Xem mã nguồn của USS Shelton (DD-790)

{{Dablink|Về những tàu chiến Hoa Kỳ khác mang cùng tên, xin xem [[USS Shelton]].}}
 
{|{{Infobox ship begin}}
{{Infobox ship image
|Ship image= [[Tập tin:USS Shelton (DD-790) at Sasebo in 1952.jpg|300px|USS Shelton (DD-790) at Sasebo in 1952]]
|Ship caption= Tàu khu trục USS ''Shelton'' (DD-790) tại Sasebo, 1952
}}
{{Infobox ship career
|Ship country= Hoa Kỳ 
|Ship flag= {{USN flag|1973}} 
|Ship name= USS ''Shelton'' (DD-790)
|Ship namesake= [[James A. Shelton]]
|Ship ordered=
|Ship awarded=
|Ship builder= [[Todd Pacific Shipyards]], [[Seattle, Washington]]
|Ship original cost=
|Ship laid down= [[31 tháng 5]] năm [[1945]] 
|Ship launched= [[8 tháng 3]] năm [[1946]]
|Ship sponsor= bà Loretta Shelton Miller
|Ship completed=
|Ship acquired=
|Ship commissioned= [[21 tháng 6]] năm [[1946]]
|Ship recommissioned=
|Ship decommissioned= [[31 tháng 3]] năm [[1973]]
|Ship in service=
|Ship out of service=
|Ship renamed=
|Ship reclassified=
|Ship struck= [[31 tháng 3]] năm [[1973]]
|Ship nickname=
|Ship honors= 16 × [[Ngôi sao Chiến trận]]
|Ship captured=
|Ship fate= Được chuyển cho [[Đài Loan]], [[18 tháng 4]] năm [[1973]]
|Ship status=
}}
{{Infobox ship career
|Hide header=title
|Ship country= Đài Loan
|Ship flag= {{shipboxflag|Republic of China|naval}}
|Ship name= ROCS ''Lao Yang'' (DD-20)
|Ship namesake=
|Ship acquired= [[18 tháng 4]] năm [[1973]]
|Ship commissioned=
|Ship decommissioned= [[16 tháng 3]] năm [[1999]]
|Ship renamed=
|Ship reclassified= DDG-920
|Ship struck=
|Ship fate= Bị đánh chìm như một dãi san hô nhân tạo, [[tháng 11]] năm [[2002]]
}}
{{Infobox ship characteristics
| Hide header = 
| Header caption = 
| Ship class = [[Gearing (lớp tàu khu trục)|Lớp tàu khu trục ''Gearing'']]
| Ship displacement = * {{convert|2616|LT|MT|abbr=on}} (tiêu chuẩn);
* {{convert|3460|LT|MT|abbr=on}} (đầy tải)
| Ship length = {{convert|390,5|ft|m|abbr=on}}
| Ship beam = {{convert|40,9|ft|m|abbr=on}}
| Ship draft = {{convert|14,3|ft|m|abbr=on}}
| Ship propulsion = * 2 × turbine hơi nước hộp số General Electric;
* 4 × nồi hơi;
* 2 × trục;
* công suất {{convert|60000|shp|kW|abbr=on|lk=on}}
| Ship speed = {{convert|36,8|kn|lk=in}}
| Ship range = {{convert|4500|nmi|km|abbr=on}} ở tốc độ {{convert|20|kn|km/h|abbr=on}}
| Ship complement = 350
| Ship sensors = 
| Ship EW = 
| Ship armament = * 6 × [[pháo 5 inch/38 caliber|pháo {{convert|5|in|mm|abbr=on|0}}/38 caliber]] trên bệ Mk 38 lưỡng dụng nòng đôi (3×2)
* 12 × pháo phòng không [[Bofors 40 mm]] (2×4 & 2×2) 
* 11 × pháo phòng không [[Oerlikon 20 mm]]
* 2 × đường ray thả [[mìn sâu]]
* 6 × máy phóng mìn sâu [[K-gun]]
* 10 × ống phóng [[ngư lôi]] [[ngư lôi Mark 15|{{convert|21|in|mm|abbr=on|0}}]] 
| Ship notes = 
}}
|}

