==
Sau ngày 9 tháng 3 năm [[1945]], cả chính phủ [[Cao Miên]] lẫn [[Đế quốc Việt Nam|Việt Nam]] đều đồng loại đề nghị với Tsuchihashi về việc trao trả lại lãnh thổ [[Nam Kỳ]] thuộc [[Pháp]]. Sau một thời gian đắn đo, ông quyết định cử đại sứ Yokoyama ra Huế để ký văn bản trao trả lại [[Nam Kỳ]] cho chính phủ [[Đế quốc Việt Nam]] vào ngày 14 tháng 3 năm [[1945]], thay vì [[Cao Miên]]. Trước đó vào 12 tháng 3, Tsuchihashi cũng đã chỉ thị cho [[thống sứ Bắc Kỳ]] Nishimura trao trả lại (trên danh nghĩa) Bắc Kỳ cho chính phủ [[Trần Trọng Kim]].<ref>Dommen, Arthur J. ''The Indochinese Experience off the French and the Americans, Nationalism and Communism in Cambodia, Laos, and Vietnam''. Bloomington, IN: Indiana University Press, 2001. 101-756.</ref>

Các quyết định của trung tướng Tsuchihashi là bước ngoặt giúp lãnh thổ Việt Nam lần đầu tiên tái thống nhất sau thời gian dài bị thực dân Pháp chia cắt thành các "kỳ" kể từ năm [[1862]].

==Chú thích==
{{tham khảo|30em}}

==Tham khảo==

{{thời gian sống|1891|1972}}

[[Thể loại:Trung tướng Lục quân Đế quốc Nhật Bản]]