'''USS ''Shelton'' (DD-790)''' là một [[tàu khu trục]] [[Gearing (lớp tàu khu trục)|lớp ''Gearing'']] được [[Hải quân Hoa Kỳ]] chế tạo vào giai đoạn cuối [[Chiến tranh Thế giới thứ hai]]. Nó là chiếc tàu chiến thứ hai của Hải quân Mỹ được đặt theo tên [[Thiếu úy Hải quân]] [[James A. Shelton]] (1916–1942), phi công thuộc Phi đội Tuần tiễu 6 (VS-6) trên [[tàu sân bay]] {{USS|Enterprise|CV-6}}, đã mất tích trong [[trận Midway]] và được truy tặng [[Huân chương Chữ thập Hải quân (Hoa Kỳ)|Huân chương Chữ thập Hải quân]].<ref name=DANFS>{{chú thích web | title=Shelton II (DD-790) | url= https://www.history.navy.mil/research/histories/ship-histories/danfs/s/shelton-ii.html | website=Naval History and Heritage Command | access-date =ngày 8 tháng 2 năm 2020}}</ref> Hoàn tất khi chiến tranh đã kết thúc, con tàu tiếp tục phục vụ trong giai đoạn [[Chiến tranh Lạnh]], [[Chiến tranh Triều Tiên]] và [[Chiến tranh Việt Nam]] cho đến năm [[1973]]. Nó được chuyển cho [[Đài Loan]] và tiếp tục phục vụ cùng [[Hải quân Trung Hoa dân quốc]] như là chiếc '''ROCS ''Lao Yang'' (DD-20/DDG-920)''' cho đến năm [[1999]]. Con tàu bị đánh chìm như một dãi san hô nhân tạo vào năm [[2002]]. ''Shelton'' được tặng thưởng tám [[Ngôi sao Chiến trận]] do thành tích phục vụ trong [[Chiến tranh Triều Tiên]], rồi thêm tám Ngôi sao Chiến trận khác khi hoạt động trong [[Chiến tranh Việt Nam]].

== Thiết kế và chế tạo ==
''Shelton'' được đặt lườn tại xưởng tàu của hãng [[Todd Pacific Shipyards]] Inc. ở [[Seattle, Washington]] vào ngày [[31 tháng 5]] năm [[1945]]. Nó được hạ thủy vào ngày [[8 tháng 3]] năm [[1946]]; được đỡ đầu bởi bà Loretta Shelton Miller, và nhập biên chế vào ngày [[21 tháng 6]] năm [[1946]] dưới quyền chỉ huy của Hạm trưởng, [[Trung tá Hải quân]] C. L. Werts.<ref name=DANFS/>

== Lịch sử hoạt động ==
=== 1946 – 1950 ===
''Shelton'' lên đường cho chuyến đi chạy thử máy vào ngày [[20 tháng 7]] năm [[1946]], rồi quay trở lại để sửa chữa sau chạy thử máy. Nó di chuyển xuống phía Nam để đến [[San Diego, California]] vào ngày [[12 tháng 10]], rồi khởi hành từ cảng này vào ngày [[9 tháng 11]] để đi sang khu vực Tây Thái Bình Dương. Trong lượt phục vụ đầu tiên cùng [[Đệ Thất hạm đội Hoa Kỳ|Đệ Thất hạm đội]], con tàu đã viếng thăm các cảng [[Trung Quốc]], [[Triều Tiên]] và [[Nhật Bản]]. Nó quay trở lại vùng bờ Tây vào ngày [[22 tháng 6]] năm [[1947]], và tiến hành các hoạt động tại chỗ ở khu vực San Diego trước khi được đại tu tại [[Xưởng hải quân Puget Sound]], [[Bremerton, Washington]] từ [[tháng 1]] đến [[tháng 4]] năm [[1948]]. Quay trở lại San Diego vào ngày [[19 tháng 4]], nó hoạt động dọc theo vùng bờ biển [[California]] cho đến khi khởi hành vào ngày [[1 tháng 9]] cho một lượt phục vụ khác cùng Đệ Thất hạm đội tại khu vực Tây Thái Bình Dương. Lượt bố trí kéo dài bảy tháng này hoàn tất vào ngày [[24 tháng 4]] năm [[1949]], khi con tàu quay trở lại San Diego.<ref name=DANFS/>

Vào [[tháng 6]], ''Shelton'' thực hiện một chuyến đi thực tập cho học viên sĩ quan, vốn đã đưa con tàu đến [[Balboa, Panama|Balboa]], [[Panama]], và kết thúc tại [[San Francisco]] vào cuối [[tháng 7]]. Nó vào ụ tàu tại đây để bảo trì trong [[tháng 10]] và [[tháng 11]] trước khi quay trở lại San Diego vào [[tháng 1]] năm [[1950]]. Con tàu lại lên đường đi sang khu vực Tây Thái Bình Dương vào ngày [[1 tháng 5]] năm [[1950]].<ref name=DANFS/>

=== Chiến tranh Triều Tiên ===
Khi quân đội [[Bắc Triều Tiên]] vượt vĩ tuyến 38 tấn công xuống lãnh thổ [[Nam Triều Tiên]] vào ngày [[25 tháng 6]], khiến [[Chiến tranh Triều Tiên]] bùng nổ, ''Shelton'' đang phục vụ cùng Lực lượng Đặc nhiệm 77, lực lượng tấn công tàu sân bay nhanh của Đệ Thất hạm đội. Nó đã hoạt động tại cả hai phía bờ biển của [[bán đảo Triều Tiên]] cho đến khi quay trở về vào ngày [[8 tháng 2]] năm [[1951]]. Sau khi được bảo trì và huấn luyện tại vùng bờ Tây trong sáu tháng, chiếc tàu khu trục lại lên đường quay trở lại vùng chiến sự vào cuối [[tháng 8]], và đã phục vụ cùng các lực lượng đặc nhiệm 72, 77, 95, 96 và 97, cũng như tham gia các hoạt động bắn phá.<ref name=DANFS/>

Hoạt động cùng [[tàu tuần dương hạng nặng]] {{USS|Helena|CA-75|3}} tại [[Hŭngnam]] vào ngày [[25 tháng 10]], nó đã chịu đựng hỏa lực pháo bờ biển của đối phương, bị một phát bắn suýt trúng. Sau đó vào [[tháng 12]], nó được phối thuộc cùng tàu tuần dương hạng nặng {{USS|Saint Paul|CA-73|3}} tại vùng tiền duyên, và trong một tuần lễ đã bắn phá các tuyến đường sắt cùng những mục tiêu khác. Sang [[tháng 1]] năm [[1952]], nó tiếp tục bắn phá khu vực [[Songjin]].<ref name=DANFS/>

Được điều sang Lực lượng Đặc nhiệm 95 trong tháng tiếp theo, ''Shelton'' hỗ trợ cho việc phòng thủ [[Yang Do]] khi lực lượng Bắc Triều Tiên tìm cách đổ bộ lên đảo này. Trận chiến kéo dài suốt từ 01 giờ 30 phút cho đến 11 giờ 00 và kết quả là cuộc đổ bộ của đối phương bị đẩy lui với thiết hại nặng nề. Trong những ngày tiếp theo, chiếc tàu khu trục chịu đựng hỏa lực pháo bờ biển ác liệt của đối phương; nó bị bắn trúng bốn phát trực tiếp và khoảng 50 phát suýt trúng, chịu đựng thương vong 12 người và bị bắn thủng một lổ rộng {{convert|5|ft|cm|abbr=on}} phía mũi tàu, nhưng tiếp tục ở lại vùng tiền duyên thêm hai ngày nữa trước khi rút lui về [[Sasebo]] để sửa chữa. Nó quay trở lại khu vực Triều Tiên để tiếp tục hoạt động tác chiến.<ref name=DANFS/>

''Shelton'' quay trở về San Diego vào ngày [[10 tháng 4]], [[1952]], nơi nó được bảo trì rồi tiến hành những hoạt động thường lệ tại chỗ cho đến ngày [[13 tháng 11]], khi nó lên đường đi sang Viễn Đông cho lượt phục vụ thứ ba trong cuộc chiến tranh. Đi đến Sasebo vào ngày [[1 tháng 12]], con tàu được bảo trì trong ba ngày trước khi lên đường gia nhập Lực lượng Đặc nhiệm 77, và hoạt động liên tục cùng đơn vị này trong 40 ngày trước khi quay trở về [[Yokosuka]], Nhật Bản để bảo trì. Ra khơi vào ngày [[26 tháng 1]], [[1953]], nó tham gia lực lượng tuần tra [[eo biển Đài Loan]], rồi quay trở lại bờ biển phía Đông Triều Tiên để tham gia chiến dịch phong tỏa cảng [[Wonsan]] trong 40 ngày. Sau đó nó gia nhập Lực lượng Đặc nhiệm 95, và kết thúc lượt hoạt động vào ngày [[29 tháng 6]].<ref name=DANFS/>

=== 1954 – 1964 ===
Sau khi đạt được một thỏa thuận ngừng bắn tại bán đảo Triều Tiên giúp chấm dứt cuộc xung đột, trong giai đoạn từ năm [[1953]] đến năm [[1959]], ''Shelton'' luân phiên những lượt được biệt phái sang khu vực Tây Thái Bình Dương hoạt động cùng Đệ Thất hạm đội với những giai đoạn được đại tu, huấn luyện và nghỉ ngơi tại vùng bờ Tây. Trong lượt phục vụ vào năm [[1957]], nó đã cứu vớt 120 hành khách từ một tàu buôn [[New Zealand]]. Từ [[tháng 7]], [[1960]] đến [[tháng 6]], [[1961]], nó trải qua một đợt nâng cấp trong khuôn khổ chương trình [[Hồi sinh và Hiện đại hóa Hạm đội]] (FRAM: Fleet Rehabilitation and Modernization) tại [[Xưởng hải quân Long Beach]] nhằm kéo dài tuổi thọ phục vụ thêm 10 đến 20 năm đồng thời nâng cao hiệu quả tác chiến. Cảng nhà của con tàu được chuyển đến Yokosuka, và nó khởi hành từ Long Beach vào ngày [[6 tháng 1]], [[1962]] để đi sang cảng nhà mới, nơi nó phục vụ cho đến đầu [[tháng 3]], [[1964]].<ref name=DANFS/>

Vào ngày [[5 tháng 3]], [[1964]], ''Shelton'' được lệnh đi đến Căn cứ Hải quân [[vịnh Subic]], [[Philippines]], nơi nó gia nhập cùng tàu sân bay {{USS|Bon Homme Richard|CV-31|3}}, các tàu khu trục {{USS|Blue|DD-744|3}} và {{USS|Frank Knox|DD-742|3}} cùng [[tàu chở dầu]] {{USS|Cimarron|AO-22|3}}. Hải đội được tiếp liệu và chuẩn bị cho một chuyến đi xa, và đã lên đường vào ngày [[30 tháng 3]] cho một chuyến viếng thăm thiện chí đến khu vực [[Ấn Độ Dương]] kéo dài sáu tuần. Chiến dịch "Handclasp" này có mục đích hỗ trợ hàng tiêu dùng cho các nước trong khu vực, và hải đội đã viếng thăm [[Madagascar]], [[Kenya]] và [[Saudi Arabia]] trước khi có dịp trình diễn sức mạnh vũ khí cho [[Mohammad Reza Pahlavi|Vua Pahlavi]] của [[Iran]] vào ngày [[4 tháng 5]].<ref name=DANFS/>

Hải đội có mặt tại Yokosuka hai tuần sau đó. Tuy nhiên tình hình xung đột quân sự tại [[Việt Nam]] đã khiến ''Shelton'' nhận mệnh lệnh đi sang khu vực [[biển Đông]]. Từ ngày [[2 tháng 6]], nó bắt đầu lượt tuần tra kéo dài gần một tháng trong [[vịnh Bắc Bộ]]; rồi nó lên đường vào ngày [[18 tháng 7]] cho hành trình quay trở về Hoa Kỳ. Đi ngang qua [[Trân Châu Cảng]], nó về đến cảng nhà mới San Diego vào ngày [[31 tháng 8]].<ref name=DANFS/>

=== Chiến tranh Việt Nam ===
''Shelton'' hoạt động tại chỗ từ San Diego cho đến ngày [[24 tháng 8]], [[1965]], khi nó lên đường để gia nhập Đệ Thất hạm đội ngoài khơi Việt Nam. Nó phục vụ hộ tống chống tàu ngầm và tìm kiếm-giải cứu phi công bị bắn rơi cho tàu sân bay ''Bon Homme Richard'', đồng thời giam gia các hoạt động bắn phá bờ biển hỗ trợ cho cuộc chiến trên bộ. Con tàu được cho tách khỏi Đệ Thất hạm đội vào ngày [[1 tháng 2]], [[1966]] để quay trở về Hoa Kỳ vào cuối tháng đó. Thời gian còn lại của năm [[1966]] được nó dành cho những hoạt động tại chỗ cùng một chuyến đi thực tập cho học viên sĩ quan đến khu vực quần đảo [[Hawaii]] vào [[tháng 6]].<ref name=DANFS/>

''Shelton'' khởi hành từ San Diego vào ngày [[4 tháng 1]], [[1967]] cho một lượt phục vụ khác trong cuộc [[Chiến tranh Việt Nam]]. Trong hơn sáu tháng tiếp theo nó đã phục vụ trong nhiều vai trò: hộ tống chống tàu ngầm và canh phòng máy bay cho các tàu sân bay tại [[trạm Yankee]], hộ tống cho tàu tuần dương {{USS|Long Beach|CGN-9|3}} thực hiện vai trò [[PIRAZ]] (Khu vực Nhận diện và Tư vấn Radar Chủ động) trong [[vịnh Bắc Bộ]], và bắn hải pháo hỗ trợ tại [[Nam Việt Nam]] cũng như bắn phá mục tiêu ven biển tại [[Bắc Việt Nam]]. Nó quay trở về San Diego vào ngày [[18 tháng 6]], tiếp nối những hoạt động thường lệ dọc theo vùng bờ Tây. Từ ngày [[2 tháng 1]] đến ngày [[9 tháng 4]], [[1968]], nó được phái đến [[Guam]] hỗ trợ cho việc thử nghiệm [[tên lửa đạn đạo phóng từ tàu ngầm]] [[UGM-27 Polaris]].<ref name=DANFS/>

Sau đó, trong giai đoạn từ năm [[1968]] đến năm [[1971]], ''Shelton'' còn được phái sang hoạt động tại Việt Nam thêm ba lượt: từ ngày [[30 tháng 9]], [[1968]] đến ngày [[2 tháng 5]], [[1969]]; từ ngày [[2 tháng 3]] đến ngày [[3 tháng 9]], [[1970]]; và từ ngày [[6 tháng 4]] đến ngày [[7 tháng 10]], [[1971]].<ref name=DANFS/>

Sau khi quay trở về San Diego vào [[tháng 10]], [[1971]], trong chín tháng tiếp theo ''Shelton'' hoạt động thường lệ từ cảng nhà, cho đến khi được thông báo về nhu cầu phải được phái sang hoạt động tại Viễn Đông thêm một lần nữa. Nó lên đường vào ngày [[13 tháng 6]], [[1972]] cho lần hoạt động cuối cùng tại khu vực Tây Thái Bình Dương, đi đến vùng chiến sự tại Việt Nam vào ngày [[10 tháng 7]] và đã tham gia tác chiến trong gần một tháng. Vào ngày [[4 tháng 8]], con tàu chịu đựng hỏa lực của pháo bờ biển đối phương, với khoảng 40 quả đạn đã nổ vây quanh tàu; nó không bị bắn trúng hay hư hại, đã cơ động né tránh, và hỏa lực bắn trả của nó đã tiêu diệt một khẩu pháo đối phương. Đến ngày [[19 tháng 10]], đang khi làm nhiệm vụ bắn phá can thiệp ở vị trí {{convert|5|mi|km|abbr=on}} về phía Bắc [[khu phi quân sự]], nó cùng chiếc tàu tuần dương {{USS|Providence|CLG-6|3}} chịu đựng hỏa lực pháo bờ biển đối phương, và đã bắn trả khoảng 120 quả đạn pháo về phía bờ biển. Sau đó nó tiếp tục bị pháo bờ biển đối phương từ đảo [[Cồn Cỏ]] nhắm bắn; và đã bắn trả về phía đối phương.<ref name=DANFS/>

''Shelton'' gia nhập Đơn vị Đặc nhiệm 77.1.1 vào ngày [[5 tháng 12]] để tham gia một hoạt động bắn phá [[Hòn Mê]]; nó chịu đựng hỏa lực pháo bờ biển của đối phương cho đến khi hỏa lực bắn trả của nó và tàu khu trục {{USS|Henry B. Wilson|DDG-7|3}} khiến đối phương im tiếng. Một đợt bắn phá khác gần Hòn Mê vào ngày [[19 tháng 12]] đã khiến con tàu phải chịu đựng hỏa lực pháo nặng nề nhất từ đầu chiến tranh, với khoảng 700 phát đạn pháo đã nổ vây quanh con tàu, nhiều phát ở khoảng cách không đầy {{convert|50|yd|m|abbr=on}}. Nới rời vịnh Bắc Bộ ba ngày sau đó để quay trở về Hoa Kỳ, về đến vào ngày [[13 tháng 1]], [[1973]], và chuẩn bị xuất biên chế.<ref name=DANFS/>

=== ROCS ''Lao Yang'' (DD-20) ===
''Shelton'' được cho rút tên khỏi danh sách [[Đăng bạ Hải quân]] vào ngày [[31 tháng 3]], [[1973]], rồi được chuyển giao cho Đài Loan vào ngày [[18 tháng 4]], [[1973]]. Nó tiếp tục phục vụ cùng [[Hải quân Trung Hoa dân quốc]] như là chiếc '''ROCS ''Lao Yang'' (DD-20)''' cho đến khi ngừng hoạt động vào ngày [[16 tháng 3]], [[1999]]. Con tàu bị đánh chìm như một dãi san hô nhân tạo vào [[tháng 11]], [[2002]].<ref name=DANFS/>

== Phần thưởng ==
''Shelton'' được tặng thưởng tám [[Ngôi sao Chiến trận]] do thành tích phục vụ trong [[Chiến tranh Triều Tiên]], rồi thêm tám Ngôi sao Chiến trận khác khi hoạt động trong [[Chiến tranh Việt Nam]].<ref name=DANFS/>

== Tham khảo ==
=== Chú thích ===
{{tham khảo}}
=== Thư mục ===
* {{cite DANFS | author=[[Naval Historical Center]] | title= Shelton II (DD-790) | url= https://www.history.navy.mil/research/histories/ship-histories/danfs/s/shelton-ii.html | access-date = ngày 9 tháng 10 năm 2019}}

== Liên kết ngoài ==
* [http://www.hazegray.org/danfs/destroy/dd790txt.htm hazegray.org] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191101163319/http://www.hazegray.org/danfs/destroy/dd790txt.htm |date=2019-11-01 }}
* {{navsource|05/790|USS Shelton}}

<!-- non-breaking space to keep AWB drones from altering the space before the navbox-->

{{Lớp tàu khu trục Gearing}}

{{các chủ đề|Quân sự|Hàng hải|Mỹ|Đài Loan}}

{{DEFAULTSORT:Shelton (DD-790)}}
[[Thể loại:Lớp tàu khu trục Gearing]]
[[Thể loại:Tàu khu trục của Hải quân Hoa Kỳ]]
[[Thể loại:Tàu khu trục trong Chiến tranh Lạnh]]
[[Thể loại:Tàu khu trục trong Chiến tranh Triều Tiên]]
[[Thể loại:Tàu khu trục trong Chiến tranh Việt Nam]]
[[Thể loại:Tàu được Hải quân Hoa Kỳ chuyển cho Hải quân Trung Hoa dân quốc]]
[[Thể loại:Tàu khu trục của Hải quân Trung Hoa dân quốc]]
[[Thể loại:Lớp tàu khu trục Chao Yang]]
[[Thể loại:Sự kiện hàng hải 2002]]
[[Thể loại:Tàu thủy năm 1946]]